راهنمای جامع ترخیص حمل یکسره کالاهای فاسدشدنی و مواد اولیه؛ مراحل اخذ مجوز پای کامیون و فرودگاه

در بازرگانی خارجی مدرن، سرعت انتقال کالا از مبادی ورودی به خطوط تولید یا مراکز توزیع، یکی از مهم‌ترین متغیرهای سودآوری و حفظ ارزش دارایی‌ها است. در ساختار تجارت کشور، کالاهای سریع‌الفساد غذایی، دارو و فرآورده‌های بیولوژیک نیازمند زنجیره سرد، و مواد اولیه شیمیایی و راهبردی صنایع، تاب‌آوری اندکی در برابر توقف‌های طولانی‌مدت گمرکی دارند¹.

فرآیند «حمل یکسره کالاهای فاسدشدنی» و ترخیص پای وسیله حمل (اعم از پای کامیون در مرزهای زمینی یا پای پرواز در گمرکات فرودگاهی)، یک سازوکار حقوقی پیشرفته است که تخلیه در محوطه‌ها و انبارهای عمومی را حذف کرده و ریسک آسیب‌دیدگی، افت کیفیت و هزینه‌های دموراژ را به کمترین حد ممکن می‌رساند³. دستیابی به این مسیر ویژه نیازمند آگاهی از جدیدترین بخشنامه‌های گمرک ایران، تسلط بر فرآیندهای الکترونیکی در سامانه‌های EPL و جامع تجارت، و مدیریت دقیق تعهدات ارزی و بین‌دستگاهی است⁶.

مبانی حقوقی و تمایزات بنیادین حمل یکسره در گمرک ایران

شناخت تمایزهای حقوقی و ساختاری رویه‌های مرزی، نخستین الزام برای انتخاب بهینه مسیر ترخیص است تا از ثبت نادرست رویه‌ها در سامانه‌های مبدأ و معطلی ناوگان در مرز جلوگیری شود.

تفکیک ساختاری حمل یکسره، ترخیص یکسره و ترانزیت داخلی

در ادبیات اجرایی گمرک، سه مفهوم حمل یکسره، ترخیص یکسره و ترانزیت داخلی تعاریف قانونی متمایزی دارند:

• حمل یکسره (Direct Carriage): مطابق با بند «ذ» ماده ۱ قانون امور گمرکی، حمل یکسره رویه‌ای است که طی آن کالا بدون تخلیه و تحویل به اماکن و انبارهای گمرکی، وارد محدوده نظارت گمرک شده و تحت همان وسیله حمل اولیه به مقصد خارج می‌گردد¹. چنانچه در بارنامه بین‌المللی مقصد نهایی گمرکی در داخل کشور قید شده باشد، کالا بدون تخلیه در مرز ورودی، به سمت گمرک مقصد به حرکت خود ادامه می‌دهد¹¹.
• ترخیص یکسره (Direct Clearance / Truck-side Clearance): این رویه شامل ترخیص قطعی کالا بر روی همان وسیله نقلیه در مرز یا پایانه ورودی است¹². در این حالت، تشریفات ارزیابی، بازرسی فیزیکی و نمونه‌برداری مستقیماً روی وسیله حمل (پای کامیون یا پای پرواز) انجام شده و سند ترخیص بدون صدور قبض انبار سنتی صادر می‌گردد¹².
• ترانزیت داخلی (Internal Transit): این رویه ناظر بر انتقال کالای ترخیص‌نشده میان دو گمرک مجاز داخلی است¹⁴. تفاوت عمده آن با حمل یکسره در این است که در ترانزیت داخلی معمولی، ممکن است محموله در گمرک مبدأ تخلیه شده، قبض انبار دریافت کند و سپس در ناوگان داخلی جدید بارگیری شود؛ در حالی که در حمل یکسره، پیوستگی بار بر روی وسیله نقلیه حفظ می‌گردد³.

اسناد بالادستی و آخرین بخشنامه‌های ملاک عمل گمرک

اقدامات اجرایی حمل یکسره بر پایه‌های مقرراتی محکمی در نظام گمرکی کشور استوار است:

• تبصره ۱ ماده ۲۴ قانون امور گمرکی: به گمرک اجازه می‌دهد که در خصوص کالاهای فاسدشدنی، کالاهای نیازمند تأسیسات خاص یا مواد با هزینه نگهداری نامتعارف، تدابیر ترخیص فوری بدون وقفه را به مرحله اجرا درآورد¹⁷.
• ماده ۴۲ قانون امور گمرکی: این ماده یکی از گره‌گشاترین ابزارهای قانونی برای مواقع اضطراری است؛ بر اساس آن می‌توان در خصوص اقلام درمانی، دارو و مواد اولیه ضروری صنایع، با مجوز رئیس‌کل گمرک یا اختیارات تفویض‌شده به مدیران اجرایی، کالا را با حداقل اسناد و تودیع تعهدات قانونی پیش از اتمام کامل فرآیندهای مالی ترخیص نمود⁸.
• مواد ۱۰۸ و ۱۱۱ آیین‌نامه اجرایی قانون امور گمرکی: نحوه تنظیم اسناد، تشریفات اظهار و ضمائم مورد نیاز برای عبور و حمل یکسره کالا را شفاف‌سازی کرده است¹¹.
• بخشنامه تفویض اختیار شماره ۲۳/۱۴۰۲/۱۸۶۱۵۲ مورخ ۱۴۰۲/۰۲/۱۷ دفتر واردات گمرک ایران: بر مبنای این بخشنامه، اختیار موافقت با درخواست‌های متقاضیان در خصوص حمل یکسره و بند ۱ ماده ۳۸ آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات به طور کامل به مدیران کل گمرکات اجرایی سراسر کشور تفویض گردید تا نیاز به استعلام مکرر از ستاد مرکزی مرتفع شود⁸.
• بخشنامه شماره ۱۴۰۳/۱۸۸۵۰۶۴ مورخ ۱۴۰۳/۱۲/۲۶ دفتر واردات گمرک ایران: این ابلاغیه بر لزوم تسهیل حداکثری تشریفات حمل یکسره برای دارو، تجهیزات پزشکی، مواد فاسدشدنی، کالاهای یخچالی و مواد اولیه استراتژیک صنایع تأکید داشته و گمرکات را مکلف کرده تا با هماهنگی سازمان‌های همجوار، از توقف محموله‌ها حتی در ایام تعطیل جلوگیری به عمل آورند⁸.

ماتریس کالاهای مشمول و اولویت‌های استراتژیک ترخیص پای وسیله حمل

سیاست‌گذاری تجاری در زمینه حمل یکسره صرفاً جنبه رفاهی برای بازرگان ندارد، بلکه ابزاری فنی جهت مدیریت بحران در تأمین مایحتاج دارویی و استمرار چرخه تولید صنعتی کشور محسوب می‌شود². جدول زیر ساختار طبقه‌بندی و الزامات فنی این اقلام را نشان می‌دهد:

حوزه کالا	مصادیق عینی محموله‌ها	الزامات کنترلی و توجیه حمل یکسره	مرجع نظارتی همجوار
زنجیره سرد دارویی و بهداشتی	انواع واکسن، سرم‌های تزریقی، فاکتورهای انعقادی، کیت‌های تشخیصی و مشتقات بیولوژیک13	جلوگیری از تغییرات دما، ضرورت اتصال مکرر ناوگان به سیستم برودتی، حساسیت زمانی بالا2	سازمان غذا و دارو (سامانه TTAC)6
اقلام غذایی فسادپذیر	گوشت گرم و منجمد، آبزیان، فرآورده‌های لبنی، میوه و تره‌بار تازه3	فساد سریع در مجاورت هوای گرم، جلوگیری از افت رطوبت و تغییر مشخصات ارگانولپتیک8	سازمان دامپزشکی و سازمان حفظ نباتات27
مواد اولیه شیمیایی و خطرزا	اسیدهای غلیظ، گازهای صنعتی تحت فشار، رزین‌ها، کاتالیست‌های خاص خطوط پتروشیمی5	خطر بالای انفجار، نشت، اشتعال یا آلودگی محیطی در صورت تخلیه مکرر در انبارهای سرپوشیده5	سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت صمت
تجهیزات و نهاده‌های کشاورزی	بذور هیبریدی، ارقام نباتی، تخم‌مرغ نطفه‌دار و دام‌های زنده مولد8	احتمال آسیب ساختاری به قوه نامیه بذور یا آسیب فیزیکی و استرس به موجودات زنده8	وزارت جهاد کشاورزی و قرنطینه دامی27
قطعات منفصله خطوط تولید (CKD)	قالب‌های سنگین صنعتی، قطعات فوق‌حجیم غیرقابل دپو در انبار عمومی29	جلوگیری از توقف کانوایر تولید، محدودیت جرثقیل‌های انبارگاهی برای تخلیه قطعات سنگین5	معاونت امور صنایع وزارت صمت31

ارزیابی تطبیقی: رویه حمل یکسره در مقابل ترخیص متداول انبارگاهی

پیاده‌سازی موفق فرآیند حمل یکسره و ترخیص پای وسیله حمل، نیازمند ارزیابی هزینه‌فایده عملیاتی است. تجارب لجستیکی نشان می‌دهد که تخلیه کالا در انبارهای عمومی، حداقل سه بار دستکاری فیزیکی محموله (تخلیه از ناوگان اولیه، چینش در انبار، و بارگیری در ناوگان ثانویه) را بر بازرگان تحمیل می‌کند که این امر منشأ اصلی کسر تخلیه، شکستگی و خسارت به پکینگ کالا است³.

شاخص مقایسه‌ای	ترخیص متداول (تخلیه فیزیکی در انبار گمرک)	ترخیص به شیوه حمل یکسره (پای کامیون / پای پرواز)
میانگین زمان توقف تا خروج	بین ۷ الی ۲۵ روز کاری (وابسته به تشریفات انبارگردانی و قبض انبار)32	بین ۴ ساعت تا حداکثر ۴۸ ساعت پس از ورود به پایانه یا فرودگاه13
هزینه‌های جابه‌جایی و انبارداری	شمول تعرفه کامل انبارداری، باربری تخلیه و بارگیری مجدد (THC و لیفتراک)5	حذف کلیه هزینه‌های باربری مجدد و کاهش هزینه‌های انبارداری به کف تعرفه مصوب3
ریسک انقطاع زنجیره سرد	به دلیل جابه‌جایی در رمپ‌های روباز و انتظار نوبت انبار، ریسک بالا است2	ریسک به حداقل می‌رسد؛ اتصال مستقیم کانتینر به ناوگان جاده‌ای یخچال‌دار2
خسارت فیزیکی و افت کیفیت کالا	احتمال پارگی لفاف، لهیدگی، نفوذ رطوبت و جابه‌جایی غیراصولی5	صفر تا حداقل؛ پلمپ اولیه تا رسیدن به مقصد کارخانه حفظ می‌شود3
تعهدات ارزی و صدور کد ساتا	نیازمند صدور قطعی منشأ ارز و دریافت کد ساتا جهت تسلیم سند ترخیص6	امکان استفاده از تسهیلات حداقل اسناد، ترخیص درصدی یا صدور آنی ساتا6
مدیریت هزینه‌های توقف ناوگان (دموراژ)	دموراژ متوجه کانتینرهای خارجی و باراندازهای بندری خواهد شد5	هزینه حق توقف محدود به راننده بوده و با مدیریت زمانبندی به صفر می‌رسد5

فرآیند گام‌به‌گام اخذ مجوز و ترخیص پای کامیون در پایانه‌های مرزی و بنادر

عملیات ترخیص پای وسیله حمل در مرزهای جاده‌ای (همچون بازرگان، سرو، نوردوز، بیله‌سوار و میرجاوه) و اسکله‌های بندری (همچون بندر شهید رجایی و بندر امام) منوط به هماهنگی پیشین میان زنجیره اسناد تجاری و سامانه‌های دیجیتال است²⁵.

۱. تنظیمات تخصصی در سامانه جامع تجارت (NTSW)

متقاضی ترخیص یکسره باید ریل‌گذاری این فرآیند را از نخستین مراحل سفارش‌گذاری کالا آغاز نماید:

• در گام ثبت پرونده یا ویرایش آن در سامانه جامع تجارت، کاربر موظف است در زبانه «اطلاعات گمرکی و حمل و نقل»، گزینه «حمل یکسره» را علامت‌گذاری و فعال نماید⁶.
• فعال کردن این نشانگر سیستمی صرفاً برای اقلام مجاز مندرج در کتاب مقررات صادرات و واردات (از جمله دارو، تجهیزات پزشکی، مواد اولیه و اقلام فسادپذیر) از نظر سامانه معتبر تلقی می‌شود⁶.
• اهمیت بنیادی فعال‌سازی این گزینه در بخش مالی نمایان می‌گردد؛ چراکه در منشأ ارز بانکی، چنانچه گزینه حمل یکسره فعال باشد، کد ساتای منشأ ارز به صورت آنی صادر شده و معطلی در انتظار تأییدیه‌های طولانی‌مدت به حداقل می‌رسد⁶.

۲. فرآیند دوراظهاری و ثبت کوتاژ در سامانه جامع امور گمرکی (EPL)

با استقرار فیزیکی ناوگان در محوطه کنترل مرزی، تشریفات اسنادی آغاز می‌گردد:

• شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی (کریر) مانیفست محموله را به شیوه حمل یکسره ثبت کرده و با تسویه تعهدات کریر، «ترخیصیه الکترونیک یکسره» را تولید می‌نماید³.
• کارگزار گمرکی با استفاده از شناسه ترخیصیه الکترونیک، اقدام به دوراظهاری رویه واردات قطعی یا عبور نموده و با الصاق اسناد الکترونیکی، کوتاژ وارداتی را بدون نیاز به صدور فیزیکی قبض انبار عادی ثبت می‌کند⁷.
• مدارک الزامی که باید در این مرحله بارگذاری و الصاق شوند شامل راهنامه بین‌المللی جاده‌ای (CMR)، فاکتور فروش معتبر، لیست عدل‌بندی دقیق، گواهی مبدأ و بیمه‌نامه ترانزیتی معتبر با پوشش کامل است¹¹.

۳. ارزیابی روی وسیله حمل (Truck-Side)، اسکن پرتونگاری و خروج کالا

• ارزیاب کشیک به همراه ترخیص‌کار و راننده در توقفگاه پایانه مرزی حاضر شده و مشخصات محموله، تعداد بسته‌ها، نشان‌ها و پلمپ خارجی را با اسناد کوتاژ مطابقت می‌دهد⁴².
• در صورت نیاز به کنترل‌های الکترونیکی نامحسوس، کامیون مستقیماً به سوی دستگاه ایکس‌ری کانتینری هدایت می‌شود تا تصاویر پرتونگاری بدون تخلیه بار به سیستم کارشناسی ارسال گردد¹⁵.
• در صورتی که کالا مشمول نمونه‌برداری آزمایشگاهی (بهداشت، استاندارد یا قرنطینه) باشد، اخذ نمونه پای کامیون با تنظیم صورت‌مجلس نمونه‌برداری انجام می‌شود².
• پس از پرداخت الکترونیکی عوارض یا تودیع تضامین لازم، پلمپ اولیه تحت نظارت سرویس ارزیابی فک شده و پلمپ الکترونیک گمرک جمهوری اسلامی ایران الصاق می‌گردد؛ سپس پروانه خروج صادر و کامیون مستقیماً مرز را به مقصد واحد تولیدی ترک می‌نماید³.

پروتکل ترخیص پای پرواز محموله‌های هوایی در گمرک فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره)

فرودگاه بین‌المللی امام خمینی (ره) کانون اصلی تبادلات هوایی اقلام فوق‌العاده حساس دارویی، زیستی و صنعتی در کشور است²⁹. تشریفات اداری در این مرکز به منظور جلوگیری از نوسانات دمایی با حداکثر سرعت انجام می‌شود.

صدور قبض انبار فوری پای پرواز و مدیریت زنجیره سرد فرودگاهی

• پیش‌هشدار ورود کالا (Pre-Arrival Alert): شرکت‌های فورواردر موظفند نسخه دیجیتال بارنامه اصلی (MAWB) و بارنامه داخلی (HAWB) را پیش از به زمین نشستن هواپیما به دایره مسافری و تجاری فرودگاه ارسال نمایند²⁹.
• تخلیه از بدنه هواپیما به بارانداز ویژه: کانتینرهای هوایی و پالت‌های ویژه دارویی یا قطعات الکترونیک بلافاصله از انبار پرواز تخلیه و بدون رهاسازی در رمپ پروازی باز، به بخش بارانداز پایانه بار منتقل می‌شوند²⁵.
• صدور آنی قبض انبار پای پرواز: شرکت انبارهای عمومی مستقر در گمرک فرودگاه، بر اساس بخشنامه‌های تسهیلاتی، موظف به صدور آنی «قبض انبار پای پرواز» بدون انتقال محموله به قفسه‌های انبار عمومی است³⁰. این سند بستر قانونی اظهار سریع در سامانه EPL را ظرف کمتر از یک ساعت فراهم می‌سازد⁷.
• استقرار ناوگان یخچال‌دار اختصاصی: واردکننده مکلف است پیش از ورود پرواز، مجوز ورود کامیونت یا ون‌های یخچال‌دار دارای تجهیزات مانیتورینگ آنلاین دما و رطوبت را به رمپ محوطه تجاری فرودگاه اخذ نماید تا پالت‌ها مستقیماً وارد این خودروها شوند⁴.

روش‌های تسویه حقوق ورودی: ضمانت‌نامه بانکی، تعهد ذیحسابی و ترخیص نسیه یا درصدی

یکی از دغدغه‌های همیشگی صاحبان صنایع، کمبود نقدینگی در زمان ورود محموله‌های گران‌قیمت دارویی و صنعتی است که قانون‌گذار برای آن راهکارهای زیر را تبیین نموده است:

• تودیع ضمانت‌نامه‌های بانکی تجمیعی: شرکت‌های تولیدی دارای پروانه بهره‌برداری معتبر می‌توانند به جای پرداخت نقدی حقوق ورودی و مالیات ارزش افزوده، ضمانت‌نامه معتبر بانکی با سررسیدهای مقرر در بخشنامه‌های بودجه‌ای سالانه به صندوق گمرک تسلیم نمایند⁴⁷.
• تعهد ذیحسابی ارگان‌های رسمی و درمانی: در ترخیص محموله‌های وارداتی نهادهای درمانی وابسته به وزارت بهداشت، هلال احمر یا دانشگاه‌های علوم پزشکی، ترخیص یکسره با ارائه تعهد رسمی ذیحسابی بدون هیچ‌گونه پرداخت نقدی یا کارمزد ضمانت‌نامه انجام می‌پذیرد³⁵.
• ترخیص درصدی (تسهیلات مقابله با رسوب کالا): چنانچه محموله دارویی یا مواد اولیه در صف تخصیص ارز بانک مرکزی باشد، واردکننده می‌تواند بر اساس بخشنامه‌های جاری ترخیص درصدی، تا سقف ۹۰ درصد از کالای خود را با موافقت مدیرکل گمرک اجرایی به شیوه حمل یکسره ترخیص نموده و ۱۰ درصد باقیمانده را تا صدور کد نهایی ساتا نزد گمرک به امانت بسپارد⁸.

مدیریت چالش‌های بین‌دستگاهی و ریسک‌های تجاری در اکوسیستم بازرگانی ایران

اجرای کامل رویه ترخیص یکسره در ایران همواره با چالش‌های فنی و ساختاری روبه‌رو است که نیازمند اتخاذ تدابیر پیش‌گیرانه توسط مدیران بازرگانی است.

هماهنگی سازمان‌های همجوار (غذا و دارو، دامپزشکی و استاندارد)

گمرک به عنوان مجری پایانه موظف به دریافت مجوزهای سیستمی است، لذا عدم همزمانی این مجوزها عملیات حمل یکسره را مختل می‌کند:

• سامانه سازمان غذا و دارو (TTAC): در خصوص دارو و تجهیزات پزشکی، شناسه IRC و مجوز فنی ورود باید از قبل در پرونده ثبت سفارش بارگذاری شده باشد⁶. کارشناس بهداشت مستقر در فرودگاه یا مرز ورودی باید مجوز ترخیص نهایی را در بستر سیستمی صادر کند تا درب خروج گمرک اجازه تردد خودرو را صادر نماید².
• سازمان دامپزشکی و قرنطینه نباتی: برای واردات نهاده‌های دامی یا بذر، هماهنگی قبلی با پست قرنطینه مرز برای حضور سریع کارشناس و نمونه‌برداری فوری الزامی است²⁷. در این حالت، محموله تحت نظارت قرنطینه تا آزمایشگاه مرجع یا انبار دارای گواهی بهداشتی کارخانه پلمپ می‌گردد²⁷.
• سازمان ملی استاندارد: صنایع می‌توانند با ارائه گواهی بازرسی کیفی در مبدأ (COI) صادره توسط شرکت‌های معتبر بین‌المللی، فرآیند ارزیابی استاندارد در مرز را کوتاه کرده و مشمول تسهیلات عدم توقف در گمرک گردند²⁹.

گلوگاه‌های تخصیص ارز، صدور کد ساتا و مدیریت هزینه‌های دموراژ

ناهماهنگی میان نظام پولی و رویه‌های ترخیص فیزیکی، بزرگترین مانع بر سر راه حمل یکسره مواد اولیه صنایع است:

• شکاف زمانی میان رسیدن کالا و صدور کد ساتا: در شرایطی که محموله به مرز یا فرودگاه رسیده اما کد ساتا به دلیل صف تخصیص ارز از سوی بانک مرکزی صادر نشده است، ثبت درخواست ترخیص با استفاده از مفاد بخشنامه ۱۴۰۳/۱۸۸۵۰۶۴ (بندهای مربوط به ترخیص با حداقل اسناد موضوع ماده ۴۲ یا ترخیص درصدی) تنها راهکار عبور از توقف بارگیر است⁸.
• ریسک دموراژ ارزی ناوگان خارجی: توقف کامیون‌های حامل بار ترانزیتی در پایانه مرزی بازرگان یا دوغارون، متضمن پرداخت روزانه حق توقف به ارزهای خارجی (یورو یا دلار) است⁵. برای کاهش این هزینه، بازرگانان حرفه‌ای پیش از بارگیری در مبدأ، تمامی مجوزهای فنی را ثبت، مسیر ترخیصیه را تعیین و با هماهنگی فورواردر، ترخیص‌کار را در وضعیت آماده‌باش ۲۴ ساعته قرار می‌دهند تا ترخیص در پایانه مرزی در کمتر از یک روز محقق شود⁵.

نتیجه‌گیری و نقشه راه اقدام بازرگانان

بهره‌گیری از شیوه حمل یکسره و ترخیص پای کامیون یا فرودگاه، راهکاری عملیاتی جهت حفظ کیفیت محموله‌های حساس، بهینه‌سازی جریان نقدینگی و افزایش تاب‌آوری زنجیره تأمین در صنایع تولیدی کشور است³. دستیابی به سرعت در این مسیر نه با شانس، بلکه از طریق هماهنگی دقیق اسناد پیش از ورود بار حاصل می‌شود³.

برای محافظت از خطوط تولید در برابر ریسک رسوب بار در گمرکات و جلوگیری از خسارات سنگین دموراژ، بازنگری ساختاری در قراردادهای حمل و انطباق کامل آنها با سامانه‌های الکترونیک گمرک گامی ضروری است⁵. پیش از حرکت محموله بعدی خود از مبدأ، الزامات سیستمی حمل یکسره را در سامانه‌های ذی‌ربط فعال ساخته و با استفاده از پشتوانه‌های حقوقی موجود، محموله‌های خود را بدون توقف و در کمترین زمان ممکن تحویل بگیرید⁶.

پرسش‌های متداول فعالان اقتصادی (FAQ)

منابع

1. 1390/9/16 57445/373هرﺎﻤﺷ ﻗﺎﻧﻮن اﻣﻮر ﮔﻤﺮﮐﯽ ﺟﻨﺎب آﻗﺎی دﮐﺘﺮ ﻣﺤﻤ, https://iccima.ir/wp-content/uploads/2023/11/yyyyyZyyyyZyyyyyZ90.pdf
2. ابعاد تازه از داروهای دپو شده/ ۷ تن ترخیص شد – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1400052618683/%D8%A7%D8%A8%D8%B9%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%BE%D9%88-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%DB%B7-%D8%AA%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B4%D8%AF
3. حمل یکسره چیست؟ حمل یکسره در گمرک, https://aslforwarder.com/blog/%D8%AD%D9%85%D9%84-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D9%87-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/
4. ترخیص یکسره داروهای کرونا از پای پرواز – ساعت 24, https://www.saat24.news/news/558822/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2
5. حمل یکسره کالا؛ شیوه‌ای کارآمد در کاهش هزینه‌های حمل‌نقل بین‌المللی | هانزا, https://www.hansanav.com/articles/detail/full-shipment-goods/
6. سوالات متداول عملیات تجارت خارجی در سامانه جامع تجارت – آیکسپورت, https://ixport.ir/questions-answers-foreign-trade-department-in-ntsw-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AE/
7. آموزش گام‌به‌گام EPL – راهبردانش, https://rahbardanesh.com/blog/epl-step-by-step-tutorial/
8. بخشنامه پایان سال ۱۴۰۳ گمرک جمهوری اسلامی ایران – راوی حساب, https://ravihesab.com/circulars/customs-directives/1403-1885064
9. مقررات صادرات و واردات – DTCO, https://www.dtco.biz/Default.aspx?PN=4
10. قانون امور گمرکی – ایران استخدام, https://iranestekhdam.ir/storage/medias/2025-11-12/1762939787_%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C.pdf
11. آیین نامه اجرایی قانون امور گمرکی مصوب 1391 – وینداد, https://vindad.com/blog/iran-rules-reference/customs/p9491/
12. فهرست پرسش های متداول امور واردات – گمرک جمهوری اسلامی ایران, https://ixport.ir/faq-custom-clearance-import/
13. انجام تشریفات گمرکی واکسن روسی کرونا در ۱۰ دقیقه, https://www.iribnews.ir/fa/news/3009558/%D8%A7%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%85-%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D9%81%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%88%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B0-%D8%AF%D9%82%DB%8C%D9%82%D9%87
14. قانون امور گمرکی – پایگاه خبری اختبار, https://www.ekhtebar.ir/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%D9%83%D9%8A-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-1390/
15. دانلود قانون امور گمرکی PDF – شرکت بازرگانی سپاهان همراه, https://sepahanhamrah.com/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C/
16. حمل یکسره کالا در گمرک چگونه انجام می‌گیرد؟ (راهنمای کامل), https://fnxcustoms.com/%D8%AD%D9%85%D9%84-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
17. سرعت عمل گمرک در ترخیص و واردات دارو – دولت, https://dolat.ir/detail/414642
18. اقلام دارویی در پیچ و خم‌های اداری گمرک نمی‌ماند – فانا, https://www.daroovasalamat.ir/news/48846/%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%DA%86-%D8%AE%D9%85-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D9%86%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF
19. ترخیص بالغ بر 28 هزار تن مواد اولیه دارویی در فروردین 1402 – فانا, https://www.daroovasalamat.ir/news/48290/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%BA-28-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%86-1402
20. بخشنامه پایان سال 1403 و دستورالعمل‌های اجرایی گمرکی – ایران ایمپکس, https://iranimpex.com/circular/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1403-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7/
21. ماده 42 قانون امور گمرکی – تجارت هوشمند درسان, https://thdorsan.com/law-doc/%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-42
22. بند (1) ماده (38) آیین نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات+حمل یکسره, https://www.tarkhisline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C/58/%D8%A8%D9%86%D8%AF-1-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-38-%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D9%85%D9%82%D8%B1%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%85%D9%84-%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%B1%D9%87
23. گمرک جمهوری اسالمی ایران, https://cdn.tinn.ir/servev2/weqkQzCI93Tw/kCKHQWCp9XkPhRYmpi9XtczMgBob3nCDiphrtRulGoo,/%D9%85%D8%AC%D9%85%D9%88%D8%B9%D9%87+_%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84+%D9%87%D8%A7+%D9%88+%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87+%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87+%D9%87%D8%A7%DB%8C+%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C+1402.pdf
24. بخشنامه پایان سال 1403 مصوب 1403,12,26 با اصلاحات و الحاقات بعدی, https://thdorsan.com/law-doc/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%84%D8%AD%D8%A7%D9%82%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B9%D8%AF%DB%8C-1403-1885064
25. ایران از ترکیه 115 کامیون سرم وارد کرد – Anadolu Ajansı, https://aa.com.tr/fa/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-115-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%B3%D8%B1%D9%85-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/2339976
26. جزئیات ترخیص اقلام کرونا و سرم‌های دپو شده در گمرک – جیب نیوز, https://jeebnews.com/fa/news/38097/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%A7-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%D9%85%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D9%BE/
27. آخرین اخبار – عملیات تخلیه 70 هزار – Vista, https://vista.ir/t/3/%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA+%D8%AA%D8%AE%D9%84%DB%8C%D9%87+70+%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1
28. دامپزشکی – باشگاه خبرنگاران جوان, https://www.yjc.ir/fa/tags/540/1/%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C
29. حمل بار از چین به ایران | سریع، امن و با بهترین قیمت 2026 – خط سبز جهان, https://wgl-co.com/transportation/china/
30. حمل کالا – شرکت بازرگانی ستاره کانیار مه گستران, https://skmgco.com/service/%D8%AD%D9%85%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
31. راهنمای کامل ترخیص درصدی و فهرست تعرفه‌ کالاهای مشمول (۱۴۰۵), https://didehbantejarat.com/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D9%85%DB%8C%D8%B9%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D8%B5%D9%85%D8%AA/
32. https://kalanshahr.ir/content/tag_articles/308/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9
33. واکسن آسترازنکا گمرک, http://www.el.tufs.ac.jp/prmeis/html/pc/pdf/pdfNews20220425_005016.pdf
34. ﻫﺠﺮی ﺷﻤﺴﻲ ﺑﺮاﺑﺮ ﺑﺎ 1389 ﺳﺎل 2011 ﻣﺎرس ﺎﺗ 20 2010 ﻣﺎرس 21, https://www.pejamgulf.com/images/tariff/tariff89.pdf
35. شیوه نامه ترخیص درصدی 1403 – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, https://ixport.ir/1403-percentage-clearance-style-letter/
36. بخشنامه ها – انجمن صنفی شرکتهای حمل و نقل بین المللی ایران, https://itcai.ir/circular/
37. ماندگاری کالا در بنادر ‌نگران‌کننده نیست/‌ نقشی در رسوب کالا نداریم, https://sobhesahel.com/news/35130/%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%86%D9%82%D8%B4%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D9%85
38. بیله سوار – خبرگزاری صدا و سیما, https://www.iribnews.ir/fa/tags/5404/1/%D8%A8%DB%8C%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%88%D8%A7%D8%B1
39. چارت کامل مراحل ترخیص کالا از گمرک در سال ۱۴۰۵ + فلوچارت واردات, https://ntsteam.com/customs-clearance-process-chart/
40. سامانه EPL چیست؟ | پنجره واحد تجارت فرامرزی گمرک | آریانا جم, https://arianajam.com/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-epl-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/
41. قوانین حمل و نقل بین المللی و گمرکی: اصل اسنادی که باید به اظهارنامه, https://cta-co.com/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D9%84/%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5
42. آموزش تصویری و فلوچارتی فرآیند صادرات در ایران – آیکسپورت, https://ixport.ir/export-process-learning-by-diagram/
43. تحلیل و بررسی چالش های حوزه گمرک جمهوری اسالمی ایران – SID, https://sid.ir/fileserver/pf/plan.1172418.pdf
44. فایل دستورالعمل و شیوه های گمرکی | PDF – Scribd, https://www.scribd.com/document/998623986/%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D9%88-%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C
45. ارسال بار از اروپا به ایران | واردات از اروپا – آریان آسمان, https://www.ariansky.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7/
46. حمل بار از هند با حمل و نقل بین المللی باراد, https://baradairsea.com/shipping-from-india/
47. دستورالعمل جامع اصلاحی نحوه اخذ ضمانت نامه در تمام رویه های گمرکی در, https://ixport.ir/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%B6%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF/
48. دستور العمل نحوه اخذ ضمانتنامه، تعهد ذیحسابی و بیمه نامه معتبر در سال, https://ixport.ir/instructions-for-obtaining-a-guarantee-obtaining-an-accountant-and-a-valid-insurance-policy-in-1404/
49. دستور العمل نحوه اخذ ضمانت نامه، تعهد ذیحسابی و بیمه نامه معتبر در سال, https://media.foodpress.ir/d/2024/04/13/0/36664.pdf?ts=1713004445000
50. مراحل ترخیص کالا از گمرک{ به صورت قدم به قدم} | شرکت آوند حیات, https://avandhayat.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/