صنعت بستهبندی مواد غذایی نقشی محوری در حفظ ایمنی، کیفیت و ماندگاری محصولات سلامتمحور ایفا میکند.1 با گسترش روزافزون استفاده از بستهبندیهای بهداشتی در صنایع فستفود و آمادهسازی غذا، تقاضا برای واردات ملزوماتی مانند کاغذهای گریسپروف (مقاوم به چربی) و فیلمهای سلولزی بازسازیشده از کشورهای تولیدکننده بهویژه چین افزایش چشمگیری یافته است.3 با این حال، واردات فیلمهای بستهبندی و سایر کالاهای در تماس مستقیم با غذا، مستلزم رعایت استانداردهای رگولاتوری سختگیرانه سازمان غذا و دارو و سازمان ملی استاندارد ایران است.6 اشراف کامل بر قوانین گمرکی، کدهای تعرفه، الزامات آزمایشگاهی و فرآیندهای ردیابی در سامانه سازمان غذا و دارو، لازمه موفقیت بازرگانان در این حوزه تخصصی به شمار میرود.8
ساختار فنی و دستهبندی ملزومات بستهبندی سلولزی و کاغذی
کاغذ گریسپروف و مکانیزم مقاومت به چربی
کاغذهای گریسپروف نوعی کاغذ متراکم و بدون منفذ هستند که به طور معمول از خمیر شیمیایی سولفیت رنگبری شده یا رنگبری نشده و گاهی از خمیر سولفات تحت پالایش طولانیمدت الیاف سلولزی تولید میشوند.10 این پالایش شدید فیزیکی باعث میشود الیاف کاملاً به هم فشرده شده و مانعی هیدروفوبیک در برابر عبور روغن و اسیدهای چرب ایجاد کنند.10 در بازار تجاری ایران، برندهای چینی مطرحی نظیر فونیکس و اسکاچ بخش عمدهای از سهم بازار را به خود اختصاص دادهاند، هرچند نمونههای باکیفیت کرافت سوئدی نیز در گرماژهای متداول مانند ۳۲ گرم کاربرد فراوانی دارند.3
علاوه بر ساختار الیافی متراکم، ویژگیهای دیگری نظیر ضخامت یکنواخت ورق کاغذ یا همان کولیس از اهمیت بالایی برخوردار است.4 کولیس کاغذ بر اساس یک هزارم اینچ و به کمک میکرومتر اندازهگیری میشود و میزان انحراف معیار مجاز آن در پهنه یک ورق نباید از محدوده تجاوز کند.4 افزایش این ضخامت به طور مستقیم با جرم پایه یا گرماژ کاغذ رابطه مستقیم دارد.4 برای کاربریهای خاص مانند پیچیدن ساندویچهای داغ و مرطوب یا نگهداری استیک و ماهی، از فرآیند مومدار کردن مرطوب یا خشک استفاده میشود تا مقاومت دوطرفه در برابر رطوبت و چربی ایجاد شود.3 میزان پارافین موجود بر روی سطح این کاغذها باید دقیقاً منطبق بر استاندارد ASTM D2423 اندازهگیری و تایید شود.3
فیلمهای سلولزی بازسازیشده و چالشهای ساختاری
فیلمهای سلولزی بازسازیشده که در صنعت بازرگانی با نام عمومی سلفونهای سلولزی شناخته میشوند، بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۲۱-۱۴۱۰ در زمره لفافهای انعطافپذیر چندلایه قرار میگیرند.13 این فیلمها که از الیاف طبیعی سلولز استخراج میشوند، به دلیل زیستتخریبپذیری کامل و عدم آسیب به محیط زیست، از ارزش تجاری بالایی برخوردارند.5 مقاومت عالی در برابر نفوذ اکسیژن و حفظ ترکیبات معطر فرار ماده غذایی، آنها را به انتخابی ایدهآل برای بستهبندی چیپس، ماکارونی و چای تبدیل کرده است.5
با این وجود، بررسیهای ساختاری نشان میدهند که فیلمهای سلولزی خالص دارای چالشهایی نظیر حساسیت بالا به جذب رطوبت، نفوذپذیری نسبی به گاز دیاکسید کربن و گسیختگی الیاف در شرایط کشش مکانیکی هستند.5 جهت رفع این نواقص فنی، در فرآیند تولید این فیلمها در کارخانجات چین، لایههای نازکی از پلیمرهای ایمن مانند پلیاتیلن (کوتینگ PE) روی سطح فیلم اعمال میشود که مانعی بسیار قوی در برابر رطوبت ایجاد کرده و قابلیت دوخت حرارتی را به لفاف میبخشد.15
مقایسه مشخصات فنی کاغذ مومی و کاغذ پارچمنت
یکی از چالشهای رایج بازرگانان در زمان خرید و ثبت سفارش ملزومات سلولزی از چین، تفکیک دقیق ویژگیهای فنی کاغذهای مومی با کاغذهای پارچمنت (پارشمینه) است.10 کاغذ پارچمنت که به طور عمده با پوشش سیلیکونی بهداشتی تیمار میشود، مقاومت حرارتی فوقالعاده بالایی دارد و برای پختوپز و شیرینیپزی مناسب است، در حالی که کاغذ مومی عمدتاً برای نگهداری محصولات سرد، مرطوب و چرب کاربرد دارد.16
| ویژگی فنی | کاغذ مومی (Wax Paper) | کاغذ پارچمنت (Parchment) |
| نوع پوشش سطحی | موم پارافین طبیعی یا مصنوعی 3 | مواد سیلیکونی بهداشتی یا اسید سولفوریک 10 |
| مقاومت در برابر حرارت | متوسط (تغییر شکل در دمای بالا) 16 | بسیار بالا (مناسب برای فر و پختوپز) 16 |
| قابلیت بازیافت | غیرقابل بازیافت به دلیل موم اشباعشده 3 | کاملاً قابل بازیافت در صنایع سلولزی 16 |
| کاربردهای اصلی | لفاف فستفود، ساندویچ، مرغ و استیک 3 | پوشش ظروف پخت، شکلات و صنایع قنادی 16 |
| استاندارد مرجع ملی | استاندارد ملی ایران شماره ۱۶۴۶۱ 17 | استاندارد ملی ایران شماره ۲۲۴۴ 18 |
ضوابط رگولاتوری و فرآیندهای بهداشتی سازمان غذا و دارو
ثبت منبع و محصول در سامانه TTAC و نقش مسئول فنی
بر اساس دستورالعمل اجرایی فرآیند واردات به شماره F-W-025-3، کلیه ملزومات بستهبندی سلولزی و کاغذی وارداتی که در تماس مستقیم با فرآوردههای غذایی و آشامیدنی هستند، مشمول قانون ثبت منبع و محصول در سامانه مدیریت و نظارت بر محصولات سلامتمحور (TTAC) میباشند.7 نقش مسئول فنی در این فرآیند کاملاً رگولاتوری و حیاتی است.8 مسئول فنی که دارای صلاحیت علمی تاییدشده از سوی وزارت بهداشت است، وظیفه دارد صحت مندرجات و اصالت گواهیهای بهداشت مبدأ را بررسی کرده و مسئولیت تایید انطباق کالا با مقررات ملی را به عهده گیرد.8
ثبت منبع تولیدکننده در چین مستلزم بازرسی و تایید استانداردهای تولید خوب (GMP) کارخانه خارجی توسط مراجع ذیصلاح یا ارائه گواهیهای معتبر بینالمللی است.19 بر اساس آیینکار کارگاهی و الزامات GMP، محل فیزیکی احداث کارخانجات تولیدی ملزومات سلولزی بهداشتی باید کاملاً از منابع آلودگی نظیر واحدهای ریختهگری، سیمان و مرغداریها فاصله داشته باشد.21 همچنین بخشهای تمیز (Clean) و غیرتمیز (Unclean) در سالنهای تولید باید به طور کامل تفکیک شده و جریان مواد به گونهای تنظیم شود که از آلودگی ثانویه جلوگیری به عمل آید.22 دیوارها باید صاف، بدون درز و قابل شستشو بوده و پنجرههای سالن تولید به صورت ثابت و مجهز به توریهای ریزبافت فلزی باشند.22
مراحل و مدارک لازم جهت اخذ کد شناسه IRC
دریافت کد ۱۶ رقمی IRC (پروانه دختری فرآورده) پیشنیاز اساسی برای ورود قانونی کالا به مرزهای کشور و ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت است.8 فرآیند اخذ این شناسه شامل گامهای متوالی زیر است 9:
- اخذ کد بینالمللی GTIN: دریافت این شناسه برای تکتک گرماژها و ابعاد مختلف کاغذهای وارداتی الزامی است.9
- ثبت نام تجاری و منبع: اطلاعات هویتی و ثبت تجاری برند تولیدکننده چینی باید در سامانه TTAC تایید شود.9
- ارائه فرمولاسیون و آنالیز معتبر: برگ آنالیز تفصیلی (CoA) صادر شده از سوی تولیدکننده اصلی حاوی ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و میکروبی محصول.19
- طرح گرافیکی برچسبگذاری: ارائه فایل رنگی طرح بستهبندی اولیه و ثانویه محصول جهت تایید تطابق با قوانین وزارت بهداشت.23
- نتایج آزمونهای آزمایشگاهی: ارائه گواهیهای تست عدم حضور فلزات سنگین، سموم و آزمونهای میکروبیولوژی مرتبط.23
- تعیین نقاط کنترل بحرانی (CCP): مشخص نمودن فرآیندهای کنترل خطر در خط تولید کارخانه مبدأ.23
الزامات برچسبگذاری و نشانگرهای رنگی تغذیهای
مطابق با دستورالعمل حداقل ضوابط برچسبگذاری به شماره F-W-015، درج دقیق اطلاعات بهداشتی بر روی برچسب محمولههای وارداتی الزامی است.25 در صورتی که کاغذ گریسپروف به عنوان ماده اولیه جهت بستهبندی فرآوردههای غذایی دیگر استفاده شود، صرفاً مشمول رعایت الزامات عمومی برچسبگذاری است.25
اطلاعات کلیدی از قبیل نام تجاری محصول، شماره سری ساخت، تاریخ تولید و انقضا، نام شرکت واردکننده و شماره پروانه بهداشتی ورود باید به طور واضح، خوانا و به زبان فارسی بر روی بستهبندی درج شوند.1 هرگونه مغایرت در اطلاعات، ارائه تعاریف بدون اساس یا تلاش برای گمراه کردن مصرفکننده در خصوص ویژگیهای سلامتمحور کالا، به عنوان تخلف یا تقلب به شمار رفته و پیگرد قانونی خواهد داشت.25
استانداردهای ملی و آزمونهای کنترل کیفیت آزمایشگاهی
آزمونهای شیمیایی و فیزیکی کاغذهای بستهبندی
کنترل کیفیت محمولههای کاغذ گریسپروف و فیلمهای سلولزی در آزمایشگاههای کنترل سازمان غذا و دارو بر اساس ارزیابی پارامترهای متعدد انجام میگیرد.19 در حوزه شیمیایی، سنجش میزان اسیدیته (pH) خمیر کاغذ بسیار حائز اهمیت است؛ زیرا خمیرهای اسیدی میتوانند در مجاورت مواد غذایی مرطوب، پایداری ساختار را کاهش دهند.26
تست درصد خاکستر، میزان کلراید، قلیایی باقیمانده و درصد خاکستر غیرقابل حل در اسید به همراه سنجش عدم وجود فلزات سنگین نظیر سرب، کادمیوم و جیوه انجام میشود.27 علاوه بر این، بررسی عدم وجود آلایندههای آلی زیانبار مانند پنتاکلروفنل و پنتاکلروبیفنیل (PCBs) که از حلالهای صنعتی یا فرآیند بازیافت کاغذهای باطله منشأ میگیرند، در ردیف آزمونهای اجباری رگولاتوری قرار دارد.21 در حوزه میکروبیولوژی نیز شمارش کلی باکتریها در گرم، سنجش حضور اشریشیا کلی، سودوموناس آئروژینوزا و کپک و مخمر برای اطمینان از بهداشتی بودن کامل ساختار سلولزی انجام میپذیرد.27
آزمون مهاجرت کلی و شبیهسازهای آزمایشگاهی
آزمون مهاجرت کلی (Overall Migration) یکی از حیاتیترین ابزارهای سنجش میزان انتقال مواد شیمیایی بستهبندی به درون فرآورده غذایی است.29 بر اساس استاندارد ملی ایران به شماره ۱-۱۳۷۳۷، پلاستیکها و فیلمهای در تماس با غذا مورد این ارزیابی قرار میگیرند تا اطمینان حاصل شود که هیچ ماده افزودنی نظیر پایدارکنندههای حرارتی یا آنتیاکسیدانها به مواد غذایی منتقل نمیشوند.21
آزمون با قرار دادن قطعه آزمونه در مجاورت مواد مشابه یا شبیهساز غذایی (مانند اسید استیک برای غذاهای اسیدی یا حلالهای هیدروکربنی برای غذاهای چرب) انجام میگیرد.30 شرایط آزمون استاندارد برای محصولاتی که در دمای اتاق نگهداری میشوند، قرارگیری به مدت ۱۰ روز در دمای درون انکوباتور آزمایشگاهی است.30 پس از تبخیر حلال، باقیمانده جرمی وزن میشود و حد استاندارد مهاجرت نباید از مقدار
فراتر رود.30
فرایند بازرگانی، ثبت سفارش و ترخیص کالا از گمرک
اسناد گمرکی و تاییدیههای مورد نیاز جهت ترخیص
پس از پهلوگیری کشتی حمل محموله در بندرهای مبدأ چین نظیر شانگهای یا نینگبو و ورود بار به گمرک کشور، فرآیند تشریفات گمرکی آغاز میشود.15 کالاهای سلولزی غذایی جزو اقلام مشروط به شمار میروند که ترخیص آنها منوط به اخذ مجوزهای بهداشتی و استاندارد است.6 بازرگان یا ترخیصکار گمرکی موظف است مدارک زیر را جهت ارزیابی اولیه و صدور مجوز ترخیص ارائه نماید 19:
- اصل پیشفاکتور (پروفرما) و پکینگ لیست معتبر 19
- اوراق ثبت سفارش تاییدشده به همراه کد رهگیری بانک 19
- اصل گواهی بهداشت و قابلیت مصرف تاییدشده توسط مقامات بهداشتی چین و ممهور به مهر سفارت ایران در پکن 19
- اصل برگ آنالیز CoA صادرشده از کارخانه سازنده با امضای معتبر مسئول کنترل کیفیت 19
- بارنامه حمل (Bill of Lading)، بیمهنامه معتبر و ترخیصیه گمرکی 20
تعرفههای گمرکی و حقوق ورودی اقلام سلولزی
در فرآیند محاسبات مالی بازرگانی خارجی، استفاده از کدهای تعرفه صحیح اهمیت شایانی در تعیین بهای تمامشده کالا دارد.20 کتاب مقررات صادرات و واردات فصول مشخصی را به این اقلام اختصاص داده است.33
| نام و شرح کالا | کد تعرفه گمرکی (HS Code) | حقوق ورودی پایه | مجوزهای خاص سازمان |
| کاغذ غیرقابل نفوذ در مقابل چربی (گریسپروف) | 48062000 | 4% 33 | غذا و دارو، استاندارد 6 |
| فیلمهای ساخته شده از سلولز احیاء شده (سلوفان) | 39207100 | 4% 36 یا 5% 35 | غذا و دارو، استاندارد 6 |
| کاغذ و مقوای پارشمینه نباتی (پارشمنت) | 48061000 | 4% 33 | غذا و دارو، استاندارد 6 |
| کاغذ رسامی یا کالک (Tracing Paper) | 48063000 | 4% 33 | غذا و دارو، استاندارد 6 |
| کاغذ کرافت رول با عرض حداکثر ۹۴ سانتیمتر | 48043110 | 4% 33 | غذا و دارو، استاندارد 6 |
قانون ماندگاری و ترخیص کالا از گمرکات کشور
یکی از ضوابط بسیار سختگیرانه سازمان غذا و دارو در زمان ترخیص کالا، قانون زمان ماندگاری یا Shelf Life فرآورده است.8 بر اساس دستورالعملهای اجرایی ترخیص، در زمان ورود ملزومات سلولزی و کاغذهای گریسپروف به گمرک به عنوان ماده اولیه صنایع بستهبندی، باید حداقل یکدوم () از کل زمان ماندگاری کالا باقی مانده باشد.8
در خصوص کالاهای فرآیندشده و آماده مصرف، این میزان حداقل دوسوم () تعیین شده است.8 عدم رعایت این شرط زمانی منجر به عدم صدور مجوز ترخیص و متروکه شدن محموله خواهد شد.8 همچنین شایان ذکر است که گواهی بهداشت لگالایز شده جهت واردات مواد اولیه توسط شرکتهای بازرگانی با هدف تسهیل تجارت و حمایت از تولید داخل، حداکثر تا یک سال از تاریخ صدور دارای اعتبار رسمی است.8
نتیجهگیری و توصیههای کاربردی برای بازرگانان
تجارت و واردات ملزومات سلولزی و کاغذ گریسپروف از کشور چین به عنوان یکی از بزرگترین قطبهای صنعتی جهان، فرصتی استثنایی برای بهینهسازی زنجیره تامین صنایع غذایی داخلی است.3 با این حال، ماهیت سلامتمحور این اقلام باعث شده است تا کوچکترین نقص در ارائه آنالیزهای فیزیکی، میکروبی یا اسناد گواهی بهداشت سفارت، منجر به توقفهای طولانیمدت بار در گمرکات و تحمیل هزینههای سنگین انبارداری و دموراژ شود.19
توصیه اکید کارشناسان بازرگانی به تجار این حوزه، انجام ارزیابیهای پیشخرید، درخواست نمونه اولیه کالا جهت تستهای آزمایشگاهی پیش از واریز پیشپرداخت، هماهنگی کامل با مسئول فنی مجرب و اخذ کد IRC پیش از ورود محموله به اماکن گمرکی است.19 این اقدامات پیشگیرانه، ترخیص روان، بدون ریسک و قانونی محموله را تضمین خواهد کرد.33
سوالات متداول
کد تعرفه گمرکی کاغذ گریسپروف چیست و حقوق ورودی آن چگونه محاسبه میشود؟
کاغذ گریسپروف مقاوم به چربی ذیل کد تعرفه ۴۸۰۶۲۰۰۰ طبقهبندی میشود و مأخذ حقوق ورودی پایه آن معادل ۴ درصد ارزش سیف (CIF) کالا محاسبه میگردد.
حداقل زمان ماندگاری مجاز کالا در زمان ترخیص سلولزی چقدر است؟
بر اساس قوانین رگولاتوری، برای مواد اولیه و کاغذهایی که به عنوان اقلام خام بستهبندی وارد میشوند، باید حداقل یکدوم () از زمان ماندگاری کالا در زمان ورود به گمرک باقی مانده باشد.
گواهی بهداشت مبدأ صادر شده برای محمولههای چینی چه شرایطی باید داشته باشد؟
این گواهی باید توسط مقامات رسمی و بهداشتی ذیصلاح کشور چین صادر شده و حتماً به تایید سفارت یا کنسولگری جمهوری اسلامی ایران در چین (لگالایز شده) رسیده باشد.
کد IRC چیست و چه فرآیندی برای اخذ آن برای فیلمهای سلولزی نیاز است؟
کد IRC شناسه ۱۶ رقمی ثبت فرآورده سلامتمحور است که اخذ آن مستلزم ارائه کد بینالمللی GTIN، ثبت منبع در سامانه TTAC، بارگذاری گواهی بهداشت، آنالیز معتبر فیزیکی و شیمیایی و تایید نهایی مسئول فنی شرکت است.
آزمون مهاجرت کلی (Overall Migration) کاغذهای بستهبندی در چه شرایطی انجام میشود؟
این آزمون بر اساس استاندارد ملی ۱-۱۳۷۳۷ برای بررسی عدم انتقال ترکیبات پلیمری و شیمیایی به مواد غذایی انجام میشود و شرایط متداول آزمایشگاهی آن قرارگیری قطعه در شبیهسازها به مدت ۱۰ روز در دمای با حد مجاز مهاجرت حداکثر
است.30

منابع
- نکات کاربردی بسته بندی کالا صادراتی – آیکسپورت, accessed on June 12, 2026, https://ixport.ir/packaging-for-export/
- بسته بندی مواد غذایی, accessed on June 12, 2026, https://imamhasan.nkums.ac.ir/uploads/oldfiles/Uploaded/Users/2/239/1400/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87%20%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%8A.pdf
- قیمت کاغذ مومی, accessed on June 12, 2026, https://www.papiere.ir/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%D9%85%D9%88%D9%85%DB%8C/
- کاغذ بسته بندی غذا: با کاربرد نوع های مختلف آشنا شوید – کیت لاین, accessed on June 12, 2026, https://kitline.com/mag/food-packaging/
- مقاله خصوصیات، کاربردها و چالش های فیلم های سلولزی – سیویلیکا, accessed on June 12, 2026, https://civilica.com/doc/2099077/
- اخذ مجوز استاندارد گمرک – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, accessed on June 12, 2026, https://ptd-co.com/%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
- سازمان غذا و دارو امور فرآورده های غذایی و آشامیدنی اداره کل – معاونت غذا و دارو, accessed on June 12, 2026, https://fda.goums.ac.ir/files/deputy_pf/files/bakhshnameh_sodor_sabt_manda-food.pdf
- ﺳﺎزﻣﺎن ﻏﺬا و دارو, accessed on June 12, 2026, https://www.iria.org.ir/wp-content/uploads/2024/06/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4%D8%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81.pdf
- کد irc چیست؟ مدارک – مراحل – نحوه استعلام (1404) – شرکت توسعه کیفیت, accessed on June 12, 2026, https://nhiso.com/what-is-the-meaning-of-irc-code/
- کاغذهای مقاوم به چربی – گروه تجارت اقیانوس آرام, accessed on June 12, 2026, https://potgco.com/%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A8%DB%8C/
- کاغذ کرافت سوئدی 32 گرم گریس پروف مدل یاش 100×73 سانتی متر بسته 50 برگی, accessed on June 12, 2026, https://torob.com/p/8715ea46-af62-45f8-9248-940e9ba15420/%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%AF%DB%8C-32-%DA%AF%D8%B1%D9%85-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81-%D9%85%D8%AF%D9%84-%DB%8C%D8%A7%D8%B4-100×73-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-50-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%DB%8C/
- کاغذ کرافت سوئدی 32 گرم گریس پروف مدل یاش 100×73 سانتی متر بسته 50 برگی, accessed on June 12, 2026, https://www.nabavishop.com/product/vp-3606/%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%AA-32-%DA%AF%D8%B1%D9%85-%DA%AF%D8%B1%DB%8C%D8%B3-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81-%D8%B3%D9%88%D8%A6%D8%AF%DB%8C-100×73-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-50-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%DB%8C
- بسته بندی- فیلم سلولز بازسازی شده، فیلم های ساخته شده از پلاستیک ها، فویل آلومینیوم، ساختارهای چند لایه انعطاف پذیر و مواد متالایز – isomanagement – استانداردهای ایزو, accessed on June 12, 2026, https://isomanagement.ir/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%87%D8%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85/
- 7 نوع کاغذ مناسب بسته بندی محصولات | آژانس خلاق بالی, accessed on June 12, 2026, https://balyagency.com/7types-of-paper-suitable-for-product-packaging/
- کاغذ پوشش داده شده PE درجه مواد غذایی ضد چربی برای بسته بندی مواد غذایی – WESHARE, accessed on June 12, 2026, https://af.weshare-china.com/baking-paper/baking-paper-sheet/grease-proof-food-grade-pe-coated-paper-for.html
- راهنمای کامل بهترین کاغذ بسته بندی و انواع آن – ویستا پک, accessed on June 12, 2026, https://vistapackco.ir/blog/%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C/
- بسته بندی – isomanagement – استانداردهای ایزو, accessed on June 12, 2026, https://isomanagement.ir/category/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%84%DB%8C/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C/
- فرآورده های بسته بندی، سلولزی و نوشت افزار – سازمان ملی استاندارد, accessed on June 12, 2026, https://www.inso.gov.ir/portal/file/?754357/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%8A-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D8%AF%D9%8A-%D9%85%D8%A7%D9%87-98.pdf
- مدارک لازم جهت واردات مواد اولیه غذایی , آشامیدنی , آرایشی و بهداشتی – ام تی رویال – mt royal, accessed on June 12, 2026, https://mtroyal.com.tr/fa/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%83-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%8A%D9%87-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%D9%8A%DB%8C/
- واردات مواد داروسازی و ترخیص آن از گمرک – شرکت بازرگانی راهکار تجارت پایا, accessed on June 12, 2026, https://rahkartejarat.com/import-pharmaceutical-raw-materials/
- استانداردهای تولید و مصرف کاغذهای مخصوص بسته بندی مواد غذایی (استاندارد 3341) – بیزینو, accessed on June 12, 2026, https://busiknow.com/PostDetail?207
- حداقل ضوابط فنی و بهداشتی کارگاه های تولید و بسته بندی مواد و فرآورده های غذایی،آشامیدنی, accessed on June 12, 2026, https://etarh.com/%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D9%81%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88/
- ثبت پروانه فراورده (IRC) – مدیریت غذا و دارو – دانشکده علوم پزشکی تربت جام, accessed on June 12, 2026, https://www.trjums.ac.ir/fda/fa/page/1371/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87-irc-
- ضوابط بالکهای دارویی و شرکتهای تهیه و بسته بندی بالکهای دارویی – معاونت غذا و دارو, accessed on June 12, 2026, https://www.arakmu.ac.ir/vcfd/fa/regulation/281/%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%87%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%DA%A9%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C
- دستورالعمل-اجرایی-حداقل-ضوابط-برچسب-گذاری.pdf – معاونت غذا و دارو, accessed on June 12, 2026, https://fdo.umsha.ac.ir/uploads/16/2024/Apr/27/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%82%D9%84-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%A8%D8%B1%DA%86%D8%B3%D8%A8-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C.pdf
- آزمون های متداول در بسته های کاغذی و مقوایی, accessed on June 12, 2026, https://potgco.com/wp-content/uploads/2021/10/%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D9%82%D9%88%D8%A7%DB%8C%DB%8C-.pdf
- ) 4543 استاندارد ملی ( پاکت های کاغذی سیمان و گچ و سایر مصالح پودری ساختما, accessed on June 12, 2026, https://www.inso.gov.ir/portal/file/?810976/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D9%8A-%D9%88-%D8%B3%D9%84%D9%88%D9%84%D8%B2%D9%8A-%D9%88-%D9%86%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1.pdf
- لیست آزمون ها – آزمایشگاه دکتر جوان, accessed on June 12, 2026, https://javanlab.ir/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87/
- آزمون کل مهاجرت – EUROLAB, accessed on June 12, 2026, https://www.eurolab.net/fa/testler/ambalaj-testleri/toplam-migrasyon-testi/
- همه چیز درباره آزمون مهاجرت کلی در پلاستیک های در تماس با مواد غذایی overall migration – پلیمرما, accessed on June 12, 2026, https://polymerma.ir/CMS/Home/Post?id=70
- نکات شگفت انگیز از قوانین ترخیص مواد غذایی از گمرک که آن را نمی دانیم | آریانا جم, accessed on June 12, 2026, https://arianajam.com/%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DA%AF%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%D8%B0/
- ترخیص کاغذ از گمرک – بازرگانی آریانا جم, accessed on June 12, 2026, https://arianajam.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
- واردات کاغذ به ایران (راهنمای واردات و ترخیص) – اسپیدکس, accessed on June 12, 2026, https://speedexco.com/blog/paper-import-to-iran/
- صفر تا صد واردات و ترخیص کاغذ از چین [مراحل + تعرفه ها] – PSP Express, accessed on June 12, 2026, https://pspexpress.com/fa/mag/import-paper-from-china/
- ردیف کد تعرفه عنوان حقوق ورودی وضعیت تعرفه گروه کاﻻیی مندرج در سامانه, accessed on June 12, 2026, https://ticaret.gov.tr/data/5ee20f8213b876e308cc14f3/2.%20Kategori%20listesi%201399.pdf
- شماره: ١۴٠١/١٣۵٣١٧۴ تاریخ: ١۴٠١/٠٩/١۵ پیوست: دارد, accessed on June 12, 2026, https://gomrok24.com/customer/2023-3-25-14-12-5Notificationoftheclause…pdf
- ١۴٠١/٣٨١٩١۶ ﺷﻤﺎﺭﻩ: ١۴٠١/٠٣/٢٣ ﺗﺎﺭﯾﺦ: ﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﯿﻮﺳﺖ:, accessed on June 12, 2026, https://www.atarkhis.com/wp-content/uploads/2022/06/82.1401.381916-14010323.pdf
- ترخیص کاغذ کالک یا رسامی از گمرک – سلطان تجارت بازرگان, accessed on June 12, 2026, https://s-clearance.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%DA%A9%D8%A7%D9%84%DA%A9-%DB%8C%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
- سامانه جامع هوشمند بازرگانی و گمرک – تجیــــار, accessed on June 12, 2026, https://tejyar.com/hscodes/48043110/–%D9%80-%D9%80-%D9%83%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%D9%83%D8%B1%D8%A7%D9%81%D8%AA-(Abrasive-Base-Kraft-paper)-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D9%84-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%B6-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%D9%83%D8%AB%D8%B1-94-%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%85%D8%AA%D8%B1
- تعرفه واردات کاغذ – آکادمی دلاری صفر تا صد, accessed on June 12, 2026, https://0ta100.net/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0
- کد irc چیست – شرایط – مدارک – نحوه دریافت, accessed on June 12, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/3146/%DA%A9%D8%AF-irc-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA.html








