واردات نهاده ‌های دامی از روسیه ۱۴۰۵

راهنمای استراتژیک و عملیاتی واردات نهاده‌ های دامی از روسیه ۱۴۰۵؛ ترخیص، استانداردها و تحولات تجارت

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۰۳ اسفند ۱۴۰۴

تأمین امنیت غذایی در بازارهای نوظهور و اقتصادهای در حال توسعه، به طور مستقیم به پایداری زنجیره تأمین نهاده‌های استراتژیک دامی وابسته است. در اکوسیستم بازرگانی خارجی ایران، روسیه به عنوان شریک راهبردی و بزرگترین تأمین‌کننده غلات در حوزه دریای خزر، نقشی کلیدی در توازن بازار داخلی ایفا می‌کند.1

با توجه به تغییرات بنیادین در سیاست‌های ارزی کشور در سال ۱۴۰۴ و تحولات ژئوپلیتیک که منجر به تقویت کریدور شمال-جنوب شده است، فرآیند واردات نهاده‌هایی نظیر ذرت، جو و کنجاله سویا از مبدأ فدراسیون روسیه وارد فاز جدیدی از پیچیدگی‌های فنی و در عین حال تسهیل‌گری‌های قانونی شده است.3 تحلیل «واردات نهاده ‌های دامی از روسیه ۱۴۰۵» به عنوان یک سند تخصصی برای مدیران بازرگانی و سیاست‌گذاران حوزه تأمین، به بررسی موشکافانه تمامی ابعاد این تجارت، از منبع‌یابی و مکانیزم‌های پرداخت ارزی جایگزین سوئیفت تا استانداردهای بهداشتی سخت‌گیرانه و عملیات لجستیکی در بنادر شمالی می‌پردازد.

پارادایم جدید تجارت کشاورزی ایران و روسیه در افق ۲۰۲۶

روابط تجاری میان تهران و مسکو در بخش کشاورزی در سال ۲۰۲۵ میلادی با رشد ۲۰ درصدی روبرو بوده است که نشان‌دهنده عمق استراتژیک این همکاری‌ها در مواجهه با محدودیت‌های بین‌المللی است.2 روسیه با درک نیاز مبرم بازار ایران، سهمیه صادرات غلات خود را برای نیمه دوم فصل زراعی ۲۰۲۶ (فوریه تا ژوئن) به ۲۰ میلیون تن افزایش داده است تا مازاد تولید ۱۳۷ میلیون تنی خود را به بازارهای هدف تزریق کند.5 برای بازرگان ایرانی، این افزایش سهمیه به معنای پایداری بیشتر در زنجیره تأمین و کاهش ریسک عدم ایفای تعهدات از سوی فروشنده روسی است.

با این حال، قیمت‌گذاری غلات در روسیه تابعی از مکانیزم پیچیده عوارض صادراتی شناور (Grain Damper) است. این مکانیزم که از سال ۲۰۲۱ اجرایی شده، بر اساس مابه‌التفاوت قیمت‌های شاخص بازار و قیمت‌های پایه (Reference Prices) عمل می‌کند.7 در سال ۲۰۲۶، قیمت پایه برای گندم ۱۸,۰۰۰ روبل و برای جو و ذرت ۱۷,۸۷۵ روبل تعیین شده است که عوارض صادراتی معادل ۷۰ درصد مابه‌التفاوت قیمت واقعی با این ارقام است.7 نوسانات هفتگی این عوارض مستقیماً بر قیمت CFR بنادر ایران اثرگذار است و تحلیلگران بازار باید این داده‌ها را به عنوان متغیر اصلی در پیش‌بینی بهای تمام شده کالا لحاظ کنند.8

مشخصات قیمتی و تعرفه‌ای نهاده‌ها (۱۴۰۴)کد تعرفه (HS Code)سقف قیمت ارزی (یورو/تن)حقوق ورودی گمرکی
ذرت دامی10059010260 – 2651%
جو دامی10039000230 – 2451%
کنجاله سویا23040000375 – 4201%
واردات نهاده ‌های دامی از روسیه ۱۴۰۵

تحلیل زیرساخت‌های لجستیکی و بنادر استراتژیک در کریدور خزر

بنادر شمالی ایران شامل امیرآباد، انزلی و نوشهر، شریان‌های حیاتی ورود نهاده‌های دامی محسوب می‌شوند.3 بندر امیرآباد در شرق مازندران، با دارا بودن ۱۵ پست اسکله و اتصال مستقیم به شبکه ریلی سراسری، به عنوان “هاب غلات شمال” شناخته می‌شود.15 ظرفیت سیلوهای این بندر با سرمایه‌گذاری بخش خصوصی در سال ۱۴۰۴ به طرز چشمگیری افزایش یافته است؛ به طوری که پروژه‌های جدید ۸۰ هزار تن به ظرفیت نهایی نگهداری غلات افزوده و مجموع توان ذخیره‌سازی را به سطحی بی‌سابقه رسانده‌اند.17

بندر انزلی نیز به عنوان قدیمی‌ترین و فعال‌ترین بندر دریای خزر، با واردات بیش از یک میلیون تن کالای اساسی در سال ۱۴۰۳، نقش مکملی برای امیرآباد ایفا کرده است.3 مزیت اصلی انزلی، قرارگیری در منطقه آزاد تجاری است که معافیت‌های مالیاتی و انبارداری ویژه‌ای را برای واردکنندگان فراهم می‌آورد.3 حمل و نقل در این مسیر عمدتاً توسط کشتی‌های “رودخانه-دریا” (River-Sea) با ظرفیت ۳۰۰۰ تا ۵۰۰۰ تن انجام می‌شود که مدل‌های “ولگو-بالت” (Volgo-Balt) به دلیل انطباق با عمق کم کانال ولگا و رودخانه‌های روسیه، رایج‌ترین ناوگان در این تجارت هستند.19 با این حال، کمبود ناوگان ملکی ایران (حدود ۶۱ فروند در مقابل نیاز ۱۰۰ فروندی) همچنان یکی از گلوگاه‌های هزینه‌ای در این مسیر است.21

فرآیند گام‌به‌گام عملیات اجرایی واردات از منبع‌یابی تا ترخیص

واردات نهاده‌های دامی یک فرآیند پیچیده ۲۵ مرحله‌ای است که نیازمند هماهنگی دقیق بین نهادهای نظارتی داخلی و طرف‌های خارجی است.22

۱. بررسی شرایط قانونی و دریافت کارت بازرگانی: گام نخست، اطمینان از مجاز بودن تعرفه و داشتن کارت بازرگانی معتبر با سقف رتبه‌بندی مناسب است.22

۲. منبع‌یابی و استعلام قیمت: شناسایی تأمین‌کنندگان معتبر در روسیه (مانند مناطق روستوف، آستاراخان و اولیا) و دریافت پروفرما.1

۳. ثبت سفارش و اخذ مجوزهای ارزی: در سال ۱۴۰۴، دولت اجازه داده است که ثبت سفارش برای برخی نهاده‌ها حتی پس از ورود کالا به مرز انجام شود تا از رسوب کالا جلوگیری شود.4

۴. عقد قرارداد بین‌المللی و پرداخت: استفاده از سیستم‌های پیام‌رسان مالی متصل شده بین ایران و روسیه (SEPAM و SPFS) برای انتقال وجه به صورت روبل یا ریال برون‌مرزی.25

۵. بارگیری و بازرسی در مبدأ: استقرار شرکت‌های بازرسی بین‌المللی نظیر SGS یا IGI برای تأیید کیفیت و کمیت محموله در بنادر روسیه.27

۶. حمل دریایی و ورود به بندر مقصد: پایش موقعیت کشتی در دریای خزر و آماده‌سازی اسناد ترخیص پیش از رسیدن کالا.22

۷. اظهار گمرکی و بازرسی بهداشتی: ثبت کالا در سامانه EPL و نمونه‌برداری توسط سازمان دامپزشکی جهت بررسی آلودگی‌های مایکوتوکسین.14

۸. صدور پروانه سبز و عرضه در سامانه بازارگاه: تمامی نهاده‌های وارداتی موظف به عرضه در سامانه بازارگاه تحت نظارت وزارت جهاد کشاورزی هستند تا توزیع عادلانه بین تولیدکنندگان تضمین شود.22

الزامات فنی و استانداردهای سازمان دامپزشکی و سازمان ملی استاندارد

کیفیت نهاده‌های وارداتی از روسیه مرز میان سودآوری و ضرر هنگفت است. سازمان دامپزشکی (IVO) و سازمان استاندارد (INSO) نظارت‌های متداخلی بر این حوزه دارند.32 استاندارد ملی شماره ۱۴۴۵ برای ذرت دامی و استاندارد شماره ۸۰۰ برای کنجاله سویا، شاخص‌های فیزیکوشیمیایی و میکروبیولوژی محموله‌ها را تعیین می‌کنند.34 آزمایش‌های کلیدی شامل اندازه‌گیری رطوبت، وزن حجمی، دانه‌های آسیب‌دیده و به ویژه باقیمانده سموم و آفلاتوکسین است که در صورت عدم انطباق، منجر به ممنوعیت ترخیص و مرجوع شدن کالا می‌گردد.14

یکی از چالش‌های جدی واردکنندگان در بنادر شمالی، موازی‌کاری‌های اداری است؛ به طوری که ۹۵ درصد آزمایش‌های این دو سازمان مشابه است و این موضوع سرعت ترخیص را کاهش می‌دهد.33 با این حال، در سال ۱۴۰۴، با هدف افزایش امنیت غذایی، پروتکل‌های بهداشتی جدیدی بین ایران و روسیه امضا شده است که بر مبنای آن، گواهی‌های بهداشتی صادره از سوی مراجع روسی در صورت تأیید سیستمی، با فرآیند نمونه‌برداری تصادفی سریع‌تر ترخیص می‌شوند.36 همچنین استقرار دائمی تیم‌های تخصصی دامپزشکی در بنادر مازندران منجر به صدور مجوزهای ترخیص در کمتر از ۲۴ ساعت برای محموله‌های منطبق شده است.37

مهندسی مالی و مکانیزم‌های پرداخت ارزی در عصر تحریم

در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، وابستگی به سیستم مالی غرب (SWIFT) در تجارت ایران و روسیه به حداقل رسیده است. اتصال شبکه بانکی دو کشور از طریق سامانه‌های جایگزین، امکان گشایش اعتبارات اسنادی (LC) و حواله‌های ارزی را به صورت مستقیم فراهم آورده است.25 واردکنندگان ایرانی اکنون می‌توانند از روش‌های متنوعی برای تسویه حساب استفاده کنند:

  • روبل روسیه و ریال ایران: استفاده از ارزهای ملی در تراکنش‌های دوجانبه برای کاهش ریسک نوسانات دلار و یورو.39
  • تهاتر کالا با کالا (Barter Trade): صادرکنندگان محصولات کشاورزی ایران (میوه و صیفی‌جات) می‌توانند تعهدات ارزی خود را از طریق واردات نهاده‌های دامی ایفا کنند که این موضوع در بخشنامه‌های سال ۱۴۰۴ وزارت جهاد کشاورزی به رسمیت شناخته شده است.4
  • حساب‌های واسط در کشورهای ثالث: استفاده از کارگزاری‌های بانکی در امارات یا چین برای تسویه با تأمین‌کنندگانی که همچنان تمایل به دریافت ارزهای بین‌المللی دارند.41

ریسک اصلی در این بخش، تاخیر در تخصیص ارز توسط بانک مرکزی ایران است که گاهی تا ۷ ماه به طول می‌انجامد و منجر به تحمیل هزینه‌های انبارداری سنگین به بازرگانان می‌شود.23

تحلیل اقتصادی عوارض، مالیات‌ها و بهای تمام شده کالا

قانون بودجه سال ۱۴۰۴ با نگاهی حمایتی به سفره مصرف‌کننده، حقوق ورودی نهاده‌های دامی را ۱ درصد تعیین کرده است.13 علاوه بر این، عوارض یک درصدی از ارزش واردات جهت حمایت از تولید داخل و تأمین سرمایه در گردش صنعت دامپروری وصول می‌شود.23 با این حال، پیش‌بینی‌ها برای سال ۱۴۰۵ نشان‌دهنده تغییر در نرخ مالیات بر ارزش افزوده (VAT) از ۱۰ به ۱۲ درصد است که می‌تواند فشار هزینه‌ای جدیدی بر زنجیره تأمین وارد کند.45

فرمول محاسبه بهای تمام شده در انبار بندر (بدون احتساب سود بازرگانی) به شرح زیر است:

واردکنندگان باید توجه داشته باشند که قیمت نهایی فروش در بازار داخلی توسط ستاد تنظیم بازار و از طریق سامانه بازارگاه کنترل می‌شود؛ لذا مدیریت هزینه‌های جانبی (لجستیک و دموراژ) تنها راه حفظ حاشیه سود در این تجارت رقابتی است.23

مدیریت ریسک و چالش‌های ژئوپلیتیک در تجارت غلات

تجارت با روسیه علیرغم جذابیت‌های لجستیکی، با ریسک‌های غیرعملیاتی همراه است. اولویت دولت روسیه همواره تأمین بازار داخلی خود است و در صورت بروز خشکسالی یا نوسانات شدید قیمت در مسکو، سهمیه‌های صادراتی ممکن است به طور ناگهانی متوقف یا مشمول عوارض سنگین بازدارنده شود.47 همچنین موضوع “حلالیت” در مورد محصولاتی که ممکن است با زنجیره تأمین غیردامی در تماس باشند، و ضرورت دریافت گواهینامه‌های معتبر برای محصولاتی نظیر ژلاتین یا پودر ماهی از روسیه، از نکات فنی است که بازرگانان نباید از آن غافل شوند.35

یکی دیگر از چالش‌های نوظهور، مسائل مرتبط با مالکیت محموله‌ها در بنادر روسیه و ریسک‌های ناشی از جنگ اوکراین است. گزارش‌هایی مبنی بر تلاش برای قانونی‌سازی برخی غلات با منشأ مشکوک از طریق اختلاط با غلات روسیه منتشر شده است که می‌تواند بازرگان ایرانی را در معرض تحریم‌های ثانویه یا چالش‌های حقوقی بین‌المللی قرار دهد.48 بنابراین، انجام فرآیند “اعتبار‌سنجی تأمین‌کننده” (Due Diligence) پیش از واریز هرگونه وجه، حیاتی است.42

نتیجه‌گیری و دورنمای استراتژیک ۱۴۰۵

واردات نهاده‌های دامی از روسیه در سال‌های پیش‌رو، فراتر از یک فعالیت تجاری ساده، به ابزاری برای پدافند غیرعامل در حوزه امنیت غذایی تبدیل شده است. با اتصال سیستم‌های بانکی، تقویت ناوگان دریایی در خزر و تسهیل قوانین ثبت سفارش در سال ۱۴۰۴، مسیر برای حضور فعال‌تر شرکت‌های خصوصی هموار شده است. کلید موفقیت در این بازار، نه در خرید ارزان، بلکه در مدیریت زمان‌بندی لجستیک و تسلط بر استانداردهای بهداشتی است. پیش‌بینی می‌شود با نهایی شدن توافقنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اوراسیا در سال ۱۴۰۵، تعرفه‌های گمرکی برای بسیاری از این اقلام به صفر میل کند، مشروط بر اینکه زیرساخت‌های انبارش در بنادر شمالی همپای این رشد تجارت توسعه یابند.

واردات نهاده ‌های دامی از روسیه ۱۴۰۵

منابع

  1. بهترین روش و مراحل واردات از روسیه+ مشاوره تخصصی – روسیار, accessed on February 6, 2026, https://russiar.net/russia-import/
  2. Russia’s Agricultural Trade with Iran Up 20% In 9M 2025 – RUSSIA’S PIVOT TO ASIA, accessed on February 6, 2026, https://russiaspivottoasia.com/russias-agricultural-trade-with-iran-up-20-in-9m-2025/
  3. گمرک‌های جنوب در مقابل شمال؛ کدام مسیر برای ترخیص کالا بهتر است؟ – اقتصاد آنلاین, accessed on February 6, 2026, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2062071/%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  4. Iran relaxes agricultural import rules to boost food security | TV …, accessed on February 6, 2026, https://tvbrics.com/en/news/iran-eases-agricultural-import-rules-to-boost-food-security-and-support-traders/
  5. Russia doubles grain export quota for 2026 – UkrAgroConsult, accessed on February 6, 2026, https://ukragroconsult.com/en/news/russia-doubles-grain-export-quota-for-2026/
  6. Russian govt sets grain export quota for 2026 at 20 mln tonnes – Interfax, accessed on February 6, 2026, https://interfax.com/newsroom/top-stories/115425/
  7. Duty on grain exports from Russia to be zeroed out on Jan 14 – AgMin – Interfax, accessed on February 6, 2026, https://interfax.com/newsroom/top-stories/115585/
  8. Export duty on Russian wheat, barley, corn remains zero rubles per tonne as of Feb 4, accessed on February 6, 2026, https://interfax.com/newsroom/top-stories/115948/
  9. افزایش ریسک واردات نهاده های دامی از روسیه, accessed on February 6, 2026, https://www.iranavanda.com/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B1%DB%8C%D8%B3%DA%A9-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  10. کد تعرفه (HS Code) 10059010 – ذرت دامی – های‌اکسپورت, accessed on February 6, 2026, https://hi-export.ir/tariff/10059010
  11. ابلاغ سقف ارزی قیمت جدید ذرت دامی، جو دامی و کنجاله سویا – اردیبهشت ۱۴۰۴, accessed on February 6, 2026, https://www.ghazaalholding.com/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%8C-%D8%AC%D9%88-%D8%AF%D8%A7/
  12. قیمت مصوب جهانی – اتحادیه واردکنندگان نهاده های دام و طیور ایران, accessed on February 6, 2026, https://www.iranavanda.com/fa/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/
  13. مالیات بر ارزش افزوده و تعرفه‌های گمرکی در بودجه ۱۴۰۴ – گروه بازرگانی VTC, accessed on February 6, 2026, https://vtcgroup.ir/tax-and-customs-tariffs-1404/
  14. یک میلیون و ۹۶۰ هزار تن نهاده های دامی از بنادر مازندران ترخیص شد – ایرنا, accessed on February 6, 2026, https://www.irna.ir/news/85582185/%DB%8C%DA%A9-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%88-%DB%B9%DB%B6%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5
  15. ظرفیت افزایش ۲ میلیون تنی واردات غلات از پایانه‌های شمال کشور – مسیر اقتصاد, accessed on February 6, 2026, https://masireqtesad.ir/210278/%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%D9%84%D8%A7/
  16. بندر امیرآباد بارانداز غلات و نهاده‌های دامی – بلاغ نیوز, accessed on February 6, 2026, https://www.bloghnews.com/report/500597/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C
  17. ظرفیت نهایی سیلوی غلات بندر امیرآباد به 312 هزار تن افزایش یافت – خبرگزاری موج, accessed on February 6, 2026, https://www.mojnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-62/415972-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B3%DB%8C%D9%84%D9%88%DB%8C-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA
  18. اولویت‌های سرمایه‌گذاری در بندر امیرآباد/ ظرفیت نگهداری ۱۲۰ هزار تن غلات در بندر وجود دارد, accessed on February 6, 2026, https://www.foodpress.ir/news/144ac0b08e124e9987ae29a4a8253af3/%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%B8%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%86%DA%AF%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%DB%B1%DB%B2%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1
  19. VOLGO BALT 228, General Cargo Ship – Details and current position – IMO 8841735 – VesselFinder, accessed on February 6, 2026, https://www.vesselfinder.com/vessels/details/8841735
  20. The Caspian Sea: Ports, Tankers and Shipments, accessed on February 6, 2026, https://oilandgaseurasia.com/articles/p/156/article/1752/
  21. Expanding Maritime Trade Between Iran and Russia in the Caspian Sea: Capacities and Challenges | IRAS, accessed on February 6, 2026, https://www.iras.ir/en/expanding-maritime-trade-between-iran-and-russia-in-the-caspian-sea-capacities-and-challenges/
  22. راهنمای واردات نهاده های دامی – زومین بازار, accessed on February 6, 2026, https://zoominbazar.com/how-to-import-livestock-inputs/
  23. قوانین و روند واردات نهاده‌های دامی در سال ۱۴۰۴ – مهرنجان تجارت اسکندری, accessed on February 6, 2026, https://mehranjan.com/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF/
  24. صفر تا 100واردات از روسیه – شرکت بازرگانی راهکار تجارت پایا, accessed on February 6, 2026, https://rahkartejarat.com/importation/imported-from-russia/
  25. Russia and Iran Unite to Completely Replace SWIFT With Alternative Payment System | Wendyy_ on Binance Square, accessed on February 6, 2026, https://www.binance.com/en/square/post/19094824663617
  26. Iran – Russia: an alternative inter-bank system to skirt Western sanctions – AKE International, accessed on February 6, 2026, https://akegroup.com/2023/02/16/iran-russia-an-alternative-inter-bank-system-to-skirt-western-sanctions/
  27. معرفی 8 شرکت مطرح در حوزه بازرسی کالا در مبدا – فروشگاه اینترنتی تجهیزات صنعتی, accessed on February 6, 2026, https://balaafzar.ir/%D8%A2%DA%AF%D9%87%DB%8C/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-8-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  28. شرکت بین المللی بازرسی کالای تجاری, accessed on February 6, 2026, https://www.igico.com/
  29. مراحل واردات نهاده های دامی – آکادمی باسکول, accessed on February 6, 2026, https://blog.buskool.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C/
  30. لیست شماره استاندارد مواد غذایی, accessed on February 6, 2026, https://goums.ac.ir/files/deputy_pf/pages/Estandard/estandard.xls
  31. اطلاعیه جدید وزارت جهاد کشاورزی در خصوص واردات کنجاله سویا، جو و ذرت – فودپرس, accessed on February 6, 2026, https://www.foodpress.ir/news/56560/%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%DB%8C%D9%87-%D9%85%D9%87%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D8%AC%D9%88-%D9%88-%D8%B0%D8%B1%D8%AA
  32. استانداردهای کیفی نهاده دامی وارداتی به ایران – کیهان متین قرن, accessed on February 6, 2026, http://keyhanmatingharn.com/?p=14808
  33. احتمال توقف واردات نهاده ذرت از روسیه/ هشدار کلامی در خصوص احتمال بروز بحران در بازار نهاده‌های دامی – خبرآنلاین, accessed on February 6, 2026, https://www.khabaronline.ir/news/2026798/%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D9%84%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D8%A7%D8%AD%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%84
  34. استانداردها – شرکت پشتیبانی امور دام کشور, accessed on February 6, 2026, https://old.iranslal.com/index.php/fa/features/dastor/estandard.html
  35. آخرین بروزرسانی کالاهای وارداتی مشمول استاندارد اجباری منتشر شد + دانلود فایل کامل, accessed on February 6, 2026, https://www.iranavanda.com/fa/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B2%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%84%D9%88%D8%AF-%D9%81%D8%A7%DB%8C%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84/
  36. امضای پروتکل بهداشتی ایران و روسیه – ITPNews, accessed on February 6, 2026, https://itpnews.com/home/show/%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7%DB%8C+%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%DA%A9%D9%84+%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C+%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86+%D9%88+%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/21658
  37. مدیرکل دامپزشکی مازندران: نهاده های دامی بدون هیچ خللی از 3 بندر استان ترخیص شد, accessed on February 6, 2026, https://khabarfarsi.com/u/238068245
  38. گمرک امیرآباد مجوز ترخیص کالای اساسی را یک روزه صادر می‌کند | پایگاه خبری جماران, accessed on February 6, 2026, https://www.jamaran.news/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-221/1429190-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%DB%8C%DA%A9-%D8%B1%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF
  39. Iran, Russia Link Banking Systems in Effort to Bypass Western Sanctions – FDD, accessed on February 6, 2026, https://www.fdd.org/analysis/2024/11/13/iran-russia-link-banking-systems-in-effort-to-bypass-western-sanctions/
  40. OFAC Alert – Treasury.gov, accessed on February 6, 2026, https://ofac.treasury.gov/media/933656/download?inline
  41. نقل و انتقالات ارزی و روش‌های انتقال پول در صادرات – سولوتیس, accessed on February 6, 2026, https://solotis.ir/blog/currency-transfers-in-exports/
  42. Iran Import and Export Guide (2025) – TradeAtlas, accessed on February 6, 2026, https://www.tradeatlas.com/en/blog/iran-import-and-export-guide
  43. فرصت واردات نهاده دام روسی از دست رفت – فودنا – خبر فارسی, accessed on February 6, 2026, https://khabarfarsi.com/u/208610384
  44. ١۴٠۴/٨٣٠۴٩ ﺷﻤﺎﺭﻩ: ١۴٠۴/٠١/٢٧ ﺗﺎﺭﯾﺦ: ﻧﺪﺍﺭﺩ ﭘﯿﻮﺳﺖ:, accessed on February 6, 2026, https://img9.irna.ir/d/r2/2025/04/16/0/171801100.pdf?ts=1744803292876
  45. مالیات در بودجه ۱۴۰۵؛ رشد عددی یا اصلاح واقعی؟ – خبرگزاری مهر, accessed on February 6, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6736658/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%D8%AF%D8%AF%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C
  46. افزایش نرخ مالیات بر ارزش افزوده برای تامین حقوق بازنشستگان و کالابرگ – خبرگزاری آنا, accessed on February 6, 2026, https://ana.ir/fa/news/1021156/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D9%88%D8%AF%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%B4%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%A8%D8%B1%DA%AF
  47. تهدید، بیخ گوش صنعت دام و طیور/ افزایش قیمت مرغ و گوشت در راه است؟ – تابناک | TABNAK, accessed on February 6, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/1281720/%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%DB%8C%D8%AE-%DA%AF%D9%88%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B7%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%88-%DA%AF%D9%88%D8%B4%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  48. VOLGO-BALT188 – War & Sanctions, accessed on February 6, 2026, https://war-sanctions.gur.gov.ua/en/transport/ships/360