قوانین صادرات محصولات کشاورزی ۱۴۰۴

قوانین جدید صادرات محصولات کشاورزی ۱۴۰۴؛ راهنمای جامع شناسنامه باغات و تاییدیه سلامت

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۰۴ اسفند ۱۴۰۴

در آستانه سال ۱۴۰۴، بخش بازرگانی خارجی ایران در حوزه محصولات کشاورزی با یکی از بزرگترین تحولات ساختاری و مقرراتی خود در دهه‌های اخیر مواجه شده است. این تحول که ریشه در اسناد بالادستی کشور از جمله قانون برنامه هفتم پیشرفت دارد، نه تنها یک تغییر اداری ساده، بلکه یک بازآرایی بنیادین در کل زنجیره ارزش از “مزرعه تا سفره” محسوب می‌شود. برای صادرکنندگان و فعالان این حوزه، درک دقیق قوانین جدید که محوریت آن‌ها بر شناسنامه‌دار کردن واحد‌های تولیدی و مدیریت هوشمند سلامت محصول استوار است، دیگر یک مزیت رقابتی نیست، بلکه شرط لازم برای بقا در بازارهای جهانی است.1

با توجه به رشد ۳۵ درصدی ارزش صادرات محصولات کشاورزی در سال ۱۴۰۳ که به رقم تقریبی ۷.۶ میلیارد دلار رسید، سال ۱۴۰۴ به عنوان سال تثبیت این رشد از طریق ارتقای استانداردهای کیفی و بهداشتی شناخته می‌شود.3 گزارش «قوانین صادرات محصولات کشاورزی ۱۴۰۴» به عنوان یک مرجع تخصصی از دیدگاه یک کارشناس ارشد بازرگانی خارجی، تمامی ابعاد، الزامات و رویه‌های جدید صادرات کشاورزی در سال ۱۴۰۴ را با تمرکز بر منابع معتبر و بخشنامه‌های جاری تحلیل می‌کند.

قوانین صادرات محصولات کشاورزی ۱۴۰۴

مبانی قانونی و فلسفه تحول در صادرات کشاورزی ۱۴۰۴

نظام صادراتی کشور در سال ۱۴۰۴ تحت حاکمیت قانون برنامه هفتم پیشرفت (۱۴۰۳-۱۴۰۷) قرار دارد. بند “خ” ماده ۷۱ این قانون، وزارت جهاد کشاورزی را مکلف کرده است تا با همکاری وزارت بهداشت و سازمان ملی استاندارد، نظام کامل رهگیری و ردیابی محصولات خام کشاورزی را ایجاد کند.1 این قانون تصریح می‌کند که تمامی محصولات باید دارای شناسنامه، شناسه یکتا و برندسازی ملی باشند تا امکان ارزیابی دقیق باقیمانده سموم، فلزات سنگین و نیترات فراهم شود.1 هدف نهایی این قانون، جلوگیری از چالش‌های تکراری مرجوع شدن محموله‌ها به دلیل عدم انطباق با استانداردهای بهداشتی کشورهای مقصد است که در سال‌های گذشته هزینه‌های مادی و معنوی سنگینی به برند “محصول ایران” وارد کرده بود.5

دولت در سال ۱۴۰۴ به دنبال آن است که سهم بازار ایران را نه از طریق افزایش صرف حجم صادرات، بلکه از طریق افزایش ارزش صادراتی و کاهش ضایعات ارتقا دهد. بر اساس آمارهای موجود، حدود ۳۰ درصد از تولیدات کشاورزی ایران به ضایعات تبدیل می‌شود که بخش بزرگی از آن ناشی از ضعف در زنجیره تأمین و نبود نقشه راه پایدار است.5

قوانین جدید با الزام شناسنامه‌دار کردن باغات، به دنبال شفافیت در این زنجیره هستند تا تولیدکننده و صادرکننده در قبال کیفیت و سلامت محصول پاسخگو باشند. این رویکرد، پایه و اساس “کشاورزی قراردادی” را تقویت می‌کند که در آن صادرکننده با نظارت مستقیم بر فرآیند تولید، محصولی مطابق با استانداردهای جهانی را روانه بازار می‌کند.4

شناسنامه باغات و مزارع؛ هویت دیجیتال برای صادرات پایدار

در سال ۱۴۰۴، شناسنامه باغات و مزارع به عنوان “گذرنامه” محصول برای خروج از کشور عمل می‌کند. این فرآیند که تحت مدیریت سامانه سَبک (sso.sabak.org) انجام می‌شود، به هر واحد تولیدی یک کد ۱۸ رقمی و یک کد QR اختصاص می‌دهد.7 این شناسنامه فراتر از یک مدرک کاغذی، حاوی لایه‌های متعددی از داده‌های فنی است. اطلاعاتی نظیر مختصات دقیق جغرافیایی (UTM)، نوع رقم محصول، میزان تولید، مشخصات تولیدکننده، میزان برق مصرفی چاه آب، و حتی نوع و مقدار کود و سموم مصرفی در این سامانه ثبت می‌گردد.9

فرآیند اجرایی اخذ شناسنامه باغات در سال ۱۴۰۴ شامل مراحل دقیقی است که با ثبت درخواست توسط بهره‌بردار در سامانه آغاز می‌شود. پس از آن، کارشناسان سازمان نظام مهندسی کشاورزی و منابع طبیعی که دارای پروانه اشتغال معتبر هستند، وظیفه بازدید میدانی و راستی‌آزمایی اطلاعات را بر عهده دارند.2 این اطلاعات سپس با تصاویر ماهواره‌ای تطبیق داده می‌شود تا از صحت سطح زیر کشت و نوع محصول اطمینان حاصل شود. در نهایت، پروانه محصول صادر می‌گردد که اعتبار آن یک‌ساله بوده و به صورت سالانه پایش می‌شود.8

برای سال ۱۴۰۴، تمرکز ویژه‌ای بر شناسنامه‌دار کردن محصولات پرطرفدار صادراتی وجود دارد. بر اساس بخشنامه‌های جدید، محصولات باغی کلیدی شامل سیب، پرتقال، انگور، کیوی، پسته و خرما، و همچنین محصولات زراعی مانند گندم، جو، سیب‌زمینی، پیاز، برنج، گوجه‌فرنگی و حبوبات ملزم به اخذ این شناسنامه هستند.11 نکته حائز اهمیت این است که خدمات عمومی و دولتی در سال ۱۴۰۴ تنها به باغداران و تولیدکنندگانی ارائه می‌شود که این فرآیند را طی کرده باشند.7 این شناسنامه همچنین به مدیریت ناترازی انرژی کمک می‌کند، زیرا اطلاعات دقیقی از نیازهای آبی و برقی واحدهای تولیدی در اختیار سیاست‌گذاران قرار می‌دهد.9

سامانه‌های سماک و یکتا؛ زیرساخت‌های نظارت هوشمند

مدیریت سلامت و مجوزهای صادراتی در سال ۱۴۰۴ از طریق دو سامانه کلیدی “سماک” و “یکتا” انجام می‌شود. سامانه سماک (semak.maj.ir) که به عنوان سامانه مجوزهای الکترونیک کشاورزی شناخته می‌شود، درگاه اصلی برای ارتقای سلامت محصولات گیاهی است.10 از پایان سال ۱۴۰۳ و در طول سال ۱۴۰۴، صادرات محصولات کشاورزی تنها با ثبت‌نام در این سامانه و اخذ کد شناسه (QR Code) امکان‌پذیر است. در واقع، سازمان حفظ نباتات کشور صدور گواهی بهداشت صادراتی را منوط به تایید اطلاعات در سامانه سماک کرده است.10

سامانه یکپارچه کشاورزی و تجارت ایران (یکتا) نیز وظیفه اتصال سامانه‌های مختلف تولید و تجارت را بر عهده دارد. این سامانه با برقراری ارتباط بین سامانه سماک، سامانه اتاق اصناف کشاورزی و سامانه جامع تجارت، امکان ردیابی محصول از مزرعه تا گمرک را فراهم می‌سازد.11 صادرکنندگان در سال ۱۴۰۴ موظف هستند پیش از اقدام به صادرات، از ثبت محموله خود در این زنجیره اطمینان حاصل کنند. این فرآیند باعث می‌شود که نشان “حد مجاز آلاینده‌ها” و نشان سلامت به صورت سیستمی به محموله اختصاص یابد و از هرگونه تقلب یا صدور مجوز برای محصولات غیرسالم جلوگیری شود.6

در این میان، نقش “مسئول فنی” در سال ۱۴۰۴ بسیار پررنگ‌تر شده است. تولیدکنندگان ملزم هستند در ابتدای فصل کشت، مسئول فنی خود را در سامانه سماک انتخاب کنند تا تمامی مراحل کاشت، داشت و برداشت تحت نظارت تخصصی ثبت شود.10 این نظارت شامل ثبت زمان‌بندی دقیق سمپاشی‌ها و رعایت “دوره کارنس” (زمان بین آخرین سمپاشی تا برداشت) است که از بحرانی‌ترین نقاط در تاییدیه سلامت محصول محسوب می‌شود.14

مدیریت سلامت محصول و استانداردهای باقیمانده سموم (MRL)

در بازرگانی خارجی سال ۱۴۰۴، استاندارد MRL (Maximum Residue Limit) یا حد مجاز باقیمانده سموم، اصلی‌ترین معیار پذیرش کالا در بازارهای جهانی است. کشورهای مقصد، به ویژه اعضای اتحادیه اوراسیا و چین، پروتکل‌های بهداشتی خود را به شدت به‌روزرسانی کرده‌اند. برای مثال، اتحادیه اروپا با ابلاغ رگولاتوری ۲۰۲۳/۲۷۸۲، سطوح جدیدی برای آلاینده‌ها در محصولاتی نظیر پسته تعریف کرده است.16 صادرکنندگان ایرانی در سال ۱۴۰۴ باید بدانند که تشخیص باقیمانده سموم در آزمایشگاه‌های مرجع با استفاده از دستگاه‌های پیشرفته GC-MS و LC-MS-MS انجام می‌شود که قادر به شناسایی بیش از ۵۰۰ نوع آفت‌کش هستند.15

سازمان حفظ نباتات ایران برای سال ۱۴۰۴، فهرست جدید آفت‌کش‌های مجاز را ابلاغ کرده است. نکته کلیدی در این قوانین، کاهش سهم سموم پرخطر است. در حال حاضر حدود ۱۲ درصد از سموم مصرفی کشور در دسته پرخطر قرار دارند که تلاش می‌شود این میزان با جایگزینی آفت‌کش‌های بیولوژیک و نانویی کاهش یابد.18 صادرکنندگان باید به این نکته توجه داشته باشند که حتی اگر سمی در ایران مجاز باشد، اما در کشور مقصد (مانند روسیه یا اتحادیه اروپا) ممنوع یا حد مجاز آن بسیار پایین باشد، محموله برگشت خواهد خورد.14

موضوع “دوره کارنس” در سال ۱۴۰۴ به یک نظارت سیستمی تبدیل شده است. اگر صادرکننده‌ای محصولی را زودتر از موعد تعیین شده پس از آخرین سمپاشی برداشت کند، این تخلف در سامانه سماک ثبت شده و گواهی ارتقای سلامت صادر نخواهد شد.14 همچنین، موضوع “تیمار سرد” (Cold Treatment) برای محصولاتی مانند مرکبات که به مقصد چین صادر می‌شوند، به عنوان یک الزام فنی برای از بین بردن آفات احتمالی در طول مسیر حمل‌ونقل، به دقت توسط کارشناسان قرنطینه در مبدأ کنترل می‌گردد.21

سیاست‌های تجاری، عوارض و محدودیت‌های صادراتی ۱۴۰۴

وزارت جهاد کشاورزی در سال ۱۴۰۴ با رویکردی شفاف، سیاست‌های تجاری خود را برای محصولات حساس اعلام کرده است تا از شوک‌های ناگهانی به بازار جلوگیری شود. بر اساس ماده ۷۲ قانون برنامه هفتم، اعلام هرگونه ممنوعیت صادراتی باید حداقل یک سال پیش از اجرا اطلاع‌رسانی شود.22 در سال ۱۴۰۴، عوارض “آب مجازی” به عنوان یک ابزار کنترلی برای محصولات پرآب‌بر اعمال می‌شود که نرخ آن معادل یک درصد ارزش صادراتی تعیین شده است.24 این سیاست با هدف سوق دادن بخش کشاورزی به سمت تولید محصولات با بهره‌وری آبی بالا تدوین شده است.

بر اساس جدول سیاست‌های تجاری سال ۱۴۰۴، صادرات محصولاتی نظیر گوجه‌فرنگی غیرگلخانه‌ای در بازه زمانی اول مهر تا پایان آذرماه و پیاز از اول آذر تا پایان اسفندماه با محدودیت‌هایی در قالب افزایش عوارض یا ارزش پایه صادراتی مواجه است.25 این در حالی است که محصولات گلخانه‌ای به دلیل تولید در فضای کنترل شده و مصرف آب بهینه‌تر، معمولاً از این محدودیت‌ها مستثنی هستند و به عنوان اولویت اول توسعه صادرات شناخته می‌شوند.2

در بخش حبوبات و لبنیات نیز، صادرات محصولاتی همچون کره، چربی‌های حیوانی و خامه در سال ۱۴۰۴ تحت کنترل‌های خاصی قرار دارد تا از کمبود در بازار داخلی جلوگیری شود.22 صادرکنندگان باید همواره HS-Code دقیق کالای خود را در سامانه‌های آنلاین (مانند دیده‌بان ترخیص) چک کنند تا از آخرین تغییرات سود بازرگانی و عوارض گمرکی مطلع باشند.28 نرخ عوارض گمرکی در سال ۱۴۰۴ برای برخی کالاها بین ۴ تا ۱۵ درصد متغیر است که بر برنامه‌ریزی مالی صادرکنندگان تأثیر مستقیم دارد.29

الزامات بسته‌بندی، برندسازی و لجستیک در سال ۱۴۰۴

در بازرگانی خارجی مدرن، بسته‌بندی دیگر تنها ابزاری برای حفاظت از کالا نیست، بلکه بخشی از تاییدیه سلامت و هویت برند محسوب می‌شود. در سال ۱۴۰۴، بسته‌بندی محصولات کشاورزی صادراتی باید مطابق با استانداردهای بین‌المللی و بازارهای هدف باشد. برای مثال، صادرات به روسیه مستلزم درج تمامی اطلاعات کالا شامل نام محصول، رقم، وزن، مبدأ، و تاریخ تولید به زبان روسی روی بسته‌ها است.30 عدم رعایت این مورد، حتی با وجود سلامت محصول، می‌تواند منجر به توقف بار در گمرکات روسیه شود.

انواع بسته‌بندی‌های مورد تایید در سال ۱۴۰۴ شامل کارتن‌های مقاوم با تهویه مناسب برای مرکبات و سیب، جعبه‌های پلاستیکی صادراتی (RPC) برای میوه‌های نرم، و پالت‌باکس‌های استاندارد است.32 استفاده از فناوری‌های نوین مانند کیسه‌های “تازه نگه‌دارنده” و جذب‌کننده‌های اتیلن در بسته‌بندی محصولات حساس، به شدت توصیه می‌شود تا ماندگاری محصول در مسیرهای طولانی حفظ شود.33 صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که سهم بسته‌بندی در قیمت نهایی محصول حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد است، اما این هزینه اندک می‌تواند مانع از ضایعات سنگین و کاهش قیمت در مقصد شود.32

در حوزه لجستیک، استفاده از کانتینرهای یخچال‌دار با قابلیت مانیتورینگ آنلاین دما و رطوبت در سال ۱۴۰۴ به یک استاندارد عمومی تبدیل شده است. برای صادرات محصولاتی مانند فلفل دلمه‌ای و گوجه‌فرنگی به بازارهای دوردست نظیر روسیه یا کشورهای خلیج فارس، حفظ زنجیره سرد از مرحله خروج از گلخانه تا رسیدن به دست مشتری نهایی، الزامی است.30 همچنین، مسیرهای حمل‌ونقل متنوعی از جمله حمل ریلی از مرز سرخس و حمل دریایی از بنادر شمالی (امیرآباد و آستارا) برای سال ۱۴۰۴ تقویت شده‌اند تا سرعت رسیدن کالا به بازارهای اوراسیا افزایش یابد.30

معافیت‌های مالیاتی و قوانین ارزی صادرکنندگان کشاورزی

صادرات محصولات کشاورزی در سال ۱۴۰۴ همچنان از مزایای مالیاتی قابل توجهی برخوردار است، اما این مزایا مشروط به رعایت قوانین ارزی است. بر اساس ماده ۱۴۱ قانون مالیات‌های مستقیم، ۱۰۰ درصد درآمد حاصل از صادرات محصولات بخش کشاورزی مشمول مالیات با نرخ صفر است.36 با این حال، شرط لازم برای بهره‌مندی از این نرخ صفر و همچنین استرداد مالیات بر ارزش افزوده، بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور و ثبت آن در سامانه‌های نیما یا سنا است.38

روش‌های بازگشت ارز در سال ۱۴۰۴ شامل فروش ارز به بانک‌ها و صرافی‌های مجاز، واردات مواد اولیه و تجهیزات توسط خود صادرکننده، یا واگذاری ارز به واردکنندگان دیگر است.37 صادرکنندگان موظف هستند ظرف مدت ۶ ماه از تاریخ صدور پروانه صادراتی، نسبت به رفع تعهد ارزی خود اقدام کنند.39 نکته مهم این است که سود حاصل از تفاوت نرخ ارز (تسعیر ارز) صادراتی نیز از مالیات معاف است که این موضوع جذابیت فعالیت‌های صادراتی را در شرایط نوسانات ارزی حفظ می‌کند.37

دولت همچنین برای واحدهایی که شناسنامه باغات دریافت کرده و فرآیندهای سلامت را طی کرده باشند، تسهیلات بانکی یارانه‌ای و اولویت در تخصیص نهاده‌ها را در نظر گرفته است. در سال ۱۴۰۴، داشتن کارت بازرگانی معتبر و فاقد بدهی مالیاتی برای تمامی صادرکنندگان الزامی است و اشخاصی که دارای “کارت بازرگانی طلایی” باشند، از برخی تسهیلات گمرکی ویژه بهره‌مند خواهند شد.40

رویه‌های گمرکی و اتصال به سامانه جامع تجارت در ۱۴۰۴

فرآیند ترخیص کالا در سال ۱۴۰۴ به طور کامل دیجیتالی شده است. صادرکنندگان باید تمامی مراحل را در سامانه جامع تجارت (NTSW.IR) و سامانه EPL گمرک مدیریت کنند. ثبت‌نام در سامانه جامع تجارت، اخذ توکن (گواهی امضا الکترونیکی) و بارگذاری صلاحیت‌ها، اولین قدم برای هرگونه فعالیت تجاری است.41 در سال ۱۴۰۴، شماره ثبت سفارش و کد شناسه محصول که از سامانه‌های سماک و سبک دریافت شده است، باید در اظهارنامه گمرکی درج گردد.43

یکی از تغییرات مهم در سال ۱۴۰۴، ضرورت اخذ “شناسه فروشنده خارجی” برای موارد تهاتر یا واردات در مقابل صادرات است که از طریق سامانه فیدا انجام می‌شود.42 همچنین، صادرکنندگان باید دقت کنند که اطلاعات گیرنده کالا در گمرک مقصد با اطلاعات مندرج در اسناد حمل و قبض انبار الکترونیکی کاملاً منطبق باشد.44 در صورت عدم تطابق کالا با مجوزهای صادراتی و بهداشتی، جریمه‌هایی تا ۳۰ درصد ارزش کالا و یا ضبط محموله در انتظار متخلفان خواهد بود.29

برای تسهیل امور، سیستم “مسیر سبز” گمرکی برای صادرکنندگان خوش‌حساب و واحدهای تولیدی شناسنامه‌دار در سال ۱۴۰۴ توسعه یافته است که زمان ترخیص را تا ۶۰ درصد کاهش می‌دهد.29 صادرکنندگان حرفه‌ای از سرویس‌های “Fast Track” برای رزرو نوبت اضطراری در مرزهای پرازدحام استفاده می‌کنند تا از فساد محصولات تازه در صف‌های گمرکی جلوگیری شود.29

نتیجه‌گیری و چشم‌انداز بازرگانی کشاورزی

قوانین جدید سال ۱۴۰۴، بخش کشاورزی ایران را از یک مدل سنتی و غیرقابل ردیابی به سمت یک نظام تجاری هوشمند، شفاف و استاندارد سوق داده است. الزام به شناسنامه‌دار کردن باغات، ثبت اطلاعات در سامانه‌های سماک و سبک، و رعایت سخت‌گیرانه حدود MRL، همگی قطعات یک پازل بزرگ برای برندسازی مجدد محصولات ایرانی در سطح جهانی هستند. اگرچه این تغییرات در کوتاه مدت ممکن است هزینه‌هایی را برای انطباق به همراه داشته باشد، اما در بلندمدت ضامن امنیت سرمایه‌گذاری و دسترسی پایدار به بازارهای با ارزش افزوده بالا نظیر چین، روسیه و کشورهای خلیج فارس خواهد بود.

صادرکنندگان باید این تغییرات را به عنوان یک فرصت برای ارتقای استانداردهای خود و خروج از رقابت‌های قیمتی مخرب ببینند. آینده صادرات کشاورزی ایران در گرو “تولید سالم، هویت‌دار و برند شده” است. اکنون زمان آن است که فعالان اقتصادی با همکاری نزدیک با کارشناسان فنی و بهره‌گیری از زیرساخت‌های دیجیتالی فراهم شده، نقشه راه خود را برای سال ۱۴۰۴ ترسیم کنند. فراموش نکنید که در بازار نوین جهانی، “سلامت محصول” معتبرترین ارز رایج برای تجارت است.

قوانین صادرات محصولات کشاورزی ۱۴۰۴

منابع

  1. صدور بالغ بر ۵۵۰۰ فقره شناسنامه برای محصولات زراعی و باغی گیلان – ایسنا, accessed on February 13, 2026, https://www.isna.ir/news/1404110502295/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%BA-%D8%A8%D8%B1-%DB%B5%DB%B5%DB%B0%DB%B0-%D9%81%D9%82%D8%B1%D9%87-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D8%B1%D8%A7%D8%B9%DB%8C-%D9%88-%D8%A8%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%DA%AF%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86
  2. اجرای نظام رهگیری و شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی با همکاری همه …, accessed on February 13, 2026, https://www.irna.ir/news/86060132/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C
  3. Iran’s Agricultural Exports: Expanding Footprint in the Middle East | Door Andishan Rouhan, accessed on February 13, 2026, https://www.darholding.co/en/article/Irans-Agricultural-Exports-to-the-Middle-East?referrer=grok.com
  4. Agricultural exports jump 35% in 11 months despite regulatory hurdles – Tehran Times, accessed on February 13, 2026, https://www.tehrantimes.com/news/511459/Agricultural-exports-jump-35-in-11-months-despite-regulatory
  5. صادرات محصولات کشاورزی ایران نقشه راه پایدار ندارد / 30 درصد تولید داخلی ضایعات است, accessed on February 13, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%86%D9%82%D8%B4%D9%87-%D8%B1%D8%A7%D9%87
  6. اقتضائات توسعه صادرات محصولات کشاورزی – سایت خبری اتاق بازرگانی، صنایع, accessed on February 13, 2026, https://news.mccima.com/30889/
  7. باغداران برای دریافت شناسنامه محصولات خود به سامانه سبک مراجعه کنند – خبرگزاری دانشجو, accessed on February 13, 2026, https://snn.ir/fa/news/1109866/%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF
  8. باغداران برای دریافت شناسنامه محصولات خود به سامانه سبک مراجعه کنند, accessed on February 13, 2026, https://snn.ir/fa/news/1109866/%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AF%D8%AA-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D8%A8%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AC%D8%B9%D9%87-%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF
  9. هدفگذاری صدور شناسنامه برای ۵۸۰ هزار هکتار باغ در سال ۱۴۰۴ – ایلنا, accessed on February 13, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1614744-%D9%87%D8%AF%D9%81%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%87%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%BA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84
  10. صادرات محصولات کشاورزی فقط با ثبت نام در سامانه سماک و اخذ کد شناسه امکانپذیر است, accessed on February 13, 2026, https://www.ppo.ir/fa-IR/ppo/1/news/view/14593/6361/Staging/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%83%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%81%D9%82%D8%B7-%D8%A8%D8%A7-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%85%D8%A7%D9%83-%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%83%D8%AF-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D8%A7%D9%85%D9%83%D8%A7%D9%86%D9%BE%D8%B0%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  11. اجرای نظام رهگیری و شناسنامه‌دار کردن محصولات کشاورزی با همکاری همه …, accessed on February 13, 2026, https://www.irna.ir/news/86060132/%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D9%87%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D9%87%D9%85%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DB%8C
  12. ثبت نام سامانه سماک جهت صدور الکترونیکی مجوزهای جهاد کشاورزی, accessed on February 13, 2026, https://www.2invest.ir/fa/articles/investment/semak
  13. کد شناسه محصولات کشاورزی – سامانه اخذ semak.maj.ir – نحوه دریافت – مشاوره حقوقی دینا, accessed on February 13, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/4981/%DA%A9%D8%AF-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C.html
  14. همه چیز در مورد باقیمانده سموم کشاورزی + آزمایشگاه آنالیز سموم کشاورزی – تجارت نیوز, accessed on February 13, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C
  15. باقیمانده سموم در محصولات کشاورزی و روشهای اندازه گیری در آزمایشگاه مواد غذایی | اقتصاد24, accessed on February 13, 2026, https://eghtesaad24.ir/fa/news/143039/%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%87-%DA%AF%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C
  16. IRAN 2025. Improving Pistachio Production and Export through Establishment of Integrated Product Management, accessed on February 13, 2026, https://digital-media.fao.org/archive/IRAN-2025–Improving-Pistachio-Production-and-Export-through-Establishment-of-Integrated-Product-Management-2A6XC52WPSFD.html
  17. باقی مانده سموم شیمیایی – مرجعان خاتم, accessed on February 13, 2026, https://marjaangroup.com/blog/%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C
  18. انتشار فهرست جدید آفت‌کش‌های مجاز کشور تا پایان تیر ۱۴۰۴ – سازمان حفظ نباتات کشور, accessed on February 13, 2026, https://www.ppo.ir/fa-IR/ppo/5417/news/view/15339/7729/Staging/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A2%D9%81%D8%AA%E2%80%8C%D9%83%D8%B4%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4
  19. دی ۱۴۰۴ گیاه‌پزشکی ایران, accessed on February 13, 2026, https://ippn.ir/date/1404/10
  20. باقیمانده سموم شیمیایی در محصولات کشاورزی – خبرآنلاین, accessed on February 13, 2026, https://www.khabaronline.ir/news/1586787/%D8%A8%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87-%D8%B3%D9%85%D9%88%D9%85-%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C
  21. Iran Agriculture Market Size, Growth & Outlook Report 2031 – Mordor Intelligence, accessed on February 13, 2026, https://www.mordorintelligence.com/industry-reports/iran-agricultural-sector-analysis
  22. ممنوعیت و محدودیت‌ صادراتی محصولات کشاورزی برای ۱۴۰۴ – دنیای اقتصاد, accessed on February 13, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4136478-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C
  23. لیست ممنوعه محصولات کشاورزی صادراتی در ۱۴۰۴ اعلام شد + جدول – سایت طلا, accessed on February 13, 2026, https://www.tala.ir/news/detail/182522/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF–%D8%AC%D8%AF%D9%88%D9%84
  24. ضوابط صادرات در سال ۱۴۰۴ بر اساس قانون برنامه هفتم پیشرفت – جامعه خبری تحلیلی الف, accessed on February 13, 2026, https://www.alef.ir/news/4031229036.html
  25. اطلاع رسانی سیاست های تجاری برای محصولات سبزی و صیفی، حبوبات …, accessed on February 13, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=11351449441788465592
  26. باغات» در شناسنامه‌دار شدن در اولویت هستند – عصر ساختمان, accessed on February 13, 2026, http://www.asresakhteman.com/Mobile/News/130321/%D8%A8%D8%A7%D8%BA%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF
  27. صادرات کدام کالاهای کشاورزی ممنوع شد؟ – پایگاه خبری اتاق ایران, accessed on February 13, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/72490/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF%D8%9F
  28. جستجوی آنلاین تعرفه گمرکی 1404 – HS-Code و سود بازرگانی – شرکت دیده بان ترخیص, accessed on February 13, 2026, https://importdtc.com/tariffs/
  29. مجوز های لازم برای صادرات و واردات کالا به ایران در سال 1404 – بازرگانی جولایی, accessed on February 13, 2026, https://joolaei.com/import-license-to-iran/
  30. راهنمای جامع صادرات به روسیه در سال ۲۰۲۵ | فرصت‌ها، چالش‌ها و مسیر موفقیت – فرداد تجارت بهراد, accessed on February 13, 2026, https://fardad-ibs.com/exporting-to-russia/
  31. صادرات فلفل دلمه ای – پایانه صادراتی گلشن آرای ارم, accessed on February 13, 2026, https://golshan-ara.com/bellpepper-export/
  32. بسته بندی محصولات کشاورزی؛ انواع – اکسیر دانش آبادیس, accessed on February 13, 2026, https://abadistech.com/product-packaging-operations/
  33. 10 نکته در رابطه با بسته ‌بندی صادراتی محصولات کشاورزی – Karya Polymer, accessed on February 13, 2026, https://karyapolymer.com/10-%D9%86%DA%A9%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AD/?lang=fa
  34. 10 نکته در بسته بندی صادراتی محصولات کشاورزی – استاندارد ها و ویژگی – آکادمی باسکول, accessed on February 13, 2026, https://blog.buskool.com/%D8%A8%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%DB%8C/
  35. 8 نکته در صادرات فلفل دلمه ای رنگی – آکادمی باسکول, accessed on February 13, 2026, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%84%D9%81%D9%84-%D8%AF%D9%84%D9%85%D9%87-%D8%A7%DB%8C/
  36. معافیت مالیاتی چیست؟ انواع معافیت‌های مالی 1404 – نرم افزار حسابداری محک, accessed on February 13, 2026, https://www.mahaksoft.com/88547/what-is-a-tax-exemption/
  37. معافیت‌های مالیاتی درآمدهای حاصل از صادرات کالا و خدمات – پرشین حساب, accessed on February 13, 2026, https://persianhesab.com/exemption-of-goods/
  38. مالیات صادرات و واردات در سال 1404 + نحوه محاسبه مالیات – هلدینگ داتور, accessed on February 13, 2026, https://datorholding.com/export-and-import-tax/
  39. معافیت مالیاتی صادرات چیست؟ [لیست کالاهای معاف], accessed on February 13, 2026, https://exportsmartchain.com/blog/what-is-tax-exemption-export-goods
  40. مالیات صادرات – لیست کالاهای صادراتی معاف از مالیات – شرایط و قوانین – آکادمی باسکول, accessed on February 13, 2026, https://blog.buskool.com/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
  41. ثبت سفارش سامانه جامع تجارت؛ راهنمای کامل ۱۴۰۴, accessed on February 13, 2026, https://mohasebankhebreh.com/3951/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA.html
  42. آموزش گام به گام ثبت سفارش کالا در سامانه – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 13, 2026, https://gtg.ir/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4/
  43. راهنمای گام به گام و آموزش نحوه ثبت سفارش واردات در سامانه جامع تجارت ایران, accessed on February 13, 2026, https://importdtc.com/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/
  44. آموزش سامانه جامع گمرکی ( EPL ) – آیکسپورت, accessed on February 13, 2026, https://ixport.ir/single-window-custom-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/