تغییرات پیاپی و نوسانات مقرراتی در حوزه تجارت خارجی ایران، همواره صادرکنندگان را با چالشهای عدیدهای مواجه میکند. در اردیبهشت ۱۴۰۵، مراجع سیاستگذار اقتصادی با هدف تنظیم بازار داخلی و کنترل قیمتها، ممنوعیتهای گستردهای بر صادرات برخی کالاها اعمال نمودند.1 با این حال، به منظور حفظ بازارهای صادراتی و جلوگیری از زیان انباشته بازرگانان، فهرستهای متعددی از کالاهای معاف از ممنوعیت صادرات ابلاغ گردید.3 این گزارش تخصصی، به تحلیل جامع کالاهای معاف از ممنوعیت صادرات ۱۴۰۵ و بخشنامههای جدید گمرکی، بررسی مستثنیات فصول یک تا بیست و چهار و تبیین ضوابط صادرات صنایع پتروشیمی و لبنی میپردازد تا تصویر روشنی از نقشه راه بازرگانی خارجی در این مقطع زمانی ارائه دهد.
بستر ساختاری و علل وضع ممنوعیتهای صادراتی در سال ۱۴۰۵
سیاستگذاریهای تجاری در ماههای آغازین سال ۱۴۰۵، تحت تأثیر مستقیم ضرورت تأمین نیازهای اساسی جامعه، مدیریت بهینه منابع ارزی و مهار شتاب تورم داخلی شکل گرفته است.5 به دنبال مصوبات سختگیرانه اسفند ۱۴۰۴، دولت وقت تصمیم گرفت با ایجاد محدودیتهای نظاممند بر خروج اقلام حیاتی، امنیت غذایی و نهادههای تولید را در داخل کشور تضمین کند.1 این تصمیمگیریها، ریشه در شرایط اضطراری ناشی از تنشهای ژئوپلیتیک و اقتصادی منطقه دارد که مدیریت متمرکز زنجیره تأمین را به یک ضرورت حاکمیتی تبدیل کرده است.2
اعمال ممنوعیتهای ناگهانی بر کل کدهای تعرفهای فصول یک تا بیست و چهار کتاب مقررات صادرات و واردات، اگرچه بازار داخلی را به سرعت کنترل نمود، اما پیامدهای ناگواری همچون انباشت محمولههای تجاری در پایانههای مرزی، فسادپذیری بالای مواد غذایی و ابطال قراردادهای تجاری بینالمللی را به دنبال داشت.4 در واکنش به این وضعیت بحرانی، سازمان توسعه تجارت ایران با همکاری وزارت جهاد کشاورزی و وزارت صنعت، معدن و تجارت، اقدام به بازنگری تدریجی قوانین و ابلاغ فهرستهای استثنائات تجاری نمود تا ضمن پاسخگویی به تعهدات ارزی صادرکنندگان، جریان پویای صادرات غیرنفتی متوقف نگردد.5
تحلیل ابعاد فنی فهرست نهم مستثنیات کالاهای کشاورزی
جدیدترین گام سیاستگذار در جهت تسهیل صادرات بخش کشاورزی، ابلاغ فهرست نهم مستثنیات از ممنوعیتهای صادراتی فصول یک تا بیست و چهار جداول ضمیمه آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات است.3 این بخشنامه که در نیمه دوم اردیبهشت ۱۴۰۵ صادر شده، مسیر خروج را برای ۱۳ محصول کلیدی هموار کرده است.3
مبانی اداری و چارچوب قانونی فهرست نهم
فهرست نهم مستثنیات بر اساس نامه شماره ۷۶۹۷۶۵۳ مورخ ۲۰ اردیبهشت ۱۴۰۵ دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران تنظیم شده است.3 این سند اداری، منضم به نامه شماره ۱۷۶۲۴۵ مورخ ۱۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی بوده و پیرو دستورالعملهای پیشین گمرکی به شماره ۱۵/۱۴۰۵/۱۱۷۴۴۹ د مورخ ۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ و شماره ۵/۲۳/۱۴۰۵/۱۶۰۹۶۳ مورخ ۱۴ اردیبهشت ۱۴۰۵ به گمرکات اجرایی سراسر کشور ابلاغ گردیده است.3 هدف از این سلسله مکاتبات پیاپی، هماهنگی پویای دستگاههای اجرایی برای واکنش سریع به وضعیت مازاد تولید در بخش کشاورزی است.2
پرونده ویژه صادرات اسب تحت تعرفه ۰۱۰۱۲۹۱۰
در میان اقلام ۱۳گانه مندرج در فهرست نهم، صادرات اسب تحت کد طبقهبندی هشترقمی ۰۱۰۱۲۹۱۰ از حساسیتهای نظارتی بالایی برخوردار است.3 طبق ضوابط ابلاغی، صادرات این ردیف کالایی علاوه بر الزام سنتی به اخذ گواهی بهداشتی و قرنطینهای از سازمان دامپزشکی کشور، منوط به دریافت مجوز سیستمی از معاونت امور دام وزارت جهاد کشاورزی شده است.3 این رویه دوگانهسوز نظارتی، به منظور صیانت از ذخایر ژنتیکی اسبهای اصیل ایرانی و جلوگیری از خروج غیرقانونی سرمایههای دامی تحت پوشش صادرات عادی اعمال میگردد.3
سوابق و پیوستگی مقرراتی با فهرست هفتم کشاورزی
پیش از ابلاغ فهرست نهم، سازمان توسعه تجارت فرآیند آزادسازی تدریجی را با فهرست هفتم مستثنیات کلید زده بود.1 فهرست هفتم که طی نامه شماره ۴۵۸۷۶ در تاریخ ۲۳ فروردین ۱۴۰۵ به سرپرست معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی ارسال شده بود، اولین خطشکنی مقرراتی در سال جدید برای خروج از بنبست ممنوعیت مصوب اسفند ۱۴۰۴ به شمار میرفت و پایه و اساس تسهیلات بعدی را بنا نهاد.1

آزادسازی مشروط صادرات شیر خشک صنعتی و پودرهای لبنی
محصولات لبنی و به ویژه شیر خشک صنعتی از جمله اقلامی هستند که به دلیل نوسانات شدید قیمت نهادههای دامی و شیر خام، همواره در کانون تغییرات سیاستهای تجاری قرار دارند.15 در اوایل اردیبهشت ۱۴۰۵، سیاستگذار با درک نیاز صنایع تبدیلی به درآمدهای ارزی، ضوابط جدید صادرات این حوزه را شفاف ساخت.15
جزئیات تعرفهای و بخشنامه صادرات شیر خشک
طبق نامه شماره ۷۶۲۰۳۱۶ مورخ ۹ اردیبهشت ۱۴۰۵ معاونت برنامهریزی و مقررات سازمان توسعه تجارت ایران، ممنوعیت مطلق صادرات شیر خشک صنعتی ملغی شد و جای خود را به ابلاغیه “مجاز مشروط” داد.15 بر این اساس، دو ردیف تعرفه اصلی شامل شیر خشک صنعتی کمچرب یا بدون چربی تحت کد تعرفه ۰۴۱۲۱۰۱۰ و شیر خشک صنعتی پرچرب تحت کد تعرفه ۰۴۱۲۱۰۲۰ از فهرست ممنوعیتهای فصل یک تا بیست و چهار خارج شده و صادرات آنها به صورت مشروط مجاز اعلام گردید.15
پیامدهای اقتصادی رویکرد مجاز مشروط در صنایع لبنی
اتخاذ رویکرد مجاز مشروط برای صادرات شیر خشک، یک تصمیم راهبردی برای برقراری تعادل میان نیاز کارخانجات به نقدینگی ارزی و تأمین صنایع شکلاتسازی و نوزاد داخلی است.15 این تصمیم که با استناد به نامه پایهای شماره ۷۲۶۶۴۸۷ مورخ ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ صادر شده، به کارخانجات تولیدی اجازه میدهد مازاد تولید خود را به بازارهای سنتی منطقه نظیر افغانستان و عراق صادر کرده و زنجیره تولید را از خطر رکود نجات دهند.15
بررسی بسته حمایتی ۲۵ قلم کالا؛ تسهیل تجارت صنایع غذایی و دارویی
یکی از جامعترین طرحهای حمایتی از صادرات صنایع عمومی، ابلاغ بسته استثنائات ممنوعیت صادرات توسط دفتر صنایع غذایی، دارویی و بهداشتی وزارت صمت بود.4 این مصوبه که در اولین روز اردیبهشت ۱۴۰۵ به گمرکات ابلاغ شد، گشایش بزرگی در مرزهای تجاری ایجاد کرد.4
ضرورتهای عملیاتی ابلاغ بسته ۲۵ قلم کالا
معاونت صنایع عمومی وزارت صمت در مکاتبه خود با سازمان توسعه تجارت تبیین نمود که تجمع گسترده کامیونهای صادراتی در گمرکات مرزی در شرایط خاص اقتصادی، خسارات سنگینی به ناوگان حملونقل و تعهدات بینالمللی تجار وارد کرده است.4 با توجه به ماندگاری کوتاه محصولات غذایی نظیر لبنیات و خرما و لزوم حفظ بازارپسندی سبد صادراتی ایران که برچسبگذاری آنها متناسب با استانداردهای زبانی و فنی کشورهای هدف انجام شده، آزادسازی فوری این کالاها اجتنابناپذیر بود.4
مکانیسم تایید و اقلام شاخص معاف شده
این فهرست ۲۵ قلمی که شامل محصولاتی نظیر خرما، شیر خشک و برخی گروههای لبنیات مازاد بر نیاز مصرف روزانه مردم است، پس از بررسیهای کارشناسی دقیق در کارگروههای تخصصی به تأیید سه نهاد کلیدی یعنی وزارت صمت، وزارت جهاد کشاورزی و انجمنهای صنفی ذیربط رسید.5 این همگرایی سازمانی مانع از بروز کمبود در بازار داخلی گردید و در عین حال، به تعهدات ارزی صادرکنندگان اعتبار بخشید.5
مقررات جدید صادرات صنایع پاییندستی پتروشیمی و محصولات پلیمری
حوزه محصولات پتروشیمی و پلیمری از دیگر بخشهای حیاتی است که در سال ۱۴۰۵ با تصمیمات متناقض و چالشبرانگیزی روبرو شد.21 سازمان توسعه تجارت ابتدا به منظور صیانت از نیازهای مصرفکنندگان داخلی در مواجهه با آسیبهای ساختاری، صادرات کلیه محصولات شیمیایی، پلیمری و پتروشیمی را طبق بخشنامه شماره ۷۵۳۴۵۱۳ مورخ ۳۰ فروردین ۱۴۰۵ ممنوع اعلام کرد.2
استثنای طلایی برای صنایع پاییندستی غیرپتروشیمی
این ممنوعیت همهجانبه، بقای واحدهای کوچک تولیدی را که اساساً شرکت پتروشیمی بزرگ نیستند اما محصولات نهایی آنها تحت تعرفههای مشابه محصولات پلیمری طبقهبندی میشود، با خطر مواجه ساخت.23 برای حل این تعارض، دفتر صنایع شیمیایی و پلیمری وزارت صمت طی نامههای شماره ۷۶۶۶۸۵۱ مورخ ۱۶ اردیبهشت ۱۴۰۵ و شماره ۷۶۰۲۹۵۷ مورخ ۸ اردیبهشت ۱۴۰۵، فهرستی از واحدهای پاییندستی مجاز به صادرات را ابلاغ کرد.23
مکانیسم سقف تناژ صادراتی محصولات پلیمری
مطابق این سازوکار جدید، صادرات واحدهای مجاز پاییندستی به شرط رعایت سقف تناژ مشخصشده در فایلهای پیوست گمرکی و تاییدیه دفتر تخصصی وزارت صمت بلامانع است.23 این سیاست هوشمندانه، مانع از رانت صادراتی و خروج مواد اولیه یارانهای پتروشیمی به صورت خام تحت پوشش کالای نهایی گردید و همزمان، به کارگاههای تولیدی واقعی اجازه داد بازارهای صادراتی خود را حفظ نمایند.2
تحلیل تقابلهای تجاری؛ ممنوعیتهای جاری و موارد خاص گمرکی
برای درک همهجانبه فضای بازرگانی اردیبهشت ۱۴۰۵، باید در کنار فهرستهای معافیت، به قوانین بازدارنده فعال نیز توجه داشت.25 سیاستگذار اقتصادی تلاش دارد با استفاده از ابزار تعرفه و ممنوعیت فصلی، بازار داخلی را مهار کند.2
تداوم ممنوعیت صادرات محصولات فولادی و گوجه فرنگی
در بخش فلزات پایه، ممنوعیتهای صادراتی همچنان با شدت اعمال میشوند.2 بر اساس ابلاغیههای معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت و مصوبات شورای عالی امنیت ملی، صادرات اسلب و ورقهای فولادی تحت ۶۶ کد تعرفه مشخص تا اطلاع ثانوی به طور مطلق ممنوع است.2 در بخش کشاورزی نیز صادرات گوجهفرنگی با محدودیتهای شدیدی همراه است.25
اعمال ماده ۱۱ مکرر آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات
یک نکته حقوقی بسیار حائز اهمیت برای صادرکنندگان گوجهفرنگی و اقلام مشابه، عطف به ماسبق نشدن قوانین گمرکی است.25 به استناد ماده ۱۱ مکرر آییننامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، ممنوعیتهای صادراتی ابلاغشده شامل کالاها و محمولههایی که تا تاریخ معینی (به عنوان مثال ۶ فروردین ۱۴۰۵ برای گوجهفرنگی) در محدوده گمرکی اظهار شده و قبض انبار دریافت کردهاند، نمیشود.25 این قاعده حقوقی، امنیت سرمایهگذاری بازرگانان را در مواجهه با تصمیمات ناگهانی دولت تا حدودی تضمین میکند.25 همچنین اقلامی مانند سیبزمینی و مرغ بریدهنشده همچنان تحت الگوی مجاز مشروط صادر میشوند.2

راهبردهای عملیاتی برای تجار و بازرگانان در مواجهه با قوانین پویا
با توجه به تغییرات هفتگی بخشنامهها و لیستهای استثنائات تجاری در سال ۱۴۰۵، بازرگانان فعال در بازار ایران باید راهبردهای انعطافپذیری را برای بقا و توسعه کسبوکار خود اتخاذ کنند.3
نخستین پیشنهاد عملی، استعلام روزانه کدهای تعرفه هشترقمی پیش از اقدام به خرید یا بستهبندی کالا است؛ چرا که تشابه تعرفهای محصولات پاییندستی با اقلام پتروشیمی ممنوعشده میتواند کل محموله را در گمرکات مرزی توقیف کند.23 همچنین صادرکنندگان صنایع غذایی باید استانداردهای بستهبندی و برچسبگذاری دو زبانه را به گونهای طراحی کنند که در صورت بروز ممنوعیت ناگهانی، کالا قابلیت عرضه سریع در بازار داخلی را داشته باشد و دچار افت ارزش نگردد.4 در نهایت، بهرهگیری از مفاد حقوقی نظیر ماده ۱۱ مکرر گمرکی برای ترخیص کالاهای اظهارشده، ابزار قانونی کارآمدی است که صادرکنندگان باید به خوبی از آن استفاده نمایند.25
نتیجهگیری و گامهای کلیدی پیشرو
بررسی پویاییهای تجاری اردیبهشت ۱۴۰۵ نشان میدهد که مدیریت بازرگانی خارجی در کشور به سمت یک نظام کنترلی هوشمند و فازبندیشده حرکت کرده است.5 اگرچه ممنوعیتهای اولیه شوک بزرگی به بدنه تجارت غیرنفتی وارد کرد، اما ابلاغ فهرستهای مستثنیات نهم، بسته ۲۵ قلم کالا و معافیتهای سهمیهای پتروشیمی پاییندستی اثبات نمود که سیاستگذار به دنبال انسداد کامل مرزها نیست.3
برای بازرگانان و بنگاههای صادراتی، انطباق با این شرایط جدید و استفاده هوشمندانه از کدهای تعرفه آزادشده، کلید طلایی عبور از بحرانهای مقطعی و حفظ زنجیره تأمین در بازارهای بینالمللی خواهد بود.4 توصیه میشود صادرکنندگان بدون فوت وقت، نسبت به پایش سهمیههای تناژی خود در سامانههای گمرکی اقدام کرده و از فرصتهای صادراتی موجود در این فهرستهای جدید بهرهبرداری نمایند.3

منابع
- Mehr News Agency – اعلام فهرست هفتم کالاهای معاف از ممنوعیت صادرات – خبرگزاری مهر, accessed on May 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6805852/%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
- بایگانیهای ممنوعیت های صادراتی – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on May 18, 2026, https://ixport.ir/category/export/export-rules/export-limitation/
- صادرات ۱۳ محصول کشاورزی آزاد شد – ایلنا, accessed on May 18, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1785489-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- صادرات 25 قلم کالا آزاد شد – دنیای اقتصاد, accessed on May 18, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4265509-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- صادرات 25 قلم کالا مجاز شد+ جزئیات – دنیای اقتصاد, accessed on May 18, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4265960-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA
- ارز ترجیحی چیست و چرا دولت پزشکیان آن راحذف کرد؟ – اقتصاد24, accessed on May 18, 2026, https://eghtesaad24.ir/fa/news/346063/%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%88-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D9%86-%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D8%B0%D9%81-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
- صادرات ۲۵ قلم کالا آزاد شد – مشرق نیوز, accessed on May 18, 2026, https://www.mashreghnews.ir/news/1805824/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B2%DB%B5-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- صادرات ۲۵ قلم کالا آزاد شد – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency, accessed on May 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6807219/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B2%DB%B5-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- رفع محدودیت صادرات پتروشیمی و فولاد در ماههای آتی, accessed on May 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6831361/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%AA%DB%8C
- صادرات ۲۵ قلم کالا مجاز شد+ جزئیات, accessed on May 18, 2026, https://www.shahrekhabar.com/news/177696000010148
- صادرات ۱۳ محصول کشاورزی آزاد شد – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان | Mehr News Agency, accessed on May 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6828585/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B3-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- دستورالعمل اجرایی گمرک با موضوع فهرست نهم مستثنیات از ممنوعیت صادراتی کالاهای کشاورزی فصول 1 تا 24 – سامانه ملی قوانین و مقررات, accessed on May 18, 2026, https://www.qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=3248012380688662940
- فوری/ صادرات این محصولات آزاد شد – اقتصاد آنلاین, accessed on May 18, 2026, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2137575/%D9%81%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- اعلام فهرست هفتم کالاهای معاف از ممنوعیت صادرات – ایلنا, accessed on May 18, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1775654-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
- ممنوعیت صادرات شیرخشک به صورت مشروط رفع شد – Asriran, accessed on May 18, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1160532/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%B4%D8%AF
- صادرات شیرخشک به صورت مشروط آزاد شد – دنیای اقتصاد, accessed on May 18, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4268171-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- رفع ممنوعیت صادرات شیرخشک به صورت مشروط – تجارت نیوز, accessed on May 18, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88
- صادرات شیرخشک بدون چربی از ایران به افغانستان – دپارتمان صادرات لبنیات و پودرهای لبنی چالتافارم (کشت و صنعت و دامپروری شمه شیر), accessed on May 18, 2026, https://chaltafarm.exportdepartment.ir/fa/blog/export-skim-milk-powder-from-iran-to-afghanistan
- صادرات ۲۵ قلم کالا آزاد شد+ جزییات – اقتصاد آنلاین, accessed on May 18, 2026, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2132926/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B2%DB%B5-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%AC%D8%B2%DB%8C%DB%8C%D8%A7%D8%AA
- صادرات ۲۵ قلم کالا آزاد شد – باشگاه خبرنگاران جوان, accessed on May 18, 2026, https://www.yjc.ir/fa/news/9078498/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B2%DB%B5-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
- محدودیتهای جدید صادراتی برای محصولات پتروشیمی و پلیمری ابلاغ شد – زومیت, accessed on May 18, 2026, https://www.zoomit.ir/iran-news/459080-new-export-restrictions-petrochemical-polymer-products/
- صادرات پتروشیمی آزاد است؛ مردم نگران کمبود کالا نباشند/ کدام اقلام بهزودی وارد میشوند؟, accessed on May 18, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/1369658/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85-%D9%86%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%B4%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%D8%B2%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D9%86%D8%AF
- ابلاغ فهرست تولیدکنندگان صنایع پایین دستی مجاز به صادرات – خبرگزاری مهر, accessed on May 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6826478/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
- ابلاغ فهرست تولیدکنندگان صنایع پایین دستی مجاز به صادرات – ایلنا, accessed on May 18, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1784569-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
- اطلاعیه مهم گمرک/ صادرات این محصول ممنوع شد – خبرآنلاین, accessed on May 18, 2026, https://www.khabaronline.ir/news/2201860/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF
- توقف صادرات اسلب و ورق فولادی با مصوبه شورای عالی امنیت ملی – روزیاتو, accessed on May 18, 2026, https://rooziato.com/1405771205/iran-bans-steel-slab-sheet-exports-until-june-2026/
- بایگانیهای صنایع غذایی و کشاورزی – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on May 18, 2026, https://ixport.ir/category/goods-analysis/%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C/








