تفاوت واردات سنگ خام و فرآوری‌شده در ۱۴۰۴؛ قوانین و تعرفه‌ها

تحولات بنیادین در سیاست‌های تجاری و بودجه‌ای سال ۱۴۰۴ ایران، نقطه عطفی در تاریخ زنجیره ارزش مواد معدنی، به‌ویژه صنعت سنگ‌های ساختمانی و تزئینی محسوب می‌شود. با هدف‌گذاری استراتژیک برای رسیدن به صادرات ۱.۵ میلیارد دلاری در افق ۱۴۰۴ و گذار از اقتصاد مبتنی بر خام‌فروشی به سمت تولید محصولات با ارزش افزوده بالا، قوانین واردات و صادرات دستخوش تغییراتی ساختاری شده است.¹

در این میان، درک تمایز میان سنگ‌های معدنی خام و فرآوری شده دیگر تنها یک ضرورت فنی نیست، بلکه یک الزام حیاتی برای بقا در بازار بین‌المللی و مدیریت هزینه‌های گمرکی و مالیاتی است. گزارش «واردات سنگ خام و فرآوری‌ شده در ۱۴۰۴» با نگاهی کارشناسانه به بررسی دقیق بخشنامه‌های وزارت صمت، قانون بودجه ۱۴۰۴ و تغییرات رده‌بندی کدهای تعرفه می‌پردازد تا راهنمایی عملی برای فعالان اقتصادی، واردکنندگان و تولیدکنندگان این حوزه فراهم آورد.³

کالبدشکافی تعاریف قانونی: سنگ خام در برابر فرآوری شده در قوانین ۱۴۰۴

در نظام بازرگانی ایران، تفاوت میان سنگ خام و فرآوری شده مبنای اصلی تعیین حقوق ورودی، عوارض صادراتی و اولویت تخصیص ارز است. مطابق با آیین‌نامه اجرایی ماده ۳۷ قانون رفع موانع تولید و اصلاحات سال ۱۴۰۴، ماده معدنی خام به محصولی اطلاق می‌شود که پس از استخراج یا استحصال از معدن، هیچ‌گونه تغییر ماهوی فیزیکی یا شیمیایی در آن ایجاد نشده و به همان صورت برای فرآوری به واحدهای تولیدی یا بازارهای جهانی ارسال می‌گردد.⁵ این تعریف شامل کلوخه‌ها و سنگ‌های بزرگ کوپ است که صرفاً از دل کوه جدا شده‌اند.

در سوی دیگر، سنگ فرآوری شده محصولی است که فرآیندهای کانه آرایی و برش را پشت سر گذاشته است. چالش بزرگ در اینجا، “سنگ‌های کوپ یا قله” هستند که با سیم برش الماسه در معدن به ابعاد منظم درآمده‌اند. از دیدگاه معدن‌کاران، این یک مرحله از فرآوری است، اما از دیدگاه سیاست‌گذار در سال ۱۴۰۴، تا زمانی که محصول به تایل، اسلب یا ورقه‌های صیقل‌خورده تبدیل نشود، همچنان در دسته مواد خام یا نیمه‌خام (محصولات کانه آرایی شده که ماده واسطه تولید هستند) طبقه‌بندی می‌شود.⁶

این تفکیک در قانون بودجه ۱۴۰۴ بسیار جدی‌تر دنبال می‌شود؛ چرا که صادرات مواد خام و نیمه‌خام معدنی مشمول عوارض صادراتی شده و درآمد حاصل از آن به حساب خزانه واریز می‌گردد تا صرف توسعه صنایع دانش‌بنیان شود.⁸ در مقابل، سنگ‌های فرآوری شده به عنوان کالای نهایی شناخته شده و از مشوق‌هایی نظیر استرداد مالیات بر ارزش افزوده و معافیت از عوارض صادراتی بهره‌مند می‌شوند.¹⁰

تحلیل گروه‌بندی کالایی و محدودیت‌های وارداتی در سال ۱۴۰۴

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های قوانین جدید، گروه‌بندی کالایی است که تعیین می‌کند کدام کالاها اجازه ورود به کشور را دارند. در سال ۱۴۰۴، سنگ‌های ساختمانی فرآوری شده (مانند اسلب‌های بریده شده و تایل‌های نهایی) به دلیل وجود ظرفیت‌های تولید داخلی وسیع، عموماً در گروه‌های کالایی ممنوعه (گروه ۴) یا مشروط (گروه ۲۷) قرار می‌گیرند.¹² هدف از این سیاست، حمایت از ۴۲۰۰ واحد فعال فرآوری سنگ در کشور است تا بازار داخلی تحت الشعاع محصولات خارجی قرار نگیرد.¹

در مقابل، سنگ‌های خام به صورت بلوک یا کوپ که برای تأمین مواد اولیه کارخانجات داخلی یا ایجاد تنوع در سبد صادراتی (واردات برای صادرات مجدد) مورد نیاز هستند، در گروه‌های کالایی مجاز (گروه ۲۱ یا ۲۵) دسته‌بندی شده‌اند.¹⁴ این سنگ‌ها به عنوان کالای واسطه‌ای شناخته می‌شوند و ثبت سفارش آن‌ها با سهولت بیشتری انجام می‌گیرد.

یک تحول بزرگ در این حوزه، مربوط به گوهرسنگ‌ها (سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی) است. با ابلاغیه‌های جدید ایمیدرو، این کالاها از لیست کالاهای لوکس خارج شده و به گروه کالاهای واسطه‌ای ملحق گشته‌اند.¹⁴ این بدان معناست که واردات الماس، یاقوت و زمرد به صورت خام برای کارگاه‌های گوهرتراشی مشهد و اصفهان آزاد شده است تا با ایجاد ارزش افزوده ۲۰۰ برابری، ایران به قطب فرآوری منطقه تبدیل شود.¹⁴

رژیم تعرفه‌ای و کدهای HS: راهنمای عملی طبقه‌بندی سنگ‌ها

شناخت دقیق کدهای سیستم هماهنگ شده (HS Code) در سال ۱۴۰۴ برای هر بازرگانی الزامی است، زیرا اشتباه در کدینگ می‌تواند منجر به جریمه‌های ۵۰ تا ۲۰۰ درصدی شود.¹⁷ طبقه‌بندی سنگ‌ها در دو فصل اصلی کتاب مقررات صادرات و واردات انجام می‌شود:

در فصل ۲۵، سنگ‌های خام و کارنشده قرار دارند. کدهای تعرفه ۲۵۱۵ مربوط به مرمر، تراورتن و سنگ‌های چینی خام است و کد ۲۵۱۶ به گرانیت و بازالت خام اختصاص دارد.¹⁸ حقوق ورودی در این فصل در سال ۱۴۰۴ برای حمایت از تولید، در سطحی پایین (معمولاً بین ۴٪ تا ۵٪) نگه داشته شده است.³

در فصل ۶۸، مصنوعات از سنگ و محصولات فرآوری شده طبقه‌بندی می‌شوند. کد تعرفه ۶۸۰۲ شامل سنگ‌هایی است که علاوه بر برش ساده، کارهایی نظیر ساب، صیقل یا ابزارزنی روی آن‌ها انجام شده است.¹⁹ حقوق ورودی در این فصل به شدت بالاتر است تا از ورود کالای نهایی جلوگیری شود. به عنوان مثال، اگر سنگی به صورت “اسلب فقط اره شده” وارد شود، در ردیف تعرفه ۲۵۱۵۱۲۰۰ قرار می‌گیرد، اما اگر همین اسلب “پولیش” شده باشد، به ردیف ۶۸۰۲۹۱ منتقل می‌شود.¹⁸

در سال ۱۴۰۴، دولت عوارض گمرکی ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی و قطعات مورد نیاز خطوط تولید را به ۲٪ کاهش داده است تا نوسازی کارخانجات فرآوری تسهیل شود.²² این کاهش نرخ، یک فرصت استثنایی برای واردکنندگانی است که به دنبال ارتقای تکنولوژی برش و فرآوری سنگ‌های خام در داخل کشور هستند.

عوارض صادراتی و مالیات بر خام‌فروشی در بودجه ۱۴۰۴

دولت در سال ۱۴۰۴ برای تحقق اهداف برنامه هفتم توسعه، صادرات ۲۳۸ قلم کالا را مشمول عوارض صادراتی کرده است که بخش بزرگی از آن‌ها را مواد معدنی خام و نیمه‌خام تشکیل می‌دهند.⁹ بر اساس این مصوبه، عوارض صادراتی بین ۰.۵٪ تا ۸۰.۵٪ متغیر است. برای مثال، سنگ‌آهن مگنتیت با نرخ ۲۰٪ و کنسانتره آهن با نرخ ۵٪ مشمول عوارض هستند.²⁴

در حوزه سنگ‌های تزئینی، صادرات سنگ به صورت خام (بلوک) مشمول پرداخت عوارض و همچنین مالیات بر درآمد حاصل از صادرات است.²⁶ این در حالی است که سنگ‌های فرآوری شده نهایی مانند تایل و اسلب نه تنها از این عوارض معاف هستند، بلکه طبق ماده ۱۱ قانون جهش تولید دانش‌بنیان، از مشوق‌های صادراتی نیز بهره‌مند می‌شوند.⁸

نکته حائز اهمیت برای صادرکنندگان، علی‌الحساب بودن این عوارض در زمان خروج کالا است. صادرکننده موظف است این مبالغ را در گمرک تودیع کند.²⁶ همچنین، مالیات بر ارزش افزوده (VAT) پرداختی برای مواد اولیه کالاهای صادراتی فرآوری شده، ظرف مدت یک ماه پس از صادرات توسط سازمان امور مالیاتی مسترد می‌گردد که این موضوع به نقدینگی واحدهای تولیدی کمک شایانی می‌کند.¹⁰

الزامات استاندارد، محیط زیست و مجوزهای فنی در سال ۱۴۰۴

واردات و صادرات سنگ در سال ۱۴۰۴ مستلزم عبور از نظارت‌های سخت‌گیرانه سازمان ملی استاندارد و سازمان حفاظت محیط زیست است. تمامی سنگ‌های وارداتی فرآوری شده مشمول “استاندارد اجباری” هستند.²⁹ این بدان معناست که قبل از ترخیص، نمونه‌برداری انجام شده و ویژگی‌هایی نظیر مقاومت فشاری، ضریب جذب آب و سلامت رادیولوژیکی (به ویژه در گرانیت‌ها) بررسی می‌شود.²⁹

علاوه بر این، برای سنگ‌های خام و فرآوری شده‌ای که ممکن است اثرات مخرب محیط‌زیستی داشته باشند (مانند استفاده از رزین‌های خاص در فرآوری)، اخذ مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست الزامی است.³ بر اساس قوانین جدید، حتی معادن خارج از مناطق چهارگانه حفاظت شده نیز موظف به رعایت پروتکل‌های جدید زیست‌محیطی برای صدور مجوزهای صادراتی و وارداتی شده‌اند.³²

مجوزهای بهداشتی و قرنطینه‌ای نیز برای سنگ‌هایی که در بسته‌بندی‌های چوبی (پالت) وارد یا صادر می‌شوند، اهمیت یافته است؛ چرا که عدم رعایت استانداردهای ضدعفونی می‌تواند منجر به مرجوع شدن کل محموله در مبادی ورودی شود.³³ فعالان اقتصادی باید اطمینان حاصل کنند که گواهی انطباق (CoC) و گواهی مبدأ را از مراجع معتبر دریافت کرده‌اند.³³

مدیریت فرآیندهای بانکی، ارزی و سامانه‌ای در تجارت سنگ

در سال ۱۴۰۴، تمامی عملیات تجاری باید در بستر سامانه جامع تجارت (NTSW) ثبت و مدیریت شود. تفکیک نقش‌های “واحد تولیدی” و “واحد بازرگانی” در این سامانه بسیار پررنگ شده است؛ واحدهای تولیدی سنگ فرآوری شده برای تأمین مواد اولیه خود (سنگ خام یا قطعات یدکی) اولویت بالاتری در تخصیص ارز دارند.³⁶

فرآیند تأمین ارز برای سنگ‌های خام وارداتی از طریق “تالار دوم” مرکز مبادله ارز و طلا انجام می‌شود، در حالی که برای برخی کالاهای اساسی معدنی ممکن است ارز با نرخ‌های ترجیحی‌تری تخصیص یابد.³⁵ واردکنندگان باید دقت کنند که تاریخ ثبت سفارش آن‌ها لزوماً باید پیش از تاریخ قبض انبار باشد، در غیر این صورت با ممنوعیت ترخیص مواجه خواهند شد.³⁸

یک قابلیت کلیدی در قوانین ۱۴۰۴، استفاده از ابزارهای اعتباری نظیر “اوراق گام” و “ال‌سی داخلی” برای تأمین مالی زنجیره تولید سنگ است. واحدهای فرآوری که با کمبود نقدینگی مواجه هستند، می‌توانند از بسته حمایتی ۷۰۰ هزار میلیارد تومانی دولت بهره‌مند شده و هزینه‌های واردات مواد اولیه خود را از این طریق پوشش دهند.³⁷ همچنین، رویه “استرداد حقوق ورودی” (Drawback) به صادرکنندگان اجازه می‌دهد تا حقوق گمرکی پرداخت شده برای مواد اولیه وارداتی (مانند ساینده‌ها یا سنگ‌های خام وارداتی) را پس از صادرات محصول نهایی پس بگیرند.³⁹

نتیجه‌گیری و توصیه‌های راهبردی برای فعالان صنعت سنگ

قوانین جدید واردات و صادرات ایران در سال ۱۴۰۴، پیامی شفاف برای فعالان اقتصادی دارد: ثروت ملی ایران نه در سنگ‌های خام، بلکه در هنر و تکنولوژی فرآوری نهفته است. تفاوت‌های گسترده در نرخ عوارض، اولویت‌های ارزی و حقوق ورودی نشان‌دهنده عزم جدی دولت برای پایان دادن به خام‌فروشی است.² در حالی که واردات سنگ‌های فرآوری شده با سد ممنوعیت‌های گروه‌بندی کالایی مواجه است، مسیر برای نوسازی ناوگان ماشین‌آلات با تعرفه ۲٪ و واردات سنگ‌های خام قیمتی هموار شده است.¹⁴

برای موفقیت در این بازار، بازرگانان باید استراتژی خود را بر پایه “تولید صادرات‌محور” تنظیم کنند. بهره‌گیری از سیستم استرداد حقوق ورودی، ثبت دقیق آمار تولید در سامانه جامع تجارت و انطباق با استانداردهای نوین زیست‌محیطی، کلیدهای اصلی کاهش ریسک و افزایش سودآوری در سال ۱۴۰۴ هستند.¹¹ اکنون زمان آن است که با بهره‌گیری از پتانسیل‌های قانونی جدید، تهدیدهای ناشی از عوارض خام‌فروشی را به فرصتی برای ایجاد برندهای معتبر بین‌المللی در صنعت سنگ فرآوری شده تبدیل کنیم.

منابع

1. هدف‌گذاری صادرات ۱.۵ میلیارد دلاری سنگ در افق ۱۴۰۴ ‌ – خانه معدن ایران, accessed on February 4, 2026, https://iranminehouse.ir/news/32698
2. فهرست 756 ردیف کالای خام و نیمه خام معدنی و پتروشیمی ابلاغ شد – بورس نیوز – خبر فارسی, accessed on February 4, 2026, https://khabarfarsi.com/u/235689987
3. مجوز های لازم برای صادرات و واردات کالا به ایران در سال 1404 – بازرگانی جولایی, accessed on February 4, 2026, https://joolaei.com/import-license-to-iran/
4. وزارت صنعت، معدن وتجارت, accessed on February 4, 2026, https://dotic.ir/cat/142
5. فهرست مواد و محصولات معدنی و صنایع معدنی فلزی و غیرفلزی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی به صورت خام و نیمه خام مشمول مالیات و عوارض صادراتی – سامانه ملی قوانین و مقررات جمهوری اسلامی ایران, accessed on February 4, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=3400004833429567620
6. لزوم بازبینی در تعریف خام‌فروشی سنگ‌های تزئینی – ایران جیب, accessed on February 4, 2026, https://www.iranjib.ir/shownews/31423/%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%DB%8C%D9%81-%D8%AE%D8%A7%D9%85%E2%80%8C%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C/
7. فهرست مواد خام و نیمه خام معدنی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی مشمول مالیات صادراتی تصویب شد – سایت انجمن ملی صنایع پلیمر ایران, accessed on February 4, 2026, https://inpia.ir/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7/
8. فهرست مواد و محصولات معدنی و صنایع معدنی فلزی و غیر فلزی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی به صورت خام و نیمه خام مشمول مالیات و عوارض صادراتی – Dotic.ir, accessed on February 4, 2026, https://dotic.ir/news/13184/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%81%D9%84%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D9%84%D8%B2%DB%8C%D8%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA%DB%8C%D8%8C-%DA%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D9%86%DB%8C%D9%85%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C
9. فهرست ۲۳۸ محصول مشمول عوارض صادراتی نیم تا ۸۰.۵ درصدی ابلاغ شد – بازار سهام نیوز, accessed on February 4, 2026, https://bazarsahamnews.ir/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DB%B2%DB%B3%DB%B8-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C/
10. مقررات وزارت صنعت، معدن و تجارت – راوی حساب, accessed on February 4, 2026, https://www.ravihesab.com/circular/sanatmadan
11. استرداد حقوق ورودی – از قانون امور گمرکی – مهدی داودآبادی, accessed on February 4, 2026, https://davoudabadi.ir/page/3892067/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C
12. ممنوعیت واردات کالاهای گروه کالایی چهار حتی در مناطق آزاد و ویژه – آیکسپورت, accessed on February 4, 2026, https://ixport.ir/import-limitation/
13. کالاهای ممنوعه وارداتی ؛ فهرست کالاهای ممنوع الورود در سال 1402 – چاینا اکسپرس, accessed on February 4, 2026, https://iranchinaejob.ir/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
14. زمینه قانونی جهش تجارت گوهرسنگ ها فراهم شد, accessed on February 4, 2026, https://imidro.gov.ir/fa/news/184734-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AC%D9%87%D8%B4-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D9%87%D8%B1%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D9%87%D8%A7-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%85-%D8%B4%D8%AF.html
15. واردات سنگهای قیمتی آزاد شد – روزنامه شرق, accessed on February 4, 2026, https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-12/966778-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
16. سنگ مشکلات پیش پای صادرکنندگان سنگ‌های قیمتی| تحریم داخلی سخت‌تر از تحریم خارجی است, accessed on February 4, 2026, https://felezatkhavarmianeh.ir/fa/news/300751/%D8%B3%D9%86%DA%AF-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D9%86%DA%AF%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA%DB%8C%7C-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B3%D8%AE%D8%AA%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AD%D8%B1%DB%8C%D9%85-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
17. HS Code یا کد بین المللی کالا چیست؟ – آیکسپورت, accessed on February 4, 2026, https://ixport.ir/hs-code-or-international-commodity-code/
18. کد تعرفه (HS Code) 2515 – سنگ مرمر، سنگ‌های تراورتن، سنگ‌های اکوسین و سایر سنگ‌های آهکی برای تراش (Monumental) یا ساختمان که وزن مخصوص ظاهری آنها مساوی ۵/۲ یا بیشتر باشد، و سنگ رخام (Alabaster)، حتی ناهمواری گرفته شده یا فقط بریده شده، به وسیله اره یا به نحوی دیگر – سایت Hi Export, accessed on February 4, 2026, https://hi-export.ir/tariff/2515
19. صادرات سنگ و هر آنچه درباره آن باید بدانید – PSP Express, accessed on February 4, 2026, https://pspexpress.com/fa/mag/export-of-stone/
20. جستجوی آنلاین تعرفه گمرکی 1404 – HS-Code و سود بازرگانی – شرکت دیده بان ترخیص, accessed on February 4, 2026, https://importdtc.com/tariffs/
21. کد تعرفه (HS Code) 680291 – سنگ مرمر، تراورتن، رخام – های‌اکسپورت, accessed on February 4, 2026, https://hi-export.ir/tariff/680291
22. کاهش حقوق گمرکی و مالیات بر ارزش افزوده در سال ۱۴۰۴ – شرکت بازرگانی همراهان پیشرو تجارت, accessed on February 4, 2026, https://pishro-tejarat-co.com/blog/post/fa/499/
23. حقوق گمرکی ماشین‌‌آلات در بودجه ۱۴۰۴ کاهش یافت – پایگاه خبری تحلیلی افق جنوب, accessed on February 4, 2026, https://ofoghjonoub.ir/%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%E2%80%8C%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4/
24. فهرست ۲۳۸ محصول مشمول عوارض صادراتی نیم تا ۸۰.۵ درصدی اعلام شد | بورس پرس, accessed on February 4, 2026, https://boursepress.ir/news/223511/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DB%B2%DB%B3%DB%B8-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%86%DB%8C%D9%85-%D8%AA%D8%A7-%DB%B8%DB%B0-%DB%B5-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
25. نرخ های جدید عوارض صادراتی زنجیره فولاد + سند (تصویب نامه هیئت وزیران در خصوص کاهش … – چیلان, accessed on February 4, 2026, https://chilanonline.com/2024/02/28/59104/
26. فهرست مواد خام معدنی و میزان عوارض صادراتی بازنگری می‌شود – خبرگزاری موج, accessed on February 4, 2026, https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/665356-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
27. فهرست مواد معدنی، محصولات نفتی، گازی و پتروشیمی به صورت خام و نیمه خام که درآمد حاصل از صادرات آنها در تمام نقاط کشور مشمول مالیات هستند، موضوع بند (ث) تبصره (6) ماده واحده قانون بودجه سال 1400 کل کشور – راوی حساب, accessed on February 4, 2026, https://www.ravihesab.com/59156-117518
28. تصویب نامه هیات وزیران در خصوص اعلام فهرست مواد خام و کالاهای نفتی موضوع ماده (۱۴۱) اصلاحی قانون مالیات های مستقیم – راوی حساب, accessed on February 4, 2026, https://www.ravihesab.com/54537-58683
29. استاندارد اجباری در واردات چیست؟ لیست کالاهای مشمول استاندارد اجباری 1404 – گروه بازرگانی جولایی, accessed on February 4, 2026, https://joolaei.com/mandatory-import-standard/
30. کالاهای مشمول نظارت سازمان ملی استاندارد ایران, accessed on February 4, 2026, https://www.inso.gov.ir/portal/home/?GENERALTEXT/141143/869938/869999/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
31. ارائه مجوزهای حفاظت محیط زیست – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on February 4, 2026, https://khadamat.mardom.ir/Service?MasterServiceId=190918030370
32. اخذ مجوز از محیط زیست برای معادن خارج از مناطق چهارگانه هم الزامی شد – اخبار کوهپایه – خبر فارسی, accessed on February 4, 2026, https://khabarfarsi.com/ua/237843046
33. صادرات مصالح ساختمانی؛ همه‌چیز در مورد شرایط و قوانین آن – مانامستر, accessed on February 4, 2026, https://manamaster.com/mag/export-of-building-materials/
34. خرید کتاب کتاب مقررات صادرات و واردات 1404 نشر شرکت چاپ و نشر بازرگانی – کتاب‌جم, accessed on February 4, 2026, https://ketabejam.com/product/1404-export-and-import-regulations/
35. راهنمای واردکنندگان طلا: نکات مهم برای ترخیص بار از گمرک و روش‌های ثبت سفارش واردات کالا, accessed on February 4, 2026, https://www.tgju.org/news/3254808/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B7%D9%84%D8%A7-%D9%86%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7
36. تغییرات ثبت سفارش واردات کالاها برای واحدهای تولیدی و بازرگانی 1403 | اطلاعیه وزارت صمت + دانلود PDF | شرایط جدید واردات – مرکز بیزینس کوچینگ تجارت بین الملل, accessed on February 4, 2026, https://jafari.business/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1/
37. ابلاغ تصویب نامه هیأت وزیران با موضوع بسته حمایت صنایع به گمرکات – خبر فارسی, accessed on February 4, 2026, https://khabarfarsi.com/ua/237818856
38. ابلاغ بخشنامه جدید صمت به گمرکات اجرایی: محدودیت‌های جدید در واردات کالا – بارمان تجارت مانا, accessed on February 4, 2026, https://barmantm.trade/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D9%85%D8%AA/
39. ضوابط استرداد حقوق ورودی موضوع ماده14ق.م.ص.و – راوی حساب, accessed on February 4, 2026, https://www.ravihesab.com/156213-24007-113-12-71-257
40. افزایش ۹۰ درصدی استرداد حقوق ورودی به صادرکنندگان کالا در سال جاری – ایرنا, accessed on February 4, 2026, https://www.irna.ir/news/84665944/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%B9%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84