راهنمای جامع واردات برنج از مرز ریمدان؛ قوانین، تعرفه‌ها و مراحل ترخیص ۱۴۰۵

پایانه مرزی بین‌المللی ریمدان به عنوان یکی از راهبردی‌ترین مبادی ورودی و خروجی در جنوب شرق ایران، نقشی بی‌بدیل در پویایی دیپلماسی اقتصادی و تامین امنیت غذایی کشور ایفا می‌کند¹. این گذرگاه مرزی که در سال‌های اخیر از یک بازارچه سنتی و محدود به یک مرز رسمی بین‌المللی ارتقا یافته است، به دلیل موقعیت ژئواکونومیک خاص خود و الحاق به منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار، به هاب لجستیکی جدیدی برای تامین اقلام حیاتی و بازارهای مصرف تبدیل شده است⁴.

توسعه روزافزون زیرساخت‌های گمرکی و روان‌سازی قوانین ترخیص در این مرز زمینی، فرصت‌های تجاری و سرمایه‌گذاری سودآوری را برای بازرگانان ایرانی و پاکستانی پدید آورده است⁴. این راهنما با اتکا به تحلیل‌های کارشناسی در حوزه بازرگانی خارجی، فرآیند گام‌به‌گام واردات کالاهای اساسی و بالاخص واردات برنج از مرز ریمدان را تشریح کرده و بسترهای قانونی، تعرفه‌ای و مالی حاکم بر این پهنه تجاری را تبیین می‌نماید⁴.

مرز ریمدان؛ دروازه ترانزیتی مکران

پایانه مرزی بین‌المللی ریمدان پتانسیل‌های نوظهوری را در معماری تجاری شرق کشور ایجاد کرده است³. این مرز به عنوان یک نقطه اتصال کلیدی بین ایران و ایالت بلوچستان پاکستان، دسترسی مستقیمی را به پرجمعیت‌ترین بازارهای مصرف شبه‌قاره فراهم می‌آورد².

دسترسی‌های جاده‌ای و فواصل کلیدی تا بنادر بزرگ منطقه

موقعیتی که مرز ریمدان در آن واقع شده، فواصل جاده‌ای میان قطب‌های اقتصادی دو کشور همسایه را به حداقل رسانده است⁶. این پایانه مرزی در فاصله ۵۰ کیلومتری از جاده اصلی چابهار-راسک قرار دارد⁶. ریمدان تا بندر اقیانوسی چابهار ۱۲۰ کیلومتر و تا بندر مدرن گوادر در پاکستان تنها ۷۰ کیلومتر فاصله دارد⁶. همچنین مسافت زمینی این مرز تا بندر جیوانی ۶۰ کیلومتر، تا پسنی ۲۰۰ کیلومتر و تا کراچی به عنوان بزرگ‌ترین شهر تجاری و مرکز مالی پاکستان حدود ۷۰۰ کیلومتر برآورد شده است¹².

مرز ریمدان در عمل در انتهای بزرگراه ساحلی مکران (N-10) پاکستان قرار دارد که این اتصال جاده‌ای استاندارد، ترانزیت کالا را از عمق خاک پاکستان تا گمرکات خروجی ایران تسهیل می‌کند⁶. این فواصل کوتاه در مقایسه با مسیرهای طولانی ریلی یا دریایی سنتی، هزینه‌های لجستیک و خواب کامیون‌ها را به شکل چشمگیری کاهش می‌دهد⁷.

الحاق قانونی به منطقه آزاد چابهار و مزایای حاکم بر آن

در اواخر سال ۱۳۹۸، با تایید مجلس شورای اسلامی، محدوده‌ای به مساحت بیش از ۶ هزار هکتار از اراضی متصل به نقطه مرزی ریمدان به عنوان منطقه منفصله به منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار ملحق شد². این الحاق استراتژیک، ریمدان را از قوانین سرزمین اصلی مستثنی کرده و مزایای قانونی مناطق آزاد را بر فرآیندهای تجاری آن حاکم نموده است².

معافیت از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده برای بخش عمده‌ای از رویه‌های گمرکی، کاهش تشریفات اداری ثبت سفارش و امکان پهلوگیری و تخلیه کالا در قالب ترانزیت موقت، از جمله تسهیلاتی است که انگیزه بازرگانان را برای انتخاب این مرز افزایش می‌دهد⁴. از سوی دیگر، اراضی این محدوده در فازهای مختلف در حال آماده‌سازی است تا انبارهای مجهز عمومی و اختصاصی در آن احداث شود که مانع از آسیب‌دیدگی کالاهای حساس و فاسدشدنی جاده‌ای می‌گردد⁴.

تحلیل بازار و فرآیند واردات برنج از پاکستان

برنج به عنوان دومین کالای استراتژیک در سبد غذایی ایرانیان، بخش عمده‌ای از حجم واردات مرز ریمدان را به خود اختصاص داده است¹. ویژگی‌های اقلیمی پاکستان سبب شده تا این کشور به یکی از بزرگ‌ترین صادرکنندگان برنج باکیفیت باسماتی در جهان تبدیل شود¹⁶.

ظرفیت‌های لجستیکی و سبد کالاهای اساسی وارداتی

پایانه مرزی ریمدان با ثبت ورود حجم عظیمی از کالاها در بازه‌های زمانی کوتاه، پویایی لجستیکی خود را اثبات کرده است¹. به عنوان نمونه، ثبت ورود بالغ بر سه هزار و ۲۰۰ تن برنج در یک روز نشان‌دهنده ظرفیت بالای پذیرش در این مرز است¹. آمارهای اداره کل راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای جنوب سیستان و بلوچستان نشان می‌دهد که در ماه‌های ابتدایی سال، بیش از ۸۴ هزار تن انواع کالا از طریق مرز آبی چابهار و پایانه مرزی ریمدان ترانزیت شده که این حجم از جابه‌جایی توسط هزاران سفر ناوگان حمل‌ونقل جاده‌ای انجام گرفته است¹⁸.

علاوه بر برنج، اقلام اساسی دیگری نظیر شکر، گوشت تازه، تایر، لوازم یدکی و میوه‌های گرمسیری مانند انبه ساختار اصلی کالاهای ورودی از این مرز را تشکیل می‌دهند¹⁵.

نوسانات قانونی: لغو و بازگشت ممنوعیت فصلی واردات برنج

سیاست سنتی ممنوعیت فصلی واردات برنج که هر سال از ابتدای مرداد تا پایان آبان‌ماه به منظور حمایت از شالیکاران داخلی اجرا می‌شد، در سال‌های اخیر با نوسانات و چالش‌های قانونی متعددی همراه بوده است²¹. در سال ۱۴۰۴، دولت و هیئت وزیران با هدف جلوگیری از کمبود کالا، مهار قیمت‌ها در بازار داخلی و تامین پایدار نیاز مصرف‌کنندگان، مصوبه‌ای را مبنی بر لغو این ممنوعیت فصلی تصویب کردند²¹.

با این حال، این تصمیم با واکنش‌های نظارتی مواجه شد؛ به طوری که در شهریورماه ۱۴۰۴، رئیس مجلس شورای اسلامی در ابلاغیه‌ای رسمی به رئیس‌جمهور، مصوبه لغو ممنوعیت ترخیص برنج در فصل برداشت را مغایر با قانون مقررات صادرات و واردات اعلام کرد²⁵. این تضاد و ناهماهنگی قانونی میان قوه مجریه و قوه مقننه، ریسک بالایی را برای واردکنندگان ایجاد می‌کند²⁵. بازرگانان باید توجه داشته باشند که در شرایط ناپایداری قوانین، امکان تغییر ناگهانی ضوابط ترخیص در نقطه صفر مرزی وجود دارد و برنامه‌ریزی برای ورود بار در بازه زمانی مرداد تا آبان نیازمند رصد دقیق آخرین بخشنامه‌های گمرک ایران است²⁵.

تحلیل حاشیه سود، تعرفه‌ها و ساختار هزینه‌ای واردات برنج

واردات برنج از پاکستان به دلیل هزینه‌های پایین تولید در کشور مبدا و قیمت رقابتی آن در بازارهای جهانی، حاشیه سود مناسبی را برای واردکنندگان به همراه دارد که گاهی به سه تا چهار برابر قیمت تمام‌شده در کشور تولیدکننده می‌رسد¹⁶. از منظر تعرفه‌ای، کدهای سیستم هماهنگ‌شده (HS Code) متفاوتی برای برنج تعریف شده است⁹. برنج کامل سفید شده، صیقلی یا براق شده تحت کد تعرفه ۱۰MD۶۳۰۲۰ طبقه‌بندی شده و دارای حقوق ورودی ۲ درصد است⁹. برنج قهوه‌ای با کد تعرفه ۱۰MD۶۲۰۰۰ مشمول حقوق ورودی ۱ درصد بوده و خرده برنج تحت کد تعرفه ۱۰MD۶۴۰۰۰ با حقوق ورودی ۵۵ درصد ترخیص می‌شود⁹. همچنین برنج‌های وارداتی از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده معاف هستند¹⁶.

در محاسبات مالی باید توجه داشت که در صورت ترخیص محموله با ارز نیمایی، مابه‌التفاوتی در حدود ۵۰۰ تومان برای برنج پاکستانی و ۱۰۰۰ تومان برای برنج هندی جهت ایجاد تعادل بین بهای برنج داخلی و خارجی محاسبه و عودت داده می‌شود¹⁶. علاوه بر این، چنانچه بارگیری در بازه زمانی اول مرداد تا سی‌ام دی‌ماه انجام شود، نرخ تعرفه ورودی ممکن است تا ۴۰ درصد افزایش یابد¹⁶.

نوع قرارداد خرید نیز تاثیر مستقیم بر هزینه‌ها دارد؛ در شرایط تحویل روی عرشه یا همان قراردادهای FOB، کرایه حمل بین‌المللی بر عهده خریدار ایرانی است، در حالی که در قراردادهای CFR، هزینه حمل جاده‌ای تا مرز ریمدان بر عهده فروشنده پاکستانی خواهد بود¹⁶. همچنین برای میوه انبه پاکستانی که تحت کد تعرفه ۰۸۰۴۵۰۲۰ طبقه‌بندی می‌شود، مأخذ حقوق ورودی ۵۵ درصد است، اما به دلیل وجود توافق‌نامه‌های تجارت ترجیحی دوجانبه، واردات این محصول با تسهیلات مالی و تخفیف‌های تعرفه‌ای همراه است⁷.

گام‌به‌گام مراحل اداری و تشریفات ترخیص در گمرک ریمدان

تسریع در روند ترخیص کالا از گمرک ریمدان منوط به انجام صحیح و بدون نقص فرآیندهای اداری در سامانه‌های حاکمیتی است⁴. هرگونه مغایرت در اسناد می‌تواند به جریمه‌های سنگین ارزش‌گذاری منجر شود⁷.

ثبت اطلاعات در سامانه‌های EPL و جامع تجارت

فرآیند ترخیص با ورود محموله به محوطه گمرکی و صدور قبض انبار الکترونیکی آغاز می‌شود⁴. در گام نخست، واردکننده یا ترخیص‌کار رسمی باید با مراجعه به سامانه جامع تجارت، اطلاعات پروفرما را ثبت کرده و مجوز ثبت سفارش را از وزارت جهاد کشاورزی اخذ نماید⁷. سپس، اظهار مشخصات دقیق کالا از طریق سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی یا همان EPL صورت می‌گیرد⁴. درج دقیق شناسه کالا برای محموله‌های برنج و کالاهای اساسی الزامی است⁹. ارزش‌گذاری کالا در گمرک بر اساس پایگاه داده شناسه ارزش گمرکی (TSC) انجام می‌شود؛ لذا تطابق کامل ارزش مندرج در فاکتور با رکوردهای ثبت‌شده در سامانه TSC برای پیشگیری از جریمه‌های گمرکی بیش‌اظهاری یا کم‌اظهاری بسیار حیاتی است⁷.

کدهای گمرکی ریمدان و مسیرهای سه‌گانه ارزیابی

گمرک ایران برای انجام متمایز تشریفات اداری، دو کد مجزا تعریف کرده است؛ کد گمرک مرزی ریمدان ۵۵۴۰۰ و کد بازارچه مرزی ریمدان ۵۵۱۱۲ است¹⁵. پس از دوراظهاری کالا در EPL، سیستم هوشمند گمرک با سنجش ریسک معاملاتی، محموله را در یکی از مسیرهای سه‌گانه قرار می‌دهد⁴. مسیر سبز بدون نیاز به ارزیابی فیزیکی و آزمایشگاهی، صرفاً با کنترل الکترونیکی اسناد در کمتر از چند ساعت ترخیص می‌شود⁴.

در مسیر زرد، اسناد توسط کارشناس گمرکی و کارشناس مجازی ارزیابی شده و پس از تایید ارزش، کالا ترخیص می‌گردد⁴. در مسیر قرمز، که عموماً برای محموله‌های اساسی و مواد غذایی به دلیل حساسیت‌های بهداشتی فعال می‌شود، ارزیاب گمرک به طور فیزیکی کالا را بررسی کرده، نمونه‌برداری‌های لازم را انجام می‌دهد و پس از تایید نهایی کارشناس مجازی و پرداخت عوارض، پروانه الکترونیکی خروج صادر می‌شود⁴.

اسناد و مدارک ضروری برای ترخیص بدون وقفه

برای پیشگیری از معطلی‌های طولانی در پایانه مرزی، بازرگانان باید پکیج کاملی از مدارک قانونی را تهیه کنند⁷. این اسناد پایه شامل کارت بازرگانی معتبر، ثبت سفارش فعال، فاکتور نهایی خرید، لیست عدل‌بندی، بارنامه جاده‌ای یا راهنامه CMR، بیمه‌نامه معتبر باربری و گواهی مبدا صادر شده توسط اتاق بازرگانی پاکستان است⁷. همچنین برای اقلام استاندارد اجباری، ارائه گواهی بازرسی کالا (COI) در مبدا الزامی خواهد بود⁷.

ضوابط استاندارد، پایش سلامت و مجوزهای قرنطینه‌ای

کالاهای سلامت‌محور به ویژه مواد خوراکی وارداتی، پیش از ترخیص نهایی باید تاییدیه‌های کیفی و بهداشتی را از نهادهای نظارتی داخل کشور دریافت کنند⁷.

نقش سازمان غذا و دارو در احراز اصالت و بررسی محصولات تراریخته

تمامی محموله‌های برنج که از مبادی قانونی به کشور وارد می‌شوند، توسط سازمان غذا و دارو مورد پایش‌های دقیق آزمایشگاهی قرار می‌گیرند³¹. نمونه‌برداری مستقیم در مرز ریمدان انجام شده و شاخص‌های سلامت نظیر میزان مجاز باقی‌مانده سموم دفع آفات، فلزات سنگین و وضعیت تراریختگی ژنتیکی ارزیابی می‌گردند²⁷.

طبق بیانیه‌های رسمی سازمان غذا و دارو، تاکنون هیچ‌گونه برنج تراریخته (مانند برنج‌های طلایی فیلیپینی) اجازه ورود به کشور را دریافت نکرده و اصالت منابع برنج‌های وارداتی از هند و پاکستان باید از پیش ثبت شده باشد تا مجوز ورود صادر گردد³³. درج نشان و عبارت “تراریخته” روی بسته‌بندی برای محصولاتی که از دانه‌های روغنی کلزا، پنبه‌دانه، ذرت و سویای تغییریافته ژنتیکی تولید می‌شوند، الزامی است اما این قاعده شامل برنج‌های وارداتی ریمدان نمی‌شود؛ چرا که ورود برنج تراریخته به طور کلی ممنوع است³³.

فرآیند پایش قرنطینه دامی و نباتی جهاد کشاورزی

ورود فرآورده‌های کشاورزی نیازمند اخذ مجوزهای قرنطینه‌ای از سازمان حفظ نباتات زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی است³⁶. این فرآیند شامل چندین مرحله منظم اداری و میدانی است³⁶:

• اخذ مجوز موضوع ماده ۳۲ قانون وزارت جهاد کشاورزی و موافقت اولیه قرنطینه از سازمان حفظ نباتات³⁶.
• انجام ثبت سفارش بر اساس مشخصات فنی و آنالیزهای معتبر آزمایشگاهی⁹.
• ورود کالا به مرز ریمدان و اعلام درخواست بازدید کارشناسان قرنطینه مستقر در پایانه مرزی¹⁵.
• نمونه‌برداری و ارسال به کلینیک‌های گیاه‌پزشکی جهت بررسی عاری بودن محموله از قارچ‌ها، آفات و باکتری‌های مخرب خاک بر اساس پروتکل‌های بهداشتی کشور مقصد³⁶.
• تایید نهایی کیفیت توسط موسسه تحقیقات ثبت و گواهی بذر و نهال در صورت نیاز به بررسی‌های تکمیلی³⁶.
• صدور گواهی بهداشت نباتی داخلی و صدور پروانه ترخیص نهایی جهت ترخیص قطعی بار از گمرک³⁶.

شایان ذکر است که برخی از کالاهای کم‌ریسک قرنطینه‌ای نیازی به ارائه گواهی بهداشت گیاهی کشور مبدا ندارند و صرفاً بررسی فیزیکی کارشناسان در مرز ورودی برای خروج کالا کفایت می‌کند، اما برنج و انبه همواره در دسته کالاهای با ریسک قرنطینه‌ای بالا و متوسط قرار داشته و ارائه مدارک کامل بهداشتی کشور مبدا برای آن‌ها اجباری است³⁶.

راهکارهای مالی در سایه محدودیت‌های بانکی؛ تهاتر و واردات بدون انتقال ارز

عدم وجود روابط کارگزاری بانکی و کانال‌های مالی مستقیم میان ایران و پاکستان، تسویه وجوه را به یکی از دغدغه‌های اصلی تجار تبدیل کرده است⁷. با این حال، استفاده از سازوکارهای نوین، بن‌بست‌های بانکی را برطرف کرده است⁷.

سازوکار تهاتر انرژی در برابر کالاهای اساسی

تهاتر کالا یکی از عملیاتی‌ترین روش‌ها برای دور زدن تحریم‌های بانکی و تسهیل تبادلات ارزی در مرز ریمدان است⁷. در این ساختار، بخش خصوصی ایران محصولات هیدروکربنی، گاز مایع (LPG)، قیر، فرآورده‌های سوختی و برق را به پاکستان صادر می‌کند و در مقابل، ارزش کالای صادراتی با واردات اقلام اساسی نظیر برنج پاکستانی و انبه تسویه می‌شود⁷.

دولت پاکستان نیز برای قانونمند کردن این فرآیند، کمیته‌های تخصصی دولتی تشکیل داده تا تجارت سوخت با ایران را در قالب سازوکارهای تهاتری توسعه داده و از بروز مخالفت‌ها یا نقض تحریم‌های بین‌المللی جلوگیری کند⁴². تجار ایرانی از این طریق می‌توانند تعهدات ارزی خود را در بانک مرکزی به راحتی رفع کنند؛ چرا که تهاتر کالاهای اساسی به منزله رفع تعهد ارزی صادرکنندگان تلقی می‌شود⁷.

مزایای ثبت سفارش بدون انتقال ارز برای استان‌های مرزی

با توجه به مصوبات هیئت وزیران، واردات برخی کالاهای اساسی بدون انتقال ارز و از طریق استان‌های مرزی مجاز اعلام شده است⁴³. بر این اساس، بازرگانان می‌توانند با ثبت سفارش یا ثبت آماری در سامانه‌های ذی‌ربط، اقلامی نظیر برنج، گوشت قرمز، حبوبات، روغن نباتی و انبه را بدون نیاز به صف‌های طولانی تخصیص ارز بانکی وارد کشور کنند⁴³. این مصوبه محدودیت‌های مربوط به سقف واردات را برای مرزنشینان کاهش داده و وزارت جهاد کشاورزی را مکلف کرده است تا این درخواست‌ها را در کوتاه‌ترین زمان ممکن تایید کند که این امر شتاب بی‌سابقه‌ای به جریان واردات از مرز ریمدان بخشیده است¹⁵.

چالش بدهی تجار ایرانی و راهکارهای غلبه بر معطلی‌های مرزی

یکی از موانع تجاری در سال‌های اخیر، انباشت بدهی‌ها و مطالبات معوق تجار پاکستانی از همتایان ایرانی بوده است³⁴. به دلیل تاخیر در پرداخت‌ها، برخی صادرکنندگان بزرگ پاکستانی از تحویل اعتباری محموله‌های جدید خودداری می‌کنند که این امر اهمیت استفاده از صرافی‌های معتبر و ضمانت‌نامه‌های تهاتری اتاق‌های بازرگانی مشترک را دوچندان می‌سازد⁷.

همچنین تجار می‌توانند با تحویل کالا در پایانه‌های واسط جاده‌ای نظیر کویته، دالبندین یا تفتان و انتقال جاده‌ای به ریمدان، مدیریت بهتری بر زنجیره تامین خود داشته باشند¹⁵. برای کاهش معطلی‌های جاده‌ای که گاهی به دلیل ترافیک سنگین کامیون‌های حمل سوخت رخ می‌دهد، پیشنهاد می‌شود فرآیندهای بارگیری و هماهنگی با کارگزاران گمرکی در پاکستان پیش از رسیدن ناوگان به نقطه صفر مرزی نهایی شود تا ترخیص کالا در بازه زمانی استاندارد ۲ تا ۵ روزه محقق گردد⁷.

نتیجه‌گیری

پایانه مرزی ریمدان با برخورداری از مزیت‌های استراتژیک از جمله فاصله جغرافیایی بسیار کوتاه تا بنادر چابهار و گوادر و الحاق به منطقه آزاد، به یکی از حیاتی‌ترین شریان‌های اقتصادی کشور برای تامین برنج و کالاهای اساسی تبدیل شده است⁴. انعطاف‌پذیری قوانین جدید نظیر امکان ثبت سفارش بدون انتقال ارز و تسویه مالی از طریق تهاتر انرژی با مواد غذایی، مسیر همواری را برای سودآوری پایدار بازرگانان و تضمین امنیت غذایی جامعه پدید آورده است⁷.

علی‌رغم وجود برخی چالش‌های لجستیکی در مسیرهای مواصلاتی، افق‌های پیش‌رو با تاسیس منطقه آزاد مشترک ریمدان-گبد بسیار نویدبخش ارزیابی می‌شود². بازرگانان هوشمند می‌توانند با رصد مداوم تحولات قانونی تعرفه‌ای، استفاده از ظرفیت ترخیص‌کاران زبده و پیاده‌سازی مکانیزم‌های تهاتری، سهم ویژه‌ای از این بازار پررونق را به خود اختصاص داده و پویایی تجارت فرامرزی کشور را تضمین کنند⁷.

سوالات متداول (FAQ)

منابع

1. ریمدان؛ هاب جدید واردات کالاهای اساسی در جنوب شرق ایران, https://www.irna.ir/news/86186926/%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
2. گشایش دروازه‌ جدید تجاری میان ایران و پاکستان در مرز ریمدان دشتیاری – ایراف, https://iraf.ir/122621/economy/%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88/
3. ریمدان؛ گذرگاهی مهم برای گسترش مبادلات اقتصادی ایران و پاکستان – ایرنا, https://www.irna.ir/news/86182613/%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B4-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
4. گمرک ریمدان: مهم‌ترین گمرک ایران و پاکستان – PSP Express, https://pspexpress.com/fa/mag/rimdan-customs/
5. در مورد بازارچه مرزی ریمدان در ویکی تابناک بیشتر بخوانید, https://www.tabnak.ir/fa/tags/229345/1/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
6. فرصت «ریمدان» برای نقش‌ترانزیتی در کریدور اقتصادی چین – پاکستان – روزنامه اقتصاد سرآمد, https://eghtesadsaramad.ir/News/NewsItem?nid=21781
7. تجارت با پاکستان از صفر تا صد؛ ترخیص کالا با کمترین هزینه (آپدیت ۲۰۲۶), https://ntsteam.com/trade-with-pakistan/
8. تشکیل منطقه آزاد مشترک ایران و پاکستان در مرز ریمدان، اولویت راهبردی – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1405022414015/%D8%AA%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D9%84-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA
9. قوانین وآخرین اخبار واردات برنج در 2026 – PSP Express, https://pspexpress.com/fa/mag/import-of-rice/
10. تبدیل مرز ریمدان به قطب اشتغال مرزی با پیوستن به کریدور اقتصادی چین–پاکستان – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1405032716246/%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%82%D8%B7%D8%A8-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C
11. «ریمدان»؛ مثلث طلایی اتصال ایران به پاکستان، افغانستان و کریدور «سی‌پک» | آوا, https://www.avapress.com/fa/report/356328/%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AB%D9%84%D8%AB-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B3%DB%8C-%D9%BE%DA%A9
12. مرز«ریمدان» دروازه تجارت و زیارت – قدس آنلاین, https://www.qudsonline.ir/news/727687/%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%B2%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AA
13. افتتاح گذرگاه مرزی «ریمدان-گبد» میان ایران و پاکستان – Pars Today, https://parstoday.ir/dari/news/iran-i120874-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD_%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86_%DA%AF%D8%A8%D8%AF_%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86_%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
14. گذرگاه مرزی ریمدان – ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد, https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%AF%D8%B0%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%87_%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C_%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
15. گمرک ریمدان – چابهار|میرجاوه|میلک|پاکستان – ترخیص‌ لاین, https://www.tarkhisline.com/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D9%84%D9%88%DA%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
16. ترخیص تخصصی برنج از گمرک|ترخیص کار برنج|پاکستان | هند|, https://www.tarkhisline.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC
17. ترخیص کالا از گمرک چابهار – بازرگانی آریانا جم, https://arianajam.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1/
18. جابجایی بیش از ۸۴ هزار تن کالا از مرز‌های چابهار و ریمدان, https://www.iribnews.ir/fa/news/5825497/%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B8%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
19. صادرات برنج ایرانی [انواع برنج صادراتی + سود] – زنجیره هوشمند صادرات, https://exportsmartchain.com/blog/rice-export
20. ترانزیت ۸۴ هزار تن کالا از مرز‌های چابهار و ریمدان, https://jamejamonline.ir/fa/news/1556216/%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%DB%B8%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
21. ممنوعیت فصلی واردات برنج در سال ۱۴۰۴ لغو شد – خبرگزاری آنا, https://ana.ir/fa/news/982584/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%B4%D8%AF
22. ممنوعیت فصلی واردات برنج لغو شد – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/1313355/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%B4%D8%AF
23. لغو ممنوعیت فصلی واردات برنج با مصوبه هیأت وزیران | خبرگزاری بین‌المللی شفقنا, https://fa.shafaqna.com/news/2074104/
24. ممنوعیت فصلی واردات برنج لغو شد – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency, https://www.mehrnews.com/news/6519381/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%81%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%B4%D8%AF
25. ممنوعیت واردات برنج در فصل برداشت غیرقانونی اعلام شد – تجارت نیوز, https://tejaratnews.com/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B5%D9%84-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82
26. نکات مهم و کلیدی واردات کالا از پاکستان, https://arianajam.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/
27. واردات برنج از پاکستان – آکادمی باسکول, https://blog.buskool.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/
28. ترخیص کالا از پاکستان ( راهنمای جامع و کاربردی ) – سلطان یاقوت, https://clearance-iran.com/clearance-from-pakistan/
29. واردات انبه از پاکستان – ترخیص‌ لاین, https://www.tarkhisline.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%A8%D9%87
30. واردات میوه از پاکستان – آسمان گستر پردیسان, https://agpardisan.com/importing-fruit-from-pakistan/
31. واردات برنج ترخیص برنج از گمرک؛ ثبت سفارش برنج | آپدیت 1404, https://rahkartejarat.com/importation/import-of-rice/
32. ضوابط و دستورالعمل ترخیص و توزیع انواع برنج های وارداتی – آیکسپورت, https://ixport.ir/instruction-on-clearance-and-distribution-of-imported-rice/
33. *ماجرای برنج های طلایی! * | معاونت غذا و دارو, https://fdo.mui.ac.ir/fa/%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C
34. مدیرکل امور فراورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو: واردات برنج‌ طلایی تراریخته از فیلیپین کذب است, https://www.iria.org.ir/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%AF%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%A2%D8%B4%D8%A7%D9%85%DB%8C/
35. توضیحات وزارت بهداشت درباره برنج‌های فیلیپینی – Asriran, https://www.asriran.com/fa/news/981627/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%BE%DB%8C%D9%86%DB%8C
36. مجوز قرنطینه نباتی و نحوه اخذ آن – شرکت بازرگانی وانیکس, https://1xcompany.com/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
37. اخذ مجوز قرنطینه نباتی – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, https://irclearance.com/blog/akhze-mojaveze-gharantineh/
38. نحوه اخذ مجوز قرنطینه نباتی – واردات از چین, https://alivala.ir/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
39. گواهی بهداشت نباتی – اگرینت- قرنطینه نباتی چیست؟ مراحل و روش اخذ قرنطینه بهداشت, https://agrinet.ir/phyto-certificate/
40. اعلام جزییات تهاتر بین ایران و پاکستان/ احتمالا محصولات سوختی سهم بالایی داشته باشند/ ورود ما به تهاتر از طریق بخش خصوصی است – ایلنا, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1158971-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA%DB%8C-%D8%B3%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
41. واردات برنج از پاکستان در مقابل صادرات برق – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/1027730/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%82
42. تکاپوی پاکستان برای قانونمندسازی تجارت سوخت و مکانیسم تهاتر با ایران – بصیرت, https://basirat.ir/fa/mobile/360355
43. واردات کالاهای اساسی بدون انتقال ارز از استان‌های مرزی مجاز شد – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان, https://www.mehrnews.com/news/6736880/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF
44. واردات برنج پاکستانی از صفر تا ترخیص | ثبت سفارش بدون انتقال ارز + آموزش EPL, https://www.youtube.com/watch?v=w9-pyfKF83g
45. واردات برنج – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency, https://www.mehrnews.com/tag/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA+%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%AC
46. گلایه رانندگان از مشکلات بازارچه مرزی ریمدان | نبود امکانات اولیه پس از ۱۵ سال – بلاگ باکامیون, https://bakamion.ir/blog/problems-at-the-rimdan-border-market/
47. مرز بدون زیرساخت ریمدان در سایه بی توجهی مسوولان گرفتار مشکلات عدیده می باشد, https://hatefsb.ir/155818/%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%B2%DB%8C%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D8%A8%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%AC%D9%87/