در عصر تحول دیجیتال و در آستانه سال ۱۴۰۵، نظام گمرکی جمهوری اسلامی ایران با عبور از روشهای سنتی و مدیریت ریسک ایستا، به سوی حکمرانی دادهمحور و هوش مصنوعی گام برداشته است. موضوع مسیر سبز گمرکی دیگر تنها یک اولویت ساده برای کالاهای خاص نیست، بلکه به عنوان ستون فقرات مگاپروژه نوسازی نظام گمرکی، هدفی را دنبال میکند که در آن بیش از ۷۰ درصد اظهارنامهها بدون نیاز به ارزیابی فیزیکی و در بازه زمانی کمتر از یک شبانهروز ترخیص شوند.1
این گزارش جامع با نگاهی تخصصی به بخشنامههای جدید، زیرساختهای فناوری اطلاعات و تسهیلات فعالان اقتصادی مجاز (AEO)، نقشه راهی دقیق برای بازرگانان، مدیران زنجیره تأمین و واحدهای تولیدی ترسیم میکند تا با شناخت گلوگاهها و بهرهگیری از ظرفیتهای قانونی مسیر سبز گمرک ۱۴۰۵، زمان ایستایی کالا را به حداقل ممکن برسانند.3
فصل اول: پارادایم نوین گمرک ایران در سال ۱۴۰۵؛ مگاپروژه نوسازی و اهداف کلان
تغییرات بنیادین در گمرک ایران در سال ۱۴۰۵ تحت تأثیر سند راهبردی «رشد عدالتمحور» و در قالب شش ابرپروژه وزارت امور اقتصادی و دارایی شکل گرفته است.3 هدف اصلی این تحولات، تبدیل گمرک از یک سازمان صرفاً کنترلی به یک نهاد تسهیلگر تجارت است که با استفاده از فناوریهای نوین، هزینههای مبادلاتی را کاهش دهد. این مگاپروژه در هفت محور عملیاتی تعریف شده است که هر یک به شکلی مستقیم بر عملکرد مسیر سبز و سرعت ترخیص کالا تأثیر میگذارند.2
محور اول بر آمایش و اصلاح رویههای گمرکی تمرکز دارد. در سال ۱۴۰۵، رویههایی مانند ورود موقت، ترانزیت و کارنه تیر با کنوانسیونهای بینالمللی همگامسازی شدهاند تا تشریفات گمرکی به جای چند روز، در چند ساعت انجام شود.3 محور دوم شامل توسعه منابع و تجهیزات است؛ جایی که ادغام ۶۵ گمرک کوچک و شبانهروزی کردن ۱۸ گمرک مرزی اصلی، ساختار چابکتری را برای مدیریت جریان کالا فراهم کرده است.2 استفاده از دستگاههای ایکسری پیشرفته که به روش BOO (ساخت، بهرهبرداری و انتقال) تأمین شدهاند، اجازه میدهد محمولهها در حال حرکت و بدون توقف طولانی اسکن شوند.5
اصلاح ساختار سازمانی و توسعه سرمایههای انسانی در محور سوم، گمرک را به سمت تخصصیشدن پیش برده است. در محور چهارم، بهبود فضای کسبوکار با شناسایی گلوگاههای فساد و تنقیح قوانین مخل تجارت دنبال میشود.2 مدیریت هماهنگ مرزی به عنوان محور پنجم، مسئولیت هماهنگی بین تمام دستگاههای مستقر در مرز را به گمرک سپرده است تا از موازیکاری جلوگیری شود.4 محور ششم بر توسعه سامانههای دادهمحور و هوش مصنوعی تأکید دارد و در نهایت، محور هفتم به توسعه تعاملات منطقهای و بینالمللی از جمله اجرای مدل ایستگاه مرزی یک توقفه (OSBP) میپردازد.2
فصل دوم: کالبدشکافی مسیر سبز؛ فرآیند تعیین مسیر و مکانیزم مدیریت ریسک هوشمند
در سال ۱۴۰۵، تعیین مسیر گمرکی فرآیندی کاملاً خودکار است که توسط الگوریتمهای مدیریت ریسک پویا در سامانه EPL (پنجره واحد تجارت فرامرزی) انجام میشود.3 این سیستم با تحلیل هزاران داده مربوط به سوابق بازرگان، نوع کالا، ارزش محموله و کشور مبدأ، در لحظه ثبت اظهارنامه تصمیم میگیرد که کالا در کدام مسیر قرار گیرد.9

تحلیل متغیرهای اثرگذار در تعیین مسیرهای گمرکی
مسیر سبز برای کالاهایی است که کمترین ریسک را برای سلامت، امنیت و اقتصاد کشور دارند. در سال ۱۴۰۵، تمرکز گمرک بر این است که کالاهای اساسی، دارو، مواد اولیه واحدهای تولیدی و ماشینآلات خط تولید به صورت خودکار در این مسیر قرار گیرند.1 اما قرارگیری در این مسیر تنها به نوع کالا بستگی ندارد، بلکه «هویت بازرگان» وزن بسیار بالایی در محاسبات سیستم دارد. بازرگانانی که در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ دارای سوابق بدون تخلف بوده و تعهدات ارزی خود را به موقع ایفا کردهاند، شانس بسیار بالایی برای قرارگیری در مسیر سبز دارند.9
در مقابل، مسیر زرد برای مواردی است که نیاز به بررسی دقیق اسناد (بدون ارزیابی فیزیکی) وجود دارد. معمولاً کالاهایی که نیاز به بررسی ارزش (دایره ارزش) یا تطبیق کاتالوگ دارند در این مسیر قرار میگیرند.10 مسیر قرمز نیز شامل بازرسی فیزیکی کامل و نمونهبرداری آزمایشگاهی است. بازرگانانی که به تازگی کارت بازرگانی دریافت کردهاند یا در سوابق آنها تضاد دادهای مشاهده شده است، به طور پیشفرض در مسیر قرمز قرار میگیرند تا اعتبار فعالیت آنها احراز شود.14
| شاخص تعیین مسیر | وضعیت مطلوب برای مسیر سبز | پیامد در صورت نقص |
| سابقه بازرگان | حداقل ۳ سال فعالیت مستمر بدون تخلف 13 | انتقال به مسیر قرمز 15 |
| نوع کالا | مواد اولیه، تجهیزات خط تولید، کالاهای اساسی 11 | بررسی در مسیر زرد یا قرمز 9 |
| وضعیت مالیاتی | عدم وجود بدهی قطعی و خوشحسابی مالیاتی 12 | توقف اظهارنامه در سامانه EPL 8 |
| تطابق ارزش | مطابقت ارزش اظهاری با سوابق ارزش گمرکی (TSC) 9 | ارجاع به کارشناس ارزش در مسیر زرد 10 |
| منشا ارز | تأییدیه بانک مرکزی و رفع تعهدات قبلی 16 | ایستایی کالا در مرحله صدور مجوز خروج 17 |
فصل سوم: انقلاب هوش مصنوعی در ترخیص کالا؛ از تشخیص تعرفه تا تحلیل تصاویر
سال ۱۴۰۵ را میتوان سال بلوغ هوش مصنوعی (AI) در گمرک ایران دانست. در این سال، فناوری از یک ابزار کمکی به یک «شریک استراتژیک» در تصمیمگیریهای گمرکی تبدیل شده است.18 استفاده از یادگیری ماشین (Machine Learning) در سامانه ارزش، امکان تحلیل متنی اطلاعات و خزش در اینترنت برای تعیین محدوده واقعی قیمت کالا را فراهم کرده است.3 این اقدام باعث شده تا اختلافات ارزشی که یکی از اصلیترین عوامل توقف کالا بود، به حداقل برسد.
پردازش اسناد و تحلیل تصاویر با استفاده از الگوریتمهای عمیق
یکی از نوآوریهای کلیدی سال ۱۴۰۵، استفاده از OCR (نویسهخوان نوری) و NLP (پردازش زبان طبیعی) برای استخراج خودکار دادهها از پکینگلیست و فاکتورها است.18 سیستم به طور خودکار اطلاعات اسناد کاغذی اسکن شده را با دادههای وارد شده در سامانه EPL تطبیق میدهد و در صورت وجود هرگونه تناقض، به بازرگان هشدار میدهد. این دقت دیجیتال باعث شده است که زمان آمادهسازی مدارک که پیش از این روزها به طول میانجامید، به کمتر از ۴ ساعت کاهش یابد.19
علاوه بر این، هوش مصنوعی در تحلیل تصاویر ایکسری کامیونی نقش حیاتی ایفا میکند. الگوریتمهای بینایی ماشین قادرند الگوهای مشکوک و کالاهای پنهان شده را با دقت بسیار بالا و بدون نیاز به قضاوت صرف انسانی شناسایی کنند.3 این فناوری به گمرک اجازه میدهد حتی محمولههای مسیر سبز را در حین عبور از مرز و بدون تخلیه بار، به صورت نامحسوس کنترل کند که این امر امنیت تجارت را بدون کاهش سرعت تضمین میکند.20
فصل چهارم: استراتژی فعالان اقتصادی مجاز (AEO)؛ عبور از شاهراه ترخیص
برنامه فعالان اقتصادی مجاز در سال ۱۴۰۵ به عنوان معتبرترین استاندارد برای بازرگانان شناخته میشود. این برنامه که بر اساس چارچوب استانداردهای SAFE سازمان جهانی گمرک (WCO) طراحی شده، به دنبال شناسایی زنجیرههای تأمین امن و قابل اعتماد است.21 در سال ۱۴۰۵، تعداد شرکتهای عضو این طرح به بیش از ۸۰۰ واحد تولیدی و دانشبنیان رسیده است که از تسهیلات بینظیری برخوردارند.22
مزایای چندلایه و سطوح رتبهبندی AEO
شرکتهای AEO در ایران به سه سطح طلایی، نقرهای و برنزی تقسیم میشوند.21 شرکتهای سطح طلایی که معمولاً واحدهای تولیدی بزرگ با حجم تجارت بالا هستند، از مزایایی مانند ترخیص نسیه، پذیرش ضمانتنامه بانکی به جای واریز نقدی و معافیت از بررسیهای فیزیکی در ۹۵ درصد موارد بهرهمند میشوند.16 یکی از تسهیلات ویژه در سال ۱۴۰۵، امکان «حسابرسی پس از ترخیص» برای این شرکتها است؛ به این معنا که گمرک کالا را به سرعت ترخیص کرده و بررسیهای دقیق اسنادی را در محل شرکت و ماهها بعد انجام میدهد.21
ایران همچنین توافقنامههای شناخت متقابل (MRA) را با کشورهایی مانند چین و روسیه گسترش داده است. این به معنای آن است که اگر یک شرکت ایرانی گواهی AEO داشته باشد، در گمرکات چین و روسیه نیز به عنوان بازرگان کمریسک شناخته شده و محمولههای صادراتی آن با سرعت بسیار بالایی ترخیص میشوند.21 این همگرایی بینالمللی، هزینههای لجستیک و دموراژ کشتیها را به شدت کاهش داده است.
فصل پنجم: مدیریت هماهنگ مرزی و موافقتنامه سطح خدمات (SLA)
یکی از چالشهای تاریخی تجارت در ایران، تعدد سازمانهای مجوزدهنده در مبادی ورودی بود. در سال ۱۴۰۵، با تصویب هیئت دولت در دیماه ۱۴۰۴، مدیریت واحد مرزی به گمرک واگذار شده است.4 ابزار اصلی این مدیریت واحد، موافقتنامههای سطح خدمات (SLA) است که بین گمرک و سازمانهایی نظیر ملی استاندارد، غذا و دارو، دامپزشکی و انرژی اتمی منعقد شده است.4
الزام پاسخگویی ۲ ساعته و مکانیزم «تایید خودکار»
بر اساس بخشنامههای سال ۱۴۰۵، سازمانهای همجوار مکلفاند در تمامی ساعات فعالیت گمرک و به صورت ۲۴/۷ حضور داشته باشند.25 توافقنامه SLA تعیین میکند که این سازمانها باید حداکثر ظرف مدت ۲ ساعت به استعلامات گمرکی پاسخ دهند.25 در صورتی که سازمانی در موعد مقرر پاسخ ندهد، سیستم به طور خودکار آن را به منزله تایید تلقی کرده و فرآیند ترخیص ادامه مییابد.25 این قانون به تنهایی توانسته است ایستایی کالا در بنادر را تا ۶۰ درصد کاهش دهد.
این طرح به صورت پایلوت در ۱۰ مرز استراتژیک از جمله مرز آستارا و بازرگان اجرا شده است.24 در این مبادی، تمامی فرآیندهای بازرسی و نمونهبرداری به صورت همزمان و در یک ایستگاه مشترک انجام میشود تا از توقفهای مکرر ناوگان جلوگیری شود.2 بازرگانانی که کالای آنها در مسیر سبز قرار میگیرد، به دلیل حذف نیاز به مجوزهای فیزیکی در بسیاری از ردیفهای تعرفه، ذینفعان اصلی این هماهنگی سیستمی هستند.9
فصل ششم: مهندسی مالی در ترخیص کالا؛ تسهیلات نقدینگی و ضمانتنامهها
در سال ۱۴۰۵، با توجه به گذار به نظام ارز تکنرخی و چالشهای نقدینگی، گمرک بستههای مالی متنوعی را برای حمایت از واحدهای تولیدی در نظر گرفته است.27 این تسهیلات به بازرگانان اجازه میدهد بدون درگیر کردن سرمایه در گردش خود، کالاها را از گمرک خارج کنند.16
ترخیص نسیه و مدل ۶۰-۴۰
واحدهای تولیدی میتوانند از رویه ترخیص نسیه استفاده کنند؛ به این صورت که ۶۰ درصد کالا بدون پرداخت حقوق ورودی و تنها با ارائه تعهد ترخیص میشود و برای ۴۰ درصد باقیمانده که به عنوان وثیقه در انبار گمرک میماند، واردکننده تا ۶ ماه فرصت دارد عوارض را تسویه کند.16 این مدل در سال ۱۴۰۵ برای کالاهای اساسی و نهادههای تولید به شکلی گسترده اجرا میشود تا زنجیره تأمین داخلی دچار وقفه نشود.27
همچنین، واردات اقلامی مانند خودرو و تلفن همراه در سال ۱۴۰۵ مشمول دریافت ضمانتنامه بانکی شده است که پیش از این وجود نداشت.16 این تغییر سیاست به واردکنندگان اجازه میدهد هزینههای گمرکی سنگین را به صورت اقساطی و در بازههای زمانی بلندمدت پرداخت کنند، مشروط بر اینکه در مسیر سبز گمرکی قرار داشته باشند و سابقه چک برگشتی یا تخلف مالی نداشته باشند.16
| نوع تسهیلات مالی | مخاطبان هدف | شرایط بهرهمندی در ۱۴۰۵ |
| ترخیص نسیه | واحدهای تولیدی و صنعتی | تودیع ۶۰ درصد کالا و تسویه ۶ ماهه 17 |
| ضمانتنامه بانکی | واردکنندگان خودرو، موبایل و ماشینآلات | سابقه فعالیت بدون تخلف و اعتبار بانکی 16 |
| استرداد حقوق ورودی | صادرکنندگان کالا با مواد اولیه وارداتی | ارائه پروانه صادراتی و درخواست سیستمی 29 |
| سقف تسهیلات جاری | بنگاههای اقتصادی تولیدی | افزایش سقف از ۹۰٪ به ۱۳۰٪ فروش سال قبل 27 |
| معافیت ارزش افزوده | واردات شمش طلا، پلاتین و نقره | واردات به صورت خام تا پایان سال ۱۴۰۵ 30 |
فصل هفتم: راهنمای گامبهگام ترخیص ۲۴ ساعته؛ چکلیست عملیاتی ۱۴۰۵
برای رسیدن به هدف ترخیص زیر ۲۴ ساعت، بازرگان باید فرآیند را از هفتهها قبل از رسیدن کالا به مرز آغاز کند. در سال ۱۴۰۵، اشتباهات کوچک در اسناد دیجیتال میتواند منجر به جریمههای سنگین و تغییر مسیر به قرمز شود.18
گام اول: دوراظهاری و پیشارزیابی در سامانه جامع تجارت
قبل از حرکت کالا از کشور مبدأ، باید نسبت به ثبت سفارش و اخذ کدهای رهگیری لازم اقدام شود.31 در سال ۱۴۰۵، سامانه جامع تجارت با بانک مرکزی کاملاً یکپارچه است و تخصیص ارز به صورت اولویتبندی شده انجام میشود.31 واردکننده باید اطمینان حاصل کند که کد منشأ ارز (ساتا) به درستی در سامانه ثبت شده است، چرا که نبود این کد، فرآیند ترخیص را در آخرین مرحله متوقف میکند.16
گام دوم: ثبت اظهارنامه در EPL و دریافت کوتاژ
به محض ورود کالا به لنگرگاه یا انبار، بازرگان باید با استفاده از قبض انبار الکترونیکی، اظهارنامه را در سامانه EPL ثبت کند.1 در سال ۱۴۰۵، استفاده از «کارتابل هوشمند» به بازرگان اجازه میدهد تا هرگونه نقص در مدارک را قبل از تایید نهایی توسط سیستم شناسایی کند.8 پس از دریافت کوتاژ، سیستم مسیر را تعیین میکند؛ اگر مسیر سبز باشد، کالا به مرحله صندوق هدایت میشود.14
گام سوم: پرداخت عوارض و صدور پروانه الکترونیک
در مسیر سبز، کارشناس فیزیکی حذف شده و سیستم تنها صحت پرداختها را چک میکند.9 حقوق ورودی، ۱۰ درصد مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض باید به صورت آنلاین پرداخت شود.35 با تایید مالی، پروانه سبز گمرکی صادر شده و بارگیری کالا مجاز میگردد.37 در گمرکات مدرن سال ۱۴۰۵ مانند بازرگان، این فرآیند میتواند بین ۳۰ دقیقه تا ۳ ساعت به طول بیانجامد.9
فصل هشتم: مناطق آزاد و ویژه اقتصادی؛ دروازههای مسیر سبز
در سال ۱۴۰۵، مناطق آزاد به عنوان قطبهای تولید صادراتمحور، تسهیلات ویژهای را در قالب تفاهمنامههای «مسیر سبز گمرکی» دریافت کردهاند.39 هدف از این تفاهمنامهها، حذف بروکراسی زائد برای ورود مواد اولیه به این مناطق است. به عنوان مثال، در منطقه آزاد قشم، مواد اولیه واحدهای تولیدی بدون نیاز به تشریفات معمول سرزمین اصلی و به صورت مستقیم وارد انبار کارخانه میشوند.39
یکی دیگر از تحولات مهم سال ۱۴۰۵ در مناطق آزاد، اصلاح قانون مالیات بر ارزش افزوده است. بر اساس لایحه جدید دولت، مالیات بر ارزش افزوده در این مناطق با هدف بازگرداندن مزیت رقابتی حذف یا تعدیل شده است.39 همچنین، مهلت تردد خودروهای پلاک مناطق آزاد در سرزمین اصلی از یک ماه به سه ماه افزایش یافته و فرآیند تبدیل پلاک این خودروها به ملی با همکاری وزارت صمت تسهیل شده است.39 این اقدامات نشاندهنده عزم دولت برای تبدیل مناطق آزاد به «بهشت مسیر سبز» در سال ۱۴۰۵ است.39
فصل نهم: آسیبشناسی و مدیریت ریسکهای احتمالی در سال ۱۴۰۵
با وجود تمامی تسهیلات، بازرگانان همچنان با چالشهایی روبرو هستند که میتواند ترخیص ۲۴ ساعته را با مانع مواجه کند. یکی از این چالشها، نوسانات ارزی و تغییرات ناگهانی در بخشنامههای صادرات و واردات است.22
مدیریت تضاد دادهای و قطعی سامانهها
در سال ۱۴۰۵، وابستگی کامل به سامانههای دیجیتال به این معناست که قطعی سرورها یا تداخل دادهای بین سامانه جامع تجارت و EPL میتواند کل فرآیند را متوقف کند.22 برای مقابله با این ریسک، گمرک ایران «سامانه ۱۲۸ فوریتهای اداری (فواد)» را راهاندازی کرده است تا بازرگانان بتوانند به صورت آنی مشکلات سیستمی خود را گزارش کرده و پاسخ دریافت کنند.34 همچنین، نگهداری آرشیو دیجیتال اسناد و دقت در درج HS Code بر اساس آخرین ویرایشهای سال ۱۴۰۵ (تاریک)، از بروز خطاهای منجر به ایستایی کالا جلوگیری میکند.3
مقابله با بیشبود ارزش و جریمههای قانونی
هوش مصنوعی گمرک در سال ۱۴۰۵ نسبت به «بیشبود ارزش» (Over-Invoicing) بسیار حساس است. بازرگانانی که سعی میکنند ارز بیشتری را به بهانه واردات از کشور خارج کنند، نه تنها از مسیر سبز خارج میشوند، بلکه با جریمههای سنگین و ابطال کارت بازرگانی روبرو خواهند شد.3 استفاده از فاکتورهای واقعی و مطابقت با قیمتهای جهانی استخراج شده توسط سیستمهای خزش اطلاعات گمرک، تنها راه ماندن در مسیر سبز است.3
فصل دهم: چشمانداز آینده؛ تجارت فرامرزی در پایان برنامه هفتم
در افق پایان سال ۱۴۰۵، گمرک ایران به سمت اجرای کامل مدل «گمرک هوشمند» حرکت میکند. در این مدل، مرزها تنها به نقاط عبور فیزیکی تبدیل میشوند و تمامی تشریفات اداری در فضای ابری (Cloud) و پیش از رسیدن کالا انجام میگیرد.19 با استقرار کامل ایستگاههای مرزی یک توقفه (OSBP) با کشورهای همسایه، بازرسیهای تکراری حذف شده و تجارت منطقهای با اعضای پیمانهای اوراسیا و شانگهای به اوج خود خواهد رسید.2
تجارت در سال ۱۴۰۵، رقابت بر سر ثانیههاست. بازرگانی که بتواند مواد اولیه خود را در کمتر از ۲۴ ساعت از گمرک خارج کند، قادر خواهد بود قیمت تمام شده کالا را تا ۲۰ درصد کاهش داده و سهم بازار بیشتری را کسب کند.18 مسیر سبز گمرک نه فقط یک انتخاب، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای هر کسبوکاری است که میخواهد در دنیای پرشتاب تجارت فردا زنده بماند.
نتیجهگیری و توصیههای نهایی برای بازرگانان
تحول گمرک در سال ۱۴۰۵ فرصتی بینظیر برای بازرگانان قانونمدار فراهم کرده است تا با عبور از بروکراسیهای سنتی، کالاهای خود را در کمترین زمان ممکن ترخیص کنند. کلید اصلی موفقیت در این مسیر، ارتقای رتبه اعتباری به سطح فعال اقتصادی مجاز (AEO)، دقت در ثبت اطلاعات در سامانههای EPL و جامع تجارت، و بهرهگیری از تسهیلات مالی نوین نظیر ترخیص نسیه است.3
با توجه به الزام سازمانهای همجوار به پاسخگویی ۲ ساعته بر اساس توافقنامههای SLA، بازرگانان باید مطالبات قانونی خود را به صورت سیستمی پیگیری کنند.25 اکنون زمان آن است که با سرمایهگذاری بر دانش فنی و بهرهگیری از مشاوران زبده، زنجیره تأمین خود را با استانداردهای گمرک هوشمند سال ۱۴۰۵ تطبیق دهید و از مزایای ترخیص آنی برای جهش در کسبوکار خود استفاده کنید.18

منابع
- رازهای مجوزهای گمرکی ۱۴۰۵ | ترخیص سریع با هزینه کم, accessed on February 24, 2026, https://aryatejaratint.com/customs-license/
- مگاپروژه نوسازی گمرک ایران؛ از هوشمندسازی ایکس ری تا ادغام ۶|تین نیوز, accessed on February 24, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%DA%A9%D8%B3-%D8%B1%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%AF%D8%BA%D8%A7%D9%85-%DB%B6%DB%B5-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9_dGlubi5pci9mYS90aW55L25ld3MtMzE0NjY3_2KrbjNmGINmG24zZiNiy
- آخرین وضعیت طرح نوسازی نظام گمرکی کشور – ایسنا, accessed on February 24, 2026, https://www.isna.ir/news/1404120402361/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
- دستور پزشکیان؛ وزارت اقتصاد مأمور ساماندهی مدیریت مرزها شد – تین نیوز, accessed on February 24, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%86%D9%82%D9%84-17/308056-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%A3%D9%85%D9%88%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7-%D8%B4%D8%AF
- گزارش پیشرفت مگاپروژه نوسازی نظام گمرکی/ بهبود فضای کسبوکار و رفع گلوگاههای فساد, accessed on February 24, 2026, https://www.irna.ir/news/86085530/%DA%AF%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%81%D8%B6%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D9%88%DA%A9%D8%A7%D8%B1
- تشریح پیشرفت طرح کلان نوسازی نظام گمرکی – خبرگزاری صدا و سیما | IRIB NEWS AGENCY, accessed on February 24, 2026, https://www.iribnews.ir/fa/news/5725540/%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AD-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C
- آخرین وضعیت طرح نوسازی نظام گمرکی – تجارت نیوز, accessed on February 24, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C
- سامانه EPL چیست؟ | پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 24, 2026, https://arianajam.com/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-epl-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/
- مسیرهای گمرکی چگونه در سیستم تعیین می گردد – مسیر سبز، زرد و قرمز در گمرک – آیکسپورت, accessed on February 24, 2026, https://ixport.ir/custom-red-green-process/
- انواع مسیر در ترخیص کالا (سبز، زرد و قرمز) – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 24, 2026, https://arianajam.com/%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%D8%8C-%D8%B2%D8%B1%D8%AF-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D9%85/
- برنامه راه اندازی بزرگ ترین پروژه تولید ورق فولادی کشور تا ابتدای تابستان 1405 – خبر فارسی, accessed on February 24, 2026, https://khabarfarsi.com/u/240933208
- مسیرهای سبز، زرد و قرمز گمرکی + نحوه تعیین مسیر – بازرگانی میرترابی, accessed on February 24, 2026, https://hmirtorabi.com/%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C/
- چگونه در مسیر سبز گمرکی قرار بگیریم؟! | شبکه اطلاع رسانی طلا و ارز – TGJU, accessed on February 24, 2026, https://www.tgju.org/news/2441071/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D9%85
- چگونگی تعیین مسیر گمرکی | شرایط قرارگیری در مسیرهای سبز، زرد، قرمز, accessed on February 24, 2026, https://rahkartejarat.com/customs-route/
- معرفی مسیر های گمرکی – طاها خلیج, accessed on February 24, 2026, https://virgool.io/tahakhalij/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-efykl8arl3o1
- واردات خودرو و تلفن همراه مشمول دریافت ضمانتنامه بانکی در گمرک شد, accessed on February 24, 2026, http://www.asrekhodro.com/Mobile/News/260565/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D9%88-%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%B4%D8%AF
- واردات خودرو و موبایل با ضمانتنامه بانکی – پایگاه خبری تحلیلی صنایع و صنوف ایران, accessed on February 24, 2026, https://sanatsenf.ir/Post/40209/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D9%88-%D9%85%D9%88%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%A7-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA%E2%80%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C
- هوش مصنوعی در گمرک: آینده ترخیص هوشمند و بدون خطا – آموزش بازرگانی فارس, accessed on February 24, 2026, https://farsbtc.ir/article/Artificial-Intelligence-in-Customs-The-Future-of-Smart,-Error-Free-Clearance
- واردات کالا با هوش مصنوعی؛ اتوماسیون، پیشبینی بازار – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 24, 2026, https://gtg.ir/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C/
- وزارت اقتصاد دست به کار شد / هوش مصنوعی در خدمت ترخیص سریع و شفاف – خبرگزاری دانشجو, accessed on February 24, 2026, https://snn.ir/fa/news/1327225/%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF-%D9%87%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D9%88-%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%81
- «برنامه فعالان اقتصادی مجاز» ابزار امنیت زنجیره تامین و تسهیل تجارت – مسیر اقتصاد, accessed on February 24, 2026, https://masireqtesad.ir/202300/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%A8%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%85/
- مطالبات گمرکی روسای اتاقهای سراسر کشور چه بود؟ | مدیریت مرزی در بخش صادرات و واردات به گمرک ابلاغ شده است, accessed on February 24, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/88088/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%B3%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%9F-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C
- Budget 2026: AEO privileges rise, obligations deepen, and risks trail behind | LKS Attorneys, accessed on February 24, 2026, https://lkslaw.com/insights/articles/budget-2026-aeo-privileges-rise-obligations-deepen-and-risks-trail-behind
- تدوین توافقنامه سطح خدمات (SLA) برای “مدیریت هماهنگمرزی” و تسهیل تجارت در آستارا – شادا, accessed on February 24, 2026, https://www.shada.ir/news/737871/%D8%AA%D8%AF%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%B7%D8%AD-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-SLA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84
- گمرک و وعده ترخیص ۴ ساعته؛ حلقه مفقوده اجرا و هوشمندسازی – تین نیوز, accessed on February 24, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-18/313469-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D9%88%D8%B9%D8%AF%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%87-%D8%AD%D9%84%D9%82%D9%87-%D9%85%D9%81%D9%82%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7-%D9%87%D9%88%D8%B4%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C
- ترخیص کالا در ۴ ساعت با سند ملی گذر؛ وعده جدید دولت به رانندگان – پایه یک, accessed on February 24, 2026, https://paye1.org/blog/news/fast-customs-drivers/
- مهلت ترخیص ۹۰ درصدی کالا تا آبان ۱۴۰۵ تمدید شد, accessed on February 24, 2026, https://felezatkhavarmianeh.ir/fa/news/395034/%D9%85%D9%87%D9%84%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DB%B9%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%A7-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- بخشنامه موضوع ترخیص نهاده های تولید از گمرکات به صورت نسیه – راوی حساب, accessed on February 24, 2026, https://www.ravihesab.com/1400-397434
- دستورالعمل فعاالن اقتصادی برگزیده گمرکی, accessed on February 24, 2026, https://ixport.ir/wp-content/uploads/2023/06/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-AEO-.pdf
- سهمیه واردات طلا فعال شد, accessed on February 24, 2026, https://felezatkhavarmianeh.ir/fa/news/395910/%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B7%D9%84%D8%A7-%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84-%D8%B4%D8%AF
- سامانه ترخیص کالا ۱۴۰۵: رازهای ترخیص سریع و بدون دردسر کالا از گمرک, accessed on February 24, 2026, https://aryatejaratint.com/samaneh-tarkhis-kala/
- فهرست کالاهای مشمول سامانه جامع تجارت منتشر شد – اقتصاد معاصر, accessed on February 24, 2026, https://eghtesademoaser.ir/fa/news/31199/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF
- ترخیص کار گمرک بازرگان – تلاش کاران ترخیص بار بازرگان, accessed on February 24, 2026, https://www.tarkhisgomrok.com/customs-clearance/clearance-of-bazargan/
- بازرس گمرک ایران: سامانه فوریتهای اداری در تمامی گمرکات به اجرا درمیآید – ایرنا, accessed on February 24, 2026, https://www.irna.ir/news/86080674/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%B3-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7
- ترخیص کالا از گمرک بازرگان | قوانین و مراحل 1404, accessed on February 24, 2026, https://bazarganizarei.com/goods-clearance/bazargan/
- همه چیز درباره قوانین ۱۴۰۴ گمرک برای کالاهای همراه مسافر | لستسکند, accessed on February 24, 2026, https://lastsecond.ir/blog/3787-iran-cargo-rules
- راهنمای جامع ترخیص کالا از گمرک بازرگان – کارمنتو, accessed on February 24, 2026, https://karmento.ir/blog/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86/
- ترخیص کالا از گمرک بازرگان | آریانا جم, accessed on February 24, 2026, https://arianajam.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86/
- تفاهمنامه «مسیر سبز» گمرکی برای واحدهای تولیدی – پول نیوز, accessed on February 24, 2026, https://poollnews.ir/482027/
- Guide to Post-Brexit Trade via Netherlands Customs in 2026 – Lawzana, accessed on February 24, 2026, https://lawzana.com/articles/netherlands/guide-to-post-brexit-trade-via-netherlands-customs-in-2026-1026
- چگونه هوش مصنوعی در گمرک ایران زمان ترخیص کالا را به نصف کاهش می دهد؟ – سیویلیکا, accessed on February 24, 2026, https://civilica.com/doc/2158959/
- نقشه راه واردات موفق در 1405 | راهنمای کاهش ریسک – بازرگانی GTG, accessed on February 24, 2026, https://gtg.ir/%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D9%81%D9%82-%D8%AF%D8%B1-1405/








