راهنمای جدید صادرات کالا از مرز بازرگان؛ جزئیات لاین سوم صادراتی و قوانین ترخیص

گمرک بازرگان به‌عنوان شریان اصلی تجارت زمینی ایران با ترکیه و قاره اروپا، نقشی تعیین‌کننده در توسعه صادرات غیرنفتی و مدیریت زنجیره تأمین ترانزیتی کشور ایفا می‌کند¹. در ماه‌های اخیر، تغییر مسیرهای لجستیکی بین‌المللی و انتقال بخشی از بار بنادر جنوبی به پایانه‌های مرزی شمال‌غرب، موجب تراکم بی‌سابقه ناوگان و تشکیل صف‌های چند هزارتایی کامیون‌ها در پشت این مرز گردید³.

در پاسخ به این چالش راهبردی، گشایش لاین سوم صادراتی در مرز بازرگان با هدف رفع گلوگاه‌های ترافیکی، کاهش زمان معطلی رانندگان و ایجاد امکان رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی صادرات کالا از مرز بازرگان به عنوان یک راهکار کلیدی عملیاتی شده است³. این مقاله تحلیلی از نگاه مدیریت بازرگانی خارجی، به بررسی ابعاد فنی، آثار اقتصادی، توسعه زیرساخت‌های هوشمند و الزامات دیپلماسی تجاری این اقدام ملی می‌پردازد.

وضعیت تجاری مرز بازرگان و علل انباشت ناوگان باری

ارزیابی عملکرد مرز بازرگان نشان می‌دهد که این منطقه تنها یک گذرگاه ساده مرزی نیست، بلکه نقطه اتکای کریدورهای ترانزیتی بین‌المللی شرقی-غربی است².

جایگاه بازرگان در مبادلات ۵.۵ میلیارد دلاری ایران و ترکیه

حجم مبادلات تجاری میان ایران و ترکیه سالانه به حدود ۵.۵ میلیارد دلار می‌رسد که بخش عمده‌ای از این مبادلات سنگین از طریق پایانه مرزی بازرگان انجام می‌پذیرد⁹. موقعیت راهبردی این مرز در استان آذربایجان غربی و در همسایگی گمرک گولبولاغ ترکیه، آن را به دروازه اصلی ورود محصولات ایرانی به بازارهای اروپایی و در مقابل، مسیر دسترسی ترکیه و اروپا به آسیای میانه و کشورهای حوزه خلیج فارس بدل کرده است².

انتقال مسیرهای لجستیکی از بنادر جنوبی به شمال‌غرب

بروز محدودیت‌های عملیاتی و شرایط ویژه در بنادر جنوبی کشور موجب شد تا بخش قابل توجهی از مسیرهای لجستیک و عبور کالا به سمت بنادر ترکیه از جمله بندر مرسین و سپس پایانه زمینی بازرگان منتقل شود⁵. این تغییر مسیر ناگهانی، حجم فعالیت‌های گمرک بازرگان را به میزان چشمگیری افزایش داد:

• واردات کالاهای اساسی، دارو و اقلام حیاتی با ثبت رقم ۱۵۰ هزار تن، رشدی ۲۵۰ درصدی را نسبت به دوره مشابه سال قبل تجربه کرد⁵.
• ترانزیت کالا با عبور ۶۰۰ هزار تن کالا به ارزش ۳.۵ میلیارد دلار، با رشد ۸۰ درصدی همراه شد⁵.
• صادرات کالاهای ایرانی از این مرز به ۱۹۰ هزار تن رسید که نشان‌دهنده افزایش ۴۰ درصدی است⁵.
• حجم کل ترانزیت در منطقه طی سه ماه با رشد ۴۶ درصدی از مرز یک میلیون فقره عبور کرد¹³.

آسیب‌شناسی صف‌های طولانی و تجمع ۵ هزار کامیون

افزایش ناگهانی بار ورودی و خروجی بدون توسعه همزمان خطوط پردازش مرزی، موجب شکل‌گیری تراکم شدید شد³. توقف بیش از ۵ هزار دستگاه کامیون باری در صف‌های خروجی و رسیدن زمان انتظار رانندگان به بیش از ۲۰ روز در مقاطعی از سال، هزینه‌های سنگینی از جمله جریمه معطلی ناوگان (دموراژ)، خواب سرمایه، ریسک فساد کالاهای کشاورزی و افت قدرت رقابت صادرکنندگان ایرانی را به همراه داشت³.

جزئیات فنی و عملیاتی گشایش لاین سوم صادراتی در مرز بازرگان

ایجاد لاین و باجه سوم صادراتی در مرز بازرگان راهکاری مستقیم برای رفع عدم تقارن عملیاتی در نقطه صفر مرزی است³.

عدم تقارن ظرفیت ورودی و خروجی گمرک

پیش از راه اندازی لاین سوم، فرایند تشریفات گمرکی در بخش واردات به صورت شبانه‌روزی فعال بود و امکان ورود روزانه ۶۰۰ دستگاه کامیون از ترکیه به ایران با زمان انتظار کمتر از دو روز را فراهم می‌کرد³. اما در بخش صادرات، فعالیت تنها با ۲ باجه انجام می‌شد که توان پذیرش طرف ترکیه‌ای را به حدود ۳۰۰ دستگاه کشنده در روز محدود ساخته بود³. این شکاف پذیرش، روزانه بر تعداد کامیون‌های معطل در صف خروج می‌افزود⁴.

افزایش ظرفیت پذیرش گمرک گولبولاغ به ۴۰۰ دستگاه در روز

با افتتاح و بهره‌برداری از باجه و لاین سوم صادراتی، ظرفیت پردازش و پذیرش کامیون‌های صادراتی از ۳۰۰ دستگاه به حداقل ۴۰۰ دستگاه در روز افزایش می‌یابد³. این افزایش ۱۰۰ دستگاهی در پذیرش روزانه، گامی کلیدی برای تعادل‌بخشی به جریان ورود و خروج مرزی است³.

اثرات مستقیم اقتصادی بر زنجیره تأمین و صادرات

راه‌اندازی این لاین صادراتی آثار متعددی بر تجارت فرامرزی دارد:

• تحقق رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی در صادرات روزانه کالاهای ایرانی به ترکیه و اروپا³.
• تخلیه تدریجی صف ۵ هزار دستگاهی کامیون‌های منتظر و کاهش ملموس زمان خواب ناوگان³.
• کاهش هزینه‌های حمل‌ونقل بین‌المللی و کاهش جریمه‌های تأخیر در تحویل کالا³.
• ارتقای تاب‌آوری شبکه تأمین و ترانزیت کشور در شرایط تحریم و فشارهای اقتصادی³.

هوشمندسازی و توسعه زیرساخت‌های مکمل در منطقه آزاد ماکو

افزایش تعداد خطوط خروجی زمانی حداکثر اثربخشی را خواهد داشت که با هوشمندسازی کنترل‌های گمرکی و توسعه زیرساخت‌های پشتیبان همراه شود¹⁵.

بهره‌برداری از ایکس‌ری کامیونی شهید باکری

یکی از پروژه‌های زیربنایی در مرز بازرگان، راه‌اندازی سامانه پیشرفته ایکس‌ری کامیونی شهید باکری با اعتباری بالغ بر ۴۰۰ میلیارد تومان است¹⁸. این سامانه به عنوان سومین ایکس‌ری مستقر در این مرز، بازرسی غیرتهاجمی و هوشمند بارهای صادراتی و ترانزیتی را ممکن می‌سازد¹⁸. ظرفیت اولیه این دستگاه روزانه ۴۰ کامیون است که با تکمیل زیرساخت‌های فنی به ۸۰۰ دستگاه در شبانه‌روز خواهد رسید و نقش مهمی در ارتقای امنیت و سرعت‌بخشی به ترخیص کالا ایفا می‌کند¹⁸.

طرح جامع پایانه مرزی و هدف‌گذاری عبور ۱۰۰۰ کامیون در روز

بر اساس برنامه‌ریزی سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای و سازمان منطقه آزاد ماکو، هدف‌گذاری نهایی پایانه مرزی بازرگان دستیابی به ظرفیت عبور روزانه ۱۰۰۰ دستگاه کامیون است¹⁵. برای تحقق این هدف، اقداماتی شامل ساماندهی نقطه صفر مرزی، اصلاح فرایندهای تردد، یکپارچه‌سازی سامانه‌های نظارتی و ارتقای تجهیزات گمرکی در دستور کار قرار گرفته است¹⁵.

ساخت دهکده لجستیک ۱۸۲۰ هکتاری و احیای مرکز مبادلات تجاری

سازمان منطقه آزاد ماکو برنامه‌های بلندمدتی برای تبدیل این منطقه به مرکز اصلی خدمات ترانزیتی تدوین کرده است⁹:

• مطالعات احداث دهکده لجستیک در زمینی به وسعت ۱۸۲۰ هکتار انجام شده که محل جانمایی انبارها، مراکز ترانسشیپمنت و خدمات پشتیبانی ناوگان خواهد بود⁹.
• آماده‌سازی و احیای مرکز مبادلات تجاری مشترک مرزی ایران و ترکیه برای بهره‌برداری، جهت ساماندهی تجارت خرد و رویه‌های مرزنشینی⁸.
• پیگیری فعال‌سازی مجدد بازارچه مرزی ساری‌سو برای تفکیک دادوستد محلی از ترانزیت سنگین جاده‌ای¹⁰.

چالش‌های دیپلماسی گمرکی و نقش طرف ترکیه‌ای

افزایش ظرفیت مرزی یک فرایند دوطرفه است و توسعه امکانات در سمت ایران تنها زمانی به بهره‌وری کامل می‌رسد که گمرک گولبولاغ ترکیه نیز آمادگی عملیاتی لازم را داشته باشد⁴.

لزوم همگام‌سازی گمرک گولبولاغ ترکیه

یکی از دلایل اصلی کندی حرکت در مرز، محدودیت ساعات کاری، کمبود نیروی انسانی و کندی فرایندهای پذیرش در سمت ترکیه بوده است⁴. بنابراین، موفقیت کامل لاین سوم صادراتی نیازمند دیپلماسی فعال تجاری است تا طرف ترکیه‌ای نیز ظرفیت پذیرش و تعداد باجه‌های کاری خود را متناسب با ایران افزایش دهد⁴.

راهکارهای عملیاتی برای روان‌سازی پایدار ترانزیت

برای تثبیت روان‌سازی جابه‌جایی کالا، پیاده‌سازی راهکارهای زیر در سطح مذاکرات مشترک ضروری است:

• هماهنگ‌سازی ساعات کاری گمرکات دو کشور و شبانه‌روزی شدن پذیرش صادرات در سمت ترکیه⁴.
• تبادل الکترونیکی اطلاعات گمرکی پیش از ورود کامیون به مرز جهت کاهش زمان کنترل اسناد.
• ایجاد مدیریت یکپارچه مرزی و برگزاری نشست‌های دوره‌ای میان مدیران گمرکات بازرگان و گولبولاغ برای حل سریع مشکلات اجرایی¹³.

نتیجه‌گیری

افتتاح و گشایش لاین سوم صادراتی در مرز بازرگان، یک اقدام کلیدی برای درمان عارضه طولانی‌مدت صف‌های کامیون و تسریع جریان تجارت فرامرزی ایران است³. این پروژه با افزایش ظرفیت پذیرش روزانه صادرات به ۴۰۰ دستگاه کامیون، رشد ۲۰ تا ۳۰ درصدی حجم صادرات را ممکن ساخته و هزینه‌های لجستیکی صادرکنندگان را به‌شدت کاهش می‌دهد³. هم‌افزایی این لاین با سامانه‌های هوشمند نظارتی مانند ایکس‌ری شهید باکری و اجرای طرح جامع دهکده لجستیک ماکو، مسیر تبدیل بازرگان به یک مرکز ترانزیتی مدرن بین‌المللی را هموار می‌سازد⁹.

برای صادرکنندگان، شرکت‌های حمل‌ونقل و فعالان بازرگانی خارجی، این تحولات زیرساختی فرصتی ارزشمند برای بازنگری در برنامه‌های زمان‌بندی صادرکننده، بهره‌گیری از مسیرهای مطمئن‌تر زمینی و کاهش هزینه‌های تمام‌شده کالا در بازارهای هدف منطقه‌ای ایجاد می‌کند. تداوم دیپلماسی فعال مرزی جهت همراه ساختن کامل طرف ترکیه‌ای، شرط اصلی ماندگاری این دستاوردهای لجستیکی خواهد بود⁴.

پرسش‌های متداول (FAQ)

منابع

1. بازگشایی مرز بازرگان: تسهیل تردد خودروهای سنگین بین ایران و ترکیه, https://parsatadbir.com/commerce/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%A7%D9%8A%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86/
2. آخرین وضعیت مرز بازرگان و گوربولاک در ۱۴۰۵ | تأثیر تحولات سیاسی بر حمل و نقل بین‌المللی, https://brooky.ir/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D9%88-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%A7%DA%A9-%D8%AF%D8%B1-%DB%B1/
3. 5 هزار کامیون پشت مرز بازرگان؛ لاین سوم در راه است – نورنیوز, https://nournews.ir/fa/news/338491/5-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%BE%D8%B4%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
4. هشدار درباره صف کامیون‌ها در مرز بازرگان / تجارت از جنوب به شمال‌غرب منتقل شد – اقتصاد آنلاین, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2157031/%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B5%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%BA%D8%B1%D8%A8-%D9%85%D9%86%D8%AA%D9%82%D9%84-%D8%B4%D8%AF
5. صف طولانی کامیون‌ها در بازرگان؛ گلوگاه تجارت ایران و ترکیه کجاست؟ – خبرگزاری تسنیم, https://www.tasnimnews.ir/fa/news/1405/05/24/3670686/%D8%B5%D9%81-%D8%B7%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D8%AC%D8%A7%D8%B3%D8%AA
6. افزایش ۳۰ درصدی صادرات ایران به ترکیه با راه‌اندازی مسیر سوم در مرز بازرگان – ایرنا, https://www.irna.ir/news/86235203/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%B3%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D9%88%D9%85
7. افزایش ۳۰ درصدی صادرات ایران به ترکیه با راه‌اندازی مسیر سوم در مرز بازرگان – اقتصاد ژورنال, https://eghtesadjournal.com/commerce-and-customs/328958/
8. مرکز مبادلات تجاری ایران و ترکیه در آستانه احیاء – ایراسین, https://www.irasin.ir/news/85639/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D8%A7%D8%A1
9. حجم تجارت ایران و ترکیه از مرز بازرگان به ۵.۵ میلیارد دلار رسید – خبرگزاری فارس, https://farsnews.ir/press/1786263868143271828/%D8%AD%D8%AC%D9%85-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%DB%B5%DB%B5-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF
10. مرز بازرگان؛ شریان اصلی تجارت ۵.۵ میلیارد دلاری ایران و ترکیه – ایسنا, https://www.isna.ir/news/1405051810437/%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%DB%B5-%DB%B5-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87
11. آخرین وضعیت مرز بازرگان | خانه صنعت، معدن و تجارت استان تهران, https://www.tehranhim.com/news/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86/
12. بازرگان جایگزین بنادر جنوب شد؟/ رشد ۲۵۰ درصدی واردات و ۸۰ درصدی ترانزیت – اقتصاد آنلاین, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2156682/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D8%B4%D8%AF-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-250-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-80-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA
13. گزارش تحلیلی خبر ماکو بازرگان؛ از گلوگاه انتظار تا محور عملیاتی ترانزیت ایران و ترکیه, https://khabarmaku.ir/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%9B-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D8%B8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C/
14. تأکید ایران و ترکیه بر تسهیل ترانزیت و تجارت در مرز بازرگان و گوربولاک – ایلنا, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%B7%D9%82-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-30/1824430-%D8%AA%D8%A3%DA%A9%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%B1-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D9%88%D8%B1%D8%A8%D9%88%D9%84%D8%A7%DA%A9
15. ماکو؛ برگ تازه ایران برای تجارت با اروپا | گلوگاه بازرگان باز می‌شود؟, https://www.hamshahrionline.ir/news/1060646/%D9%85%D8%A7%DA%A9%D9%88-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D9%88%D9%BE%D8%A7-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B2
16. محسن باقرپور، مدیرکل گمرک بازرگان : افزایش ۳۰ درصدی صادرات بازرگان با راه‌اندازی باجه سوم محقق می‌شود – خبرگزاری برنا, https://borna.news/fa/news/2376051/%D9%85%D8%AD%D8%B3%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D9%82%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%DA%A9%D9%84-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-30-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85-%D9%85%D8%AD%D9%82%D9%82-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
17. افزایش ۳۰ درصدی صادرات از مرز بازرگان با راه‌اندازی باجه سوم – خبرگزاری برنا, https://borna.news/fa/news/2376042/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-30-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%AC%D9%87-%D8%B3%D9%88%D9%85
18. افتتاح دستگاه ایکس‌ری کامیونی در گمرک بازرگان؛ پایان صف‌های طولانی کامیون‌ها؟ – با کامیون, https://bakamion.ir/blog/truck-xray-system-bazargan-customs-launch/
19. گروسی: مرکز تجاری بازرگان تا شهریور افتتاح می‌شود, https://borna.news/fa/news/2376175/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%AA%D8%AA%D8%A7%D8%AD-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
20. مرکز مبادلات تجاری مشترک مرزی ایران و ترکیه تا شهریور امسال راه‌اندازی می‌شود, https://maj.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%D9%BE%DB%8C/%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D8%AA%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%A7-%D8%B4%D9%87%D8%B1%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
21. صف طولانی ۵۰۰ کامیون‌ در مرز بازرگان/ ترکیه همکاری نمی‌کند – بازتاب, https://baztab.ir/%D8%B5%D9%81-%D8%B7%D9%88%D9%84%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87/