صادرات مصالح ساختمانی به عراق در ۱۴۰۴ | قوانین گمرکی، فرصت‌ها و استراتژی بازاریابی

در آستانه سال ۱۴۰۴، بازار ساخت‌وساز در عراق به یکی از کانون‌های اصلی توجه معامله‌گران و تولیدکنندگان ایرانی تبدیل شده است. با توجه به ثبات نسبی امنیتی و تمرکز دولت مرکزی عراق بر پروژه‌های زیربنایی، نیاز به نوسازی شهرها و ساخت مسکن برای جمعیت رو به رشد این کشور، تقاضا برای مصالح ساختمانی به اوج خود رسیده است. بر اساس تحلیل‌های کارشناسی، صنعت ساخت‌وساز عراق در سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ میلادی با نرخ رشد متوسط ۵.۲ تا ۵.۵ درصد مواجه خواهد بود که این امر ناشی از سیاست‌های حمایتی دولت برای جذب سرمایه‌گذاری خارجی و توسعه زیرساخت‌های نفت، گاز و حمل‌ونقل است.¹

برای صادرکنندگان ایرانی، درک دقیق پیچیدگی‌های این بازار در سال ۱۴۰۴، شامل تغییرات در قوانین گمرکی، استانداردهای جدید کیفیت و مکانیزم‌های نوین رفع تعهد ارزی، کلید موفقیت و پایداری در این رقابت منطقه‌ای است. در گزارش «صادرات مصالح ساختمانی به عراق در ۱۴۰۴» به ابعاد مختلف این موضوع می‌پردازیم.

چشم‌انداز اقتصادی و تحلیل بازار ساخت‌وساز عراق در سال ۱۴۰۴

تحلیل وضعیت اقتصادی عراق در سال ۱۴۰۴ نشان‌دهنده یک پارادایم جدید در توسعه عمرانی است. دولت عراق در نشست‌های بین‌المللی اخیر، از جمله تالار سرمایه‌گذاری عراق در سپتامبر ۲۰۲۵، فرصت‌هایی به ارزش ۴۵۰ میلیارد دلار را در قالب بیش از ۱۶۰ پروژه در بخش‌های مختلف معرفی کرده است.¹ این حجم از سرمایه‌گذاری مستقیماً به معنای نیاز مبرم به مواد اولیه ساختمانی است که بخش بزرگی از آن باید از طریق واردات تأمین شود. اگرچه نوسانات قیمت نفت همچنان بر بودجه‌های عمرانی عراق تأثیرگذار است، اما تلاش برای تنوع‌بخشی به اقتصاد غیرنفتی باعث شده است که بخش ساختمان به پیشران اصلی رشد اقتصادی تبدیل شود.³

پیشران‌های رشد و پروژه‌های کلیدی عمرانی

در سال ۱۴۰۴، چندین ابرپروژه عمرانی به عنوان محرک‌های اصلی تقاضا عمل می‌کنند. پروژه عظیم شهرک مسکونی “الرشید” در بغداد با ارزش تخمینی ۱۰ میلیارد دلار، یکی از بزرگترین پروژه‌های در حال اجراست.⁴ علاوه بر این، ساخت ۷ پروژه مسکونی دیگر به ارزش ۱۲.۵ میلیارد دلار در استان‌های نجف و واسط آغاز شده است که نشان‌دهنده توزیع پروژه‌های عمرانی در سراسر جغرافیای عراق، فراتر از پایتخت است.⁴ انتخاب بغداد به عنوان پایتخت گردشگری کشورهای عربی در سال ۲۰۲۵ نیز شتاب مضاعفی به پروژه‌های هتل‌سازی و نوسازی بافت‌های شهری بخشیده است که تقاضای بالایی برای مصالح لوکس و باکیفیت ایرانی از جمله سنگ‌های تزیینی و کاشی‌های نوین ایجاد می‌کند.⁴

شاخص اقتصادی عراق در افق ۲۰۲۵-۲۰۲۶	مقدار/نرخ پیش‌بینی شده	منبع
نرخ رشد واقعی صنعت ساختمان (۲۰۲۵)	۵.۲% تا ۵.۵%	1
ارزش کل پروژه‌های سرمایه‌گذاری معرفی شده	۴۵۰ میلیارد دلار	1
ارزش پروژه‌های مسکونی در حال اجرا (فقط در سه استان)	۲۲.۵ میلیارد دلار	4
نرخ رشد متوسط سالانه (AAGR) تا ۲۰۲۹	۴.۸%	5
سهم هدفمند انرژی‌های تجدیدپذیر تا ۲۰۳۰	۲۰%	1

تحلیل رقابتی: ایران در برابر ترکیه و چین

در سال ۱۴۰۴، رقابت در بازار عراق به شدت افزایش یافته است. محصولات ایرانی به دلیل نزدیکی فرهنگی و تشابهات معماری، به‌ویژه در مناطق جنوبی عراق، با استقبال مواجه هستند.⁶ با این حال، کالاهای ایرانی در سال جاری به طور متوسط حدود ۱۷ درصد گران‌تر از نمونه‌های مشابه چینی و ترکیه‌ای در بازار مصرف عرضه می‌شوند.⁸ این ناترازی قیمتی ناشی از هزینه‌های بالای انتقال پول، تعرفه‌های گمرکی جدید و ناترازی نرخ ارز در داخل ایران است. فعالان اقتصادی تأکید دارند که حفظ سهم بازار در سال ۱۴۰۴ نیازمند ارتقای تکنولوژی تولید و استفاده از روش‌های نوین لجستیکی برای کاهش قیمت تمام شده است.⁸

الزامات قانونی و فرآیندهای گمرکی صادرات به عراق

صادرات مصالح ساختمانی در سال ۱۴۰۴ نیازمند عبور از فیلترهای قانونی متعددی است که هم در سمت ایران و هم در سمت عراق سخت‌گیرانه‌تر شده‌اند. اولین گام قانونی، ثبت اطلاعات محموله در سامانه جامع تجارت (NTSW) و دریافت مجوزهای لازم از وزارت صنعت، معدن و تجارت است.¹⁰ بدون این ثبت آماری، امکان دریافت پروانه صادراتی و خروج کالا از مرز فراهم نخواهد بود.

استانداردهای کیفیت و گواهی انطباق (CoC)

دولت عراق از طریق سازمان مرکزی استاندارد و کنترل کیفیت (COSQC)، نظارت دقیقی بر واردات مصالح ساختمانی اعمال می‌کند. تمامی کالاهای وارداتی باید دارای گواهی انطباق (Certificate of Conformity – CoC) باشند که نشان‌دهنده مطابقت کالا با استانداردهای ملی عراق است.¹² در سال ۱۴۰۴، شرکت‌های بازرسی بین‌المللی همچنان به عنوان بازوان اجرایی گمرک عراق فعالیت می‌کنند. شرکت SGS سوئیس عمدتاً مسئولیت بازرسی کالاهای ارسالی به منطقه اقلیم کردستان را بر عهده دارد و شرکت Bureau Veritas (BV) فرانسه بر کالاهای ارسالی به مناطق مرکزی و جنوبی عراق نظارت می‌کند.¹²

فرآیند دریافت CoC شامل بازرسی قبل از حمل (Pre-Shipment Inspection)، نمونه‌برداری آزمایشگاهی و تایید نهایی اسناد است. صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که اطلاعات مندرج در فاکتور نهایی و گواهی مبدأ باید کاملاً با مشخصات فیزیکی کالا و بسته‌بندی مطابقت داشته باشد.¹² همچنین، درج تاریخ تولید و انقضا به میلادی و برچسب‌گذاری دو زبانه (عربی و انگلیسی) بر روی محصولات الزامی است.¹⁵

تعرفه‌های گمرکی و محدودیت‌های وارداتی در سال ۱۴۰۴

دولت عراق با هدف حمایت از تولیدات داخلی، تعرفه‌های گمرکی را برای برخی اقلام به طور پلکانی افزایش داده است. در سال ۱۴۰۴، تعرفه‌ها بر اساس نوع کالا دسته‌بندی می‌شوند:

• مصنوعات فلزی و میلگرد: با تعرفه وارداتی حدود ۲۰ درصد مواجه هستند که هدف آن تقویت کارخانجات فولاد داخلی عراق است.⁴
• لوازم ساختمانی عمومی و محصولات پلاستیکی: تعرفه‌ای در حدود ۱۵ درصد دارند.¹⁶
• سیمان: صادرات انواع سیمان سیاه به عراق همچنان ممنوع است و تنها صادرات سیمان سفید مجاز می‌باشد.¹⁵
• کاشی و سرامیک: به دلیل نبود تولید انبوه مشابه در عراق، همچنان با تعرفه‌های حمایتی و تقاضای بالا روبرو هستند.¹⁰

دسته‌بندی کالا	وضعیت مجاز/ممنوع	نرخ تقریبی تعرفه (۱۴۰۴)	ملاحظات استانداردی
میلگرد و مقاطع فولادی	مجاز	۲۰%	بازرسی اجباری BV/SGS
سیمان سفید	مجاز	۱۵%	نیاز به گواهی کیفیت
سیمان سیاه	ممنوع	–	حمایت از تولید داخلی عراق
کاشی و سرامیک	مجاز	۱۰% – ۱۵%	بسته‌بندی استاندارد و برچسب عربی
سنگ‌های تزیینی	مجاز	۵% – ۱۰%	گواهی مبدأ معتبر
محصولات شیمیایی ساختمان	مجاز (مشروط)	۱۵%	نیاز به MSDS و تاییدیه وزارت بهداشت

مدیریت لجستیک و پایانه‌های مرزی در مسیر ایران-عراق

موفقیت در صادرات مصالح ساختمانی به عراق در سال ۱۴۰۴ به شدت به انتخاب مسیر لجستیکی صحیح و درک عملکرد مرزهای مختلف بستگی دارد. حدود ۷۰ درصد کالاهای صادراتی ایران به عراق از طریق حمل‌ونقل جاده‌ای منتقل می‌شوند.¹⁷ نزدیکی جغرافیایی باعث شده است که هزینه ترانزیت از ایران به مراتب کمتر از رقبایی نظیر ترکیه باشد، اما چالش‌های مدیریتی در مرزها همچنان پابرجاست.

پایانه‌های مرزی و ظرفیت‌های ترانزیتی

در سال ۱۴۰۴، پایانه‌های مرزی زیر نقش حیاتی در صادرات مصالح ساختمانی ایفا می‌کنند: ۱. مرز مهران: به عنوان استراتژیک‌ترین گذرگاه، به دلیل نزدیکی به بغداد، اولویت اصلی برای ارسال محموله‌های سنگین نظیر سنگ و سرامیک است.¹⁷ ۲. مرز شلمچه: در سال ۱۴۰۴، حجم جابجایی کالا در این مرز به بیش از ۲.۵ میلیون تن رسیده است که بخش عمده‌ای از آن مربوط به مواد ساختمانی برای بازسازی بصره و جنوب عراق است.¹⁸ ۳. مرز پرویزخان و خسروی: معابر اصلی برای ورود به بازار اقلیم کردستان و استان‌های دیالی و کرکوک هستند.¹⁷

استقرار سیستم آسیکودا و تأثیر آن بر سرعت ترخیص

دولت عراق در سال جاری میلادی، سیستم آسیکودا (ASYCUDA) را در گمرکات مرزی تحت مدیریت دولت مرکزی به طور کامل مستقر کرده است. این سیستم نرم‌افزاری که تحت نظارت سازمان جهانی گمرک است، باعث شده تا محاسبات عوارض و تعرفه‌ها به صورت سیستمی و بر اساس ارزش واقعی کالا انجام شود.¹⁹ اگرچه این اقدام در ابتدا باعث کندی در روند ترخیص به دلیل عدم آشنایی رانندگان و ترخیص‌کاران شد، اما در درازمدت به نفع صادرکنندگان رسمی است؛ زیرا از رانت‌های مرزی و ورود کالاهای بی‌کیفیت جلوگیری می‌کند. با این حال، کمبود تجهیزات بازرسی (ایکس‌ری) در هر دو سوی مرز همچنان باعث ایجاد صف‌های طولانی در زمان‌های پیک صادراتی می‌شود.⁸

تحلیل دسته‌بندی محصولات و نیازهای بازار ساخت‌وساز

شناخت دقیق نیازهای هر بخش از بازار ساخت‌وساز عراق در سال ۱۴۰۴ به صادرکننده اجازه می‌دهد تا محصول خود را با حاشیه سود مناسب عرضه کند.

محصولات فولادی و مقاطع ساختمانی

عراق با وجود تلاش برای خودکفایی در تولید میلگرد، همچنان در بخش پروفیل‌های صنعتی، تیرآهن‌های سنگین و لوله‌های انتقال آب و گاز وابسته به واردات از ایران است. کیفیت فولاد ایران در بازار عراق زبانزد است و شرکت‌های فنی و مهندسی ایرانی که در عراق پروژه اجرا می‌کنند، ترجیح می‌دهند از مقاطع فولادی ایرانی استفاده کنند.⁶ با این حال، نوسانات قیمت جهانی آهن و وضع عوارض ۲۰ درصدی از سوی دولت عراق، صادرکنندگان را ملزم می‌کند تا به سمت صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر مانند سازه‌های پیش‌ساخته فلزی و سوله حرکت کنند.¹⁴

کاشی، سرامیک و سنگ‌های ساختمانی

این گروه کالایی بیشترین پتانسیل رشد را در سال ۱۴۰۴ دارد. پروژه‌های هتل‌سازی در کربلا و نجف و برج‌های تجاری در بغداد، نیاز مبرمی به سرامیک‌های پرسلانی و سنگ‌های نمای تراورتن و مرمریت دارند.¹⁰ صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که سلیقه خریداران عراقی به سمت طرح‌های مدرن و ابعاد بزرگ (اسلب) گرایش پیدا کرده است. همچنین، بسته‌بندی مقاوم برای جلوگیری از شکستگی در مسیرهای ناهموار جاده‌ای عراق، یک الزام کیفی برای برندسازی در این بازار است.¹³

مصالح نوین و مواد شیمیایی ساختمان

با توجه به تغییرات اقلیمی و گرمای شدید در عراق، تقاضا برای عایق‌های حرارتی، افزودنی‌های بتن برای کار در دمای بالا، رزین‌ها و رنگ‌های مقاوم در برابر اشعه UV به شدت افزایش یافته است.²¹ شرکت‌های ایرانی که موفق به دریافت گواهینامه‌های زیست‌محیطی و استانداردهای بین‌المللی شده‌اند، در سال ۱۴۰۴ فرصت دارند تا به عنوان تأمین‌کننده اصلی در پروژه‌های “ساختمان‌های سبز” که توسط دولت عراق حمایت می‌شوند، حضور یابند.¹

مکانیزم‌های مالی، بانکی و رفع تعهد ارزی در سال ۱۴۰۴

یکی از پیچیده‌ترین بخش‌های صادرات به عراق، مدیریت تراکنش‌های مالی و بازگشت ارز به چرخه اقتصادی کشور است. در سال ۱۴۰۴، با توجه به تداوم تحریم‌ها و نظارت شدید آمریکا بر سیستم بانکی عراق، روش‌های سنتی انتقال پول با چالش‌های جدی روبرو هستند.⁶

مصوبات جدید رفع تعهد ارزی و معافیت ۷۰ درصدی

بر اساس آخرین بخشنامه‌های صادر شده در نیمه اول سال ۱۴۰۴، تغییرات مهمی در روند بازگشت ارز حاصل از صادرات اعمال شده است. طبق مصوبات کارگروه بازگشت ارز، صادرکنندگانی که از اول مرداد ۱۴۰۴ اقدام به صادرات کرده‌اند، تحت شرایطی می‌توانند از معافیت‌هایی تا سقف ۷۰ درصد در رفع تعهد ارزی بهره‌مند شوند، مشروط بر اینکه ارز حاصله را در سامانه‌های رسمی نظیر نیما عرضه کرده یا برای واردات مواد اولیه خود استفاده کنند.²⁴ این اقدام با هدف ترغیب صادرکنندگان به فعالیت‌های شفاف و کاهش فشار بر بازرگانان کوچک انجام شده است.

روش‌های تسویه مالی در بازار عراق

در سال ۱۴۰۴، صادرکنندگان از ترکیب روش‌های زیر برای تسویه حساب استفاده می‌کنند:

• سامانه نیما و حواله‌های صرافی: متداول‌ترین روش برای مبالغ بزرگ که ارز حاصل از صادرات در سامانه جامع تجارت ثبت و به صرافی‌های مجاز فروخته می‌شود.²⁶
• واردات در مقابل صادرات: صادرکنندگان مصالح ساختمانی می‌توانند ارز خود را برای واردات کالاهای اساسی یا ماشین‌آلات مورد نیاز خود تخصیص دهند که این روش در سال ۱۴۰۴ مورد حمایت ویژه دولت قرار گرفته است.²⁸
• تهاتر کالا: به ویژه در قراردادهای بزرگ با شرکت‌های دولتی عراق، تهاتر مصالح با کالاهایی نظیر مواد نفتی یا ضایعات فلزی به عنوان یک راهکار دور زدن تحریم‌ها مطرح است.¹⁵
• استفاده از تالار دوم مرکز مبادله: انتقال معاملات ارزی به تالار دوم، مزیت رقابتی صادرکنندگان را تقویت کرده است؛ زیرا نرخ ارز در این تالار به قیمت واقعی بازار نزدیک‌تر است.¹⁹

استراتژی‌های بازاریابی و نفوذ در بازار ساخت‌وساز عراق

در سال ۱۴۰۴، بازاریابی سنتی جای خود را به بازاریابی مبتنی بر داده و حضور دیجیتال داده است. عراق با داشتن بیش از ۳۴ میلیون کاربر فعال رسانه‌های اجتماعی، بستر بی‌نظیری برای برندسازی فراهم کرده است.²⁹

بازاریابی دیجیتال با تمرکز بر فیس‌بوک و واتس‌اپ

فیس‌بوک پلتفرم شماره یک برای تجار و پیمانکاران عراقی است. طبق آمار، نفوذ فیس‌بوک در میان کاربران اینترنت عراق به بیش از ۵۳ درصد می‌رسد.³⁰ استراتژی موفق در سال ۱۴۰۴ شامل موارد زیر است:

• کمپین‌های ویدئویی: نمایش فرآیند تولید و تست‌های مقاومت مصالح به زبان عربی (لهجه محلی) تأثیر شگرفی بر اعتماد مشتری دارد.³¹
• تبلیغات هدفمند جغرافیایی: با استفاده از ابزارهای دیجیتال، می‌توان تبلیغات را دقیقاً برای معماران و پیمانکاران در شهرهای در حال توسعه نظیر بصره یا اربیل نمایش داد.³⁰
• استفاده از واتس‌اپ تجاری: واتس‌اپ ابزار اصلی مکاتبات تجاری در عراق است. سرعت در پاسخگویی و ارسال کاتالوگ‌های دیجیتال از این طریق، شانس نهایی شدن قرارداد را به شدت افزایش می‌دهد.³³

شرکت در نمایشگاه‌های تخصصی ۲۰۲۵-۲۰۲۶

حضور فیزیکی در نمایشگاه‌ها برای نمایش قدرت برند و برقراری ارتباط با خریداران عمده (Whole Sellers) همچنان ضروری است. تقویم نمایشگاهی عراق در سال ۱۴۰۴ بسیار پربار است:

• نمایشگاه بین‌المللی ساختمان بغداد (Baghdad Build): سپتامبر ۲۰۲۵.³⁵
• نمایشگاه ساختمان اربیل (Erbil Build Expo): می ۲۰۲۶.³⁶
• نمایشگاه ساختمان و زیرساخت بصره: ژانویه ۲۰۲۶.³⁸

حضور در این نمایشگاه‌ها باید با ارائه نمونه کالا (Sample) و بروشورهای فنی به زبان عربی همراه باشد تا حرفه‌ای بودن صادرکننده به اثبات برسد.²¹

تحلیل ریسک و راهکارهای پایداری در بازار

تجارت با عراق علیرغم سودآوری، با ریسک‌های امنیتی، سیاسی و مالی همراه است. در سال ۱۴۰۴، مداخلات ارزی آمریکا بر بانک‌های عراقی برای جلوگیری از ورود دلار به ایران، فشار را بر صادرکنندگان افزایش داده است.¹⁵

راهکارهای مقابله با نوسانات و عدم پرداخت

برای کاهش ریسک، صادرکنندگان باید از ابزارهای حمایتی نظیر صندوق ضمانت صادرات ایران استفاده کنند. این صندوق با دریافت کارمزد اندک، اعتبار خریدار عراقی را بررسی کرده و در صورت عدم پرداخت وجه به دلایل سیاسی یا تجاری، خسارت صادرکننده را جبران می‌کند.³⁹ همچنین، تنوع‌بخشی به مشتریان و عدم وابستگی به یک خریدار خاص، از ارکان پایداری در این بازار پرنوسان است.²¹

مدیریت هزینه‌های سربار و رقابت‌پذیری

با توجه به واقعی‌سازی تعرفه‌ها در گمرکات عراق، هزینه‌های ورود کالا افزایش یافته است. صادرکنندگان پیشرو در سال ۱۴۰۴ با ایجاد انبارهای مشترک در مناطق آزاد عراق (نظیر منطقه آزاد بصره) و توزیع مویرگی کالا در داخل عراق، سعی در کاهش هزینه‌های لجستیکی و حذف واسطه‌های غیرضروری دارند.⁸ این استراتژی اجازه می‌دهد کالا با قیمت رقابتی‌تر و سرعت بیشتر به دست مصرف‌کننده نهایی برسد.

نتیجه‌گیری و افق‌های پیش رو در تجارت با عراق

سال های پیش‌رو برای صادرکنندگان مصالح ساختمانی، سال “تخصص‌گرایی و انطباق” است. بازار عراق دیگر پذیرای کالاهای بی‌کیفیت و بدون هویت نیست. با توجه به نرخ رشد ۵.۵ درصدی صنعت ساختمان و ورود سرمایه‌گذاران بزرگ بین‌المللی از فرانسه، چین و ترکیه به عراق، تولیدکنندگان ایرانی باید استانداردهای تولید خود را با معیارهای جهانی تطبیق دهند.¹ کلید موفقیت در این سال، استفاده هوشمندانه از مکانیزم‌های جدید مالی، حضور فعال در پلتفرم‌های دیجیتال و درک عمیق از تغییرات ساختاری در گمرکات عراق است. عراق با تمام چالش‌هایش، همچنان فرصت بی‌بدیلی برای رشد صادرات غیرنفتی ایران فراهم کرده است و کسانی که با نقشه راه علمی و به‌روز وارد این عرصه شوند، برندگان اصلی این رقابت استراتژیک خواهند بود.

منابع

1. Iraq Construction Market Size, Trend Analysis by Sector, Competitive Landscape and Forecast to 2029 (H2 2025) – GlobalData, accessed on February 5, 2026, https://www.globaldata.com/store/report/iraq-construction-market-analysis/
2. Iraq Construction Market Size, Trends, Forecasts, and – GlobeNewswire, accessed on February 5, 2026, https://www.globenewswire.com/news-release/2025/08/20/3136180/28124/en/Iraq-Construction-Market-Size-Trends-Forecasts-and-Market-Analysis-to-2029-Iraqi-Construction-Industry-Forecasted-to-Grow-by-5-2-in-2025.html
3. Iraq: 2025 Article IV Consultation-Press Release; Staff Report – International Monetary Fund, accessed on February 5, 2026, https://www.imf.org/en/-/media/files/publications/cr/2025/english/1irqea2025001-source-pdf.pdf
4. پایگاه اطلاع رسانی معاونت دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه جمهوری …, accessed on February 5, 2026, https://economic.mfa.ir/portal/NewsView/748787
5. Iraq Construction Industry Report 2025 | Output to Grow at an AAGR of 4.8% During 2026-2029, Driven by Investments in Energy, Water Infrastructure, and Increase in Oil Production Capacity – ResearchAndMarkets.com – Business Wire, accessed on February 5, 2026, https://www.businesswire.com/news/home/20250904594207/en/Iraq-Construction-Industry-Report-2025-Output-to-Grow-at-an-AAGR-of-4.8-During-2026-2029-Driven-by-Investments-in-Energy-Water-Infrastructure-and-Increase-in-Oil-Production-Capacity—ResearchAndMarkets.com
6. استقبال گسترده عراقی‌ها از مصالح ساختمانی ایران: دلایل و چالش‌ها | شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 5, 2026, https://gtg.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%DA%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA/
7. استقبال عراقی ها از مصالح ساختمانی ایران/ ماجرای ورود ایرانی ها به بازار ساخت و ساز عراق چیست؟, accessed on February 5, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-42/962183-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA
8. رقابت نابرابر ایران با چین و ترکیه در عراق/ چرا کالاهای ایرانی گران هستند؟ – دنیای اقتصاد, accessed on February 5, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4227208-%D8%B1%D9%82%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF
9. صادرات ایران به عراق سقوط کرد! – فرارو, accessed on February 5, 2026, https://fararu.com/fa/news/906585/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B3%D9%82%D9%88%D8%B7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
10. صادرات مصالح ساختمانی؛ همه‌چیز در مورد شرایط و قوانین آن – مانامستر, accessed on February 5, 2026, https://manamaster.com/mag/export-of-building-materials/
11. راهنمای صادرات به عراق: قوانین +‌ نحوه صادرات | تسهیل تجارت, accessed on February 5, 2026, https://tashiltejarat.com/sending-goods-irag-guide/
12. مدارک لازم برای صادرات به عراق – تجارت با عراق – بهترین مشاوره امور …, accessed on February 5, 2026, https://ixport.ir/documents-licenses-required-for-export-to-iraq/
13. صادرات به عراق – شرکت گلدن کریدیت, accessed on February 5, 2026, https://goldencreditco.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/
14. مدارک لازم برای صادرات به عراق – بازرگانی ساتراپ تجارت, accessed on February 5, 2026, https://satraptejarat.com/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/
15. آموزش صادرات به عراق در سال 2025 + کالاهای مجاز برای صادرات – زومین بازار, accessed on February 5, 2026, https://zoominbazar.com/export-to-iraq/
16. اعمال تعرفه جدید گمرکی عراق بزودی – سیّد حمید حسینی, accessed on February 5, 2026, https://seyedhamidhosseini.ir/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%B2%D9%88%D8%AF%DB%8C/
17. مراحل ترخیص و واردات از عراق به صورت کامل | بازرگانی GTG, accessed on February 5, 2026, https://gtg.ir/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82/
18. جابجایی بیش از ۲.۵ میلیون تن کالا از مرز شلمچه – ایلنا, accessed on February 5, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-30/1721475-%D8%AC%D8%A7%D8%A8%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%B4%D9%84%D9%85%DA%86%D9%87
19. تجارت ایران و عراق 2 میلیارد دلار افت کرد / ترمز صادرات ایران به عراق کشیده شد – تجارت نیوز, accessed on February 5, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DA%A9%D8%B1
20. توانمندی بالای ایران در تولید و صادرات مصالح ساختمانی – تین نیوز, accessed on February 5, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-18/289818-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D9%84%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C
21. صادرات به عراق با پشتیبانی تخصصی سپاهان همراه, accessed on February 5, 2026, https://sepahanhamrah.com/export-to-iraq/
22. Construction Materials Wholesale Suppliers, Manufacturers & Distributors in Iraq | Bulk Prices & Deals – go4WorldBusiness, accessed on February 5, 2026, https://www.go4worldbusiness.com/suppliers/iraq/construction-materials.html
23. 2025 Investment Climate Statements: Iraq – State Department, accessed on February 5, 2026, https://www.state.gov/reports/2025-investment-climate-statements/iraq
24. مصوبه جدید؛ رفع تعهد ارزی با معافیت ۷۰ درصدی – دنیای اقتصاد, accessed on February 5, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4183710-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C
25. آموزش رفع تعهد ارزی صادرات و واردات (آپدیت ۱۴۰۴) – راوی حساب, accessed on February 5, 2026, https://www.ravihesab.com/currency-commitment
26. رفع تعهد ارزی (روشهای رفع تعهد ارزی + سامانه و معافیت ها) – زنجیره هوشمند صادرات, accessed on February 5, 2026, https://exportsmartchain.com/blog/clearing-foreign-exchange-obligation
27. رفع تعهدات ارزی – مشاوره حقوقی دینا, accessed on February 5, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/3488/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C.html
28. رفع تعهد ارزی حاصل از صادرات – آیکسپورت, accessed on February 5, 2026, https://ixport.ir/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
29. Digital Marketing Iraq – Foxy Digits, accessed on February 5, 2026, https://foxydigits.com/digital-marketing-iraq/
30. The Growth and Future of Iraq Digital Marketing: Trends and Opportunities Ahead, accessed on February 5, 2026, https://www.go-globe.com/seo-and-digital-marketing-in-iraq-and-future/
31. Facebook and Instagram Ads Strategy for a Construction Company – INSIDEA, accessed on February 5, 2026, https://insidea.com/blog/marketing/construction-company/facebook-and-instagram-ads-strategy-for-construction-company/
32. Social Media in Iraq: Effective Advertising To Target Iraqi Audiences – GO-Globe, accessed on February 5, 2026, https://www.go-globe.com/social-media-advertising-in-iraq/
33. Digital Marketing in Iraq | Creative 4 All, accessed on February 5, 2026, https://iraq.creative4all.com/en/services/digital-marketing-in-iraq/
34. سیستم ارتباطی با تجار عراقی چگونه با تاجران عراقی ارتباط بگیریم؟ – عراق کالا, accessed on February 5, 2026, https://iraqkala.ir/%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85-%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%A8%D8%A7%D8%B7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82%DB%8C/
35. Iraq Build Baghdad Expo 2025, accessed on February 5, 2026, https://mzv.gov.cz/public/ab/b5/82/5897045_3415797_baghdad_build_brochurepdf.pdf
36. Erbil Build Expo, 14 – 17 May 2026, accessed on February 5, 2026, https://erbilbuilding.com/
37. Iraq Trade Shows 2026 – IL DELTA GROUP, accessed on February 5, 2026, https://ildeltagroup.com/iraq-trade-shows-2026/
38. Building and Construction exhibition Iraq Basra (Iraq Build), accessed on February 5, 2026, https://exhibitionmakers.com/en/international-building-exhibition-iraq-basra-iraq-build/
39. استقبال بازار عراق از مصالح ساختمانی ایران – خبرگزاری صدا و سیما, accessed on February 5, 2026, https://43171323.khabarban.com/
40. لیست خریدار عراقی 2022 | مشکلات صادرات به عراق | بازاریابی, accessed on February 5, 2026, https://www.mahancompany.com/blog/list-contact-buyer/