واگذاری ارز صادراتی به واردکنندگان

راهنمای صفر تا صد واگذاری ارز صادراتی به واردکنندگان در سال ۱۴۰۵ + ضوابط جدید

فهرست مطالب

در شرایط کنونی اقتصاد ایران و تغییرات پویایی که در قوانین حوزه تجارت خارجی رخ داده است، مدیریت تعهدات ارزی و تامین به موقع منابع مالی جهت واردات مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای، به یکی از مهم‌ترین چالش‌های بازرگانان و تولیدکنندگان تبدیل شده است.1 سازوکار واگذاری ارز حاصل از صادرات به واردکنندگان غیر، به عنوان یک سوپاپ اطمینان سیستمی، نقشی کلیدی در بازگرداندن منابع ارزی به چرخه اقتصادی کشور و ترخیص کالاهای رسوبی در گمرکات ایفا می‌کند.1

ابلاغ ضوابط جدید ارزی در سال ۱۴۰۵، به‌ویژه ایجاد بازار ارز تجاری در مرکز مبادله و تسهیلات مصالحه ریالی پنج درصدی، ابعاد جدیدی به این فرآیند بخشیده است.1 این گزارش به عنوان مرجعی تخصصی، تلاش دارد تا با بررسی جامع و گام‌به‌گام آخرین بخشنامه‌ها و مهلت‌های قانونی، نقشه راهی شفاف برای فعالان اقتصادی جهت واگذاری ارز صادراتی به واردکنندگان ترسیم کند.1

چارچوب قانونی و آخرین مصوبات ارزی سال ۱۴۰۵

سیاست‌های ارزی کشور در خردادماه سال ۱۴۰۵ با هدف کاهش وقفه در فعالیت بنگاه‌های اقتصادی و جلوگیری از توقف خطوط تولید با اصلاحات ساختاری همراه شده است.1 بر اساس ابلاغیه رسمی بانک مرکزی در تاریخ ۱۱ خرداد ۱۴۰۵، فرصت محدودی برای ترخیص کالاهای انباشته شده در گمرکات کشور فراهم گردید.1

مطابق با این مصوبه، صادرکنندگانی که پروانه‌های صادراتی سررسیدشده مربوط به سال ۱۴۰۱ به بعد را در اختیار دارند، مجاز خواهند بود تا حداکثر تا تاریخ ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵ از این منابع ارزی برای واردات کالاهای اساسی، ضروری و مورد نیاز خطوط تولید کشور استفاده نمایند.1 این امتیاز استثنایی صرفاً شامل کالاهایی می‌شود که قبض انبار آن‌ها حداکثر تا تاریخ نهم خردادماه ۱۴۰۵ صادر شده باشد.1

تصمیمات اتخاذ شده در کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات، گامی عمل‌گرایانه جهت روان‌سازی جریان کالایی در گمرکات کشور ارزیابی می‌شود.1 تحلیل‌های کارشناسی نشان می‌دهند که تمرکز سیاست‌گذار ارزی بر استفاده از منابع راکد و معوق صادرکنندگان خرد و کلان، فرآیند تسویه ارزی کشور را به میزان قابل توجهی ارتقا داده است.1 فعالان تجاری باید در نظر داشته باشند که بهره‌مندی از این تسهیلات جدید، مستلزم پذیرش شروط خاص ترازنامه‌ای و تادیه مابه‌التفاوت‌های ریالی تعیین‌شده در سامانه‌های قانونی است.1

سازوکار و جزییات مصالحه ریالی ۵ درصدی

یکی از ارکان اصلی دستورالعمل‌های ارزی سال ۱۴۰۵، فعال‌سازی درگاه مصالحه ریالی در سامانه جامع تجارت است.1 بر اساس این ابلاغیه، برای آن دسته از صادرکنندگانی که مهلت قانونی ۱۵ ماهه آن‌ها جهت ایفای تعهدات ارزی منقضی شده، یک مسیر سیستمی و میان‌بر تعریف شده است.1 این گروه از فعالان اقتصادی می‌توانند با پرداخت جریمه‌ای معادل ۵ درصد از ارزش ریالی تعهد ایفانشده پروانه صادراتی خود، قفل سامانه را باز نموده و پروانه مذکور را به عنوان منشأ ارز وارداتی به ثبت برسانند.1

مبنای محاسبه این مبلغ ریالی، معادل ۵ درصد ارزش ریالی تعهد ارزی بر اساس نرخ فروش حواله در مرکز مبادله ارز و طلای ایران در روز مراجعه و اقدام صادرکننده در سامانه خواهد بود.6 بانک مرکزی با همکاری سازمان توسعه تجارت ایران فرآیند پرداخت این جریمه را به صورت کاملاً آنلاین و سیستمی پیاده‌سازی کرده است.6 با این حال، تحلیل سود و زیان مالی این فرآیند بر عهده صادرکنندگان است؛ زیرا بر اساس صراحت تبصره‌های قانونی، ایفای تعهد ارزی پروانه‌های منقضی‌شده از طریق درگاه مصالحه ریالی، موجب خروج کامل این پروانه‌ها از شمول مشوق‌ها و معافیت‌های مالیاتی خواهد شد.1

طبقه‌بندی صادرکنندگان و روش‌های ایفای تعهد ارزی در سال ۱۴۰۵

سیاست‌های مالی کلان کشور، صادرکنندگان را بر اساس نوع کالا، منشأ تولید و حجم فعالیت به دو گروه عمده تقسیم کرده است که هر یک مسیر متمایزی را جهت رفع تعهد ارزی خود دنبال می‌کنند.2 در سیستم ارزی سال ۱۴۰۵، این تفکیک به شرح زیر مدیریت می‌شود:

گروه اول: صادرکنندگان محصولات پتروشیمی، فولاد و فلزات رنگی

صادرکنندگان بزرگی که در زمینه‌های استراتژیک نظیر فولاد، فلزات اساسی، مواد پتروشیمی و پالایشی فعالیت می‌کنند، موظف به عرضه بخش عمده ارز صادراتی خود در تالار اول سامانه نیما هستند.2 بر اساس مصوبات کارگروه اقدام ارزی، این گروه باید بین ۲۰ تا ۱۰۰ درصد از ارز حاصل از صادرات خود را با نرخ مصوب دولتی تالار اول (که به نرخ تقریبی ۱۳۷ هزار تومان به ازای هر دلار تعیین شده است) به بانک مرکزی یا صرافی‌های مجاز عرضه کنند و مابقی آن را از روش‌های تالار دوم تسویه نمایند.2 مهلت بازگشت ارز حاصل از صادرات برای این دسته از کالاها با هدف سرعت‌بخشی به گردش منابع پولی کشور، حداکثر ۸۰ روز تعیین شده است.7

گروه دوم: صادرکنندگان تالار دوم و صادرکنندگان خرد

این گروه شامل صادرکنندگان محصولات کشاورزی، صنایع دستی، محصولات دانش‌بنیان، خلاق و صادرکنندگان خرد است که از آزادی عمل بیشتری در نحوه برگشت ارز حاصل از صادرات برخوردارند.2 روش‌های مجاز برای رفع تعهدات ارزی این گروه در سال ۱۴۰۵ به شرح زیر است:

  • فروش اسکناس به بانک عامل با نرخ توافقی: یکی از جذاب‌ترین روش‌ها برای این گروه، فروش اسکناس‌های فیزیکی دلار و یورو به بانک ملی ایران است.2 نرخ توافقی بانک ملی به شدت نزدیک به بازار آزاد بوده و به عنوان نمونه در اواخر سال گذشته معادل ۱۵۹,۷۰۰ تومان ثبت شده است که جذابیت بالایی برای بازرگانان دارد.2 برای استفاده از این روش، ارائه اظهارنامه گمرکی ورود اسکناس با مهر گمرک در تمامی صفحات الزامی است.9
  • فروش ارز در سیستم با نرخ حواله تالار اول: صادرکننده می‌تواند حواله ارزی خود را با نرخ مصوب تالار اول (حدود ۱۳۷ هزار تومان) عرضه کند.2
  • واردات کالا در مقابل صادرات خود: استفاده مستقیم از ارز حاصل از صادرات جهت ثبت سفارش و واردات کالاها و تجهیزات مورد نیاز خطوط تولید خود صادرکننده.2
  • واگذاری ارز حاصل از صادرات به دیگران: انتقال امتیاز پروانه صادراتی به واردکننده ثالث جهت ثبت سفارش و ترخیص کالا.2
  • صادرات خدمات فنی و مهندسی: شایان ذکر است که بر اساس آیین‌نامه‌های سازمان توسعه تجارت، صادرات خدمات به طور کلی از رفع تعهد ارزی معاف است، به استثنای خدمات فنی و مهندسی که صادرکنندگان آن همچنان ملزم به بازگرداندن ۱۰ درصد از ارزش کل قرارداد به چرخه اقتصادی کشور هستند.12

راهنمای گام‌به‌گام واگذاری پروانه صادراتی به غیر (واردات در مقابل صادرات غیر)

فرآیند واگذاری ارز حاصل از صادرات به شخص ثالث که با عنوان «واردات در مقابل صادرات غیر» شناخته می‌شود، به عنوان یکی از محبوب‌ترین روش‌های تسویه ارزی در سال ۱۴۰۵ مورد استفاده قرار می‌گیرد.10 این فرآیند بر بستر سامانه جامع تجارت (ntsw.ir) اجرا می‌شود و سه بازیگر اصلی شامل صادرکننده، واردکننده و بانک عامل را درگیر می‌کند.10 مراحل گام‌به‌گام انجام این رویه بازرگانی به شرح زیر است:

مرحله اول: ثبت آگهی واگذاری پروانه صادراتی توسط صادرکننده

در گام نخست، صادرکننده برای اعلام آمادگی جهت واگذاری منابع ارزی خود، وارد سامانه جامع تجارت شده و نقش بازرگان خود را انتخاب می‌کند.4 پس از ورود به بخش «عملیات ارزی» و انتخاب منوی «مدیریت ارز حاصل از صادرات»، صادرکننده می‌تواند اطلاعات کوتاژ صادراتی خود را در قالب آگهی واگذاری ثبت نماید.4 ثبت این آگهی اگرچه اختیاری است، اما بستری امن برای ارتباط مستقیم و بدون واسطه با واردکنندگان متقاضی فراهم می‌کند و صرافی‌ها را از چرخه معاملات حذف می‌نماید.14

مرحله دوم: ثبت سفارش توسط واردکننده

واردکننده پس از تفاهم با صادرکننده بر سر نرخ توافقی ارز، باید نسبت به ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت اقدام کند.14 در زمان تکمیل اطلاعات در تب مالی و بانکی ثبت سفارش، واردکننده باید فیلد «نوع عملیات ارزی» را روی حالت «بانکی» و فیلد «تأمین ارز» را روی گزینه «از محل صادرات دیگران» تنظیم نماید.17

مرحله سوم: مراجعه به بانک عامل و درخواست تخصیص ارز

واردکننده مدارک ثبت سفارش خود را به بانک عامل ارائه داده و خواستار تامین ارز می‌شود.18 بانک عامل موظف است با مراجعه به پرتال ارزی بانک مرکزی، درخواست گواهی ثبت آماری از نوع «ارز اشخاص» و از محل صادرات دیگران را ثبت کند.18 پس از تایید گواهی ثبت آماری توسط بانک مرکزی، بانک عامل اقدام به ثبت اطلاعات پروانه صادراتی در سامانه تامین ارز می‌نماید.18

مرحله چهارم: تایید واگذاری توسط صادرکننده

در این مرحله، یک درخواست تاییدیه به صورت سیستمی به کارتابل صادرکننده در سامانه جامع تجارت ارسال می‌شود.19 صادرکننده موظف است با مراجعه به بخش مدیریت ارز حاصل از صادرات، رضایت خود را از واگذاری امتیاز پروانه صادراتی به واردکننده مربوطه به ثبت برساند تا پرونده به گام بعدی منتقل گردد.4

مرحله پنجم: تودیع وثیقه و ثبت اسناد حمل

واردکننده ملزم است تضامین و وثایق لازم را نزد بانک عامل تودیع کند.18 بر اساس تسهیلات جدید سال ۱۴۰۵، حداکثر وثیقه مورد نیاز جهت رفع تعهد ارزی از ۳۵ درصد به ۱۵ درصد کاهش یافته و بانک‌ها مجاز هستند چک، سفته یا ترکیبی از آن‌ها را به عنوان تضمین بپذیرند.20 پس از آن، بانک عامل اسناد حمل را در سامانه مدیریت تعهدات ارزی کشور (سمتاک) ثبت نموده و حواله ارزی صادر می‌شود.18

مرحله ششم: دریافت کد ساتا و ترخیص کالا از گمرک

بانک عامل پس از تایید نهایی تراکنش‌ها، شماره رهگیری اعلامیه تامین ارز (کد ساتا) را صادر و در اختیار واردکننده قرار می‌دهد.18 واردکننده با ارائه این کد به گمرک، کالا را اظهار و ترخیص نهایی می‌نماید.21

مهلت‌های قانونی رفع تعهد ارزی واردات

واردکنندگان کالا موظف هستند پس از تخصیص و دریافت ارز، در مهلت‌های قانونی تعیین‌شده نسبت به ترخیص کالا و ارائه اسناد به بانک عامل جهت رفع تعهد وارداتی خود اقدام نمایند.2 این مهلت‌ها بر اساس نوع کارت بازرگانی و ماهیت کالا متفاوت است:

  • بازرگانان عادی (کارت بازرگانی حقیقی یا حقوقی عادی): حداکثر ۶ ماه از تاریخ صدور اعلامیه تامین ارز.2
  • تولیدکنندگان (دارای پروانه بهره‌برداری یا جواز تاسیس): حداکثر ۸ ماه جهت ترخیص و رفع تعهد ارزی.2
  • ماشین‌آلات و تجهیزات خط تولید (مشمول دوره ساخت): این گروه از کالاها با تایید دستگاه‌های ذی‌ربط تا ۲۸ ماه قابل تمدید هستند.2
واگذاری ارز صادراتی به واردکنندگان

قوانین سهمیه‌های ارزی، تلفن همراه و خودرو در سال ۱۴۰۵

سیاست‌گذاری‌های تجاری وزارت صمت در سال ۱۴۰۵ با هدف کنترل منابع ارزی کشور و تخصیص بهینه آن‌ها به صنایع استراتژیک، با تغییرات و محدودیت‌های هوشمندانه‌ای همراه بوده است.3 یکی از بزرگ‌ترین تصمیمات اتخاذ شده، حذف کامل «سقف و سابقه واردات» و سیستم «بهینه‌سازی ارزی» برای واردات کالاهای اساسی کشور در فروردین‌ماه ۱۴۰۵ بود.25 بر اساس مصوبه هیئت دولت، با هدف تامین امنیت غذایی و بهبود معیشت مردم، کلیه اشخاص حقیقی و حقوقی واجد شرایط می‌توانند بدون محدودیت سابقه، اقدام به ثبت سفارش و واردات کالاهای اساسی نمایند.25

در بخش سهمیه‌های ارزی دوره‌ای، سهمیه واردات حوزه‌های تولیدی و بازرگانی برای فصل بهار سال ۱۴۰۵ به میزان ۴۰ درصد میانگین سهمیه‌های بهار سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ تعیین و در سامانه اعمال گردید.24 تمامی مصارف ارزی معتبر سال ۱۴۰۵ (به جز مصارف حوزه تلفن همراه) پس از کسر ارزش تامین‌یافته در سال ۱۴۰۴، به سهمیه سال جدید منتقل می‌شوند.24 استثنا شدن حوزه تلفن همراه از برخی از این تسهیلات انتقالی، تصمیمی کلیدی برای جلوگیری از نوسانات قیمتی ناشی از کالاهای لوکس مصرفی بر سبد کالاهای اساسی مردم به شمار می‌رود.3

در حوزه ناوگان ترابری و کشنده‌ها، سامانه جامع تجارت در خردادماه ۱۴۰۵ سهمیه واردات کشنده‌ها را صرفاً برای اشخاص و شرکت‌های معرفی‌شده از سوی دفتر صنایع خودرو و حمل‌ونقل وزارت صمت فعال کرده است و ثبت سفارش خارج از این سهمیه‌ها غیرمجاز خواهد بود.28 همچنین در خصوص واردات خودرو بدون انتقال ارز برای اشخاص حقیقی، بر اساس بند ۹ ماده ۳۸ قانون مقررات صادرات و واردات، ورود خودروهای صفر کیلومتر با ارزش کمتر از ۲۰ هزار یورو (با اولویت خودروهای زیر ۱۰ هزار یورو FOB) منوط به تایید استانداردهای ملی و محیط زیست و عرضه نهایی در بورس کالا شده است.29

عواقب عدم رفع تعهد ارزی و ضمانت‌های اجرایی قانون قاچاق

برخورد سیستم‌های نظارتی با عدم برگشت ارز صادراتی یا عدم ایفای تعهدات وارداتی در مهلت‌های مقرر، بسیار قاطع و پیشگیرانه است.2 عدم اقدام به موقع، عواقب تجاری و کیفری سنگینی برای فعالان اقتصادی در پی دارد 2:

  • تعلیق و عدم تمدید کارت بازرگانی: اولین اقدام انضباطی، غیرفعال‌سازی کارت بازرگانی صادرکننده یا واردکننده متخلف است.2
  • مسدودسازی ثبت سفارش: ممانعت از صدور هرگونه مجوز جدید وارداتی، صادراتی و تولیدی در سامانه‌های ملی.30
  • جرایم مالی نقدی سنگین: جریمه‌های مقرر بر اساس حجم عدم تعهد ارزی.2
  • قاچاق‌انگاری حرفه‌ای: پرونده‌های عدم رفع تعهد ارزی با ارزش بیش از ۳ میلیون یورو یا معادل آن، به عنوان قاچاق سازمان‌یافته ارز تلقی شده و متهمان علاوه بر ابطال کارت بازرگانی و محرومیت‌های ۱ تا ۱۰ ساله از فعالیت‌های تجاری، به حبس‌های تعزیری محکوم خواهند شد.30
  • تغییرات در مقررات بازار ارز تجاری: شایان ذکر است که مهلت تسویه پایاپای در سامانه معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله با هدف ایجاد انعطاف برای بازرگانان، از ۷ روز کاری به ۱۰ روز کاری افزایش یافته است تا از وقوع جرایم ناخواسته ناشی از تاخیرهای بانکی جلوگیری شود.32

مقایسه و مزایای استراتژیک واگذاری ارز توافقی در مرکز مبادله

راه اندازی تالار دوم بازار ارز تجاری در مرکز مبادله ارز و طلای ایران به عنوان جایگزین نوین معاملات ارز اشخاص، تحولی بزرگ در تسهیل تجارت رسمی کشور ایجاد کرده است.8 فعالان بخش خصوصی پیش از این در سامانه‌هایی نظیر نیما با محدودیت‌های شدید قیمتی و صف‌های طولانی تخصیص ارز روبرو بودند.16 با آغاز به کار رسمی بازار ارز تجاری، امکان توافق مستقیم و آزادانه بر سر قیمت امتیاز صادراتی میان صادرکننده و واردکننده به وجود آمده است که جذابیت اقتصادی صادرات غیرنفتی را چند برابر می‌کند.13

علاوه بر این، تصمیمات جدید بانک مرکزی اجازه فروش ارز پیش‌دریافت صادراتی (قراردادهای پیش‌فروش کالا) و همچنین ارز مازاد بر ارزش کوتاژهای صادراتی را در این بازار صادر کرده است که به افزایش نقدینگی و عمق‌بخشی به معاملات ارزی کشور کمک شایانی می‌کند.34 فرآیند سیستمی و یکپارچه تایید اطلاعات و کارسازی حواله‌ها ظرف حداکثر ۱۴ روز کاری توسط بانک‌های عامل، ریسک‌های نکول و امنیت معاملات را به کمترین میزان ممکن رسانده است.8

جمع بندی

قوانین و مقررات ارزی سال ۱۴۰۵ با تمام پیچیدگی‌ها و رویکردهای انقباضی، مسیرهای تسهیل‌گر هوشمندانه‌ای نظیر واگذاری ارز در بازار تجاری مرکز مبادله و درگاه مصالحه ریالی ۵ درصدی را برای بقای خطوط تولید و رونق تجارت غیرنفتی کشور پیش‌بینی کرده است.1 به صادرکنندگان و واردکنندگان توصیه می‌شود با رصد مداوم تعهدات ارزی باز خود در سامانه جامع تجارت، اقدامات مربوط به رفع تعهد را به روزهای پایانی مهلت‌های قانونی موکول نکنند.1

ارزیابی دقیق ترازنامه‌های مالی پیش از اقدام به مصالحه ریالی و استفاده بهینه از تالار دوم مرکز مبادله جهت دستیابی به نرخ‌های منصفانه توافقی، کلید موفقیت بازرگانان حرفه‌ای در این اتمسفر اقتصادی است.1 اکنون بهترین زمان برای ورود به سامانه جامع تجارت، پایش کوتاژها و بهره‌گیری از فرصت واگذاری ارزی تا پایان مردادماه ۱۴۰۵ است.1

سوالات متداول (FAQ)

مهلت قانونی بازگشت ارز حاصل از صادرات در سال ۱۴۰۵ برای صادرکنندگان چقدر است؟

مهلت بازگشت ارز برای صادرکنندگان محصولات پتروشیمی، فلزی و فولادی حداکثر ۸۰ روز است.7 برای سایر گروه‌های کالایی، صادرکنندگان موظف هستند ظرف مدت ۴ ماه حداقل ۶۰ درصد تعهدات ارزی خود را ایفا کنند تا مشمول جرایم و محدودیت‌های کارت بازرگانی نشوند.2

شرایط و مهلت استفاده از پروانه‌های صادراتی سال ۱۴۰۱ به بعد برای واردات چیست؟

بر اساس بخشنامه بانک مرکزی، صادرکنندگان دارای پروانه‌های صادراتی سال ۱۴۰۱ به بعد می‌توانند تا حداکثر ۳۱ مردادماه ۱۴۰۵ از این منابع جهت واردات کالاهای اساسی و ضروری خطوط تولید استفاده کنند، به شرط آنکه کالاها دارای قبض انبار تا تاریخ ۹ خرداد ۱۴۰۵ باشند.1

مکانیزم مصالحه ریالی ۵ درصدی برای پروانه‌های سررسید شده چگونه است؟

صادرکنندگانی که مهلت قانونی ۱۵ ماهه برگشت ارز آن‌ها منقضی شده، می‌توانند با تادیه جریمه‌ای معادل ۵ درصد ارزش ریالی تعهد ایفانشده خود (بر اساس نرخ روز حواله مرکز مبادله)، قفل پروانه را در سامانه جامع تجارت باز کنند.1 البته این اقدام موجب ابطال تمامی مشوق‌ها و معافیت‌های مالیاتی آن پروانه خواهد شد.1

آیا در سال ۱۴۰۵ محدودیتی برای سقف و سابقه واردات کالاهای اساسی وجود دارد؟

خیر؛ هیئت دولت در مصوبه‌ای به منظور روان‌سازی تامین زنجیره غذایی و معیشت کشور، محدودیت‌های مربوط به سقف و سابقه فعالیت و همچنین بهینه‌سازی ارزی را در رویه واردات در مقابل صادرات برای کالاهای اساسی به طور کامل حذف کرده است.25

کاهش میزان تودیع وثیقه ارزی واردات در سال ۱۴۰۵ به چه میزان بوده است؟

بر اساس ابلاغیه جدید، میزان وثیقه مورد نیاز برای رفع تعهد ارزی واردات از حداکثر ۳۵ درصد به حداکثر ۱۵ درصد کاهش یافته است که بازرگانان می‌توانند آن را به صورت چک، سفته یا ترکیبی از هر دو به تشخیص بانک عامل تودیع کنند.20 همچنین مهلت رفع تعهد ارزی از ۳ ماه به ۶ ماه افزایش یافته است.20

واگذاری ارز صادراتی به واردکنندگان

منابع

  1. گشایش گره کور تامین ارز؛ فرصت ویژه با یک شرط – ایسنا, accessed on June 7, 2026, https://www.isna.ir/news/1405031307560/%DA%AF%D8%B4%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%AF%D8%B1%D9%87-%DA%A9%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D8%B4%D8%B1%D8%B7
  2. رفع تعهدات ارزی صادرات و واردات | نکات ضروری اردیبهشت ۱۴۰۴ – گروه بازرگانی تجارت طلایی, accessed on June 7, 2026, https://tepbusiness.ir/resolving-foreign-exchange-obligations/
  3. پایان بلاتکلیفی در بازار تجارت / فرصت طلایی برای بازرگانان – تابناک | TABNAK, accessed on June 7, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/1362800/%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86
  4. رفع تعهد ارزی صادرات و واردات چیست – آخرین بخشنامه سال ۱۴۰۵ – دستورالعمل – ثبت آشا, accessed on June 7, 2026, https://www.ashasabt.com/web/548/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C.html
  5. ابلاغیه جدید بانک مرکزی درباره واگذاری پروانه‌های صادراتی – انجمن نوردکاران فولادی ایران (انفا), accessed on June 7, 2026, https://irsra.ir/blog/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D8%A7%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1/
  6. تسهیل واردات از محل ارز صادرات – دنیای اقتصاد, accessed on June 7, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/4273992-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
  7. پیشنهاد تمدید مصالحه ریالی صادرکنندگان تا پایان شهریور – خبرگزاری مهر, accessed on June 7, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6846127/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%84%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1
  8. تالار دوم ارز تجاری، بازاری انعطاف‌پذیر و شفاف برای جایگزینی بازار ارز اشخاص – دنیای اقتصاد, accessed on June 7, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%A2%D9%86%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-192/4207041-%D8%AA%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%B9%D8%B7%D8%A7%D9%81-%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1-%D8%B4%D9%81%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B4%D8%AE%D8%A7%D8%B5
  9. بایگانی‌های رفع تعهد ارزی – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on June 7, 2026, https://ixport.ir/category/export/export-rules/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C/
  10. رفع تعهد ارزی واردات و صادرات 1405 – بازرگانی صباغی زاده, accessed on June 7, 2026, https://sorattarkhis.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C/
  11. آیین نامه اجرایی تبصره (6) بند (ح) ماده (2) مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز, accessed on June 7, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=5052858850309472614
  12. صادرات خدمات «معاف از رفع تعهد ارزی» است؟ – مسیر اقتصاد, accessed on June 7, 2026, https://masireqtesad.ir/206882/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B3/
  13. تعهد ارزی در صادرات خشکبار چیست؟ ✔️ آموزش ۰ تا ۱۰۰ برای صادرکنندگان – نوبرینه, accessed on June 7, 2026, https://nobarine.ir/%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B4%DA%A9%D8%A8%D8%A7%D8%B1/
  14. فرایند واردات در مقابل صادرات غیر تسهیل شد – خبرگزاری مهر, accessed on June 7, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6111202/%D9%81%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF
  15. آموزش قدم به قدم نحوه ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت ایران | هانزا – شرکت هنزا ناو دریا, accessed on June 7, 2026, https://www.hansanav.com/articles/detail/product-registration-training/
  16. فروش مستقیم ارز صادرکنندگان به واردکنندگان در سامانه جامع تجارت, accessed on June 7, 2026, https://ippfa.ir/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D9%82%DB%8C%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
  17. امکان ثبت سفارش از محل های تامین ارز از محل صادرات دیگران و حساب ارزی دیگران – آیکسپورت, accessed on June 7, 2026, https://ixport.ir/order-registration-from-foreign-exchange-sources/
  18. واگذاری پروانه صادراتی, accessed on June 7, 2026, https://wikiplast.ir/uploads/files/134401_-210166.pdf
  19. 1 واردات در مقابل صادرات خود, accessed on June 7, 2026, https://www.winworld.ir/wp-content/uploads/2020/06/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA.pdf
  20. امکان ثبت سفارش از محل صادرات و محل حساب ارزی وارد کننده – چاینا اکسپرس, accessed on June 7, 2026, https://iranchinaejob.ir/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
  21. ۱۴ گام واردات در مقابل صادرات غیر – تابناک | TABNAK, accessed on June 7, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/897758/%DB%B1%DB%B4-%DA%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%DB%8C%D8%B1
  22. روش تعیین منشأ ارز و اظهار شناسه ره‌گیری – شرکت بازرگانی سپاهان همراه, accessed on June 7, 2026, https://sepahanhamrah.com/%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%85%D9%86%D8%B4%D8%A3-%D8%A7%D8%B1%D8%B2/
  23. کوتاژ گمرکی چیست؟ مراحل، کاربرد و نکات مهم در ترخیص کالا, accessed on June 7, 2026, https://avantarkhis.com/blog/customs-cottage/
  24. سهمیه‌های ارزی واردات حوزه‌های بازرگانی و تولیدی برای بهار ۱۴۰۵ اعلام شد – ایرنا, accessed on June 7, 2026, https://www.irna.ir/news/86099405/%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5
  25. سقف و سابقه از واردات کالاهای اساسی برداشته شد – تجارت نیوز, accessed on June 7, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AF
  26. حذف سقف و سابقه واردات در مقابل صادرات / تسویه بدهی ۴ میلیارد دلاری – Asriran, accessed on June 7, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1142105/%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B3%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DB%B4-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C
  27. سقف و سابقه از واردات کالاهای اساسی برداشته شد – مشرق نیوز, accessed on June 7, 2026, https://www.mashreghnews.ir/news/1805171/%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%88-%D8%B3%D8%A7%D8%A8%D9%82%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF
  28. سهمیه واردات کشنده در سال ۱۴۰۵ فعال شد، ثبت سفارش فقط برای دارندگان سهمیه! – با کامیون, accessed on June 7, 2026, https://bakamion.ir/blog/new-trucks-register/
  29. شرایط واردات خودرو خارجی – خرداد 1405 – Khodro45, accessed on June 7, 2026, https://khodro45.com/mag/car-import/
  30. رفع تعهد ارزی (روشهای رفع تعهد ارزی + سامانه و معافیت ها) – زنجیره هوشمند صادرات, accessed on June 7, 2026, https://exportsmartchain.com/blog/clearing-foreign-exchange-obligation
  31. جریمه نقدی و حبس تعزیری به مجازات عدم رفع تعهد ارزی صادرکنندگان اضافه شد, accessed on June 7, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/42210/%D8%AC%D8%B1%DB%8C%D9%85%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%D8%AD%D8%A8%D8%B3-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C
  32. مرکز مبادله ارزی – باشگاه خبرنگاران جوان, accessed on June 7, 2026, https://yjc.ir/fa/tags/1119231/1/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C
  33. امتیاز صادراتی رسمی شد, accessed on June 7, 2026, https://ttfidar.com/%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D8%AF/
  34. فروش ارز پیش‌دریافت و مازاد بر کوتاژ صادراتی در مرکز مبادله ممکن شد – خبرگزاری مهر, accessed on June 7, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6482033/%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1-%DA%A9%D9%88%D8%AA%D8%A7%DA%98-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87-%D9%85%D9%85%DA%A9%D9%86
  35. راهنمای معاملات سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران – Rb Trading Group, accessed on June 7, 2026, https://rbtradinggroup.com/trading-system-forex-trading/