توسعه روابط تجاری ایران و فدراسیون روسیه، بازار ۱۴۴ میلیونی این کشور را به یکی از جذابترین و سودآورترین مقاصد برای صادرکنندگان محصولات کشاورزی و خشکبار تبدیل کرده است1. شرایط اقلیمی ویژه روسیه و سرمای شدید در بیش از شش ماه از سال، اتکای این کشور به واردات محصولات تازه باغی و جالیزی را ناگزیر میسازد1.
با این حال، دستیابی به سهم پایدار در این بازار رقابتی نیازمند شناخت دقیق زمانبندی تقاضا، پایش قوانین سختگیرانه بهداشتی و رعایت استانداردهای فنی اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. تغییر پروتکلهای نظارتی سازمان «روسسلخوزنادزور» و الزام به شناسنامهدار کردن بسترهای تولید، تجارت با روسیه را وارد مرحله نوینی کرده است3. این مقاله جامع، صادرات خشکبار به روسیه در سال ۲۰۲۶، ضوابط جدید گواهیهای سلامت گیاهی، الزامات سامانه سماک و استانداردهای اجباری بستهبندی را به دقت تشریح میکند تا فعالان اقتصادی با آگاهی کامل گام در این مسیر تجاری بگذارند.
تحلیل بازار و جایگاه ایران در تامین محصولات باغی و خشکبار روسیه
نیازهای بازار روسیه و مزیتهای رقابتی صادرات ایران
بازار فدراسیون روسیه به عنوان یکی از بزرگترین واردکنندگان محصولات کشاورزی در منطقه اوراسیا، سبد غذایی متنوّعی را مدیریت میکند که حدود ۱۰.۶ درصد آن به میوه و ترهبار اختصاص دارد1. بررسی الگوی مصرف در شهرهای بزرگ مانند مسکو نشان میدهد که هزینه هفتگی خانوارها برای تامین محصولات تازه به طور متوسط ۱۱۴ دلار و در سایر شهرهای با جمعیت زیر ۵۰۰ هزار نفر حدود ۸۹ دلار است1.
نزدیکی جغرافیایی ایران از طریق مرزهای آبی خزر و کریدورهای زمینی، مزیّت رقابتی بینظیری در کاهش زمان حملونقل و حفظ کیفیت کالاهای فسادپذیر ایجاد کرده است1. بر اساس آمارهای تجاری، بیش از ۸۵ درصد از ارزش صادرات ایران به روسیه را محصولات کشاورزی و غذایی تشکیل میدهند که نشاندهنده اتکای بالای بازار مقصد به تولیدات کشور است6.
تنوع اقلیمی ایران امکان تولید چهارفصل محصولات باغی و خشکبار باکیفیت را فراهم کرده است. در بخش خشکبار، ایران به عنوان اصلیترین تامینکننده پسته و یکی از برترین صادرکنندگان کشمش در بازار روسیه شناخته میشود1. در بازار پسته، صادرکنندگان ایرانی با درک حساسیت خریداران روسی نسبت به قیمت تمامشده، تمرکز خود را بر ارقام اقتصادیتر نظیر پسته آبخندان احمدآقایی و مکانیکخندان فندقی معطوف کردهاند تا علاوه بر حفظ سهم بازار، سودآوری متناسبی کسب کنند6. در بخش میوههای تازه نیز محصولات استراتژیک مانند کیوی، مرکبات، سیب درختی و صیفیجات گلخانهای سهم عمدهای از واردات روسیه را به خود اختصاص دادهاند6.
درسهای تجاری از پروندههای گذشته و الزام به تطابق با استانداردهای جدید
تحلیل چالشهای پیشین تجاری، بهویژه ماجرای توقف صادرات فلفل دلمهای ایران به روسیه در زمستان سال ۱۴۰۰، نقطه عطفی در روابط قرنطینهای دو کشور محسوب میشود9. در آن مقطع، سرویس فدرال نظارت بر حفظ حقوق مصرفکنندگان روسیه (روسپوتربنادزور) و سازمان روسسلخوزنادزور محمولههای فلفل ایران را به دلیل وجود چهار نوع آفتکش ثبتنشده در فهرست رسمی روسیه توقیف کردند9. اگرچه این سموم در ایران و اتحادیه اروپا مجوز مصرف داشتند، اما ناشناخته بودن آنها برای آزمایشگاههای مرجع روسیه منجر به بازگشت محمولهها و وارد آمدن خسارات مالی گردید9.
این اتفاق درس مهمی برای جامعه بازرگانی به همراه داشت: بازرسی و نظارت در بازار اوراسیا از بررسیهای مقطعی در گمرک خروجی، به سمت پایش هوشمند بسترهای تولید و زنجیره تامین تغییر یافته است3. متعاقب مذاکرات فنی هیاتهای جهاد کشاورزی و بازرسان روسی، ضوابط جدیدی جایگزین روشهای سنتی شد که طی آن ردیابی کامل محصول از مزرعه تا بستهبندی و ثبت تمام نهادههای شیمیایی مصرفی الزامآور گردید3. امروزه بازرگانانی موفق هستند که فرآیندهای تولید تا صادرات خود را با دقیقترین استانداردهای باقیمانده سموم (MRL) و پروتکلهای جدید منطبق میسازند.
تقویم جامع صادرات خشکبار و محصولات باغی به روسیه در سال ۲۰۲۶
محصولات بهاره و تابستانه: میوههای هستهدار و محصولات گلخانهای
تقویم صادراتی محصولات کشاورزی بر اساس چرخه تولید در ایران و افتوخیز تقاضا در بازار روسیه تنظیم میشود. با آغاز فصل بهار و فصل گرم سال در روسیه (از اردیبهشت تا مرداد)، میزان تولیدات داخلی روسیه و واردات آن از کشورهای همجوار نظیر مولداوی و کشورهای آسیای مرکزی افزایش مییابد؛ بنابراین تقاضا برای برخی میوههای تابستانی مزارع روباز دچار نوسان میشود1. با این حال، بهار و تابستان زمان طلایی برای صادرات میوههای هستهدار ایرانی از جمله گیلاس، زردآلو، هلو و شلیل به همراه انگورهای نوبرانه و محصولات گلخانهای یکنواخت نظیر گوجهفرنگی و خیار است8.
در این دوره، صادرکنندگان باید مدیریت زمانبندی برداشت و حمل سریع را در اولویت قرار دهند. میوههای هستهدار به دلیل ماندگاری کوتاه، نیازمند به کارگیری زنجیره سرد هوایی یا کانتینرهای یخچالی فوق سریع هستند17. همچنین تامین صیفیجات گلخانهای در ماههای خرداد و تیر، خلاء تولید پیش از به بار نشستن مزارع روباز روسیه را پوشش داده و حاشیه سود مناسبی ایجاد میکند8.
محصولات پاییزه: مرکبات، کیوی، سیب و انار
فصل پاییز (شهریور تا آذر) آغاز جهش اصلی صادرات محصولات باغی ایران به مقصد روسیه است. با کاهش برودت هوا در مبدا و مقصد، برداشت مرکبات (پرتقالهای تامسون و والنسیا، نارنگی و لیموترش)، کیوی، سیب درختی و انار آغاز میشود6. کشور روسیه یکی از بزرگترین خریداران کیوی و مرکبات ایران است، به طوری که در سالهای اخیر صادرات برخی از این اقلام رشد چشمگیر چندبرابری را ثبت کرده است3.
صادرات سیب درختی و کیوی در فصل پاییز نیاز به سورتینگ دقیق و بستهبندی مقاوم دارد تا در انبارداریهای طولانیمدت دچار افت کیفیت نشوند1. انار ایرانی نیز به دلیل طعم ممتاز و خواص آنتیاکسیدانی، در بازارهای مسکو و سنپترزبورگ جایگاه ویژهای یافته است8. بازرگانان باید توجه داشته باشند که از ابتدای فصل پاییز، الزامات قرنطینهای با شدت بیشتری اعمال میشود و کلیه محمولههای پاییزه باید دارای تاییدیه ارزیابی باقیمانده سموم باشند16.

محصولات زمستانه و خشکبار: زمانبندی طلایی برای سودآوری حداکثری
زمستان (دی تا فروردین) حیاتیترین و پربازدهترین برهه زمانی برای صادرات به فدراسیون روسیه است. در این فصل، یخبندان شدید تولیدات کشاورزی روسیه را کاملا متوقف میسازد و وابستگی این کشور به واردات مواد غذایی به اوج میرسد1. تقاضا برای محصولات گلخانهای نظیر فلفل دلمهای رنگی، گوجهفرنگی گیلاسی و یخچالی، بادمجان و خیار به بالاترین حد خود میرسد6. همچنین محصولات انباری نظیر سیبزمینی (بهویژه در بستهبندیهای ۲.۵ تا ۵ کیلوگرمی لیبلدار)، پیاز و سیر شاهد جهش قیمتی سه تا پنج برابری نسبت به بازار داخلی ایران هستند6.
از سوی دیگر، فصل زمستان همزمان با تعطیلات سال نو میلادی و عید پاک، اوج تقاضا برای انواع خشکبار ایرانی شامل پسته، کشمش، خرما، انجیر، مغز بادام و میوههای خشک فرآوریشده است1. خشکبار برخلاف محصولات تازه، ماندگاری بالاتری دارد و حاشیه سود پایدارتری را نصیب فعالان تجاری میکند1. تنظیم دقیق زمانبندی ارسال محمولهها پیش از آغاز تعطیلات زمستانی روسیه، کلید موفقیت در کسب حداکثر سهم بازار در تقویم ۲۰۲۶ است.
گواهیهای سلامت گیاهی جدید و ضوابط سازمان روسسلخوزنادزور
نقش سامانههای سماک و سانکا در شناسنامهدار کردن بستر تولید
وزارت جهاد کشاورزی و سازمان حفظ نباتات ایران در پاسخ به الزامات سختگیرانه کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا، سامانه جامع «سماک» (سامانه مجوزهای الکترونیکی کشاورزی) و سامانه «سانکا» (متعلق به سازمان نظام مهندسی کشاورزی) را عملیاتی کردهاند3. بر اساس قوانین جاری، کلیه مزارع، باغها و گلخانههای متقاضی صادرات به روسیه باید در سامانه سماک ثبتنام کرده و بستر تولید خود را شناسنامهدار نمایند3.
در این فرآیند، برای هر واحد تولیدی یک مسئول فنی گیاهپزشکی تعیین میشود که از طریق سامانه سانکا تمامی مراحل کاشت، داشت، برداشت، نوع سموم مصرفی، میزان آفتکشها و تغذیه گیاه را ثبت و نظارت میکند16. این پایش هوشمند تضمین میکند که فرایند تولید تحت کنترلی شفاف قرار دارد و امکان ردیابی محصول از مبدا تا گمرک مقصد فراهم است16.
دریافت شناسه QR Code و الزامات دوره کارنس سموم
یکی از مهمترین پیشنیازهای صادرات محصولات باغی و جالیزی به روسیه، اخذ شناسه دیجیتال یا همان کد QR Code است3. این شناسه که از طریق سامانههای سماک و سانکا پس از تایید مسئول فنی و کارشناسان حفظ نباتات صادر میشود، باید بر روی بستهبندیهای صادراتی الصاق گردد16. محصولات کلیدی نظیر فلفل دلمهای، بادمجان، خیار، گوجهفرنگی، سیب درختی، کیوی، انگور و خرما مشمول الزامی بودن کد QR هستند16.
شناسه QR شامل اطلاعات کاملی درباره محل تولید، نام تولیدکننده، مسئول فنی، تاریخ برداشت و از همه مهمتر رعایت «دوره کارنس» سموم است16. دوره کارنس به فاصلهزمانی بین آخرین سمپاشی تا برداشت محصول گفته میشود که طی آن باقیمانده سم تجزیه شده و به حد مجاز استاندارد میرسد19. عدم رعایت این دوره منجر به رد گواهی بهداشتی و ممانعت از خروج بار خواهد شد18.
گواهی بهداشت گیاهی (Phytosanitary) و گواهی سلامت سازمان غذا و دارو
صادرکنندگان محصولات کشاورزی به روسیه باید میان دو سند پایه تمایز قائل شوند: گواهی بهداشت گیاهی (Phytosanitary Certificate) و گواهی سلامت4. گواهی بهداشت گیاهی توسط پستهای قرنطینه سازمان حفظ نباتات مستقر در گمرکات خروجی صادر میشود و تایید میکند که محموله عاری از هرگونه آفت، بیماری حشرات و علفهای هرز قرنطینهای است4. برای تسریع در فرآیندها، بستر تبادل الکترونیکی گواهیهای فیتوسانیتری (ePhyto) بین ایران و فدراسیون روسیه فعال شده است که امکان استعلام مستقیم و راستیآزمایی آنلاین اسناد را فراهم میسازد22.
در کنار گواهی بهداشت گیاهی، اخذ گواهی سلامت از سازمان غذا و دارو نیز برای صادرات محصولات تازه و خشکبار الزامی است4. این گواهی پس از نمونهبرداری آزمایشگاهی و سنجش میزان باقیمانده سموم، فلزات سنگین، نیترات و مایکوتوکسینها (مانند آفلاتوکسین در پسته) صادر میشود4. عدم تطابق نتایج آزمایشگاه با حد مجاز باقیمانده آفتکشهای مورد تایید سازمان روسسلخوزنادزور، مانع اصلی ترخیص کالا در گمرکات روسیه خواهد بود4.
استانداردهای بستهبندی و لیبلگذاری اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU)
الزامات مقررات فنی TR CU 022/2011 برای نشانگذاری مواد غذایی
اتحادیه اقتصادی اوراسیا ضوابط یکپارچهای را برای لیبلگذاری و ارائه اطلاعات محصولات غذایی تحت آییننامه فنی TR CU 022/2011 تدوین کرده است24. بر اساس این مقررات، تمامی محصولات باغی و خشکبار صادراتی به روسیه باید دارای نشانگذاری دقیق به زبان روسی (و یا زبان رسمی کشور عضو اتحادیه) باشند1. اطلاعات درجشده بر روی برچسب باید واضح، خوانا و غیرقابل پاک شدن باشد24.
محتوای الزامی لیبل طبق آییننامه TR CU 022/2011 شامل نام دقیق کالا، وزن خالص و ناخالص، تاریخ دقیق تولید و بستهبندی، تاریخ انقضا و حداکثر زمان مصرف، شرایط نگهداری و دمای بهینه، جدول ارزش غذایی (برای خشکبار و میوههای فرآوریشده)، نام و نشانی کامل شرکت تولیدکننده ایرانی، نام و نشانی شرکت واردکننده یا نماینده مجاز در فدراسیون روسیه و شماره شناسه کد QR است24. عدم درج هر یک از این موارد میتواند منجر به جریمههای سنگین گمرکی و توقیف کالا در مرز ورود شود24.
الزامات ایمنی بستهبندی بر اساس مقررات فنی TR CU 005/2011
علاوه بر لیبلگذاری، بستهبندی فیزیکی محمولهها نیز باید منطبق با استانداردهای آییننامه فنی TR CU 005/2011 تحت عنوان «ایمنی بستهبندی» باشد25. این مقررات بر بهداشتی بودن، استحکام مکانیکی و عدم واکنش شیمیایی ظروف و کارتنها با ماده غذایی تاکید دارد24. بستهبندی نباید هیچگونه طعم، بو یا مواد سمی به محصول کشاورزی منتقل کند24.
برای صیفیجات و میوههای تازه، استفاده از کارتنهای پنجلایه مستحکم یا سبدهای پلاستیکی صادراتی مقاوم در برابر رطوبت و فشار چیدمان الزامی است1. در خصوص محصولاتی نظیر سیبزمینی و پیاز، بستهبندیهای توری ۲.۵ تا ۵ کیلوگرمی با لیبل اختصاصی بسیار پرتقاضا است6. برای خشکبار مانند پسته و کشمش، استفاده از بستهبندیهای وکیوم یا کارتنهای لمینتشده با آستر پلیاتیلنی جهت جلوگیری از نفوذ رطوبت و اکسیداسیون ضروری است1. کلیه مواد بستهبندی باید دارای اظهارنامه تطابق (Declaration of Conformity) بر اساس الزامات اوراسیا باشند25.
علامت نشانگذاری منطقهای EAC و مشخصات شناسه کالا
علامت انطباق منطقهای اتحادیه اوراسیا که با نماد اختصاری EAC (Eurasian Conformity) شناخته میشود، نشاندهنده تایید صلاحیت کالا با تمامی مقررات فنی مشترک اتحادیه است24. الصاق علامت EAC بر روی برچسب محمولههای خشکبار و فرآوردههای باغی که مراحل ارزیابی انطباق را طی کردهاند، اجباری است24.
در سالهای اخیر، درج کد شناسه کالا و QR Code صادرشده از سامانه سماک در کنار نشان EAC روند ارزیابیهای گمرکی را به شدت سرعت بخشیده است16. این ترکیب شفافیتی کامل از مبدا تولید تا بستهبندی را به بازرسان گمرک روسیه ارائه میدهد و محموله را در مسیر اولویت ترخیص قرار میدهد16.
الزامات لجستیک، ترخیص گمرکی و کریدور سبز تجاری
زنجیره سرد و روشهای حمل مناسب برای محصولات فسادپذیر و خشکبار
حفظ کیفیت محصولات باغی در طول مسیر صادراتی نیازمند طراحی زنجیره سرد (Cold Chain) یکپارچه است6. میوههای تازه و صیفیجات باید بلافاصله پس از برداشت، فرآیند پیشسرمایش (Pre-cooling) را طی کرده و سپس در کانتینرهای یخچالی با قابلیت تنظیم هوشمند دما و رطوبت بارگیری شوند6. حمل زمینی از طریق مرزهای آستارا و داغستان یا حمل ترکیبی دریایی از بنادر شمالی ایران (مانند بندر انزلی و امیرآباد) به بنادر آستراخان و ماخاچکالا متداولترین مسیرهای لجستیکی هستند2.
برای محصولات خشکبار با ماندگاری بالاتر، استفاده از کانتینرهای استاندارد خشک (FCL) یا حمل ریلی گزینهای اقتصادی و مطمئن به شمار میرود17. صادرکنندگان باید مدیریت زمان ترانزیت را به عنوان یک فاکتور کلیدی مد نظر قرار دهند؛ زیرا طولانی شدن زمان حمل به دلیل معطلی در مرزها میتواند منجر به فساد کالا و ضرر مالکان بار گردد1.
اسناد گمرکی، تایید بانکهای روسی و کریدور سبز گمرکی
تشریفات گمرکی در روسیه نیازمند ارائه اسناد تجاری دقیق و بدون تناقض است6. طبق مقررات گمرکی فدراسیون روسیه، مدارک اصلی جهت ترخیص محمولههای کشاورزی عبارتند از: قرارداد رسمی صادراتی میان صادرکننده ایرانی و خریدار روسی که به تایید بانک روسی رسیده باشد6؛ اصل پروانه شرکت تحویلگیرنده روسی دارای کد رایانهای گمرک6؛ بارنامه بینالمللی با قید دقیق وزن و تعداد بستهها6؛ فاکتور فروش (پروفرما و اینویس)1؛ گواهی مبدأ صادره از اتاق بازرگانی6؛ اصل گواهی بهداشت گیاهی و گواهی سلامت6.
انعقاد تفاهمنامه «کریدور سبز گمرکی» میان گمرکات ایران و روسیه تسهیلات ویژهای را برای صادرکنندگان شناسنامهدار فراهم آورده است6. شرکتهایی که از این امکان بهرهمند میشوند، از ارزیابیهای طولانیمدت گمرکی معاف شده و محمولههای آنها با اولویت بالا و حداقل تشریفات اداری ترخیص میگردند6.
نتیجهگیری
تجارت موفق محصولات باغی و خشکبار با فدراسیون روسیه در سال ۲۰۲۶، مستلزم عبور از روشهای سنتی و اتخاذ رویکردهای کاملاً تخصصی و مبتنی بر استاندارد است1. بازار روسیه فرصتهای بینظیر مالی و ارزآوری به همراه دارد، اما پذیرش محصول در این بازار مشروط به رعایت دقیق تقویم صادراتی، ثبتنام در سامانههای سماک و سانکا، الصاق کد QR و انطباق کامل بستهبندی با آییننامههای TR CU 022/2011 و TR CU 005/2011 اوراسیا است16.
صادرکنندگانی که زنجیره تامین خود را از مزرعه تا بستهبندی هوشمندسازی کرده و بر ضوابط روسسلخوزنادزور تسلط یابند، برندگان اصلی این بازار پررقابت خواهند بود1. هماکنون بهترین زمان برای ثبت باغها در سامانه سماک، ارتقای کیفیت بستهبندی و برنامهریزی تقویم صادراتی ۲۰۲۶ است تا با آمادگی کامل، سهم درخشانی از تجارت منطقه به دست آورید16.
سوالات متداول (FAQ)
آیا دریافت کد QR از سامانه سماک برای تمامی محمولههای کشاورزی صادراتی به روسیه الزامی است؟
بله، بر اساس ابلاغیه سازمان حفظ نباتات و وزارت جهاد کشاورزی، دریافت شناسه QR Code برای تمام محصولات زراعی، گلخانهای و باغی صادراتی نظیر فلفل دلمهای، گوجهفرنگی، خیار، بادمجان، سیب، کیوی، انگور، خرما و مرکبات الزامی است. این کد گواهی بر نظارت مسئول فنی بر دوره کارنس سموم و سلامت بستر تولید است.
علت اصلی برگشت خوردن برخی محمولههای کشاورزی مانند فلفل دلمهای از روسیه چه بود؟
علت اصلی توقف صادرات در پروندههای گذشته، استفاده از سموم آفتکشی بود که اگرچه در ایران یا اروپا مجوز داشتند، اما در فهرست رسمی سموم مجاز کشور روسیه به ثبت نرسیده بودند. پس از مذاکرات فنی، مقرر شد تمام سموم مصرفی با فهرست مورد تایید روسسلخوزنادزور مطابقت داده شود.
استانداردهای اصلی بستهبندی و لیبلگذاری اوراسیا شامل چه آییننامههایی است؟
دو آییننامه کلیدی عبارتند از TR CU 022/2011 برای الزامات نشانگذاری و لیبلگذاری مواد غذایی (از جمله درج اطلاعات به زبان روسی و مشخصات واردکننده) و TR CU 005/2011 برای ایمنی فیزیکی و شیمیایی بستهبندی و اخذ علامت منطقهای EAC.
بهترین زمان از نظر تقویم صادراتی برای ارسال خشکبار و صیفیجات به روسیه چه زمانی است؟
فصل زمستان (از دی تا فروردین) بهترین زمان است؛ زیرا به دلیل برودت شدید هوا تولیدات داخلی روسیه متوقف میشود. همچنین همزمانی این برهه با تعطیلات سال نو میلادی، تقاضا برای خشکبار (پسته، کشمش، خرما) و محصولات گلخانهای را به اوج میرساند.
تفاوت گواهی بهداشت گیاهی (Phytosanitary) با گواهی سلامت سازمان غذا و دارو چیست؟
گواهی بهداشت گیاهی توسط سازمان حفظ نباتات صادر شده و عاری بودن محموله از آفات و بیماریهای قرنطینهای را تایید میکند؛ در حالی که گواهی سلامت توسط سازمان غذا و دارو صادر شده و عدم تجاوز باقیمانده سموم، فلزات سنگین و نیترات از حدود مجاز را ارزیابی میکند. هر دو گواهی برای ترخیص در گمرک روسیه الزامی هستند.

منابع
- 10 نکته در صادرات به روسیه – لیست اقلام صادراتی به روسیه میوه تره بار خشکبار – آکادمی باسکول, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
- صادرات میوه خشک بسته بندی به روسیه – سادینو, https://sadinofruit.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
- الزام دریافت شماره شناسه(QR code) برای صادرات محصولات کشاورزی – سازمان حفظ نباتات, https://www.ppo.ir/fa-IR/ppo/1/news/view/14593/6716/Staging/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87(QR-code)-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C
- سموم مورد استفاده در صیفیجات ایران، در اروپا هم مصرف میشود – سازمان حفظ نباتات کشور, https://www.ppo.ir/en-US/ppo/1/news/view/14593/4696/Staging/%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%DB%8C%D9%81%DB%8C%E2%80%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%D9%87%D9%85-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
- صادرات به روسیه ✔️ سورین اکسپورت – Surin Export, https://surinexport.com/fa/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
- راهنمای صادرات محصولات کشاورزی به روسیه – اسپیدکس, https://speedexco.com/blog/guide-to-exporting-agricultural-products-to-russia/
- صادرات میوه های خشک – بررسی و تحلیل صادرات انواع گروه های کالایی – آیکسپورت, https://ixport.ir/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C_%D8%AE%D8%B4%DA%A9/
- جهاد کشاورزی فهرست محصولات کشاورزی صادراتی به روسیه را اعلام کرد – خبرگزاری ایانا, https://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-11/19611-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
- صادرات فلفل دلمه به روسیه از سر گرفته شد/ تجار اقدام کنند – ایرانفودنیوز, https://www.ifsat.ir/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%AF%D9%84%D9%85%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF/
- روسیه علت برگشت دادن فلفلهای صادراتی ایران را اعلام کرد, https://keshavarziayandehjahan.ir/fa/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D8%A8%D8%B1%D9%87%D8%A7/6403-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%86-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF.html
- از سرگیری صادرات فلفل دلمهای به روسیه – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1400121309563/%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%AF%D9%84%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
- مصرف ۴ نوع سم مجاز، علت ممنوعیت صادرات فلفل به روسیه – ایرنا, https://www.irna.ir/news/84573058/%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%DB%B4-%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%84%D8%AA-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
- عدم ثبت ۴ سم در روسیه و ناشناخته بودن آن برای روسها عامل برگشت محصولات ایرانی بود/ رژیم صهیونیستی در فلفل دلمهای از ایران شکست خورد – ایلنا, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-15/1183993-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D9%86-%D8%A2%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%B1%DA%98%DB%8C%D9%85-%D8%B5%D9%87%DB%8C%D9%88%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%AF%D9%84%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%AF
- جزئیات برگشت فلفل دلمه صادراتی ایران از روسیه/ سلامت محصول در آزمایشگاه تایید شد/ ابهام روسها درباره 4 نوع سم – خبرگزاری تسنیم, https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1400/10/27/2645914/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%AF%D9%84%D9%85%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%88%D8%B3-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-4-%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B3%D9%85
- رفع ممنوعیت صادرات دو محصول کشاورزی به روسیه – خبرگزاری صدا و سیما, https://www.iribnews.ir/fa/news/3338052/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
- اخذ QR Code برای عرضه 8 محصول کشاورزی الزامی شد – سازمان حفظ نباتات, https://www.ppo.ir/fa-IR/ppo/1/news/view/14593/6248/%D8%A7%D8%AE%D8%B0-QR-Code-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-8-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF
- راهنمای جامع صادرات میوه و تره بار به روسیه| مراحل و مدارک لازم – سروبان, https://sarvban.com/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88/2/
- اخذ کد شناسه محصولات کشاورزی از پایان شهریور الزامی میشود – ایرنا, https://www.irna.ir/news/85223747/%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%DA%A9%D8%AF-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
- محصولات بدون کد شناسه سماک، اجازه صادرات نخواهند داشت – کشاورزی, https://agna.ir/?p=83003?print=1
- گواهی بهداشت نباتی – اگرینت- قرنطینه نباتی چیست؟ مراحل و روش اخذ قرنطینه بهداشت, https://agrinet.ir/phyto-certificate/
- ضرورت دریافت گواهی سلامت برای محموله های گیاهی صادراتی به روسیه – اتاق بازرگانی تبریز, https://www.tzccim.ir/News/2922/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87.html
- اتصال بستر سامانهای سازمان حفظ نباتات ایران با اوراسیا و روسیه – دولت, https://dolat.ir/detail/396419
- سامانه جدید گواهی بهداشتی گیاهی – سفارت جمهوری اسلامی ایران – کانبرا, https://australia.mfa.gov.ir/portal/newsview/578121
- TR CU 022/2011 On food products in terms of their marking – Sercons, https://sercons.ch/tr-cu-022-food-marking/
- Amendments to the Technical Regulation of the EAEU Customs Union CU TR 005/2011 on the safety of packaging – CCIS-Expertise, https://www.ccis-expertise.com/en/news/444-modifications-to-the-technical-regulation-of-the-eaeu-customs-union-cu-tr-005-2011-on-the-safety-of-packaging
- صادرات محصولات گیاهی به روسیه به شرط گواهی سلامت – باشگاه خبرنگاران جوان, https://www.yjc.ir/fa/amp/news/8031008








