بهترین مواد معدنی برای واردات در ۲۰۲۶

بهترین مواد معدنی برای واردات : ۵ فرصت سودآور در بازار ایران ۲۰۲۶

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴

فهرست مطالب

تحولات بنیادین در نقشه‌ی تجاری جهان و گذار اقتصاد ایران به سمت مدل‌های جایگزین نفت، بخش معدن و صنایع معدنی را به پیشران اصلی رشد اقتصادی در افق ۲۰۲۶ تبدیل کرده است. با اجرای برنامه هفتم توسعه، ایران هدف‌گذاری‌های جسورانه‌ای برای تولید ۵۵ میلیون تن فولاد و ۱ میلیون تن آلومینیوم انجام داده است که این امر، علی‌رغم ذخایر غنی داخلی، منجر به ایجاد شکاف‌های استراتژیک در تأمین مواد اولیه با عیار بالا و نهاده‌های فرآوری پیشرفته شده است.

در سال ۲۰۲۶، بازرگانان با بازاری روبرو هستند که نه تنها به دنبال ماده معدنی خام، بلکه تشنه‌ی نهاده‌هایی چون کک سوزنی، آلومینا و خاک فسفات با گرید متالورژیکی است. گزارش «بهترین مواد معدنی برای واردات در ۲۰۲۶ » با تحلیل دقیق داده‌های گمرکی، آمارهای ایمیدرو و روندهای بازار جهانی، ۵ فرصت طلایی وارداتی را معرفی می‌کند که به دلیل ناترازی تولید داخلی و تقاضای فزاینده صنایع پایین‌دستی، بالاترین ضریب سودآوری و پایداری تجاری را دارا هستند.

تحلیل دینامیک بازار مواد معدنی و متغیرهای کلان تجارت خارجی ایران در سال ۲۰۲۶

چشم‌انداز بازرگانی خارجی ایران در سال ۲۰۲۶ تحت تأثیر مستقیم نوسانات تراز تجاری غیرنفتی و سیاست‌های حمایتی از صنایع سنگین قرار دارد. بر اساس داده‌های آماری، واردات ایران در بخش محصولات معدنی، سوخت‌های معدنی و روغن‌های صنعتی در سال‌های اخیر رشد ارزش خیره‌کننده‌ای داشته است.1 در حالی که تناژ واردات در برخی بخش‌ها کاهش ۱۹ درصدی را تجربه کرده، اما ارزش دلاری محموله‌ها به دلیل تورم جهانی کامودیتی‌ها و تمایل صنایع ایران به خرید مواد با کیفیت‌تر، تا ۷۸ درصد افزایش یافته است.2 این پارادوکس نشان‌دهنده تغییر ذائقه صنعت ایران از کمیت به کیفیت است؛ جایی که واردکننده با تأمین نهاده‌ای که بهره‌وری کوره را بالا می‌برد، سود خود را تضمین می‌کند.

در این میان، شرکای تجاری ایران نیز بازآرایی شده‌اند. چین با سهم ۲۸.۷ درصدی از کل واردات، همچنان تأمین‌کننده اصلی ماشین‌آلات و مواد معدنی فرآوری شده است.4 امارات متحده عربی (۱۵.۱٪) و هند (۸.۶٪) به عنوان هاب‌های لجستیکی و تأمین‌کنندگان مواد پایه نظیر منگنز و آلومینا نقش کلیدی ایفا می‌کنند.4 ناترازی انرژی در داخل ایران، به‌ویژه در فصول گرم و سرد، باعث شده است که استخراج برخی معادن داخلی غیراقتصادی شود و واردات مواد اولیه آماده‌ی مصرف (Ready-to-use) به گزینه‌ای جذاب‌تر برای کارخانجات تبدیل گردد.5

شاخص‌های کلیدی تجارت غیرنفتی ایران (برآورد ۲۰۲۵-۲۰۲۶)مقدار / وضعیتمنبع
ارزش کل واردات سالانه (تخمین)۷۲.۴ میلیارد دلار4
کسری تراز تجاری غیرنفتی~۱۴.۶ میلیارد دلار4
نرخ رشد ارزش واردات بخش معدن و صنایع معدنی۷۶٪ تا ۷۸٪2
سهم چین از کل زنجیره تأمین وارداتی۲۸.۷٪4
هدف رشد سالانه بخش معدن در برنامه هفتم توسعه۱۳٪5

تحلیل دومین و سومین لایه از داده‌های تجاری نشان می‌دهد که وابستگی صنایع ایران به واردات، دیگر محدود به کالاهای نهایی نیست. صنعت فولاد ایران که رتبه دهم دنیا را در اختیار دارد، اکنون در مرحله‌ای است که برای حفظ رقابت‌پذیری صادراتی خود، مجبور به واردات مواد افزودنی است که تأثیر مستقیمی بر کاهش مصرف انرژی و افزایش کیفیت شمش دارند.7 این روند، فرصت‌های وارداتی را از مواد خام به سمت مواد معدنی فرآوری شده و تخصصی سوق داده است.

فرصت اول: کک سوزنی (Needle Coke)؛ استراتژیک‌ترین نهاده زنجیره فولاد سبز

کک سوزنی به عنوان ماده اولیه اصلی در تولید الکترودهای گرافیتی، نقشی حیاتی در صنایع فولادسازی به روش کوره قوس الکتریکی (EAF) ایفا می‌کند. ایران که بخش عمده فولاد خود را از این روش تولید می‌کند، به شدت به این ماده وابسته است.8 کک سوزنی به دلیل ساختار کریستالی خاص و ضریب انبساط حرارتی بسیار پایین، تنها ماده‌ای است که می‌تواند جریان‌های الکتریکی عظیم را در دمای بالای ۳۰۰۰ درجه سانتی‌گراد تحمل کند.8

تحلیل شکاف عرضه و تقاضا در افق ۲۰۲۶

نیاز سالانه صنایع فولاد و آلومینیوم ایران به کک آندی و کک سوزنی در سال ۲۰۲۶ به مرز ۷۷۰ هزار تن خواهد رسید.10 در حالی که پروژه‌های داخلی مانند واحد تولید کک سوزنی پالایشگاه شازند با ظرفیت ۹۰ هزار تن در حال پیشرفت هستند، اما همچنان شکاف عمیقی میان تولید داخلی و نیاز واقعی صنایع وجود دارد.11 با توجه به هدف تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق برنامه توسعه، واردات کک سوزنی با گرید “فوق ممتاز” (Super Premium) همچنان یک ضرورت تجاری باقی می‌ماند.5

روندهای قیمت‌گذاری و بازار جهانی

بازار جهانی کک سوزنی در سال ۲۰۲۶ حدود ۶.۳۷ میلیارد دلار ارزش‌گذاری شده است و با رشد تقاضا در بخش خودروهای برقی (به عنوان ماده آندی باتری‌های لیتیوم-یون)، رقابت شدیدی برای خرید این محصول شکل گرفته است.13 چین به عنوان بزرگترین تولیدکننده، اصلی‌ترین منبع برای واردکنندگان ایرانی محسوب می‌شود.14 نوسانات قیمت نفت خام سنگین و قطران زغال‌سنگ، به عنوان خوراک اصلی تولید کک، مستقیماً بر قیمت نهایی واردات تأثیر می‌گذارد.15

مشخصات فنی و بازرگانی کک سوزنیجزئیات کاربردیمنبع
سهم در قیمت تمام شده فولاد EAF۸٪ تا ۱۲٪8
درصد کربن در کک سوزنی مرغوب۹۹.۸٪8
کشورهای اصلی تأمین‌کنندهچین، روسیه، هند13
نرخ رشد بازار جهانی تا ۲۰۳۰۱۴.۳٪ CAGR16
کد تعرفه گمرکی (HS Code)۲۷۱۳۱۹۰۰17

واردات کک سوزنی در سال ۲۰۲۶ نه تنها از نظر حاشیه سود جذاب است، بلکه به دلیل عدم وجود جایگزین فنی، ریسک فروش بسیار پایینی دارد. بازرگانان با تمرکز بر تأمین کک‌های نفتی (Petroleum-based) که کیفیت بالاتری نسبت به کک‌های زغال‌سنگی دارند، می‌توانند قراردادهای بلندمدتی با غول‌های فولادی ایران نظیر فولاد مبارکه و فولاد خوزستان منعقد کنند.10

فرصت دوم: آلومینا و بوکسیت (Alumina & Bauxite)؛ پاشنه آشیل صنعت آلومینیوم

صنعت آلومینیوم ایران با پارادوکسی عجیب روبروست؛ از یک سو دسترسی به انرژی ارزان (مزیت اصلی تولید آلومینیوم) فراهم است و از سوی دیگر، کمبود شدید سنگ معدن بوکسیت، تولیدکنندگان را به شدت به واردات وابسته کرده است.18 ایران تنها ۰.۱ درصد از تولید جهانی بوکسیت را در اختیار دارد، در حالی که برای تحقق هدف تولید ۱ میلیون تن آلومینیوم در سال ۲۰۲۶، به واردات انبوه آلومینا نیاز مبرم دارد.5

بحران تأمین مواد اولیه در صنایع آلومینیوم جنوب و ایرالکو

مجتمع صنایع آلومینیوم جنوب (SALCO) و ایرالکو، به عنوان بزرگترین مصرف‌کنندگان، بخش عمده آلومینای مورد نیاز خود را از طریق واردات تأمین می‌کنند.21 تنها پالایشگاه داخلی در جاجرم، به دلیل محدودیت منابع بوکسیت داخلی، تنها بخشی از نیاز کشور را پوشش می‌دهد.18 این خلاء، فرصتی استثنایی برای واردات آلومینای متالورژیکی با خلوص بالا فراهم آورده است.

تحلیل منابع تأمین و لجستیک بین‌المللی

گینه، استرالیا و برزیل مثلث طلایی تولید بوکسیت در جهان هستند.20 ایران از سال‌ها پیش بر روی معادن بوکسیت گینه سرمایه‌گذاری کرده است، اما چالش‌های ترانزیت دریایی و نیاز به فرآوری اولیه باعث شده تا واردات مستقیم آلومینا از چین و هند نیز رونق یابد.23 در سال ۲۰۲۶، قیمت آلومینا در بورس فلزات لندن (LME) به دلیل تقاضای فزاینده صنایع هوافضا و خودروهای برقی در سطح بالایی تثبیت شده است.21

مقایسه ذخایر و تولید بوکسیت در سال ۲۰۲۴-۲۰۲۶مقدار (میلیون تن)منبع
ذخایر بوکسیت گینه (بزرگترین در جهان)۷,۴۰۰20
تولید سالانه بوکسیت ایران~۰.۷21
نیاز به آلومینا برای ۱ تن آلومینیوم~۲ تن21
سهم چین از تولید آلومینیوم جهان۵۳٪19

واردات آلومینا در سال ۲۰۲۶ به دلیل استراتژیک بودن، مشمول تسهیلات گمرکی و تخصیص ارز حاصل از صادرات شمش است.21 بازرگانان با ایجاد زنجیره تأمین از استرالیا یا گینه و فرآوری در هاب‌های منطقه‌ای، می‌توانند حاشیه سود پایداری را در بازار تشنه‌ی ایران کسب کنند.24

فرصت سوم: خاک فسفات (Phosphate Rock)؛ نهاده کلیدی امنیت غذایی

بخش کشاورزی ایران برای رسیدن به خودکفایی در تولید محصولات اساسی، به شدت به کودهای فسفاته وابسته است. بر اساس آمارهای وزارت جهاد کشاورزی، نیاز اسمی کشور به کود فسفات حدود ۶۰۰ هزار تن در سال است.26 با وجود ظرفیت‌های پتروشیمی در تولید اوره، ایران در تأمین خاک فسفات با عیار بالا همچنان به منابع خارجی وابسته است.27

نقش استراتژیک خاک فسفات در صنایع کود و اسید فسفریک

خاک فسفات با خلوص بین ۲۴ تا ۳۳ درصد، ماده اولیه اصلی برای تولید اسید فسفریک و کودهایی نظیر دی‌آمونیوم فسفات (DAP) و مونوآمونیوم فسفات (MAP) است.29 شرکت‌هایی نظیر پتروشیمی رازی، خاک فسفات مورد نیاز خود را از مراکش، اردن و توگو تأمین می‌کنند.30 در سال ۲۰۲۶، با توجه به کاهش کیفیت معادن داخلی، تقاضا برای خاک‌های وارداتی با غلظت کادمیوم پایین و خلوص بالا به شدت افزایش یافته است.29

تحلیل بازارهای هدف و مزایای واردات

کشور مراکش با در اختیار داشتن بیش از ۶۷ درصد ذخایر جهانی فسفات، اصلی‌ترین بازیگر این بازار است.31 با این حال، اردن و مصر به دلیل نزدیکی جغرافیایی و هزینه‌های کمتر لجستیکی، مقاصد جذابی برای واردکنندگان ایرانی هستند.29 واردات خاک فسفات مرغوب نه تنها برای بخش کشاورزی، بلکه برای تولید اسیدهای صنعتی و شوینده‌ها نیز سودآور است.29

گریدهای تجاری و منابع تأمین خاک فسفاتگرید / خلوص P2​O5​کشور منبع
خاک فسفات گرید G4۳۰٪سوریه
خاک فسفات مرغوب (بدون فلزات سنگین)۳۰٪ – ۳۲٪اردن
خاک فسفات معدن دریای سرخ۳۰٪مصر
سنگ فسفات متالورژیکی۳۲٪+مراکش

سودآوری در واردات خاک فسفات در سال ۲۰۲۶ از طریق تأمین نهاده برای واحدهای خصوصی تولید کود (که طبق برنامه هفتم توسعه در حال گسترش هستند) تضمین می‌شود.27 استفاده از حمل‌ونقل فله (Bulk) در تناژهای بالای ۲۰ هزار تن، هزینه‌های لجستیک را به حداقل رسانده و رقابت‌پذیری محصول را در بازار داخلی افزایش می‌دهد.29

فرصت چهارم: سنگ منگنز و فرومنگنز؛ ستون فقرات استحکام فولاد

منگنز عنصری جایگزین‌ناپذیر در متالورژی است که برای اکسیژن‌زدایی و افزایش سختی در تمامی گریدهای فولاد و چدن به کار می‌رود.33 ایران با وجود تولید سنگ منگنز، با کمبود جدی سنگ‌های با عیار بالا (بالای ۴۰٪) مواجه است که برای تولید فرومنگنز و سیلیکومنگنز با کیفیت صادراتی ضروری هستند.34

تقاضای فزاینده در سایه توسعه صنعت فولاد

به ازای تولید هر ۱ میلیون تن فولاد، حدود ۱۰ هزار تن منگنز (در قالب فروآلیاژ) مصرف می‌شود.33 با هدف‌گذاری تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق ۱۴۰۴ و ۲۰۲۶، ایران به سالانه ۵۵۰ هزار تن آلیاژ منگنز نیاز خواهد داشت.33 در حال حاضر، ظرفیت تولید داخلی فرومنگنز حدود ۱۴۰ هزار تن است که بخش بزرگی از آن نیز به دلیل ناترازی انرژی و کمبود مواد اولیه با ظرفیت کامل کار نمی‌کند.33

فرصت‌های تجاری در واردات از هند و آفریقای جنوبی

هند بزرگترین صادرکننده فرومنگنز به خاورمیانه است و بیش از ۵۰ درصد نیاز منطقه را تأمین می‌کند.36 از سوی دیگر، آفریقای جنوبی و برزیل بهترین منابع برای تأمین سنگ منگنز با عیار بالا هستند.35 واردکنندگان در سال ۲۰۲۶ می‌توانند با واردات سنگ منگنز عیار بالا برای واحدهای فرآوری داخلی یا واردات مستقیم فرومنگنز پرکربن و متوسط کربن، سود قابل توجهی کسب کنند.35

آمار و ارقام کلیدی منگنز و فرومنگنز در بازار ایرانمقدار / شاخصمنبع
حجم واردات فرومنگنز به ایران (سالانه)۱۰۵,۰۰۰ تن36
ارزش دلاری واردات فرومنگنز۱۴۸ میلیون دلار36
سهم ایران از کل واردات فرومنگنز منطقه۴۰٪36
تولید جهانی فرومنگنز هند (۲۰۲۳)۳.۲ میلیون تن36

در سال ۲۰۲۶، واردات فرومنگنز از هند به دلیل وجود مکانیزم‌های پرداخت تسهیل‌شده و کیفیت قابل قبول، اولویت اول بازرگانان است.36 همچنین، با توجه به سخت‌گیری‌های زیست‌محیطی در چین که منجر به کاهش تولید شده، بازار ایران فضای بیشتری برای محصولات هندی و کره‌ای باز کرده است.31

بهترین مواد معدنی برای واردات در ۲۰۲۶

فرصت پنجم: فلزات استراتژیک (تیتانیوم و لیتیوم)؛ سوخت صنایع آینده

فلزات استراتژیک و عناصر نادر خاکی در سال ۲۰۲۶ از کالاهای جانبی به ستون‌های اصلی امنیت صنعتی تبدیل شده‌اند. تیتانیوم برای صنایع هوافضا و پزشکی و لیتیوم برای انقلاب باتری‌ها، دو حوزه با ارزش افزوده بسیار بالا برای واردات هستند.25

تیتانیوم: فلز عصر هوافضا و ایمپلنت‌های پزشکی

ایران در حال بهره‌برداری از نخستین کارخانه تولید پیگمنت تیتانیوم در کهنوج است، اما تقاضا برای تیتانیوم فلزی (اسفنج، شمش و ورق) در صنایع هوافضا، هوانوردی و تجهیزات پزشکی کاملاً از طریق واردات پوشش داده می‌شود.39 حدود نیمی از تولید تیتانیوم جهان در صنایع هوافضا مصرف می‌شود و ایران به دلیل توسعه نوسازی ناوگان هوایی و صنایع دفاعی، به گریدهای خاصی نظیر تیتانیوم ۶-آلومینیوم ۴-وانادیوم نیاز مبرم دارد.40

لیتیوم: قلب تپنده باتری‌های نسل جدید

با رشد سریع نفوذ گوشی‌های هوشمند و آغاز حرکت ایران به سمت موتورسیکلت‌ها و خودروهای برقی، واردات سلول‌های باتری لیتیومی و مواد شیمیایی مرتبط با آن نظیر کربنات لیتیوم، پتانسیل سودآوری فوق‌العاده‌ای دارد.41 چین به عنوان تأمین‌کننده اصلی، انواع باتری‌های و را با استانداردهای جهانی به ایران صادر می‌کند.41

کدهای تعرفه و استانداردهای فلزات استراتژیککد HS / الزام فنیمنبع
تیتانیوم خام یا فله۸۱۰۸۱۰۰۰۰۰40
پودر و پولک تیتانیوم۸۱۰۸۲۰۰۰۰۰40
باتری‌های لیتیوم-یون۸۵۰۷۶۰۰۰41
گواهی ایمنی باتری لیتیومیUN38.3 / MSDS41

واردات این دسته از مواد در سال ۲۰۲۶ نیازمند دانش فنی و شناخت دقیق استانداردهای بین‌المللی است.41 سودآوری در این بخش نه در تناژ بالا، بلکه در تأمین قطعات تخصصی و آلیاژهای پیشرفته نهفته است که حاشیه سودی چندبرابر مواد معدنی پایه دارند.40

تحلیل الزامات قانونی، فرآیندهای گمرکی و مدیریت ریسک در سال ۲۰۲۶

واردات مواد معدنی به ایران در سال ۲۰۲۶ مستلزم ناوبری دقیق در محیط قانونی پیچیده‌ای است که تحت تأثیر تحریم‌های بین‌المللی و سیاست‌های ارزی داخلی قرار دارد.46 دولت ایران برای تسهیل تولید، اصلاحات تعرفه‌ای گسترده‌ای را در ۳۷۲ ردیف کالا اعمال کرده است که هدف آن کاهش سود بازرگانی برای مواد اولیه و واسطه‌ای تولیدی است.47

مراحل کلیدی ثبت سفارش و ترخیص کالا

۱. ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت: اولین گام رسمی که نیازمند کارت بازرگانی معتبر در رسته مربوطه است.42 ۲. مجوزهای استاندارد و بهداشت: موادی نظیر خاک فسفات و باتری‌های لیتیومی مشمول نظارت دقیق سازمان ملی استاندارد هستند.42 ۳. تخصیص ارز و رفع تعهد: استفاده از ارز نیمایی یا ارز حاصل از صادرات، فاکتور تعیین‌کننده‌ای در قیمت تمام‌شده کالا در بازار داخلی است.21

لجستیک و مسیرهای ترانزیتی

بندر شهید رجایی در بندرعباس همچنان هاب اصلی ورود مواد معدنی فله است.36 با این حال، استفاده از کریدورهای شمال-جنوب برای واردات از روسیه (کک سوزنی و تیتانیوم) و مسیرهای زمینی ترکیه (مواد شیمیایی و فروآلیاژها) در سال ۲۰۲۶ اهمیت بیشتری یافته است.46 بازرگانان باید هزینه‌های انبارداری و دموراژ را در محاسبات سودآوری خود لحاظ کنند، چرا که فرآیند ترخیص مواد معدنی به دلیل نیاز به آزمایش‌های شیمیایی ممکن است زمان‌بر باشد.36

چک‌لیست اسناد مورد نیاز برای واردات معدنیمرجع رسیدگیکاربرد
کارت بازرگانی معتبراتاق بازرگانیاجازه فعالیت تجاری
گواهی مبدأ (Certificate of Origin)اتاق بازرگانی کشور مبدأتعیین تعرفه ترجیحی
آنالیز شیمیایی و گواهی بازرسیشرکت‌های بازرسی (SGS و غیره)انطباق فنی کالا
بارنامه حمل‌ونقل دریایی/زمینیخطوط کشتیرانیمالکیت کالا
مجوز محیط زیست (برای مواد خاص)سازمان محیط زیستکالاهای دارای آلایندگی

استراتژی‌های بازاریابی و فروش در بورس کالا و بازارهای داخلی

در سال ۲۰۲۶، بورس کالای ایران به مرجع اصلی قیمت‌گذاری و معامله مواد معدنی وارداتی تبدیل شده است.7 واردکنندگانی که بتوانند محصولات خود را در بورس کالا عرضه کنند، نه تنها از شفافیت مالی برخوردار می‌شوند، بلکه دسترسی مستقیم به مصرف‌کنندگان نهایی (کارخانجات بزرگ) را پیدا می‌کنند.7

مدل‌های نوین همکاری تجاری

  • واردات در مقابل صادرات (تهاتر): یکی از موفق‌ترین مدل‌ها در سال ۲۰۲۶، واردات مواد اولیه (نظیر آلومینا) در ازای صادرات محصول نهایی (شمش آلومینیوم) است که ریسک نوسانات نرخ ارز را به حداقل می‌رساند.21
  • قراردادهای تأمین بلندمدت (Off-take Agreements): بستن قرارداد با فولادسازان برای تأمین مستمر منگنز یا کک سوزنی، پایداری جریان نقدی را تضمین می‌کند.10

مدیریت ریسک تحریم و پرداخت‌های بین‌المللی

استفاده از شرکت‌های واسط در امارات متحده عربی (هاب دبی) برای خرید از برندهای اروپایی و ژاپنی و تغییر اسناد (Re-export)، همچنان روشی متداول برای تأمین مواد با تکنولوژی بالا نظیر الکترودهای گرافیتی و کک‌های خاص است.4 بازرگانان حرفه‌ای با تنوع‌بخشی به سبد تأمین‌کنندگان خود (ترکیبی از چین، هند و روسیه)، ریسک قطع تأمین را مدیریت می‌کنند.4

نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک برای بازرگانان

بازار ایران در سال ۲۰۲۶، میدانی برای رقابت بر سر “کیفیت و عیار” است. تحلیل فرصت‌های پنج‌گانه نشان می‌دهد که ناترازی تولید داخلی در بخش‌های کک سوزنی، آلومینا، خاک فسفات، منگنز و فلزات استراتژیک، خلأهایی را ایجاد کرده است که تنها با واردات هوشمندانه پر می‌شوند. با توجه به هدف‌گذاری ۱۳ درصدی رشد بخش معدن در برنامه هفتم توسعه، تقاضا برای این مواد نه یک انتخاب، بلکه یک ضرورت برای بقای صنایع سنگین ایران است.5

برای موفقیت در این حوزه، بازرگانان باید بر روی سه محور متمرکز شوند: اول، انتخاب تأمین‌کنندگان معتبر در چین و هند که قادر به ارائه آنالیزهای دقیق و ثابت هستند.36 دوم، بهره‌گیری از مدل‌های ارزی ترکیبی (نیمایی و حاصل از صادرات) برای بهینه‌سازی قیمت تمام‌شده.21 و سوم، حضور فعال در زنجیره ارزش صنایع پایین‌دستی از طریق بورس کالا.7 سال ۲۰۲۶، سال گذار به سمت متالورژی پیشرفته در ایران است و واردکنندگان مواد معدنی، تأمین‌کنندگان سوخت این حرکت عظیم صنعتی خواهند بود.

بهترین مواد معدنی برای واردات در ۲۰۲۶

منابع

  1. Iran Minerals Production, 2009 – 2025 | CEIC Data, accessed on February 5, 2026, https://www.ceicdata.com/en/indicator/iran/minerals-production
  2. صادرات بخش معدن و صنایع معدنی به مرز ۱۰ میلیارد دلار نزدیک شد – ایراسین, accessed on February 5, 2026, https://www.irasin.ir/news/68705/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-%D9%88-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%DB%B1%DB%B0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%AF
  3. ثبت صادرات ۸.۸ میلیارد دلاری بخش معدن در هشت ماهه امسال – ایرنا, accessed on February 5, 2026, https://www.irna.ir/news/85696039/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B8-%DB%B8-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84
  4. Iran Imports 2015–2025 | Historical Chart & Data — 10‑Year Trade Trend Analysis, accessed on February 5, 2026, https://www.tradeimex.in/blogs/iran-imports-2015-2025-historical-chart-data-trade-trends
  5. Iran’s Economy and a Critique of the Role of the Mining Sector in the …, accessed on February 5, 2026, https://en.sanganco.ir/irans-economy-and-a-critique-of-the-role-of-the-mining-sector-in-the-seventh-development-plan-ali-rasoulian-ceo-of-ssmic-2/
  6. کم‌آبی، کم‌برقی و کم‌گازی» موانع توسعه ظرفیت تولید فولاد در ایران – عصر معدن, accessed on February 5, 2026, http://asremadan.com/Mobile/News/61966/%DA%A9%D9%85-%D8%A2%D8%A8%DB%8C-%DA%A9%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D9%85-%DA%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
  7. صنعت فولاد در ایران – روئین سطح طبرستان, accessed on February 5, 2026, https://rstcomp.ir/%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
  8. کسب رکورد کاهش مصرف الکترود در شش ماهه اول امسال نسبت به مدت مشابه – عصر معدن, accessed on February 5, 2026, http://asremadan.com/Mobile/News/4958/%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D9%87%D9%87-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D9%86%D8%B3%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AF%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%A7%D8%A8%D9%87
  9. عنوان طرح, accessed on February 5, 2026, https://khouzestan.isipo.ir/uploads/19/2023/Jul/24/4.pdf
  10. کک نفتی، منبعی قابل اتکا برای تغذیه صنایع آلومینیوم و فولاد است – عصر معدن, accessed on February 5, 2026, http://asremadan.com/Mobile/News/12725/%DA%A9%DA%A9-%D9%86%D9%81%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%A8%D8%B9%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%D8%B0%DB%8C%D9%87-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85-%D9%88-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  11. پروژه تولید کک سوزنی پالایشگاه شازند ۱۴۰۴ به بهره‌برداری می رسد – روزنامه اقتصاد سرآمد, accessed on February 5, 2026, https://eghtesadsaramad.ir/Newspaper/item/69798
  12. Needle Coke Market Size & Share | Growth Report 2036 – Research Nester, accessed on February 5, 2026, https://www.researchnester.com/reports/needle-coke-market/3390
  13. Needle Coke Market Size, Share | Industry Report [2034] – Fortune Business Insights, accessed on February 5, 2026, https://www.fortunebusinessinsights.com/needle-coke-market-113658
  14. طرح تولید الکترود گرافیتی, accessed on February 5, 2026, https://pakistan.mfa.gov.ir/files/pakistan/newsattachment/2023121813485366662385741.pdf
  15. Needle Coke Market Size, Share, Trends & Forecast, 2025-2032, accessed on February 5, 2026, https://www.coherentmarketinsights.com/market-insight/needle-coke-market-5603
  16. Petroleum Coke Market Report 2026, Trends And Forecast To 2035, accessed on February 5, 2026, https://www.thebusinessresearchcompany.com/report/petroleum-coke-global-market-report
  17. دانلود رایگان تعرفه گمرکی HS Code و کتاب مقررات صادرات و واردات 1402 – پرجیوا, accessed on February 5, 2026, https://perjiva.com/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
  18. چالش ها و فرصت ها در فرآیند تولید ورق آلومینیوم در ایران – SID, accessed on February 5, 2026, https://www.sid.ir/blog/post/83139/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86
  19. چالش های پیش روی صنعت آلومینیوم | ایران ضایعات, accessed on February 5, 2026, https://iranzayeat.com/mag/analysis/520/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85
  20. برداشت از معادن بوکسیت ایران، هم تراز با جهان؟ – شرکت آرمان آتورپات, accessed on February 5, 2026, https://aturpatconsulting.ir/?p=20659
  21. بررسی صنعت آلومینیوم – ماهنامه بورس, accessed on February 5, 2026, https://tsemag.ir/%D8%A8%D8%B1%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85/
  22. تحول‌آفرین در صنعت آلومینیوم – سایت شرکت آلومینای ایران, accessed on February 5, 2026, https://www.iranalumina.ir/%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%A2%D9%84%D9%88%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D8%AA%D8%AD%D9%88%D9%84%D8%A2%D9%81%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%86/
  23. طرح بوکسیت گینه، فرصتی که نباید از دست برود – فلزات آنلاین, accessed on February 5, 2026, https://felezatonline.ir/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D9%86%D9%87%D8%8C-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AF%D8%B3%D8%AA-%D8%A8/
  24. معرفی کشورهای برتر تولیدکننده بوکسیت در جهان – شرکت کیمیا ابتکار پویش پارس, accessed on February 5, 2026, https://kimiaebtekar.com/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D9%88%DA%A9%D8%B3%DB%8C%D8%AA/
  25. Middle East Critical Minerals Drive Energy Transition – Discovery Alert, accessed on February 5, 2026, https://discoveryalert.com.au/critical-minerals-energy-transition-2026-middle-east-strategic-development/
  26. عدم پرداخت مطالبات، تولید داخلی کود فسفات تریپل را متوقف کرد – روستا نیوز, accessed on February 5, 2026, https://rustanews.ir/%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%8C-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%AF-%D9%81%D8%B3/
  27. ایران به صادرکننده کودهای فسفات و پتاس تبدیل می‌شود – ایران اکونومیست, accessed on February 5, 2026, https://iraneconomist.com/fa/news/714018/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
  28. ایران به صادرکننده کودهای فسفات و پتاس تبدیل می‌شود – فودنا, accessed on February 5, 2026, https://www.foodna.com/fa/newsagency/121970/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%BE%D8%AA%D8%A7%D8%B3-%D8%AA%D8%A8%D8%AF%DB%8C%D9%84-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
  29. تامین کننده خاک فسفات با کیفیت, accessed on February 5, 2026, https://mofidltd.com/%D8%AF%D9%BE%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7/%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D9%88%D8%AF/%D8%AE%D8%A7%DA%A9-%D9%81%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%AA/
  30. کارخانه پتروشیمی رازی – شرکت بازرگانی و خدمات کشاورزی آتیه سبز, accessed on February 5, 2026, https://www.atiyehsabz.com/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D8%B2%DB%8C/
  31. ده کشور برتر تولیدکننده فسفات در جهان – شرکت خدمات حمایتی کشاورزی, accessed on February 5, 2026, https://www.assc.ir/fa/article/139789-%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%AA%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%D9%87-%D9%81%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86.html
  32. ایران به صادر کننده کودهای فسفات و پتاس تبدیل می‌شود – ایمنا, accessed on February 5, 2026, https://40593440.khabarban.com/
  33. محدودیت واردات فرومنگنز یک ضرورت است – پایگاه خبری و تحلیلی فلزات‌آنلاین, accessed on February 5, 2026, https://felezatonline.ir/%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%88%D9%85%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%B2-%DB%8C%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/
  34. سیل واردات منگنز به ایران در افق ۱۴۰۴ – معدن ۲۴, accessed on February 5, 2026, https://madanbidar.ir/2017/10/17/%D8%B3%DB%8C%D9%84-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%86%DA%AF%D9%86%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D9%82-1404/
  35. کم‌لطفی در حق صنعت فروآلیاژ کشور|ایلنا, accessed on February 5, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%DA%A9%D9%85%E2%80%8C%D9%84%D8%B7%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%82-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%A2%D9%84%DB%8C%D8%A7%DA%98-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1_aWxuYS5pci8lRDglQTglRDglQUUlRDglQjQtJUQ5JTgxJUQ5JTg4JUQ5JTg0JUQ4JUE3JUQ4JUFGLSVEOSU4NSVEOCVCOSVEOCVBRiVEOSU4Ni0yNjQvMTUyODU0Mi0lREElQTklRDklODUtJUQ5JTg0JUQ4JUI3JUQ5JTgxJURCJThDLSVEOCVBRiVEOCVCMS0lRDglQUQlRDklODItJUQ4JUI1JUQ5JTg2JUQ4JUI5JUQ4JUFBLSVEOSU4MSVEOCVCMSVEOSU4OCVEOCVBMiVEOSU4NCVEQiU4QyVEOCVBNyVEQSU5OC0lREElQTklRDglQjQlRDklODglRDglQjE=_2KfbjNmE2YbYpw==
  36. واردات فرومنگنز به ایران + مراحل ترخیص از گمرک (۱۴۰۳) – متافو, accessed on February 5, 2026, https://metafo.org/article/import-of-ferromanganese-to-iran/
  37. How 2026 will reshape the US critical mineral resilience – me-metals.ir, accessed on February 5, 2026, https://middleeastmetals.ir/en/news/12983/how-2026-will-reshape-the-us-critical-mineral-resilience
  38. رقابت چین و آمریکا در واردات تیتانیوم فلزی – شرکت آرمان آتورپات, accessed on February 5, 2026, https://aturpatconsulting.ir/?p=19198
  39. نخستین کارخانه تیتانیوم ایران در آستانه تکمیل؛ پیشرفت ۹۶ درصدی پروژه – گجت نیوز, accessed on February 5, 2026, https://gadgetnews.net/973915/%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%AE%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%88%D9%85-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7/
  40. ترخیص تیتانیوم از گمرک – سلطان یاقوت, accessed on February 5, 2026, https://clearance-iran.com/titanium-clearance/
  41. نحوه واردات و ارسال باتری های لیتیومی از چین, accessed on February 5, 2026, https://www.tonlexing.com/fa/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%88%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%86%DB%8C%D9%86/
  42. واردات و ترخیص باتری با راهکارتجارت پایا(لیتیومی، قلمی و…), accessed on February 5, 2026, https://rahkartejarat.com/import-and-clearance-of-batteries/
  43. واردات باتری لیتیمی, accessed on February 5, 2026, https://icpars.com/%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%8C%D9%85%DB%8C/
  44. واردات و ترخیص باتری خودرو از گمرک | شرایط، تعرفه و مجوزهای لازم در سال ۱۴۰۴, accessed on February 5, 2026, https://sabtefarda.org/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%A8%D8%A7%D8%AA%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  45. پرسود ترین ها برای واردات کالا در سال 1403 – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 5, 2026, https://arianajam.com/%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%A8-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  46. راهنمای تجارت با ایران، واردات مواد معدنی, accessed on February 5, 2026, https://logisticiran.com/fa/blog/show/224/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C
  47. تعرفه واردات 372 ردیف کالا اصلاح شد – ایران جیب, accessed on February 5, 2026, https://www.iranjib.ir/shownews/120910/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-372-%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%B4%D8%AF/
  48. واردات از چین | صفر تا صد مراحل و آموزش ها, accessed on February 5, 2026, https://hiradltd.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%86%DB%8C%D9%86/
  49. واردات از روسیه – شرکت بازرگانی طلایی باروس, accessed on February 5, 2026, https://fa.barusgolden.com/import/russia/
  50. Mining, metals exports rise to $7.1b in H1 – Tehran Times, accessed on February 5, 2026, https://www.tehrantimes.com/news/520355/Mining-metals-exports-rise-to-7-1b-in-H1