صادرات گیلاس به روسیه

راهنمای صفر تا صد صادرات گیلاس به روسیه؛ قوانین بسته‌بندی و هزینه‌ها در سال ۱۴۰۵

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۱۷ خرداد ۱۴۰۵

فهرست مطالب

فدراسیون روسیه با داشتن اقلیم سردسیری و زمستان‌های طولانی، با محدودیت‌های ذاتی در تولید بسیاری از محصولات باغی مواجه است و به همین دلیل به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واردکنندگان میوه‌های تازه در جهان شناخته می‌شود.1 در این میان، میوه‌های لوکس و هسته‌داری همچون گیلاس و آلبالو به دلیل حاشیه سود بالا در بازارهای مسکو و سنت‌پترزبورگ، جذابیت ویژه‌ای برای صادرکنندگان ایرانی دارند.1

با اجرایی شدن توافق‌نامه تجارت آزاد میان ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا در سال‌های اخیر، فرصت بی‌نظیری برای حذف تعرفه‌های گمرکی و تسهیل مسیر ترانزیت فراهم شده است.3 موفقیت در این بازار پررقابت و عبور از فیلترهای سخت‌گیرانه بهداشتی روسیه، نیازمند تسلط کامل بر استانداردهای سازمان «روسلخوزنادزور»، به‌کارگیری فناوری‌های نوین پس از برداشت مانند هیدروکولینگ و اتمسفر اصلاح‌شده، و شناخت دقیق ساختار هزینه‌های حمل‌ونقل یخچال‌دار است.5 این گزارش تخصصی، زنجیره تامین و صادرات گیلاس به روسیه را به طور موشکافانه تحلیل می‌کند.

تحلیل موقعیت بازار روسیه و پتانسیل رقابتی گیلاس و آلبالوی ایران

گیلاس و آلبالو حدود یک درصد از کل حجم صادرات میوه کشور ایران را به خود اختصاص می‌دهند، اما به دلیل ارزش ذاتی بالا، درآمد ارزی چشمگیری را نصیب صادرکنندگان می‌کنند.2 بر اساس آمارهای بین‌المللی، نرخ رشد سالانه صادرات گیلاس ایران به روسیه به رقم خیره‌کننده ۲۴۴ درصد رسیده است که این امر نشان‌دهنده پتانسیل بالای بازار و کشش تقاضای مصرف‌کنندگان روس برای این میوه هسته‌دار است.7

در بازار روسیه، کشورهای قدرتمندی مانند ترکیه، چین و آرژانتین رقبای سنتی ایران در عرضه میوه‌های هسته‌دار هستند.1 علاوه بر این، در سطح منطقه‌ای نیز رقبای جدیدی ظاهر شده‌اند؛ به عنوان مثال، صادرات بیش از ۱۰۰ تن گیلاس باکیفیت از ولایت پنجشیر افغانستان به مقصد روسیه و کشورهای آسیای میانه آغاز شده است که نشان‌دهنده افزایش سطح رقابت در این حوزه است.8

با این حال، ایران به دلیل مجاورت جغرافیایی، دسترسی مستقیم به دریای خزر و روابط سیاسی و اقتصادی مطلوب با روسیه، از مزیت ترانزیتی کم‌نظیری برخوردار است.10 اعمال تحریم‌های گسترده علیه روسیه از سوی اتحادیه اروپا، خلاء بزرگی را در زنجیره تامین میوه‌های تازه این کشور ایجاد کرده که صادرکنندگان ایرانی می‌توانند با عرضه محصولات درجه یک و سورت‌شده، سهم بازار خود را در شهرهای مرکزی نظیر مسکو و سنت‌پترزبورگ تثبیت کنند.10 تولیدکنندگان پیشتاز در استان‌های خراسان شمالی، قزوین و همدان توانسته‌اند با بهبود استانداردهای برداشت، نخستین گام‌ها را در تسخیر این بازار بردارند.5

گام‌های فرآیندی و تشریفات قانونی صادرات از ایران به روسیه

فرآیند صادرات میوه‌های هسته‌دار یک زنجیره هماهنگ است که عدم اجرای صحیح هر یک از مراحل آن می‌تواند منجر به اتلاف سرمایه و برگشت خوردن محموله شود.5 صادرکننده ابتدا باید اقدام به شناسایی دقیق بازار هدف و نیازهای خریدار روس نماید.10 پس از توافق اولیه، پیش‌فاکتور یا پروفرما صادر شده و قیمت‌گذاری کالا توسط کمیسیون نرخ‌گذاری گمرک جهت تعیین تعرفه‌های خروجی انجام می‌گیرد.5 دریافت کارت بازرگانی از اتاق بازرگانی، ثبت‌نام در سازمان‌های مالیاتی و گمرکی، و اخذ مجوزهای صادراتی و بهداشتی از گام‌های حقوقی اولیه به شمار می‌روند.11

پس از آماده‌سازی و بسته‌بندی استاندارد کالا، اظهارنامه خروجی در گمرک مبدأ تنظیم شده و ارزیابان گمرک پس از بررسی فیزیکی، محموله را پلمپ می‌کنند.11 در مرحله بعد، صادرکننده موظف است فاکتور فروش نهایی و شناسه کالا را آماده کرده و پس از تایید در اتاق بازرگانی محل، گواهی مبدأ معتبر را دریافت کند.11 هم‌زمان، عقد قرارداد حمل‌ونقل بین‌المللی با شرکت‌های معتبر لجستیکی و صدور بیمه‌نامه رسمی برای پوشش ریسک‌های مسیر الزامی است.5

یکی از نکات کلیدی در هماهنگی‌های لجستیکی دریایی، قانون ده روزه واگذاری کانتینر است؛ صادرکننده از زمان دریافت تاییدیه بوکینگ و واگذاری کانتینر، تنها ۱۰ روز فرصت دارد تا عملیات بارگیری، پلمپ گمرکی و تحویل کانتینر به کشتیرانی را انجام دهد و پس از سپری شدن این مهلت، مشمول پرداخت جریمه حق توقف یا دموراژ خواهد شد.15

استانداردهای سازمان روسلخوزنادزور و مدیریت آفات هسته‌دارها

سازمان فدرال نظارت بر بهداشت دام و گیاه روسیه (روسلخوزنادزور) نظارت‌های بسیار سخت‌گیرانه‌ای را بر روی محموله‌های ورودی کشاورزی اعمال می‌کند.5 این سازمان به‌طور مستمر اقدام به نمونه‌برداری آزمایشگاهی جهت ردیابی باقی‌مانده سموم، فلزات سنگین و حضور آفات قرنطینه‌ای می‌کند.5 تمام باغات تولیدکننده گیلاس و آلبالو در ایران باید تحت فرآیند پایش و شناسه‌دار شدن قرار گیرند و گواهی بهداشت گیاهی و گواهی تطابق دریافت کنند.5

بیماری‌ها و آفات متعددی باغات گیلاس و آلبالو را تهدید می‌کنند که کنترل آن‌ها از نظر گمرک روسیه حیاتی است.16 از مهم‌ترین بیماری‌های باکتریایی می‌توان به شانکر باکتریایی اشاره کرد که پوست تنه درخت را قهوه‌ای کرده و موجب مرگ تنه می‌شود و برای کنترل آن استفاده از سموم مسی مانند بردوفیکس توصیه می‌شود.16 همچنین بیماری لکه غربالی قارچی نیز برگ‌ها و میوه‌های جوان را لکه‌دار می‌کند که مدیریت آن با قارچ‌کش‌های مناسب انجام می‌شود.16

در حوزه آفات، مگس گیلاس یکی از مخرب‌ترین عوامل کاهش کیفیت میوه است؛ حشره ماده درون هر میوه یک تخم می‌گذارد و لارو آن با تغذیه از گوشت میوه باعث لهیدگی و کرم‌زدگی شدید می‌شود که کل محموله صادراتی را از ارزش ساقط می‌کند.16 مبارزه شیمیایی با این آفت با استفاده از سمومی نظیر مالاتیون، دیازینون، سایپرمترین، کلروپریفوس و ایمیداکلوپرید صورت می‌گیرد.19

آفت دیگر، کرم سفید ریشه است که لارو آن ریشه‌های درخت را قطع کرده و باعث ضعف عمومی باغ می‌شود؛ برای کنترل آن شخم عمیق، یخ‌آب زمستانه و سم‌پاشی با ایندوکساکارب کارآمد است.18 همچنین سرخرطومی گیلاس با حمله به جوانه‌ها و میوه‌ها و تخم‌ریزی در هسته، ریزش زودهنگام میوه را به همراه دارد که شخم پاییزه و سم‌پاشی تماسی ۵ تا ۶ روز پس از ریزش گلبرگ‌ها راه حل مبارزه با آن است.21 صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که عملیات سم‌پاشی باید حداقل دو تا سه هفته پیش از برداشت متوقف شود تا باقی‌مانده سموم در آزمایش‌های مرزی روسلخوزنادزور شناسایی نشود و محموله مرجوع نگردد.5

صادرکننده باید علاوه بر اظهارنامه و اسناد استاندارد حمل، گواهی مبدأ معتبر فرم CT-3 را از اتاق بازرگانی ایران دریافت کند تا اثبات شود بیش از ۵۰ درصد ارزش کالا در ایران تولید شده است؛ در غیر این صورت، ترخیص کالا مشمول عوارض عادی ملی روسیه خواهد شد.4

فناوری‌های نوین پس از برداشت: هیدروکولینگ و اتمسفر اصلاح‌شده

گیلاس و آلبالو میوه‌هایی به شدت فرازگرا و حساس به دما هستند که سرعت فسادپذیری بالایی دارند.6 حفظ زنجیره سرما و استفاده از استانداردهای بهینه نگهداری، طول عمر مفید محصول را تا رسیدن به ویترین فروشگاه‌های روسیه تضمین می‌کند.5 شاخص اصلی بلوغ گیلاس برای برداشت، رسیدن مواد جامد قابل حل به ۱۴ تا ۱۶ درصد و تغییر رنگ پوست به قرمز روشن یا ماهاگونی تیره (بسته به رقم) است.6 ساقه میوه باید کاملاً سبز و محکم متصل به آن باقی بماند تا تازگی بار اثبات شود.6

بلافاصله پس از برداشت، دمای مغز میوه به دلیل تابش آفتاب بالا است؛ لذا انجام فرآیند هیدروکولینگ (پیش‌سرمایش سریع با آب سرد) جهت کاهش سریع دمای میوه به صفر درجه سانتی‌گراد قبل از بسته‌بندی، امری حیاتی است.8 به کارگیری کیسه‌های اتمسفر اصلاح‌شده اکتیو در داخل جعبه‌های کارتن یا پلاستیکی ۲.۵ تا ۵ کیلوگرمی استاندارد، نرخ تنفس میوه را کنترل کرده و ماندگاری آن را تا چندین هفته افزایش می‌دهد.5 اطلاعات کلیدی فیزیولوژیک و اتمسفری برای نگهداری بهینه این محصولات در جدول زیر خلاصه شده است:

پارامتر فیزیولوژیک و اتمسفریمیزان بهینه و محدوده استانداردپیامدها و خطرات عدم رعایت استاندارد
دمای نگهداری و حمل۰.۵- تا ۰.۵+ درجه سانتی‌گراد 6دماهای بالاتر باعث پیری سریع، شل شدن بافت و افزایش سرعت پوسیدگی می‌شود 6
رطوبت نسبی محیط۹۰ تا ۹۵ درصد 6رطوبت پایین‌تر باعث پلاسیدگی پوست میوه و قهوه‌ای و خشک شدن ساقه سبز می‌شود 6
غلظت اکسیژن (O2)۳ تا ۱۰ درصد 6غلظت کمتر از ۱ درصد باعث ایجاد حفره در پوست، ترشیدگی و بدطعم شدن میوه می‌شود 6
غلظت دی‌اکسید کربن (CO2)۱۰ تا ۱۵ درصد 6غلظت بالای ۳۰ درصد منجر به قهوه‌ای شدن پوست و تغییر شدید طعم و عطر میوه می‌شود 6
نرخ تولید اتیلنکمتر از ۱ میکرولیتر بر کیلوگرم‌-ساعت (در ۲۰ درجه) 6اتیلن نقش ناچیزی در رسیدن گیلاس دارد و حذف آن اولویت اول فرآیند نیست 6
نرخ تنفس میوه۳ تا ۵ میلی‌لیتر CO2 بر کیلوگرم‌-ساعت (در ۰ درجه) 6در دمای ۲۰ درجه این نرخ به ۲۲ تا ۲۸ افزایش یافته و کل قند و آب میوه به سرعت مصرف می‌شود 6

درج مشخصات کامل محصول شامل نام رقم، کشور مبدا، تاریخ تولید و انقضا به زبان‌های روسی و انگلیسی بر روی بسته‌بندی‌ها، چسبندگی و نفوذ برند در بازار روسیه را افزایش می‌دهد.11

مقررات گمرکی، تعرفه‌های ترجیحی اوراسیا و مأخذهای ترخیص

توافق‌نامه تجارت آزاد میان ایران و کشورهای عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا مسیر همواری را برای حذف عوارض گمرکی حدود ۸۷ درصد از کدهای تعرفه‌ای کالاها ایجاد کرده است.4 با این حال، شرط اصلی بهره‌مندی از این معافیت‌ها، ارائه گواهی مبدأ فرم CT-3 صادرشده توسط اتاق بازرگانی ایران است که تایید کند محتوای تولید داخلی محصول حداقل ۵۰ درصد است.4

در صورت واردات کالا فراتر از سهمیه‌های مصوب یا عدم ارائه گواهی مبدأ معتبر، ترخیص کالا مشمول تعرفه عادی ترجیحی ملی کشور روسیه (MFN) خواهد شد.23 برای تسهیل امور گمرکی و کاهش اختلافات ارزش‌گذاری، گمرک روسیه ارزش‌های پایه‌ای مشخصی را به عنوان مأخذ ترخیص کالاها بر اساس کدهای تعرفه اوراسیا ثبت کرده است.25 جدول زیر ارزش ارزیابی گمرکی برخی از اقلام میوه و صیفی در گمرکات روسیه را نشان می‌دهد:

نوع محصول کشاورزی صادراتیمأخذ ارزش گمرکی ترخیص در روسیه (دلار به ازای هر تن)نوع تعرفه و اولویت گمرکی اوراسیا
گیلاس (Sweet Cherry)۱۹۵ دلار 25تعرفه ترجیحی با ارائه گواهی فرم CT-3 24
آلبالو (Sour Cherry)۱۶۵ دلار 25تعرفه ترجیحی با ارائه گواهی فرم CT-3 24
گوجه‌فرنگی۲۳۰ دلار 25تحت سهمیه مقداری با تعرفه صفر یا تعرفه حمایتی 23
بادمجان۱۷۵ دلار 25مشمول تعرفه ترجیحی اوراسیا 25
خربزه و ملون۱۶۰ دلار 25مشمول تعرفه ترجیحی اوراسیا 25
سیر تازه یا خشک۱۲۵ دلار 25مشمول تعرفه ترجیحی اوراسیا 25
هلو و شلیل۱۱۵ دلار 25مشمول تعرفه ترجیحی اوراسیا 25
سیب درختی۷۵ دلار 25مشمول تعرفه ترجیحی اوراسیا 25

رعایت این مأخذهای ارزش‌گذاری به صادرکنندگان کمک می‌کند تا اظهارنامه‌های گمرکی خود را به صورت دقیق تنظیم کرده و از جریمه‌های ناشی از کم‌اظهاری فرار کنند.11

تحلیل هزینه‌های لجستیک و حمل یخچال‌دار به روسیه در سال ۱۴۰۵

لجستیک به عنوان قلب تپنده صادرات میوه‌های هسته‌دار تازه شناخته می‌شود.5 به دلیل فسادپذیری سریع گیلاس و آلبالو، استفاده از ناوگان یخچال‌دار جاده‌ای یا کانتینرهای یخچال‌دار دریایی (Reefer) مجهز به سیستم‌های کنترل رطوبت و دما در طول مسیر الزامی است.5 انتخاب روش حمل بر اساس زمان تحویل، تناژ محموله و مقصد نهایی در روسیه صورت می‌گیرد.26 برای بارهای سبک و حجیم، مبنای محاسبه کرایه بر اساس حجم و برای بارهای سنگین بر اساس وزن واقعی خواهد بود که قانون گمرکی مرسوم، هر ۱۰۰۰ کیلوگرم را معادل یک مترمکعب (1 CBM) در نظر می‌گیرد.26 جدول زیر هزینه‌های تقریبی و مشخصات انواع روش‌های حمل بار از ایران به روسیه در سال ۱۴۰۵ را مقایسه می‌کند:

روش حمل و نقلنوع بارگیر / تجهیزات لجستیکیبازه کرایه تقریبی (دلار)مدت زمان ترانزیتویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های فنی
زمینی (جاده‌ای)کامیون یخچال‌دار اختصاصی (FTL)۳,۰۰۰ تا ۴,۵۰۰ دلار 28۴ تا ۱۰ روز 28سریع‌ترین روش جاده‌ای از مرز آستارا؛ مناسب انتقال سریع میوه هسته‌دار تازه 26
زمینی (جاده‌ای)کامیون چادری ترانزیت (FTL)۲,۵۰۰ تا ۴,۰۰۰ دلار 28۴ تا ۱۰ روز 28مناسب برای خشکبار و محصولات بادوام؛ به هیچ عنوان برای گیلاس تازه مجاز نیست 28
زمینی مشترکخرده‌بار یخچال‌دار (Groupage)حدود ۱.۵ دلار به ازای هر کیلوگرم 26۵ تا ۱۲ روزارسال مشترک بارهای کوچک؛ تا ۴۰ درصد صرفه‌جویی در هزینه‌ها نسبت به کامیون دربست ($2.5/kg) 26
دریایی (خزر)کانتینر یخچال‌دار ۲۰ فوت (Reefer)۳,۵۰۰ تا ۴,۵۰۰ دلار 26۱۵ تا ۲۵ روز 28هزینه ۲۰٪ تا ۴۰٪ بالاتر از کانتینر معمولی؛ نیاز به اتصال مستمر به برق کشتی در طول مسیر 26
دریایی (خزر)کانتینر معمولی ۲۰ فوت (خشک)۲,۵۵۰ تا ۵,۶۰۰ دلار 26۱۵ تا ۲۵ روز 28ظرفیت تا ۲۰ تن؛ از بنادر امیرآباد یا انزلی به آستراخان؛ مناسب بارهای معدنی و پتروشیمی 15
دریایی (خزر)کانتینر معمولی ۴۰ فوت (خشک)۵,۶۰۰ تا ۸,۶۰۰ دلار 26۱۵ تا ۲۵ روز 28مناسب ارسال بارهای حجیم صنعتی و غلات به مسکو یا سنت‌پترزبورگ 26
هوایی (اکسپرس)بار تجاری عمومی (به ازای هر کیلو)۵ تا ۱۰ دلار 28۲ تا ۵ روز 28سریع‌ترین و ایمن‌ترین روش؛ ترانزیت از فرودگاه امام به مسکو؛ مناسب گیلاس نوبرانه 26
ریلیواگن مسقف باری (به ازای هر واگن)۳۹ دلار بر مترمکعب 26۱۵ تا ۲۲ روز 28ظرفیت بارگیری ۵۵ تا ۷۰ تن؛ مناسب کالاهای فله و سنگین؛ فاقد واگن‌های یخچال‌دار استاندارد 28

علاوه بر کرایه‌های پایه، هزینه‌های خواب راننده در پایانه‌های مرزی به دلیل ترافیک‌های گمرکی حدود ۲۰۰ دلار در روز است.28 هزینه‌های ترمینالی تخلیه و بارگیری بندرعباس یا بنادر شمالی نیز برای کانتینر ۲۰ فوت معادل ۲۰۰ دلار و برای کانتینر ۴۰ فوت حدود ۳۰۰ دلار محاسبه می‌شود.15 همچنین صدور بارنامه دریایی و پلمپ کانتینر هزینه‌های اداری ناچیزی را شامل می‌شوند که باید در فاکتورهای نهایی صادرکننده منظور گردند.15

راهکارهای نوین بانکی و تسهیلات ۱۰۰ میلیون یورویی صادراتی

به دلیل تحریم‌های بانکی، مدیریت انتقال پول از چالش‌های اساسی تجار ایرانی است.29 با این حال، استفاده از بستر «میربیزنس بانک» به عنوان تنها بانک ایرانی فعال در روسیه با شعب فعال در مسکو، کازان و آستاراخان، انتقال سریع روبل و یورو را تضمین می‌کند.30 این بانک روبل یا یورو را در روسیه از خریدار تحویل گرفته و ریال آن را بر اساس نرخ بازار آزاد تهران به حساب صادرکننده در هر یک از بانک‌های ایران واریز می‌کند.31

علاوه بر این، موافقت‌نامه‌های مالی ارزشمندی میان بانک توسعه صادرات ایران و بانک مالی روسیه (RFC) منعقد شده است که خطوط اعتباری ویژه‌ای را در قالب گشایش اعتبار اسنادی (LC) دیداری تا سقف ۱۰ میلیون یورو برای صادرکنندگان فراهم می‌کند.33 صادرکنندگان بزرگ همچنین می‌توانند از خط اعتباری و تسهیلات ۱۰۰ میلیون یورویی که توسط بانک ملی روسیه و بانک توسعه صادرات ایران پشتیبانی می‌شود، بهره‌مند شوند.14 مراحل و الزامات قانونی جهت دریافت این تسهیلات به شرح زیر است:

۱. انعقاد قرارداد تجاری کتبی و رسمی میان صادرکننده ایرانی و خریدار روس با ذکر جزئیات دقیق حجم، قیمت و نحوه ارسال.14

۲. ارسال نسخه فیزیکی یا کپی برابر اصل قرارداد تجاری از سوی خریدار روسی به بانک مالی روسیه (RFC) یا بانک ملی روسیه جهت اعتبارسنجی خریدار.14

۳. ارائه درخواست رسمی بانک روسی به بانک توسعه صادرات ایران (اداره تامین مالی و سرمایه‌گذاری بین‌الملل) جهت تایید اعتبار قرارداد منعقد شده.33

۴. اعلام قبولی رسمی بانک توسعه صادرات ایران و ابلاغ گشایش اعتبار اسنادی (LC) از سوی بانک روسی به نفع صادرکننده ایرانی.33

۵. ارسال اسناد حمل معتبر، پکینگ‌لیست و بیمه‌نامه توسط صادرکننده ایرانی به بانک توسعه صادرات جهت انجام معامله اسناد و پرداخت وجه از سوی بانک روس.14

۶. واریز مبلغ معامله اسناد به حساب ارزی صادرکننده در میربیزنس بانک مسکو که این ارز به عنوان ارز با منشأ خارجی قابلیت حواله به تمام نقاط دنیا را دارد.33

نتیجه‌گیری و توصیه‌های اقدام برای صادرکنندگان

صادرات گیلاس و آلبالو به بازار بزرگ روسیه در سال ۱۴۰۵، یکی از پرسودترین کانال‌های تجارت خارجی در حوزه کشاورزی است.2 وجود توافق‌نامه‌های تجارت ترجیحی اوراسیا، مأخذهای ارزش‌گذاری حمایتی گمرک روسیه، و چتر حمایتی مالی میربیزنس بانک، بستری امن را برای رشد صادرات ایجاد کرده است.4 با این حال، صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که بازار روسیه به سرعت از شیوه سنتی به سمت فروشگاه‌های زنجیره‌ای مدرن با استانداردهای کیفی بالا تغییر شکل داده است.11

بنابراین، سرمایه‌گذاری بر روی فناوری‌های نوین زنجیره سرما شامل دستگاه‌های هیدروکولینگ در باغات، استفاده از کیسه‌های نانو جاذب اتمسفر اصلاح‌شده در بسته‌بندی‌های شکیل، رعایت اصول سم‌پاشی جهت عبور از فیلترهای روسلخوزنادزور، و انتخاب بهینه ناوگان حمل یخچال‌دار جاده‌ای و دریایی، ضامن ماندگاری برندهای ایرانی در بازارهای فدراسیون روسیه خواهد بود.5 اکنون زمان مناسبی است تا فعالان حوزه بازرگانی با تکیه بر این دانش فنی و راهکارهای مالی نوین، سهم خود را از این بازار میلیارد دلاری تصاحب کنند.14

سوالات متداول

۱. مهم‌ترین آفاتی که منجر به برگشت خوردن محموله گیلاس از سوی روسلخوزنادزور می‌شوند کدامند؟

حضور لاروهای زنده مگس گیلاس (Rhagoletis cerasi) و آفات چوب‌خوار مانند کرم سفید ریشه یا کنه‌های تارعنکبوتی در محموله‌ها، از عوامل اصلی برگشت بار در مرز روسیه هستند.16 باغات صادراتی باید به طور منظم پایش شده و سم‌پاشی‌های دوره‌ای آن‌ها تحت نظارت مهندسین گیاه‌پزشک انجام شود.5

۲. چرا دمای حمل گیلاس و آلبالو باید دقیقاً روی صفر درجه تنظیم شود؟

گیلاس دارای نرخ تنفس بالایی است؛ در دمای ۲۰ درجه سانتی‌گراد نرخ تنفس آن تا ۶ برابر افزایش می‌یابد و موجب فساد سریع قندهای میوه می‌شود.6 حمل در دمای منفی نیم تا مثبت نیم درجه سانتی‌گراد، فعالیت تنفسی را به حداقل رسانده و شادابی دم سبز میوه را تا ۲۵ روز حفظ می‌کند.6

۳. آیا اتیلن باعث تسریع در فرآیند رسیدن گیلاس پس از برداشت می‌شود؟

خیر؛ گیلاس و آلبالو بر خلاف سیب و موز، پاسخ فیزیولوژیکی بسیار ضعیفی به گاز اتیلن دارند و گاز اتیلن محیطی، سرعت رسیدن یا پیری آن‌ها را پس از برداشت تسریع نمی‌کند.6 با این حال، مهار دی‌اکسید کربن و اکسیژن محیط برای کنترل تنفس میوه ضروری است.6

۴. ارزش گمرکی ترخیص (مأخذ گمرکی) گیلاس و آلبالو در روسیه چگونه محاسبه می‌شود؟

بر اساس کدهای تعرفه گمرکی اوراسیا، ارزش گمرکی ترخیص برای هر تن گیلاس صادراتی ۱۹۵ دلار و برای هر تن آلبالو ۱۶۵ دلار به عنوان پایه ارزیابی تعیین شده است.25 این ارزش مبنای محاسبه مالیات بر ارزش افزوده و عوارض ترجیحی در گمرکات فدراسیون روسیه قرار می‌گیرد.14

۵. برای برخورداری از تعرفه ترجیحی صفر در اوراسیا چه مدارکی الزامی است؟

صادرکننده باید علاوه بر اظهارنامه و اسناد استاندارد حمل، گواهی مبدأ معتبر فرم CT-3 را از اتاق بازرگانی ایران دریافت کند تا اثبات شود بیش از ۵۰ درصد ارزش کالا در ایران تولید شده است؛ در غیر این صورت، ترخیص کالا مشمول عوارض عادی ملی روسیه خواهد شد.4

صادرات گیلاس به روسیه

منابع

  1. صادرات میوه و سبزیجات به روسیه – باربری ترکیه, accessed on June 7, 2026, https://tehranbar-turkey.ir/post/92/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%88-%D8%B3%D8%A8%D8%B2%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
  2. صادرات میوه به خارج از کشور (راهنمای کامل) – اسپیدکس, accessed on June 7, 2026, https://speedexco.com/blog/exporting-fruit-abroad-complete-guide/
  3. فهرست کامل بیش از ۷۰۰۰ قلم کدتعرفه کالایی مشمول امتیاز تجارت آزاد اوراسیا منتشر شد, accessed on June 7, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/85905/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%DB%B7%DB%B0%DB%B0%DB%B0-%D9%82%D9%84%D9%85-%DA%A9%D8%AF%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%A7%D9%85%D8%AA%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA
  4. اتحادیه اوراسیا – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on June 7, 2026, https://ixport.ir/analysis-eurasian-countries/
  5. صادرات محصولات کشاورزی به روسیه – اسپیدکس, accessed on June 7, 2026, https://speedexco.com/blog/guide-to-exporting-agricultural-products-to-russia/
  6. گیلاس – پکتینگارد pectinguard صادرات و فروش آنلاین نگهدارنده میوه …, accessed on June 7, 2026, https://pectinguard.com/fa/%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B3/
  7. لیست کالاهای صادراتی ایران به روسیه – سولوتیس, accessed on June 7, 2026, https://solotis.ir/blog/exporting-products-to-russia/
  8. صادرات ۱۰۰ تُن گیلاس پنجشیر به روسیه و آسیای میانه آغاز شد – خراسان تایمز, accessed on June 7, 2026, https://khorasantimes.com/?p=14060
  9. صادرات گیلاس پنجشیر به آسیای میانه و روسیه از سر گرفته شد – خبرگزاری پیگرد, accessed on June 7, 2026, https://paigardnews.com/?p=10867
  10. مراحل صادرات به روسیه – Eurasia Expo, accessed on June 7, 2026, https://eurasia-expo.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  11. 10 نکته در صادرات به روسیه – لیست اقلام صادراتی به روسیه میوه تره بار خشکبار – آکادمی باسکول, accessed on June 7, 2026, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  12. صادرات بیش از ۹۰۰ تن گیلاس از خراسان شمالی به روسیه – YouTube, accessed on June 7, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=Rix6TVVgP2c
  13. صادرات اولین محموله گیلاس از قزوین به کشور روسیه – ایلنا, accessed on June 7, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-15/1376725-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%82%D8%B2%D9%88%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
  14. راهنمای صادرات به روسیه | لیست کالاها + مراحل و سرمایه لازم | پارسان, accessed on June 7, 2026, https://parsan.net/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  15. جدول نرخ حمل بار با کشتی + استعلام سریع حمل دریایی | شرکت کشتیرانی ابتکار ترابر, accessed on June 7, 2026, https://www.barabroad.com/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%81%D8%B1%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C/
  16. 3 آفت مهم درخت آلبالو که هر باغبانی باید بداند! – خرید نهال, accessed on June 7, 2026, https://bartarnahal.ir/cherry-tree-disease-and-pest/
  17. مهم ترین بیماری ها و آفات درختان میوه هسته دار را بشناسیم! – آرال شیمی, accessed on June 7, 2026, https://www.aralshimi.com/stone-fruit-pests-and-diseases/
  18. مهمترین آفات درخت گیلاس و راه های مبارزه با آن ها – کشاورزی ارکیده, accessed on June 7, 2026, https://orkidestore.com/%D9%85%D9%87%D9%85%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B3-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D8%B2/
  19. آفات مهم درختان میوه‌ هسته‌دار و روش های مبارزه با آن – تجارت سبز آبان, accessed on June 7, 2026, https://abanagri.com/stone-fruit-pests/
  20. 6 آفتی که نهال آلبالو را نابود می‌کند, accessed on June 7, 2026, https://paliznahal.ir/cherry-seedling-pest/
  21. روش های کنترل آفات میوه های هسته دار – فروشگاه کودهای کشاورزی ایران کود, accessed on June 7, 2026, https://irankood.com/%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AA%D8%B1%D9%84-%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1/
  22. کیسه صنعتی – شرکت بسپار پیشرفته شریف, accessed on June 7, 2026, https://shariff.ir/%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA/%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D9%87-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C/
  23. راهنمای کامل واردات از اوراسیا با تعرفه صفر | بخشنامه جدید گمرک ۱۴۰۴, accessed on June 7, 2026, https://salamgomrok.com/eurasia-import-zero-tariff-guide/
  24. فهرست کالاهای تحت موافقتنامه دائمی اتحادیه اوراسیا (CT3), accessed on June 7, 2026, https://cscs.ir/ct3/
  25. صادرات واردات روسیه ایران – Telegram, accessed on June 7, 2026, https://telegram.me/s/exportrussiaimportiran?before=793
  26. ارسال بار به روسیه|فریت بار مسکو و سن پترزبورگ و کازان – شرکت …, accessed on June 7, 2026, https://anibar-transport.com/russia-landing/
  27. ارسال بار به روسیه|ارسال بار از روسیه|هزینه و روش‌های2026(1405) – تکسیز, accessed on June 7, 2026, https://takseez.com/shipping-to-russia/
  28. هزینه حمل بار به روسیه – باردو ناو, accessed on June 7, 2026, https://www.bardonav.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  29. بررسی هزینه حمل و نقل بین‌المللی 1404 | راهنمای کامل – آساترابر شرق, accessed on June 7, 2026, https://asatarabarco.com/international-shipping-costs/
  30. مراحل و مدارک همراه مورد نیاز برای ثبت نام در بانک میر بیزنس, accessed on June 7, 2026, https://new-waay.com/blog/mir-business-bank-in-russia
  31. ظرفیت میربیزنس بانک برای حمایت از تجارت بین ایران و روسیه افزایش یافت, accessed on June 7, 2026, https://www.bmi.ir/News/News/DetailsNavigate/13557?state=Next
  32. تسریع و توسعه مراودات بانکی با روسیه از طریق میربیزینس بانک | اتاق ایران آنلاین, accessed on June 7, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/12426/%D8%AA%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D8%B9-%D9%88-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A8%DB%8C%D8%B2%DB%8C%D9%86%D8%B3-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9
  33. شرایط استفاده از تسهیلات‌صادراتی به روسیه – دنیای اقتصاد, accessed on June 7, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3009222-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
  34. آموزش صادرات به روسیه – آکادمی دلاری صفر تا صد, accessed on June 7, 2026, https://0ta100.net/product/education-exports-russia
  35. آفات نهال گیلاس و روش‌های کنترل آن‌ها – نهالستان تک فیدان, accessed on June 7, 2026, https://takfidan.com/%D8%A2%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D9%87%D8%A7%D9%84-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D8%B3/