تامین ارز واردات در سامانه جامع تجارت؛ آموزش معاملات مستقیم و غیرمستقیم

سیاست‌گذاری نوین ارزی بانک مرکزی در سال ۱۴۰۵ با هدف یکپارچه‌سازی و بهینه‌سازی کانال‌های تامین ارز واردات، تغییرات بنیادینی را در ساختار اجرایی سامانه جامع تجارت پدید آورده است.¹ همگرایی تدریجی نظام چندنرخی ارز و شکل‌گیری بازار ارز تجاری در بستر مرکز مبادله ارز و طلای ایران، زمینه‌ساز تسهیل فرآیندهای تجاری و کاهش بروکراسی حاکم بر ثبت سفارش‌ها و تخصیص‌های ارزی شده است.²

در این میان، تفکیک ساختاری درخواست‌های تخصیص ارز به دو روش «معامله مستقیم» و «معامله غیرمستقیم»، انعطاف‌پذیری بازرگانان را در مواجهه با صادرکنندگان افزایش داده و زمان انتظار برای دریافت حواله‌های ارزی را به طور چشمگیری تقلیل داده است.³ این گزارش راهنما به تحلیل همه‌جانبه تامین ارز واردات در سامانه جامع تجارت، پیش‌نیازهای سیستمی، زیرساخت‌های قانونی، مراحل دقیق ثبت تراکنش‌ها در تالار معاملات و فرآیندهای موازی لجستیکی در بازرگانی خارجی می‌پردازد.³

بستر قانونی، پیش‌نیازهای ساختاری و قواعد حاکمیتی ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت

انجام هرگونه عملیات تجاری در گام نخست مستلزم ثبت‌نام بازرگانان در درگاه سامانه جامع تجارت ایران به نشانی اینترنتی ntsw.ir است.⁷ برای آغاز این فرآیند، متقاضی ملزم به تطبیق کد ملی با شماره همراه تحت مالکیت خود و ثبت اطلاعات هویتی پایه است.⁸ در خصوص اشخاص حقوقی، سیستم بلافاصله پس از ثبت شناسه ملی شرکت، فرآیند استعلام آنلاین از سازمان ثبت شرکت‌ها را جهت احراز صحت اطلاعات مدیرعامل و صاحبان امضای مجاز به صورت برخط اجرا می‌نماید.⁷

پس از تایید اطلاعات پایه، بازرگان باید با بارگذاری صلاحیت‌ها و تعهدنامه‌های مربوطه، اقدام به اخذ کد نقش متناسب (واردکننده، صادرکننده یا حق‌العمل‌کار) نماید.⁹ یکی از پیش‌نیازهای ضروری پیش از آغاز ثبت سفارش کالا، دریافت پروفرما (پیش‌فاکتور) از فروشنده خارجی و ثبت آن در سامانه فیدا به منظور دریافت شناسه ده رقمی فروشنده خارجی است؛ فرآیندی که فرآوری و صدور آن توسط سیستم فیدا به طور متوسط سه روز کاری زمان می‌برد.¹¹

پس از طی مراحل هویتی، بازرگان جهت ثبت پرونده جدید به منوی مدیریت پرونده ثبت سفارش در بخش عملیات تجارت خارجی مراجعه می‌نماید.¹² در این مرحله، تعیین حالت ثبت سفارش از اهمیت بالایی برخوردار است زیرا پس از صدور شماره پرونده، امکان ویرایش این بخش وجود نخواهد داشت.¹³ سیستم سه حالت اصلی را در اختیار کاربر قرار می‌دهد؛ حالت اول، واردات بدون سابقه است که صرفاً به تعرفه‌های خاص و فاقد سوابق وارداتی بازرگان اختصاص دارد و ماشین‌آلات و خودروهای کامل را شامل نمی‌شود.¹³

حالت دوم، واردات جهت نیاز تولید خود است که مخصوص واحدهای تولیدی دارای پروانه بهره‌برداری بوده و مقادیر درخواستی آن باید به طور دقیق با ظرفیت‌های مندرج در اظهارنامه و جواز تاسیس منطبق باشد.¹³ در نهایت، در صورت عدم تطابق با دو وضعیت فوق، گزینه هیچ‌کدام انتخاب می‌گردد.¹³

به منظور تضمین مصرف صحیح منابع ارزی در بخش صنعت و صنف، وزارت صنعت، معدن و تجارت سقف سهمیه ارزی سالانه را بر اساس میانگین خوداظهاری‌ها و حداکثر مصرف سه سال گذشته واحد تولیدی با اعمال ضریب ۱.۲ در سامانه جامع تجارت اعمال می‌کند.¹⁴ علاوه بر این، سیستم نظارتی بخش صمت مجهز به سازوکار خودکار کنترل عملکرد بازرگانان است؛ به طوری که تایید ثبت سفارش‌های جدید منوط به عرضه حداقل ۵۰ درصد از کالاها و مواد اولیه وارداتی قبلی در زنجیره توزیع داخلی سامانه جامع تجارت با ثبت مشخصات دقیق خریداران و مبالغ فروش است.¹⁴

در صورت کاهش این شاخص شفافیت عملکرد به زیر ۵۰ درصد در بازه‌های زمانی شش‌ماهه، سامانه به طور خودکار از ثبت سفارش‌های جدید جلوگیری کرده و درخواست‌های تخصیص یا تامین ارز نشده بازرگان را تعلیق می‌نماید.¹⁴ شایان ذکر است که برخی اقلام اساسی از جمله لاستیک، کاغذ، لوازم‌التحریر، پنبه و توتون مشمول محدودیت‌های فصلی سهمیه ارزی نبوده و سقف واردات آن‌ها به صورت مجزا مدیریت می‌شود.¹⁴ در صورت مواجهه با اختلالات سیستمی در فرآیند انتقال تعرفه‌ها، بازرگانان می‌توانند با پشتیبانی مرکزی سامانه جامع تجارت در تهران به شماره تلفن ۰۲۱۷۵۴۹۲۰۰۰ تماس حاصل نمایند.¹¹

بستر حقوقی و مسیر نوین تخصیص ارز در مرکز مبادله

راهبرد کلان بانک مرکزی در جهت تعمیق بازار یکپارچه، منجر به تغییر محل تامین ارز کلیه درخواست‌های نیمایی در صف تخصیص به بستر معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران شده است.¹ ساختار حقوقی این فرآیند بر پایه مفاد جزء (۱۰) بند (ب) ماده (۴) و بند (الف) ماده (۴۴) قانون بانک مرکزی، جزء (۲) بند (الف) ماده (۱۱) قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت و اصلاحیه آیین‌نامه اجرایی قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز بنا شده است.¹⁵ هدف اصلی این قوانین، تسهیل تجارت خارجی، ایجاد بستر عرضه شفاف امتیاز صادراتی صادرکنندگان و بهینه‌سازی جریان نقدینگی ارزی کشور است.¹⁵

در این راستا، با تکیه بر فهرست تعرفه‌های مصوب صادرشده از سوی دفاتر تخصصی وزارت صمت، دبیرخانه مناطق آزاد، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت، بیش از ۲ هزار و ۵۷۰ ردیف تعرفه کالایی مجاز به استفاده از سازوکار نوین تامین ارز در قالب معامله مستقیم شده‌اند.³ محصولات مشمول این دستورالعمل ارزی طیف وسیعی از تجهیزات راهبردی نظیر قطعات الکترونیکی، اقلام دارویی و پزشکی، میکروچیپ‌ها، دوربین‌های تصویربرداری و واسطه‌های صنعتی را در بر می‌گیرد.³ بازرگانان برای بهره‌گیری از این امکان ارزی، در زمان ثبت درخواست تخصیص ارز در سامانه جامع تجارت باید گزینه مرکز مبادله ارز و طلا را در کادر محل تامین ارز و گزینه آزاد را در بخش نوع نرخ ارز وارد نمایند.³

رویکرد جدید بانک مرکزی همچنین منجر به تغییرات سیستمی در فرآیند واردات در مقابل صادرات دیگران شده است.¹⁶ به موجب ابلاغیه‌های رسمی، کلیه درخواست‌های تخصیص با محل تامین ارز صادرات دیگران که در وضعیت آماده برای تخصیص قرار دارند یا تخصیص یافته اما هنوز تامین ارز نشده‌اند، به صورت خودکار به محل تامین ارز مرکز مبادله طلا و ارز و نرخ توافقی اصلاح گردیده و تسویه آن‌ها صرفاً از این بستر امکان‌پذیر خواهد بود.¹⁶

تفاوت‌های معاملات مستقیم و غیرمستقیم و ابهام‌زدایی از بازار تجاری

به کارگیری روش‌های متمایز معامله در تالار دوم ارزی مرکز مبادله، ساختار کارآمدی را برای پوشش نیازهای متنوع بازرگانان ایجاد کرده است.¹⁷ تفکیک این دو فرآیند نقش به‌سزایی در ارتقای امنیت معاملاتی و جلوگیری از شکل‌گیری بازارهای غیررسمی ایفا می‌کند.¹⁷

معاملات مستقیم بر پایه الگوی شناخت قبلی (Known Counterparties) و به پیشنهاد اتاق بازرگانی ایران برای بازرگانانی طراحی شده است که روابط تجاری دیرینه و معتمدانه‌ای با صادرکنندگان دارند.¹⁷ در این شیوه، واردکننده و صادرکننده پیش از ثبت سفارش در سامانه، بر سر قیمت پایه و کارمزدهای انتقال توافق می‌کنند.³ ثبت رسمی تراکنش ریالی و ارائه ضمانت‌ها در بستر سامانه مرکز مبادله نهایی می‌شود، اما تعهد و پروسه جابه‌جایی فیزیکی ارز در خارج از کشور مستقیماً بر عهده صادرکننده بوده و بانک عامل فاقد تعهد پرداخت ارزی است و نقش آن به نظارت بر حسن انجام تعهد ارزی و صدور اعلامیه تامین ارز محدود می‌شود.¹⁷

در نقطه مقابل، معاملات غیرمستقیم بر پایه الگوی کور (Blind Matching) بنا شده و ویژه بازرگانانی است که فاقد طرف معامله مشخص هستند.¹⁷ در این تالار، متقاضی خرید، سفارش خود را به همراه قیمت پیشنهادی در سیستم ثبت می‌کند.¹⁷ هسته معاملاتی مرکز مبادله بر اساس الگوریتم‌های جورسازی خودکار قیمت و زمان، سفارش خرید را با مناسب‌ترین پیشنهادهای فروش صادرکنندگان تطبیق می‌دهد.² در این سازوکار، طرفین تا زمان نهایی شدن معامله نسبت به یکدیگر کاملاً ناشناس باقی می‌مانند.¹⁷ بانک عامل در روش غیرمستقیم وظیفه کارسازی و انتقال حواله ارزی به بانک کارگزار خریدار را عهده‌دار است.¹⁷

طرح این ساختار معاملاتی دوگانه سبب رفع پاره‌ای از ابهامات و شبهات مطرح‌شده در خصوص احتمال شکل‌گیری بازار سیاه یا پرداخت مبالغ اضافی تحت عنوان زیرمیزی جهت یافتن صادرکننده شده است.¹⁷ بر اساس مواضع رسمی سخنگوی مرکز مبادله ارز و طلای ایران، ادعای واسطه‌گری در روش مستقیم اساساً فاقد وجاهت فنی است، چرا که فلسفه معاملات مستقیم صرفاً تسهیل فرآیند برای طرفینی است که از پیش یکدیگر را می‌شناسند.¹⁷ برای بازرگانانی که فاقد شریک تجاری مشخص هستند، مسیر معاملات غیرمستقیم به عنوان بستری کاملاً سیستمی، عادلانه و عاری از دخالت‌های انسانی تعریف شده که در آن هرگونه امکان چانه‌زنی خارج از چهارچوب یا پرداخت وجوه غیرقانونی از بین رفته است.¹⁷

دستورالعمل گام‌به‌گام عملیات معامله مستقیم در سامانه‌های تجاری و ارزی

اجرای معامله مستقیم ارزی مستلزم طی مراحل هماهنگ و تعریف‌شده‌ای در کارتابل خریدار (واردکننده) و فروشنده (صادرکننده) به شرح مراحل عملیاتی زیر است ⁶:

در گام نخست، خریدار ارز (واردکننده) وارد سامانه جامع تجارت شده و از منوی عملیات ارزی و مدیریت عملیات ارزی بانکی، گزینه درخواست تخصیص ارز را انتخاب می‌نماید.²⁰ پس از درج شماره ثبت سفارش و کلیک بر روی گزینه جستجوی تخصیص، ردیف تخصیص مربوطه را مشخص می‌کند.⁶ در پایین صفحه، نوع معامله باید بر روی حالت معامله مستقیم تنظیم شده و دکمه ثبت مجوز کلیک گردد.⁶

در گام دوم، صادرکننده کالا (فروشنده ارز) پس از ثبت اطلاعات مربوط به رفع تعهد کوتاژ ارزی خود، به منوی مجوزهای فروش در سامانه ارزی وارد می‌شود.⁶ صادرکننده با تعیین کوتاژ صادراتی گروه دوم، گزینه معامله مستقیم را فعال کرده و با ثبت پروانه بر اساس شماره کوتاژ، سال تعهد و گمرک صادراتی، فرآیند را در قالب پنجره تایید نهایی ثبت مجوز فروش به پایان می‌رساند.⁶

در گام سوم، صادرکننده از منوی مجوزهای خود در بخش عملیات، ردیف مربوطه را انتخاب و بر روی گزینه سفارش‌گذاری کلیک می‌کند.⁶ با ثبت این بخش، سیستم به طور خودکار یک کد یکتای مجوز فروش صادر می‌نماید.⁶ صادرکننده موظف است این کد یکتای دریافتی را در اختیار خریدار قرار دهد.⁶ خریدار ارز با مراجعه به بخش مجوزهای خود و کلیک بر روی سفارش‌گذاری، کد یکتای دریافتی را در پنجره باز شده درج می‌کند.⁶

در گام چهارم، با ثبت کد یکتا، فرم اطلاعات مالی سفارش برای خریدار باز می‌شود.⁶ خریدار ملزم به تکمیل سه بخش کلیدی شامل نرخ کارمزد تبدیل و حواله، حجم خالص ارزی دریافتی (تا سقف موجودی کوتاژ صادرکننده) و قیمت پیشنهادی خرید ارز بر اساس توافق دوجانبه است.⁶ نرخ پایه ارز پیشنهادی باید در دامنه‌های مجاز کریدور مرکز مبادله (مثلاً بین ۶۵۰,۰۰۰ تا ۷۵۰,۰۰۰ ریال به ازای هر دلار) قرار داشته باشد.⁶ پس از ثبت، خریدار دکمه محاسبه را انتخاب می‌کند تا سیستم برآورد ریالی و کارمزد انتقال را ارائه دهد.⁶

در گام پنجم، خریدار باید نرخ پیشنهادی اضافه ارزش (Premium) را ثبت نماید.⁶ اضافه ارزش نشان‌دهنده تفاوت نرخ پایه معاملاتی با ارزش توافق‌شده خارج از سامانه است که در کادر مربوطه معمولاً رقمی بین ۱۵,۰۰۰ تا ۲۵,۰۰۰ ریال به ازای هر دلار درج شده و سپس دکمه ارسال سفارش کلیک می‌شود.⁶ وضعیت سفارش در این مرحله به در انتظار تایید فروشنده تغییر می‌یابد.⁶

در نهایت، صادرکننده سفارش ارسالی را در کارتابل خود بررسی کرده و در صورت انطباق با توافقات، دکمه تایید نهایی را کلیک می‌کند.⁶ پس از انتقال ارز در حساب‌های خارجی به نفع ذینفع نهایی، صادرکننده با انتخاب گزینه واریز در جدول سامانه، وضعیت پرونده را به منتظر تایید پرداخت ارتقا می‌دهد.⁶ واردکننده نیز پس از اطمینان از وصول حواله و تسویه معادل ریالی، دریافت ارز را تایید کرده و سیستم وضعیت سفارش را به مختومه تغییر می‌دهد.⁶

بازرگانان فعال در این بازار باید نسبت به زمان‌بندی‌های تعیین‌شده بسیار دقیق عمل کنند.²³ بر اساس دستورالعمل بانک مرکزی، خریدار حداکثر یک ماه فرصت دارد تا نسبت به خرید ارز و انجام حواله اقدام نماید که این مهلت برای واحدهای تولیدی تا حداکثر شش ماه قابل تمدید است.²³ علاوه بر این، حداکثر زمان مجاز از تاریخ خرید ارز تا رفع تعهد ارزی کامل و ارائه اسناد ترخیص گمرکی به بانک عامل، ۱۱ ماه تعیین شده است.²³

فرآیندهای مدیریت بهینه‌سازی، ویرایش و تجزیه درخواست‌های ارزی

انعطاف‌پذیری سیستمی در فرآیند تخصیص ارز، یکی از دغدغه‌های همیشگی فعالان اقتصادی بوده است.²⁰ بانک مرکزی به منظور پاسخ‌گویی به شرایط متغیر بازرگانی خارجی، دو فرآیند کلیدی «ویرایش» و «تجزیه» درخواست‌های ارزی را در بستر سامانه جامع تجارت پیاده‌سازی کرده است.²⁰

در صورتی که درخواست تخصیص ارز به علت مغایرت با بخشنامه‌ها یا نقص در پرونده توسط بانک مرکزی رد شود، واردکننده مجاز به ویرایش درخواست خود است.²⁰ فرآیند ویرایش از منوی مدیریت عملیات ارزی بانکی و بخش درخواست تخصیص ارز آغاز می‌شود.²⁰ نکته حائز اهمیت در این فرآیند آن است که در صورت تایید نهایی ویرایش توسط بانک مرکزی، درخواست ارزی تصحیح‌شده با حفظ نوبت قبلی و حفظ اولویت زمانی در صف تخصیص، مجدداً در کارپوشه بانک عامل در سامانه جامع ارزی قرار می‌گیرد و وضعیت آن به منتظر بررسی بانک تغییر می‌یابد؛ امری که مانع از تضییع حقوق بازرگان در صف‌های طولانی تخصیص ارز می‌شود.²⁰

از سوی دیگر، در شرایطی که درخواست تخصیص ارز در وضعیت تخصیص‌یافته قرار داشته باشد اما به دلایلی نظیر عدم تامین یکجای منابع ریالی یا نیاز به خرید از چند صرافی مختلف، امکان تامین یکپارچه آن وجود نداشته باشد، واردکننده می‌تواند درخواست خود را تجزیه نماید.²¹

در این فرآیند، کاربر با وارد کردن مبلغ درخواستی فعلی (بخشی که مایل است در درخواست اول باقی بماند)، مابقی مبالغ را به قالب ردیف‌های تخصیص جدید شکسته و توزیع می‌کند.²¹ شرط اساسی تایید این فرآیند آن است که مجموع مبالغ حاصل از تجزیه با مبلغ تخصیص اولیه دقیقاً برابر باشد.²¹ پس از تایید، ردیف‌های جدید با وضعیت منتظر بررسی بانک صادر شده و کارسازی هر بخش به طور مستقل امکان‌پذیر می‌گردد.²¹

همگرایی فیزیکی کالا و الزامات سامانه جامع انبارها

نظارت هوشمند حاکم بر بازرگانی خارجی ایران صرفاً به تراکنش‌های ارزی محدود نشده، بلکه با اتصال وب‌سرویسی به سامانه جامع انبارها و مراکز نگهداری کالا به نشانی nwms.ir، زنجیره فیزیکی کالا را نیز تحت پوشش قرار می‌دهد.⁷ بازرگانان ملزم به فعال نگه داشتن انبار ثبت‌شده خود و ثبت روزانه کلیه اسناد ورود و خروج کالا هستند.⁷ در این راستا، بخش عملیات انبارداری سامانه جامع تجارت از طریق سربرگ مدیریت تفکیک، تجمیع و معامله، کنترل دقیقی بر روی قبوض انبار اعمال می‌کند.²⁵

عملیات تفکیک در سامانه انبارها زمانی انجام می‌شود که بازرگان مایل است کالاها و اقلام مندرج در یک رسید (قبض) انبار مرجع را به دو یا چند رسید مجزا تقسیم نماید.²⁵ فرآیند با انتخاب گزینه تفکیک، تعیین انبار و رسید مرجع آغاز شده و با وارد کردن شماره داخلی رسید جدید و مقادیر مورد نظر، رسیدهای فرزند با شناسه‌های یکتای مجزا صادر می‌گردند.²⁵ در مقابل، عملیات تجمیع به بازرگان اجازه می‌دهد تا چند رسید انبار مرجع موجود در یک انبار را با هدف تسهیل در فرآیندهای فروش یا حمل، ادغام کرده و تحت یک رسید فرزند واحد ثبت نماید.²⁵

در نهایت، عملیات معامله بستر قانونی برای تغییر مالکیت رسید انبار میان صاحب کالا و خریدار غیر را فراهم می‌سازد.²⁵ در معاملات تجاری بین دو شرکت (B2B)، پس از ثبت سند فروش توسط صادرکننده رسید، طرف مقابل (خریدار) ملزم به تایید خرید در کارتابل اسناد ورودی خود در سامانه جامع تجارت است تا مالکیت کالا به طور رسمی منتقل شود؛ فرآیندی که نظارت بر قیمت‌ها و جلوگیری از احتکار کالا در زنجیره توزیع را به طور کامل تضمین می‌نماید.⁷

نتیجه‌گیری

سیاست‌های ارزی به کار گرفته شده در سال ۱۴۰۵، با محوریت بازار تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران و تفکیک ساختاری معاملات مستقیم و غیرمستقیم، گامی اثربخش در جهت کاهش چندنرخی بودن ارز و تضمین سرعت چرخش سرمایه در اقتصاد ایران به شمار می‌آید.² پیوند منسجم میان فرآیندهای مالی ارزی در سامانه جامع تجارت و رهگیری فیزیکی کالا در سامانه جامع انبارها، شفافیت بی‌سابقه‌ای را در زنجیره تامین پدید آورده است.⁹

بازرگانان با اشراف بر این دستورالعمل‌ها، به ویژه رعایت سقف‌های سهمیه‌ای بر اساس مصرف سه سال گذشته و تعهد به شاخص شفافیت ۵۰ درصدی عملکرد، می‌توانند ریسک‌های عملیاتی خود را به حداقل رسانده و مسیر واردات تا ترخیص کالا را با کارایی بیشتری طی نمایند.¹⁴

پرسش‌های متداول (FAQ)

منابع

1. محل تأمین ارز درخواست‌های نیمایی در سامانه جامع تجارت تغییر کرد – پایگاه خبری اتاق ایران, accessed on June 9, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/72710/%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1
2. آغاز به کار سامانه بازار ارز تجاری از ۲۶ آذر – خبرگزاری مهر, accessed on June 9, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6305318/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DB%B2%DB%B6-%D8%A2%D8%B0%D8%B1
3. ابلاغ مسیر جدید تأمین ارز واردات؛ معاملات مستقیم و غیرمستقیم ارز …, accessed on June 9, 2026, https://www.yjc.ir/fa/news/9095805/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%81%DA%A9%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%AF
4. آپشن جدید بازار ارز – دنیای اقتصاد, accessed on June 9, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-116/4120126-%D8%A2%D9%BE%D8%B4%D9%86-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2
5. ابلاغ مسیر جدید تأمین ارز واردات؛ معاملات مستقیم و غیرمستقیم ارز تفکیک شد, accessed on June 9, 2026, https://www.yjc.ir/fa/amp/news/9095805
6. آموزش خرید و فروش ارز در گروه دوم مرکز مبادله ارز و طلا – آیکسپورت …, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/buying-and-selling-currencies-in-direct-trading%D8%B1/
7. آموزش تصویری کار با سامانه جامع تجارت (ntsw) | پرشین حساب, accessed on June 9, 2026, https://persianhesab.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
8. سامانه جامع تجارت – موسسه حسابرسی بیلان گزارشگر, accessed on June 9, 2026, https://bilangozareshgar.ir/comprehensive-trading-system/
9. راهنمای سامانه EPL و NTSW | مراحل ثبت سفارش و اظهار گمرکی – آکادمی زومین بازار, accessed on June 9, 2026, https://zoominbazar.com/epl-ntsw-guide/
10. سامانه جامع تجارت + 5 مرحله برای ثبت فاکتور در سامانه تجارت – نرم افزار حسابداری فرداد, accessed on June 9, 2026, https://www.fardadgroup.com/blog/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
11. ثبت سفارش سامانه جامع تجارت؛ راهنمای کامل ۱۴۰۴ – شرکت حسابداری محاسبان تلاشگر خبره, accessed on June 9, 2026, https://mohasebankhebreh.com/3951/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA.html
12. راهنمای گام به گام و آموزش نحوه ثبت سفارش واردات در سامانه جامع تجارت ایران, accessed on June 9, 2026, https://importdtc.com/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/
13. آموزش قدم به قدم نحوه ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت ایران | هانزا – شرکت هنزا ناو دریا, accessed on June 9, 2026, https://www.hansanav.com/articles/detail/product-registration-training/
14. دستور العمل نحوه انجام و تایید ثبت سفارشات ارزی واحدهای تولیدی بازرگانی و سهمیه ارزی سال ۱۴۰۳ – آیکسپورت, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/instructions-on-how-to-carry-out-and-confirm-the-registration-of-foreign-exchange-orders-of-commercial-production-units-and-foreign/
15. بخشنامه بانک مرکزی در خصوص ابلاغ «دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران – سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران, accessed on June 9, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=7441564809482392426
16. تغییر محل تامین ارز تخصیص‌های از محل صادرات دیگران – آیکسپورت, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/changing-the-place-of-supply-of-foreign-currency-allocations-from-the-place-of-identification-of-others/
17. حرکت به سمت همگرایی ارزی – دنیای اقتصاد, accessed on June 9, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-184/4238826-%D8%AD%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%AA-%D9%87%D9%85%DA%AF%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C
18. واردات در مقابل صادرات | بهترین زمان واردات با ارز حاصل از صادرات – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, accessed on June 9, 2026, https://irclearance.com/blog/import-vs-export/
19. صنایع دریافت کننده ارز | بلاگ – کارگزاری بانک پاسارگاد, accessed on June 9, 2026, https://pasargadbroker.ir/blog/2025/01/industries-currency
20. راهنمای ویرایش درخواست تخصیص ارز – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-2/
21. راهنمای تجزیه درخواست تخصیص ارز – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%B2%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2/
22. تجاری ارز بازار معامالت دستورالعمل مرکز مبادله ارز و طالی ایران, accessed on June 9, 2026, https://otaghiranonline.ir/UFiles/Docs/2025/8/13/Doc20250813083341672.pdf
23. اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران, accessed on June 9, 2026, https://service.tccim.ir/consult-page?ctype=12&p=2&mode=&txtSearch=
24. سامانه جامع تجارت چیست؟ 5 تحول کلیدی در تجارت ایران – شُماران سیستم, accessed on June 9, 2026, https://shomaran.com/articles/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
25. مدیریت تفکیک، تجمیع و معامله در سامانه جامع امور انبارها – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/managing-in-a-comprehensive-warehouse-management-system/