راهنمای رفع قفل ثبت منشا ارز در سامانه جامع تجارت؛ مراحل ترخیص قطعی کالا در سال ۱۴۰۵

در ساختار تجارت خارجی ایران، مرحله ثبت منشأ ارز و صدور کد رهگیری ساتا، گلوگاه اصلی اتصال میان نظارت پولی بانک مرکزی، سامانه جامع تجارت (NTSW) و سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک (EPL) به شمار می‌رود¹. با استقرار کامل سازوکارهای نوین نظارتی تا سال ۱۴۰۵، الزام تبادل داده با سامانه بارفرابران و سامان‌دهی تراکنش‌ها در سامانه ارز تجاری مرکز مبادله، کوچک‌ترین ناهماهنگی در اسناد حمل، گواهی ثبت آماری یا مقادیر پروفرما، بلافاصله منجر به توقف فرآیند و ایجاد قفل سیستمی می‌گردد⁴.

تداوم این انسداد سیستمی، فرآیند ترخیص را متوقف ساخته و بازرگانان را با ریسک‌های سنگینی همچون هزینه‌های تصاعدی دموراژ کانتینری و شمولیت مقررات کالای متروکه بر اساس ماده ۲۴ قانون امور گمرکی روبه‌رو می‌کند⁷. در این تحلیل تخصصی، روش‌های گام‌به‌گام و ابزارهای قانونی رفع قفل ثبت منشا ارز و خطاهای سیستمی مربوط به آن و ترخیص قطعی کالا تشریح می‌شود.

معماری فنی ثبت منشأ ارز و نقش کلیدی کد ساتا در ترخیص قطعی

ثبت منشأ ارز فرآیندی است که طی آن واردکننده منبع دقیق مالی مورد استفاده برای ورود کالا را به بانک مرکزی و وزارت صمت اظهار می‌نماید². بدون تکمیل این مرحله و اعتبارسنجی آن توسط شبکه بانکی، امکان دریافت اعلامیه تأمین ارز و صدور کد ساتا (کد رهگیری سامانه ارز و تأمین اعتبار) وجود نخواهد داشت¹. فقدان کد ساتا مانع از انتقال الکترونیکی اطلاعات به کارتابل دوراظهاری گمرک شده و پرونده را در وضعیت تعلیق قرار می‌دهد¹.

با انتقال تسویه‌های ارزی به بستر سامانه ارز تجاری در مرکز مبادله ارز و طلای ایران، داده‌های پرداخت، ثبت سفارش و اسناد حمل به صورت وب‌سرویس‌های تقاطعی میان پنجره‌های مختلف بررسی می‌شوند⁵. اطلاعات مالی ثبت سفارش و اعتبارات اسنادی، پس از تأیید در سامانه ارزی، به سامانه جامع تجارت بازخورد داده می‌شود⁴. پس از اتصال اسناد حمل معتبر، داده‌ها به وضعیت «آماده اظهار گمرکی» ارتقا یافته و بستر صدور پروانه ترخیص قطعی در سامانه گمرکی فراهم می‌گردد¹. بروز هرگونه ناهمخوانی در مبالغ فوب، نرخ‌های تبدیل ارز، شناسه بارنامه‌ها یا نوع ابزار پرداخت، انتقال داده را متوقف ساخته و پرونده مشمول قفل سیستمی می‌شود¹.

مؤلفه ارزی و سامانه‌ای	نقش در زنجیره تجارت خارجی	مرجع نظارتی و اجرایی	اثر مستقیم بر ترخیص قطعی
سامانه جامع تجارت (NTSW)	ایجاد پیش‌نویس منشأ ارز و تطبیق اطلاعات پرونده با ثبت سفارش3	وزارت صنعت، معدن و تجارت13	صدور قلم منشأ ارز و مجوز ارسال به گمرک1
سامانه جامع ارزی (پرتال ارزی)	مدیریت اعتبارات، حواله‌ها، تأیید اسناد حمل و صدور مجوز ساتا2	بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران2	آزادسازی کد رهگیری ساتا به نفع گمرک2
سامانه ارز تجاری (مرکز مبادله)	مبادله ارز ناشی از صادرات و تأمین وجوه ارزی پرونده‌های بازرگانی5	مرکز مبادله ارز و طلای ایران5	تسویه مالی و ثبت سیستمی تعهدات ریالی/ارزی5
سامانه بارفرابران	احراز اصالت بارنامه حمل بین‌المللی و ظهرنویسی دیجیتال6	سازمان راهداری و شرکت‌های کشتیرانی6	فعال‌سازی بارنامه جهت ثبت در منشأ ارز6
سامانه جامع امور گمرکی (EPL)	بررسی اظهارنامه، تطبیق کوتاژ و صدور پروانه ترخیص قطعی3	گمرک جمهوری اسلامی ایران3	خروج فیزیکی محموله از محوطه‌های بندری12

ریشه‌یابی و تحلیل علل بنیادین بروز قفل سیستمی در منشأ ارز

شناسایی سرمنشأ بروز خطا در سامانه جامع تجارت، نخستین گام در گره‌گشایی از پرونده‌های متوقف‌شده در گمرک است¹. تجربه رسیدگی به پرونده‌های تجاری نشان می‌دهد که قفل‌های سیستمی ریشه در چهار محور عملیاتی دارند:

ناهمزمانی داده‌های پرتال ارزی بانک عامل و سامانه جامع تجارت

ایجاد هرگونه تغییر در مشخصات ثبت سفارش (نظیر تمدید مهلت اعتبار، تغییر کرایه حمل، ویرایش مقادیر فوب پروفرما یا افزودن ذی‌نفعان) نیازمند همگام‌سازی دوطرفه سامانه‌ها است⁴. در صورتی که پس از ثبت ویرایش در سامانه جامع تجارت، دستور سیستمی «به‌روزرسانی ثبت سفارش» در کارتابل ارزی اجرا نشود، پرتال ارزی بانک مرکزی داده‌های ویرایش‌شده را دریافت نکرده و بانک عامل پرونده را بر اساس نسخه قبلی مشاهده می‌کند⁴. این ناهمگونی هنگام بررسی اسناد، به قفل سیستمی با پیغام خطای مغایرت منجر می‌شود¹.

الزامات سامانه بارفرابران و قفل‌های ناشی از ظهرنویسی اسناد حمل

با حذف ثبت دستی بارنامه‌ها، استعلام اصالت سند حمل مستقیماً از سامانه بارفرابران انجام می‌پذیرد⁶. چنانچه شرکت‌های حمل بین‌المللی (کریر یا فورواردر) بارنامه را در سامانه بارفرابران ثبت نکنند یا فرآیند ظهرنویسی دیجیتال به نام بازرگان نهایی نشده باشد، پرونده با خطای نبود سند حمل معتبر متوقف می‌گردد⁴. علاوه بر این، درج نام متفرقه در کادر صاحب ترخیصیه یا واگذاری کاغذی بارنامه بدون ثبت نقل‌وانتقال سیستمی در سامانه جامع تجارت، مانع از فراخوانی اطلاعات در مرحله ثبت منشأ ارز خواهد شد⁶.

انقضا یا تداخل سقف تعهد در کوتاژهای صادراتی

در پرونده‌های متکی بر واردات در مقابل صادرات خود یا غیر، سقف تعهد ارزی پروانه گمرکی صادراتی به صورت لحظه‌ای بررسی می‌شود¹⁴. استفاده همزمان از کوتاژ در چند پرونده ارزی، منقضی شدن مهلت‌های قانونی بازگشت ارز حاصل از صادرات، یا بروز خطای سیستمی در پایش مانده ارزی پروانه در کارتابل صادرات، منجر به توقف منشأ ارز با هشدار превышение مبالغ از تعهدات صادراتی می‌شود¹⁴.

خطاهای ساختاری در شناسه‌های رهگیری و کدهای شناسه کالا

برای گروه‌های کالایی مشمول رهگیری، ثبت موفق منشأ ارز مستلزم بارگذاری فایل اکسل شناسه رهگیری بدون نقص است¹. در مواردی که کدهای ارسالی دارای ارقام اعشاری باشند، فرمت سلول‌های اکسل به نماد علمی تغییر یافته باشد یا فیلدهای شناسه‌ها با محتوای اظهارشده مغایرت داشته باشد، استعلام سیستمی با خطا مواجه شده و پرونده در وضعیت رد منشأ ارز مسدود می‌گردد¹.

دستورالعمل گام‌به‌گام رفع قفل و بازگشایی پرونده بر اساس روش تأمین ارز

بازگشایی قفل سیستمی ثبت منشأ ارز، متناسب با الگوی تأمین مالی مندرج در پروفرما و مجوزهای بانکی انجام می‌پذیرد¹⁴. برای هر یک از روش‌های ارزی، مراحل تخصصی ویژه‌ای وجود دارد:

عملیات ارزی بانکی و تالارهای مرکز مبادله

• مرحله اول: همگام‌سازی سیستمی داده‌های ثبت سفارش؛ واردکننده باید وارد سامانه جامع تجارت شده و از منوی «عملیات ارزی > درخواست تخصیص ارز»، بر روی ثبت سفارش مربوطه کلیک کرده و گزینه «به‌روزرسانی ثبت سفارش» را فعال کند تا داده‌های تغییریافته بلافاصله در کارپوشه بانک عامل در پرتال ارزی بارگذاری شود⁴.
• مرحله دوم: ثبت و صحه‌گذاری اسناد حمل در بانک عامل؛ متصدی شعبه ارزی بانک باید وارد پرتال ارزی شده و پیش از ورود بازرگان به مرحله منشأ ارز، اقدام به تعریف سند حمل متناظر با فاکتور و بارنامه کند¹. در مواردی که شرایط «حمل یکسره» یا «ترخیص با حداقل اسناد» از قبل در ثبت سفارش فعال باشد، کد ساتا پس از ثبت سند حمل به صورت آنی صادر خواهد شد⁴.
• مرحله سوم: استعلام و ارسال نهایی منشأ ارز؛ در بخش «مدیریت عملیات ارزی بانکی > تعیین منشأ ارز»، اقلام باید دقیقاً مطابق مبالغ فوب اسناد تسویه‌شده درج گردند¹. در صورت وجود تفاوت اندک میان ارقام کل و اقلام، بازرگان باید با ویرایش مقادیر پارت مربوطه، تقارن کامل داده‌ها را برقرار و دکمه استعلام را فشرده کند¹.

رویه واردات در مقابل صادرات (خود یا غیر)

• بررسی اعتبار و مانده پروانه در کارتابل صادرات؛ پیش از تخصیص کوتاژ صادراتی به منشأ ارز وارداتی، بازرگان باید با استعلام از سامانه جامع تجارت اطمینان حاصل کند که مانده ارزی کوتاژ در سامانه نیما یا پرونده‌های دیگر به مصرف نرسیده باشد¹⁴.
• انتقال حقوق پروانه در سامانه ارز تجاری؛ در صورت واگذاری کوتاژ دیگران، پروسه خرید و فروش کوتاژ باید از طریق درگاه واگذاری پروانه‌های صادراتی به طور رسمی ثبت و امضای الکترونیکی طرفین تکمیل گردد تا صلاحیت واردکننده جهت مصرف ارز اثبات شود⁵.
• اعمال نرخ تسعیر و معادل‌سازی ارزی؛ در شرایطی که نوع ارز کوتاژ صادراتی با نوع ارز ثبت سفارش وارداتی مغایرت داشته باشد، پذیرش محاسبه معادل‌سازی خودکار سامانه در پنل تعیین منشأ ارز ضروری است تا سقف ارزی به طور صحیح توسط بانک مرکزی اعتبارسنجی گردد¹.

ارز اشخاص و منابع ارزی خارج از کشور

• احراز اصالت اسناد پرداخت خارجی؛ در عملیات ارزی غیربانکی متکی بر ارز اشخاص یا سپرده‌های ارزی، شماره ابزار پرداخت، اطلاعات حواله صرافی مورد تأیید یا سند واریز حساب خارجی باید در بخش اسناد مربوطه بارگذاری و توسط بانک عامل تأیید شود².
• اخذ تأییدیه سهمیه ارزی اشخاص؛ برای اقلامی که سهمیه ارزی آن‌ها وابسته به تأیید دفتر تخصصی وزارت صمت است، ثبت منشأ ارز منوط به رفع قفل اولیه از طریق اخذ تأییدیه کارتابل سهمیه ارزی و اتصال آن به فیش ثبت سفارش خواهد بود¹¹.

راهنمای رفع خطاهای رایج در کارتابل تعیین منشأ ارز

جدول زیر متداول‌ترین پیام‌های خطای سیستمی در مرحله منشأ ارز، ریشه فنی هر خطا و مرجع رسیدگی به آن را به تصویر کشیده است:

پیام خطای سامانه	ریشه فنی خطا	راهکار عملیاتی رفع مسدودی	مرجع صالح رسیدگی
برای این کد هشت رقمی گشایشی وجود ندارد[cite: 14]	عدم ثبت فرم گشایش اعتبار اسنادی یا ثبت برات در پرتال ارزی بانک4	مراجعه حضوری به شعبه ارزی بانک عامل جهت ایجاد سند گشایش روی گواهی ثبت آماری4	بانک عامل واردکننده4
برای این ثبت سفارش سند حمل فعالی وجود ندارد[cite: 1, 4]	عدم ثبت اسناد حمل توسط بانک عامل یا عدم ظهرنویسی در بارفرابران1	ثبت بارنامه در سامانه بارفرابران و بارگذاری همزمان اسناد در پرتال ارزی توسط شعبه4	بانک عامل / شرکت حمل بین‌المللی4
مجموع مبالغ مصارف بیشتر از سقف تعهد صادراتی می‌باشد[cite: 14]	استهلاک کامل یا عدم تکافوی مانده ارزی کوتاژ صادراتی معرفی‌شده14	فراخوانی کوتاژ صادراتی دارای اعتبار جدید یا تعدیل مبلغ قلم منشأ ارز متناسب با مانده14	سامانه تجارت / صادرکننده14
عدم تایید بانک مرکزی در استعلام ساتا[cite: 1]	مغایرت فوب، خطای محاسباتی نرخ تسعیر یا وجود مسدودی روی پرونده ارزی1	اصلاح ارقام مالی، بررسی رفع تعهدات ارزی پیشین و ارسال مجدد درخواست استعلام1	اداره تخصیص ارز بانک مرکزی1
منشأ ارز توسط بازرگان بیش از یک‌بار اظهار شده است[cite: 4]	ایجاد همپوشانی رکوردهای پیش‌نویس ارزی یا ارسال چندباره استعلام4	ثبت تیکت پشتیبانی سیستمی در بخش فنی ارزی سامانه جامع تجارت جهت حذف پیش‌نویس4	پشتیبانی فنی سامانه جامع تجارت4
خطای رد ردیف‌های کالایی فایل اکسل شناسه رهگیری[cite: 1, 20]	ذخیره‌سازی داده‌ها با نماد علمی، کاراکترهای اعشاری یا مغایرت تعداد ردیف‌ها1	دانلود فایل خطای نمونه، تنظیم فرمت ستون‌ها بر روی Number بدون اعشار و بارگذاری مجدد1	کاربر ثبت سفارش / کارشناس بازرگانی1

راهکارهای حقوقی و اضطراری خروج کالا در مواجهه با توقف ارزی

در مواردی که رفع قفل منشأ ارز به دلیل پیچیدگی‌های اسنادی زمان‌بر شده و شناورها یا کانتینرها با خطر توقف طولانی مواجه می‌شوند، ابزارهای قانونی مشخصی برای جلوگیری از ورود خسارت به کار گرفته می‌شود:

ترخیص درصدی تا سقف ۹۰ درصد بدون مطالبه کد رهگیری

بر مبنای مصوبات ستاد تنظیم بازار و گمرک ایران، ترخیص درصدی محموله‌های مواد اولیه خطوط تولید، قطعات یدکی و کالاهای اساسی تا سقف ۹۰ درصد، بدون نیاز به ارائه کد ساتا مجاز دانسته شده است²¹. برای استفاده از این تسهیلات:

• ردیف تعرفه کالا باید در فهرست مصوب اقلام مجاز گمرک و صمت (بیش از ۳۲۰۰ ردیف تعرفه) قرار داشته باشد²².
• واردکننده متعهد می‌گردد ظرف مهلت قانونی حداکثر دو ماهه نسبت به پیگیری رفع قفل منشأ ارز و ارائه کد ساتا برای ترخیص ۱۰ درصد باقیمانده اقدام کند²².
• در صورت عدم تحویل به موقع کد ساتا، گمرک از اعطای تسهیلات ترخیص درصدی به پرونده‌های بعدی بازرگان جلوگیری خواهد کرد²².

بهره‌گیری از بخشنامه تعهد عدم درخواست ارز از بانک مرکزی

برای کالاهایی که وارد قلمرو گمرکی شده‌اند اما به دلایل انضباطی یا بانکی موفق به دریافت تخصیص ارز نشده‌اند، گمرک ایران راهکار ترخیص با تعهد عدم مطالبه ارز را پیش‌بینی نموده است¹⁷. در این رویه، صاحب کالا در سامانه جامع امور گمرکی متعهد می‌گردد که هیچ‌گونه درخواستی برای تأمین ارز ثبت سفارش مذکور از کلیه روش‌های رسمی و سیستم بانکی نداشته باشد¹⁷. با ثبت سیستمی این تعهد، گمرکات اجرایی مجاز به ادامه تشریفات و ترخیص قطعی کالا بدون مطالبه کد ساتا خواهند بود¹⁷.

مدیریت ریسک ماده ۲۴ قانون امور گمرکی و مهار هزینه‌های دموراژ

بر اساس صراحت ماده ۲۴ قانون امور گمرکی، مدت زمان مجاز برای توقف کالا در انبارهای بندری و محوطه‌های گمرکی از تاریخ تحویل سه ماه تعیین شده است⁷. با سپری شدن این دوره و در صورت عدم اقدام موثر برای رفع قفل منشأ ارز، مرجع تحویل‌گیرنده موظف است کالا را مشمول مقررات کالای متروکه دانسته و پرونده را به سازمان جمع‌آوری و فروش اموال تملیکی ارسال نماید²⁵.

به منظور مهار این چالش، بازرگان باید پیش از خاتمه مهلت اولیه سه ماهه، تقاضای تمدید قانونی توقف را همراه با اسناد پیگیری تخصیص ارز به گمرک اجرایی تسلیم کند تا مهلت مجاز برای حداکثر دو ماه دیگر تمدید گردد⁷. همزمان، برای توقف سیر صعودی هزینه‌های ارزی دموراژ کانتینرها، انتقال کالا به انبارهای اختصاصی تحت کلید گمرک (موضوع ماده ۲۷ قانون امور گمرکی) یا تخلیه و استریپ محموله در انبارهای سرپوشیده گمرکی، از تحمیل خسارت‌های ارزی سنگین توسط شرکت‌های کشتیرانی جلوگیری می‌نماید⁸.

جمع‌بندی و توصیه‌های راهبردی بازرگانی

قفل سیستمی ثبت منشأ ارز چالشی است که ریشه در الزامات یکپارچه‌سازی فرآیندهای مالی، ارزی و گمرکی کشور دارد². بازگشایی بهینه‌سازی‌شده این قفل‌ها مستلزم هماهنگی دقیق میان داده‌های ثبت سفارش، ثبت سریع بارنامه در سامانه بارفرابران و انطباق کامل مبالغ پرداختی در پرتال ارزی است⁴. پیش از آغاز حرکت شناورها، فراداده‌های لجستیکی و اسناد ارزی را مورد ممیزی قرار دهید؛ این انضباط اسنادی مانع از ایجاد هزینه‌های سرسام‌آور دموراژ کانتینری و توقف پرونده در گلوگاه‌های مرزی خواهد شد⁸.

پرسش‌های متداول (FAQ)

منابع

1. روش تعیین منشأ ارز و اظهار شناسه ره‌گیری – شرکت بازرگانی سپاهان همراه, https://sepahanhamrah.com/%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3-%D8%A7%D8%B1%D8%B2/
2. کد ساتا و منشا ارزی در واردات کالا – بازرگانی دیده بان تجارت, https://didehbantejarat.com/sata-code-and-origin-of-currency-in-importing-goods/
3. راهنمای سامانه EPL و NTSW | مراحل ثبت سفارش و اظهار گمرکی, https://zoominbazar.com/epl-ntsw-guide/
4. سوالات متداول عملیات تجارت خارجی در سامانه جامع تجارت – آیکسپورت, https://ixport.ir/questions-answers-foreign-trade-department-in-ntsw-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AE/
5. درخواست تخصیص ارز – سامانه ثبت – تمدید و پیگیری, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/5392/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2.html
6. الزام استفاده بارنامه‌های دریافتی از سامانه بارفرابران در تعیین منشا ارز, https://ixport.ir/the-requirement-to-use-bills-of-lading-received-from-the-freight-forwarder-system-in-determining-the-origin-of-currency/
7. ماده 24 قانون امور گمرکی | وکیلیک | خدمات حقوقی آنلاین, https://vakilik.com/laws/view/MTExNDk
8. دموراژ چیست؟ – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, https://ptd-co.com/%D8%AF%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%98-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/
9. اظهار حمل سامانه جامع تجارت, https://hamyarsamane.com/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
10. فرآیند تامین ارز در بستر مرکز مبادله ارز و طلای ایران – ایبنا, https://www.ibena.ir/fa/news/170428/%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
11. راهنمای به روزرسانی ثبت سفارش در بخش درخواست تخصیص ارز, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AF%D8%B1/
12. راهنمای واردات کالا در سامانه جامع تجارت – آیکسپورت, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7/
13. ثبت تاییدیه تأمین ریال برای تخصیص ارز از مرکز مبادله, https://www.mehrnews.com/news/6472591/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87
14. راهنمای تعیین منشأ ارز – آیکسپورت, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3-%D8%A7%D8%B1%D8%B2/
15. همه چیز درباره مرکز مبادله ارز و طلا – دنیای اقتصاد, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3946131-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B2-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B7%D9%84%D8%A7
16. مصوبه امکان ترخیص ۹۰ درصدی همه کالاها از گمرک ۳ ماه دیگر تمدید شد, https://www.irna.ir/news/86169566/%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DB%B9%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%85%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%DB%B3-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%AF%DB%8C%DA%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF
17. ترخیص کالا بدون درخواست ارز از بانک مرکزی – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/1368273/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C
18. همه چیز درباره منشا ارز! – وین ورد, https://www.winworld.ir/everything-about-the-origin-of-the-currency/
19. معاملات کوتاژ صادراتی در «نیما» قفل شد – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/917679/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%DA%98-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D9%82%D9%81%D9%84-%D8%B4%D8%AF
20. راهنمای مدیریت شناسه های رهگیری در سامانه جامع تجارت – – آیکسپورت, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85/
21. فهرست اقلام مجاز ترخیص بدون دریافت کدرهگیری بانک مرکزی, https://www.mehrnews.com/news/6303010/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%AF%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C
22. اعلام لیست نهایی ۳۲۰۷ ردیف تعرفه/امکان ترخیص ۹۰ درصدی کالاهای, https://ippfa.ir/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DB%B3%DB%B2%DB%B0%DB%B7-%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%81-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DB%B9%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%DA%A9%D8%AF-%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9/
23. بخشنامه گمرک در خصوص ترخیص درصدی مواد اولیه واحدهای تولیدی, https://davoudabadi.ir/page/96102398
24. مجوز خروج کالا بدون دریافت و ارائه کد ساتا از گمرک صادر شد – Asriran, https://www.asriran.com/fa/news/1146384/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%87-%DA%A9%D8%AF-%D8%B3%D8%A7%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%AF
25. ماده 24 قانون امور گمرکی – مهدی داودآبادی ‒ وکیل دادگستری, https://davoudabadi.ir/page/1536208/%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-24-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C
26. بخشنامه موضوع اعمال ماده ۲۴ قانون امور گمرکی در خصوص تعیین مهلت, https://ixport.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%DB%B2%DB%B4-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1/
27. جلسات کارگروه تخصصی – شورای گفتگوی دولت و بخش خصوصی, https://ppdc.ir/fa/operation/enactments/working-group-meetings.html
28. امکان مجدد ابطال ثبت‌ سفارش به صورت سیستمی در سامانه جامع تجارت, https://ixport.ir/providing-the-possibility-of-re-canceling-the-order-registration/