راهنمای جامع صادرات هندوانه به روسیه و آسیای میانه در تابستان ۲۰۲۶ + عوارض جدید

توسعه تجارت کشاورزی با فدراسیون روسیه و کشورهای مستقل هم‌سود در سال‌های اخیر به یکی از اولویت‌های راهبردی بازرگانی خارجی ایران تبدیل شده است¹. صیفی‌جات جالیزی نظیر هندوانه و خربزه، به عنوان یکی از مهم‌ترین اقلام سبد صادراتی ایران، نقشی محوری در تأمین نیازهای بازارهای مصرفی اوراسیا در فصول گرم سال ایفا می‌کنند¹.

موفقیت و پایداری در این بازار پرمنفعت اما سخت‌گیرانه در تابستان ۲۰۲۶، مستلزم عبور از روش‌های سنتی و اتخاذ رویکردهای مهندسی در زنجیره لجستیک سرمایشی، درک عمیق تحولات رقابتی منطقه و انطباق کامل با آخرین چارچوب‌های قانونی گمرکی نظیر پرداخت عوارض آب مجازی است⁵. این گزارش تخصصی، نقشه راهی جامع و گام‌به‌گام را برای بازرگانان و صادرکنندگان فعال در صادرات هندوانه به روسیه ترسیم می‌کند.

تحلیل تحولات ژئوپلیتیک تجاری و ساختار رقابتی بازار اوراسیا در تابستان ۲۰۲۶

فدراسیون روسیه و کشورهای آسیای میانه به عنوان بازارهای مصرفی با پتانسیل بالا، پذیرای حجم عمده‌ای از محصولات جالیزی ایران هستند¹. بر اساس تحلیل داده‌های آماری تجارت خارجی، فدراسیون روسیه پس از عراق و هند جایگاه سومین مقصد حیاتی میوه و صیفی‌جات صادراتی ایران را به خود اختصاص داده است⁹. با این حال، تحلیل بازار نشان می‌دهد که صادرکنندگان ایرانی در تابستان ۲۰۲۶ با رقابت بسیار فشرده‌ای از سوی کشورهای منطقه، به ویژه ازبکستان، مواجه خواهند بود¹⁰.

کشور ازبکستان با سرمایه‌گذاری گسترده در حوزه کشت‌های گلخانه‌ای و انتقال زمان برداشت انبوه به اواخر بهار، توانسته است به یک تأمین‌کننده زودهنگام و استراتژیک در منطقه تبدیل شود¹¹. آمارهای ثبت‌شده حاکی از آن است که ازبکستان در ماه‌های مه و ژوئن با تکیه بر فناوری‌های پیشرفته کشت، حجم صادرات هندوانه خود را به رکورد بی‌سابقه ۱۲۷.۴ هزار تن رساند که بیش از ۹۸ درصد آن به بازارهای روسیه، قزاقستان و قرقیزستان ارسال شد¹¹.

توسعه ارقام تجاری پربازده نظیر رقم دولبی در منطقه کوکدالا واقع در استان قشقه‌دریا که در برابر خشکی و نوسانات دمایی مقاوم است، مزیت رقابتی قابل‌توجهی برای کشاورزان ازبک فراهم آورده است¹⁴. این امر صادرکنندگان ایرانی را ملزم می‌کند تا با ارتقای استانداردهای سورتینگ، بهبود بسته‌بندی‌های مقاوم و بهینه‌سازی مسیرهای ترانزیتی، از حفظ سهم بازار خود اطمینان حاصل کنند⁶.

چارچوب‌های قانونی و مالیاتی؛ آخرین مقررات عوارض آب مجازی در سال ۱۴۰۵

یکی از اساسی‌ترین فاکتورهای مؤثر بر بهای تمام‌شده محصولات جالیزی صادراتی در سال ۱۴۰۵، مقررات ناظر بر عوارض آب مجازی است⁵. این سیاست گمرکی در راستای اجرای بند پ ماده ۳۸ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت جمهوری اسلامی ایران تدوین و به گمرکات اجرایی سراسر کشور ابلاغ شده است⁵.

بر اساس این دستورالعمل قانونی، گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف است از صادرات محصولات کشاورزی و غذایی پرآب‌بر عوارض آب مجازی دریافت کند⁵. مبنای محاسباتی این عوارض به صورت پلکانی طراحی شده است؛ به این ترتیب که نرخ عوارض از ابتدای سال ۱۴۰۴ معادل یک درصد ارزش صادراتی کالاهای مشمول تعیین شده و سالانه نیم درصد افزایش می‌یابد تا در پایان برنامه هفتم به دو و نیم درصد برسد⁵.

بنابراین، برای تابستان سال ۱۴۰۵ (مصادف با سال ۲۰۲۶ میلادی)، صادرکنندگان هندوانه و خربزه موظف به تودیع دقیق یک و نیم درصد از ارزش پایه صادراتی محصولات خود تحت عنوان عوارض آب مجازی در زمان اظهار گمرکی خواهند بود⁸.

اگرچه وزارت جهاد کشاورزی با هدف حمایت از درآمدهای ارزی، ۱۱ ردیف از اقلام باغی نظیر پسته، خرما، انجیر، انگور و چای را از فهرست محصولات پرآب‌بر حذف و معاف کرده است، اما صیفی‌جات جالیزی از جمله هندوانه و خربزه به دلیل مصرف بالای آب در فرآیند تولید، کماکان مشمول پرداخت کامل این عوارض یک و نیم درصدی هستند و هیچ‌گونه معافیتی به آن‌ها تعلق نمی‌گیرد⁵. صادرکنندگان باید این هزینه را به عنوان یک هزینه سربار قطعی در قیمت‌گذاری نهایی و قراردادهای بین‌المللی خود لحاظ کنند²³.

پروتکل‌های مهندسی زنجیره سرمایش و پارامترهای نگهداری محصولات جالیزی

محصولات جالیزی به دلیل رطوبت بالا و بافت حساس، در برابر شرایط محیطی بسیار آسیب‌پذیر هستند و فقدان زنجیره سرمایش اصولی می‌تواند نرخ ضایعات را به فراتر از بیست الی سی درصد برساند⁶. حفظ کیفیت محصول از مرحله پیش‌سرمایش بلافاصله پس از برداشت آغاز شده و تا تحویل نهایی به خریدار ادامه می‌یابد⁶.

تنظیمات دمایی و رطوبتی کانتینرهای یخچالی بر اساس فیزیولوژی هر محصول متفاوت است⁷. هندوانه به عنوان یک میوه غیرکلیمکتری، باید در محدوده دمایی ۱۰ تا ۱۵ درجه سانتی‌گراد نگهداری شود⁶. در حمل‌ونقل‌های طولانی‌مدت که بیش از هفت روز به طول می‌انجامد، کاهش دما تا ۷.۲ درجه سانتی‌گراد مجاز است، اما نگهداری طولانی‌مدت در دماهای پایین‌تر از ۷ درجه سانتی‌گراد به سرعت سبب بروز آسیب سرمازدگی می‌شود⁶.

نشانه‌های سرمازدگی شامل ایجاد لکه‌های فرورفته در پوست، افت رنگ گوشت میوه، تغییر طعم و پوسیدگی سریع پس از انتقال به دمای فروشگاهی است⁶. برای خربزه و ملون‌ها، شرایط دمایی بر اساس واریته متفاوت است؛ به گونه‌ای که طالبی کانتالوپ به دمای ۲ تا ۴ درجه سانتی‌گراد نیاز دارد در حالی که ارقام گالیا و خربزه‌های عسلی به ترتیب به دماهای ۷ تا ۸ و ۹ تا ۱۰ درجه سانتی‌گراد نیاز دارند²⁵.

رطوبت نسبی نیز باید به دقت کنترل شود⁶. رطوبت بسیار بالا موجب میعان آب بر روی پوست میوه و شیوع بیماری‌های قارچی نظیر پوسیدگی سیاه و آنتراکنوز می‌شود، در حالی که رطوبت پایین سبب پلاسیدگی و از دست رفتن شادابی پوست می‌گردد⁶. همچنین، این محصولات به شدت به گاز اتیلن حساس هستند؛ مواجهه با غلظت‌های بسیار پایین اتیلن (حتی ۵ قسمت در میلیون) سبب نرمی بافت و افت شدید کیفیت خوراکی می‌شود²⁷. بنابراین، بارگیری مشترک هندوانه و خربزه با میوه‌های اتیلن‌ساز نظیر سیب، هلو و انگور به طور کامل ممنوع است²⁸.

جدول زیر پارامترهای دقیق و مهندسی‌شده زنجیره سرمایش برای کانتینرهای استاندارد یخچالی را نشان می‌دهد⁶:

نام محصول صادراتی	دمای بهینه ترانزیت (درجه سانتی‌گراد)	رطوبت نسبی بهینه (درصد)	نرخ تهویه جریان هوا (مترمکعب بر ساعت)	میزان حساسیت به گاز اتیلن	طول عمر انبارداری استاندارد
هندوانه صادراتی (کد تعرفه 080711)	۱۰ تا ۱۵ (حداقل ۷.۲)	۸۵ تا ۹۰	۳۰	بسیار بالا	۲ تا ۳ هفته
خربزه و ملون (کد تعرفه 080719)	۷ تا ۱۰ (بر اساس واریته)	۹۰ تا ۹۵	۲۵	بسیار بالا	۳ تا ۴ هفته
طالبی کانتالوپ	۲ تا ۴	۹۰ تا ۹۵	۲۵	بسیار بالا	۲ تا ۳ هفته

قوانین بهداشتی و فیتوسانیتری فدراسیون روسیه و مدیریت بحران آلاینده‌ها

سرویس فدرال نظارت بر بهداشت دامی و گیاهی روسیه (روس‌الخوزنادزور) نظارت بسیار سختی بر باقی‌مانده سموم، فلزات سنگین و آفات قرنطینه‌ای در محموله‌های وارداتی اعمال می‌کند²⁹. این سخت‌گیری‌ها در سال‌های اخیر تشدید شده است، به طوری که رصد مداوم عدم انطباق‌های فیتوسانیتری به ممنوعیت‌های موقت صادرات برای برخی از کشورهای همسایه انجامیده است²⁹.

یکی از چالش‌های بزرگ صادرکنندگان ایرانی در سال‌های گذشته، انتشار گسترده شایعات رسانه‌ای در بازار روسیه مبنی بر بالا بودن سطح نیترات در هندوانه‌های وارداتی از ایران بود که امنیت روانی مصرف‌کنندگان را هدف قرار داده بود³³. بررسی‌های دقیق علمی توسط سازمان ملی استاندارد و وزارت جهاد کشاورزی ایران اثبات کرد که هندوانه‌های ایرانی نه تنها عاری از آلودگی هستند، بلکه میزان نیترات آن‌ها حتی ۵۰ واحد کمتر از استانداردهای سخت‌گیرانه فدراسیون روسیه است³⁴.

تست‌های انجام‌شده در ویدیوهای منتشرشده با استفاده از دستگاه‌های سنجش سریع غیراستاندارد صورت گرفته بود که به جای گوشت میوه، پوست آن را اندازه‌گیری می‌کردند و فاقد هرگونه اعتبار علمی و قانونی بودند³⁴. با این وجود، برای پیشگیری از بروز بحران‌های مشابه، صادرکنندگان موظف به رعایت اصول کشاورزی ارگانیک، کنترل دقیق دوره‌های کارنس سموم و دریافت گواهی‌های بهداشتی معتبر پیش از بارگیری هستند⁶.

برای ترخیص بدون مشکل در مبادی ورودی روسیه و کشورهای آسیای میانه، ارائه اسناد زیر الزامی است²⁴:

• گواهی بهداشت نباتی (Phytosanitary Certificate): صادره از سازمان حفظ نباتات کشور که تأییدکننده عاری بودن محموله از آفاتی نظیر تریپس غربی است³⁷.
• گواهی مبدأ ترجیحی (Form A): صادرشده توسط اتاق بازرگانی که برای استفاده از تخفیف‌های تعرفه‌ای موافقت‌نامه تجارت آزاد با اوراسیا ضروری است⁴².
• اظهارنامه انطباق و پکینگ لیست دقیق: شامل وزن خالص و ناخالص، مشخصات کانتینر و فاکتور تجاری معتبر²⁴.

تحلیل کریدورهای لجستیکی شمال – جنوب؛ بهینه‌سازی مسیرهای ترانزیتی

کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال – جنوب به عنوان شریان اصلی انتقال صیفی‌جات ایران به حوزه اوراسیا شناخته می‌شود⁴⁴. صادرکنندگان بر اساس زمان تحویل، هزینه‌های ترانزیت و حساسیت محموله می‌توانند از سه مسیر لجستیکی بهره‌گیری کنند⁴⁷.

مسیر زمینی از طریق مرز آستارا و آذربایجان

این مسیر کوتاه جاده‌ای، کانتینرهای یخچالی را از طریق خاک جمهوری آذربایجان به مرز دربند و داغستان روسیه می‌رساند⁴⁷. مزیت اصلی این مسیر سرعت بالا در انتقال است که برای صیفی‌جات فسادپذیر بسیار ایده‌آل است⁴⁷. با این حال، گلودگاه‌های مرزی و صف‌های طولانی ترخیص در مرز آستارا در فصول پیک برداشت، ریسک‌های جدی برای پایداری زنجیره سرمایش ایجاد می‌کنند¹⁰.

مسیر ریلی از مرزهای اینچه‌برون و سرخس

مسیر ریلی با عبور از استان گلستان (اینچه‌برون) یا خراسان رضوی (سرخس)، کالا را از طریق شبکه‌های ریلی ترکمنستان و قزاقستان به فدراسیون روسیه متصل می‌کند⁴⁷. توافقات ریلی اخیر میان ایران و قزاقستان امکان بهره‌گیری از واگن‌های مجهز به کانتینرهای یخچال‌دار ریلی را همراه با تخفیف‌های تعرفه‌ای ترانزیتی فراهم آورده است که پایداری دمایی بالا و هزینه‌های اقتصادی بسیار کمتری را در حمل‌های انبوه تضمین می‌کند⁴⁹.

مسیر دریایی کاسپین با کانتینرهای یخچالی

حمل‌ونقل دریایی کانتینری از بنادر ویژه آستارا و امیرآباد به مقاصد بنادر آکتائو در قزاقستان و آستراخان در روسیه، یکی از امن‌ترین شیوه‌های حمل به شمار می‌رود⁴⁷. شرکت کشتیرانی دریای خزر با ارائه کانتینرهای یخچالی پیشرفته و خطوط لاینر منظم، ثبات دمایی محموله را در طول سفر دریایی حفظ کرده و از آسیب‌های فیزیکی و تکان‌های جاده‌ای به طور کامل جلوگیری می‌کند⁵². همچنین صادرکنندگان با ارائه گواهی مبدأ معتبر می‌توانند از تعرفه گمرکی ترجیحی موافقت‌نامه تجارت آزاد با اوراسیا بهره‌مند شوند که تعرفه گمرکی ورودی را برای ۸۷ درصد کدهای تعرفه‌ای به صفر می‌رساند و مانع از اعمال تعرفه‌های سنگین ترجیح‌نیافته بر روی کالا در کشورهای مقصد می‌شود⁴³.

نتیجه‌گیری و بازتاب‌های استراتژیک برای توسعه صادرات پایدار

صادرات موفق هندوانه و خربزه به روسیه و کشورهای آسیای میانه در تابستان ۲۰۲۶، تجارتی هوشمندانه و پربازده است که پایداری آن بر سه رکن اساسی استوار است³. صادرکنندگان برجسته باید علاوه بر مدیریت هزینه‌های ناشی از عوارض یک و نیم درصدی آب مجازی در سال ۱۴۰۵، استانداردهای فنی زنجیره سرمایش را با دقت بالا اعمال نمایند⁶.

با ممانعت از هم‌جواری محصولات با میوه‌های اتیلن‌ساز، استفاده از پتانسیل موافقت‌نامه تجارت آزاد اوراسیا برای کاهش هزینه‌های گمرکی ورودی، و تکیه بر کریدورهای ریلی و دریایی منظم، می‌توان ریسک خرابی و بازگشت محموله‌ها را به صفر رساند⁶. گام برداشتن در مسیر کشاورزی قراردادی و نظارت دقیق بر فرآیندهای فیتوسانیتری، جایگاه برند محصولات جالیزی ایران را در بازارهای شمالی تثبیت خواهد کرد⁶.

سوالات متداول

منابع

1. تجارت 2.7 میلیارد دلاری ایران با اوراسیا در ده ماه نخست سال 1399 – معاونت دیپلماسی اقتصادی, https://economic.mfa.gov.ir/portal/newsview/628096
2. رشد ۱۰۰ درصدی تجارت ایران با اوراسیا – روزنامه کیهان, https://kayhan.ir/fa/news/210754/%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DB%B1%DB%B0%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7
3. صادرات محصولات کشاورزی به روسیه – سروبان, https://sarvban.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
4. صادرات ۱۴۹ میلیون دلاری بخش کشاورزی گیلان – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1402080100826/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B1%DB%B4%DB%B9-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86
5. دریافت عوارض آب مجازی از صادرات محصولات کشاورزی ابلاغ شد – خبرگزاری صدا و سیما, https://www.iribnews.ir/fa/news/5774701/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF
6. JAH JAH – Zenodo, https://zenodo.org/records/15751622/files/JAH%200617.pdf?download=1
7. Reefer Container Temperature for Watermelon – Citrus Freight, https://www.citrusfreight.com/resource/blog/reefer-container-temperature-for-watermelon
8. احکام و تکالیف قانون برنامه هفتم پیشرفت موثر در حوزه تجارت خارجی – ایران ایمپکس, https://iranimpex.com/circular/%D8%A7%D8%AD%DA%A9%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%AA%DA%A9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D9%81-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D9%81%D8%AA%D9%85-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D8%B1%D9%81/
9. میوه‌های ایرانی در بازارهای آسیای میانه – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/1084206/%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87
10. Fresh Watermelon Suppliers & Prices in Uzbekistan — Market Overview 2026 – Tridge, https://www.tridge.com/market-overview/fresh-watermelon/UZ
11. Uzbekistan updated the annual record for the export of watermelon – in just two months of season – News, https://agroworld.uz/en/news/uzbekistan-updated-the-annual-record-for-the-export-of-watermelon—in-just-two-months-of-season
12. Uzbekistan Sets New Annual Watermelon Export Record in Just Two Months of the Season, https://east-fruit.com/en/news/uzbekistan-sets-new-annual-watermelon-export-record-in-just-two-months-of-the-season/
13. Uzbekistan increases watermelon exports in first half of 2025 – Kun.uz, https://kun.uz/en/news/2025/09/02/uzbekistan-increases-watermelon-exports-in-first-half-of-2025
14. Kashkadarya starts early watermelon exports season – UzDaily.uz, https://www.uzdaily.uz/en/kashkadarya-starts-early-watermelon-exports-season/
15. صادرات خربزه به عراق و روسیه – قوانین و شرایط تعرفه ها – آکادمی باسکول, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B1%D8%A8%D8%B2%D9%87/
16. دریافت عوارض آب مجازی از صادرات محصولات کشاورزی ابلاغ شد – خبرگزاری برنا, https://borna.news/fa/news/2333961/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF
17. ابلاغ دستورالعمل اجرایی گمرک برای صادرات محصولات کشاورزی آب‌بر – Asriran, https://www.asriran.com/fa/news/1158512/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%B1
18. ابلاغ دستورالعمل دریافت عوارض آب مجازی از صادرات محصولات کشاورزی – خبرگزاری مهر, https://www.mehrnews.com/news/6811641/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C
19. عوارض آب مجازی؛ لیست محصولات معاف و نرخ‌های علی‌الحساب ۱۴۰۵ – تجارت نامه, https://tejaratname.com/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C/
20. حذف عوارض آب مجازی از ۵ محصول آب‌بر کشاورزی ابلاغ شد – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1404082616384/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DB%B5-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%A8-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF
21. اسامی ۳۵ محصول کشاورزی برای دریافت عوارض صادرات آب مجازی اعلام شد – کشاورز پلاس, https://www.keshavarzplus.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-2/10136-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D8%A8-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
22. عوارض ۵ محصول صادراتی حذف شد – اقتصاد آنلاین, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2100916/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%DB%B5-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF
23. اعلام شروط صادرات محصولات کشاورزی برای سال 1404 + جدول – اکوایران, https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-121/85619-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84
24. کامل‌ترین لیست کالاهای صادراتی به عمان در 2026 با سود بالا – شرکت رویال, https://rowyal.com/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%86-export-to-oman/
25. Melons – Cargo Handbook – the world’s largest cargo transport guidelines website, https://www.cargohandbook.com/Melons
26. Watermelon – Post Harvest Technology, https://nhb.gov.in/pdf/vegetable/watermelon/wat008.pdf
27. Watermelon – Postharvest Research and Extension Center – UC Davis, https://postharvest.ucdavis.edu/produce-facts-sheets/watermelon
28. Watermelon Information Sheet – USDA Food and Nutrition Service, https://fns-prod.azureedge.us/sites/default/files/resource-files/Watermelon.pdf
29. Russia’s plant and animal health watchdog restricts import of all quarantine products from Armenia as of June 12 – Interfax, https://interfax.com/newsroom/top-stories/118049/
30. Veterinary and Phytosanitary Control Guidelines – WorldFood Moscow, https://expoworldfood.com/veterinary-and-plant-control/
31. قوانین بهداشتی صادرات به روسیه – شارمارکت, https://sharmarket.co/fa/blog/health-rules-and-standards-for-exporting-to-russia
32. Russia imposes temporary restrictions on imports of Armenian stone fruits and grapes, https://en.armradio.am/2026/06/02/russia-imposes-temporary-restrictions-on-imports-of-armenian-stone-fruits-and-grapes/
33. واردات هندوانه از ایران توسط روسیه ممنوع شده است؟ | ماجرای جوسازی رسانه‌ای علیه هندوانه ایرانی – همشهری آنلاین, https://44579957.khabarban.com/
34. روسیه هندوانه ایرانی را پس زد – شرق, https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-12/1003933-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%D8%B3-%D8%B2%D8%AF
35. توضیح وزیر درباره ماجرای هندوانه‌های صادراتی به روسیه – تابناک | TABNAK, https://www.tabnak.ir/fa/news/1305618/%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD-%D9%88%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
36. پیام ما؛ رسانه توسعه پایدار ایران | شایعات «روسی» علیه هندوانه «ایرانی», https://payamema.ir/payam/131095
37. صادرات هندوانه/ شرایط، مجوزها و مراحل – لجستیک ایرانیان دبی, https://iraniandubai.com/blog/watermelon-export-conditions-permits-and-procedures/
38. صادرات هندوانه به عراق قطر روسیه – قوانین و شرایط تعرفه ها – آکادمی باسکول, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87/
39. 0 تا 100 صادرات هندوانه [+ بهترین کشورها برای صادرات] – PSP Express, https://pspexpress.com/fa/mag/watermelon-export/
40. Rosselkhoznadzor monitors import of fruits, vegetables to Russia from Azerbaijan and Iran, https://www.azernews.az/business/189394.html
41. ترخیص هندوانه و بذر هندوانه از گمرک – سلطان یاقوت, https://clearance-iran.com/watermelon-seeds/
42. فهرست کالاهای تحت موافقتنامه دائمی اتحادیه اوراسیا (CT3) – معرفی خدمات اتاق ایران به فعالان اقتصادی, https://cscs.ir/ct3/
43. ارسال بار به ارمنستان【با تعرفه ترجیحی اوراسیا】- هزینه حمل زمینی و هوایی ۱۴۰۵, https://anibar-international.ir/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/
44. تکمیل کریدور شمال-جنوب در 4 سال, https://media.irannewspaper.ir/newspaper/1402/09/10/48bb580fc53378555eaa2732ac981dc5.pdf
45. تجارت ایران و روسیه: از موانع تا فرصت‌ها – اندیشکده دیپلماسی اقتصادی, https://eco-dip.ir/%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%AA%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%E2%80%8C%D9%87/
46. بازارچه‌های مرزی نقش مهمی در معیشت مرزنشینان و توسعه صادرات دارند | اتاق ایران آنلاین, https://otaghiranonline.ir/news/43047/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D9%85%D9%87%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B9%DB%8C%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%86%D8%B4%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
47. کرایه ترانزیت به روسیه – حمل و نقل بین المللی اجاقی, https://ojaghitrade.com/transit-fare-to-russia/
48. عدم پذیرش سیب ایرانی از سوی هند و سرگردانی ۷۰۰ کانتینر در بندرعباس! / آیا پرونده هندوانه های صادراتی به ترکیه تکرار می شود؟ – اقتصاد آنلاین, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/700866/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A8-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%88%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF-%D9%88-%D8%B3%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%B7%DB%B0%DB%B0-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%A2%DB%8C%D8%A7-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%87%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AA%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
49. راهنمای عملی برای ترانزیت ریلی از ایران به آسیای میانه و خاورمیانه – Arta Rail -, https://artarail.com/fa/guid-transportation-railway-iran/
50. پایانه مرزی اینچه برون آماده جابه جایی و صادرات محصولات کشاورزی است, http://news.mrud.ir/news/134698/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D9%86%DA%86%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D9%86-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C
51. توافق ایران و قزاقستان برای‌ صادرات و ترانزیت ریلی میوه از ایران‌ به روسیه – تین نیوز, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4–29/121999-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%82%D8%B2%D8%A7%D9%82%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
52. صادرات نخستین کانتینر یخچالی از بندر آستارا | ظرفیت بندر آستارا به یک میلیون تن خواهد رسید – پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا, https://diyarmirza.ir/1399/08/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%B1-%DB%8C%D8%AE%DA%86%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A2/
53. جزئیاتی از موافقتنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا – دنیای اقتصاد, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4182410-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7
54. رشد ۱۲۰ درصدی تجارت ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا – فلزات خاورمیانه, https://43845968.khabarban.com/
55. بهترین محصولات کشاورزی برای صادرات در سال 2025 لو رفت! – مجیکا مقدم, https://magicamoghaddam.com/best-agricultural-products-export/