مقدمه: مدیریت ریسک در زنجیره تامین جهانی چای سیاه
چای سیاه به عنوان یک کالای استراتژیک و دومین نوشیدنی پرمصرف جهان، جایگاه ویژهای در سبد کالایی بازرگانان عمده دارد. موفقیت در واردات چای خام نیازمند تحلیل عمیق نهتنها نوسانات قیمت جهانی، بلکه درک ظرایف کیفی و چالشهای پیچیده مقرراتی کشور مبدأ و مقصد است. مبادی اصلی تامین چای سیاه برای بازارهای بزرگ، عمدتاً سریلانکا (سیلان)، هند (آسام) و کنیا هستند که هرکدام پروفایل طعمی و الزامات تجاری متفاوتی را ارائه میدهند.
در شرایط کنونی، سیاستهای ارزی و تجاری داخلی در ایران، به ویژه در خصوص تهاتر، تأثیر مستقیمی بر انتخاب مبدأ و قیمت خرید تحمیلی به واردکننده دارد. تحلیلگر ارشد خرید کالا باید این نوسانات رگولاتوری را به عنوان یک ریسک مالی جدی در محاسبات خود لحاظ کند. این گزارش تحلیلی، راهنمای جامعی برای واردات چای خام از سریلانکا، هند و کنیا، ارزیابی تخصصی کیفیت، فرآیندهای خرید بینالمللی و استراتژیهای کاهش ریسک در بازار پرتلاطم چای در سال ۲۰۲۴ ارائه میدهد.
تحلیل بازارهای تامین و ویژگیهای کیفی چایهای مبدأ

شناخت ویژگیهای متمایز چایهای تولید شده در سه کشور اصلی صادرکننده، پایه و اساس تصمیمگیریهای استراتژیک خرید است. این تفاوتها در ارتفاع کشت، روشهای فرآوری و شرایط اقلیمی (Terroir) ریشه دارند.
سریلانکا (چای سیلان): لطافت طعم و چالشهای قیمتی تهاتر
سریلانکا به عنوان دومین صادرکننده بزرگ چای سیاه در جهان شناخته میشود.1 چای سیلان دارای شهرت جهانی به دلیل کیفیت پایدار است.
مشخصات کیفی و طعمی چای سیلان
چای سیلان به خاطر طعم متوسط (Medium-bodied)، خصوصیت تند و چابک (Brisk)، و در اغلب موارد دارای نتهای مرکباتی (Citrusy) متمایز میشود.2 رنگ دمکرده این چای معمولاً مسی روشن و درخشان (Coppery Colour) است که آن را از انواع مالتدار آسام متمایز میکند.3 تنوع اقلیمی در سریلانکا امکان تولید انواع چایهای مختلف از طعمهای قوی و تند تا ظریف و معطر را فراهم میآورد.3
فرآیند خرید و مدیریت قیمت در مزایده کلمبو
بازار اصلی تأمین چای از سریلانکا، مزایده چای کلمبو (Colombo Tea Auction) است که به عنوان بزرگترین مزایده چای در جهان شناخته میشود و به طور معمول هر سهشنبه و چهارشنبه برگزار میگردد.4 این مکانیسم، قیمتگذاری شفافی را فراهم میکند اما به شدت تحت تأثیر عرضه و تقاضای جهانی است.5
نکته حائز اهمیت در سال ۲۰۲۴، ریسک ناشی از سیاستهای تجاری داخلی ایران است. دولت ایران برای وصول مطالبات بلوکه شده نفتی، تهاتر چای سریلانکا را در اولویت قرار داده و ثبت سفارش چای هندی و کنیایی را محدود کرده است.6 این تمرکز اجباری تقاضای واردکنندگان ایرانی در حراج کلمبو، باعث بر هم خوردن تعادل عرضه و تقاضا شده است؛ در حالی که عرضه هفتگی در مزایده حدود ۵,۰۰۰ تن است، درخواست ایران به حدود ۱۰,۰۰۰ تن رسیده است.6
این عدم تعادل ساختاری منجر به افزایش قیمت ۱.۵ تا ۲ دلاری در هر کیلوگرم چای سریلانکا، معادل حدود ۳۰ درصد تورم قیمتی، برای خریداران ایرانی شده است.6 این هزینه اضافی در واقع حاصل یک عامل رگولاتوری داخلی است که باید در ارزیابی هزینه تمام شده (Cost of Goods Sold) لحاظ شود.
هند: تنوع در گریدینگ و کیفیت (آسام و دارجلینگ)
هند پس از چین، دومین تولیدکننده بزرگ چای در جهان است که سالانه حدود ۹۰۰ میلیون تن چای تولید میکند.8 چای هند تنوع بسیاری دارد، اما چای آسام و دارجلینگ مهمترین انواع صادراتی آن هستند.
مشخصات کیفی چای آسام
چای آسام که در مناطق پرباران و با رطوبت بالا در هند کشت میشود، به دلیل طعم قوی، مالتدار (Malty) و پررنگ (Full-bodied) شناخته میشود.2 این خصوصیات، چای آسام را به یک انتخاب عالی برای بلندینگ (ترکیب با چایهای دیگر) و استفاده در چایهای صبحانه تبدیل کرده است. در مقابل، چای دارجلینگ که در ارتفاعات بالا رشد میکند و به “شامپاین چایها” شهرت دارد، طعم بسیار ظریف و عطر مشخص ماسکاتل (Muscatel) دارد.2 دارجلینگ معمولاً در رده چایهای تخصصی (Specialty Teas) قرار میگیرد و کمتر برای واردات فله صنعتی استفاده میشود.
الزامات قانونی صادرات هند
صادرکنندگان هندی برای فعالیت در عرصه تجارت بینالمللی ملزم به دریافت کد صادرکننده-واردکننده (IEC) و همچنین گواهی ثبتنام و عضویت (RCMC) هستند.9 RCMC توسط شوراهای ترویج صادرات یا هیئت چای هند (Tea Board) صادر میشود و اعتبار فعالیت تجاری صادرکننده را تأیید میکند.9 واردکنندگان باید از اعتبار و بهروز بودن این گواهیها اطمینان حاصل کنند تا در فرآیند ترخیص و انتقال ارز با مشکل مواجه نشوند.
کنیا: کیفیت بالا برای بلندینگ و مزیت قیمت رقابتی
کنیا سومین تولیدکننده بزرگ چای در جهان پس از چین و هند است و با تولید سالانه حدود ۳۰۵ میلیون تن، نقش کلیدی در تامین بازار جهانی، به ویژه برای چای سیاهCTC (Cut, Tear, Curl) دارد.2
ویژگیهای چای کنیا و مزیت استراتژیک
چای کنیا به دلیل رنگ قوی و بافت یکنواخت حاصل از فرآیند CTC، برای استفاده در ترکیبها و تولید چای کیسهای با راندمان بالا بسیار مورد توجه است. قیمت چای کنیا در برخی دورهها، به ویژه در مقایسه با چای سیلان CTC، رقابتیتر بوده و ممکن است قیمتهای پایینتری را ارائه دهد.11 این مزیت قیمتی برای واردکنندگان حجم بالا که به دنبال بهینهسازی هزینه هستند، یک عامل حیاتی محسوب میشود.
مقررات صادراتی کنیا
برای صادرات چای از کنیا، صادرکننده باید در هیئت چای کنیا (Tea Board of Kenya) ثبتنام کرده و گواهی ثبتنام را اخذ کند.12 همچنین، هر محموله صادراتی باید دارای “گواهی ترخیص صادرات چای” (Tea Export Release Order) باشد.12 علاوه بر این، اخذ گواهی فیتوسانیتری توسط سرویس بازرسی بهداشت گیاهی کنیا (KEPHIS) برای تضمین عاری بودن محصول از آفات و بیماریهای گیاهی الزامی است.12

نکات طلایی کیفیتسنجی فنی و حسی (Due Diligence Quality Assessment)
برای تضمین کیفیت چای وارداتی، ارزیابی باید فراتر از طعم و عطر ظاهری رفته و بر استانداردهای فنی بینالمللی و کنترل آلایندهها متمرکز شود.
درک سیستم درجهبندی (Tea Grading) و کاربرد تجاری
درجهبندی چای بر اساس اندازه، لطافت و شکل برگها پس از فرآوری تعیین میشود. برگهای کوچکتر و جوانتر (حاوی نوک یا Tippy) ارزش بیشتری دارند.13 چایها به چهار دسته اصلی تقسیم میشوند: برگ کامل (Whole Leaf)، برگ شکسته (Broken Leaf)، فنینگها (Fannings) و پودر (Dust).13
اهمیت گرید BOPF در واردات فله
گرید BOPF (Broken Orange Pekoe Fannings) پرکاربردترین گرید در واردات فله از مبادی اصلی مانند سریلانکا، کنیا و جنوب هند است.13 این گرید شامل ذرات برگ شکسته با اندازه یکنواخت است که برای پر کردن چای کیسهای یا تولید چای سریعدم مناسب است و فاقد نوکهای لطیف (Tips) است.13
انتخاب گرید مناسب مستقیماً بر کیفیت پایدار محموله تأثیر میگذارد. در حالی که گریدهای Fannings و Dust (ذرات بسیار ریز) سریعترین زمان دمکشی را دارند، ذرات ریزتر ریسک جذب رطوبت بالا و کاهش سریعتر عطر در طول دوره حملونقل و نگهداری را به دنبال دارند.13 در مقابل، FBOPF (Flowery Broken Orange Pekoe Fannings) که بالاترین درجه در دسته فنینگها است و در چای سیلان رایج است، حاوی نوکهای بیشتری بوده و کیفیت بالاتری دارد.15 واردکننده حرفهای باید توازن دقیقی بین قیمت، کیفیت و ریسک پایداری عطر و طعم در طول دوره ۱۸ ماهه ماندگاری استاندارد چای خام برقرار کند.16
معیارهای شیمیایی اجباری (پایبندی به ISO 3720:2011)
استاندارد ISO 3720:2011 الزامات شیمیایی پایه برای چای سیاه را مشخص میکند و مرجع اصلی قراردادهای تجاری در سراسر جهان است.17 واردکنندگان باید برای هر محموله، گواهی تستهای منطبق بر این استاندارد را مطالبه کنند:
- عصاره محلول در آب (Water Extract): این معیار نشاندهنده میزان مواد جامدی است که قابلیت حل شدن در آب و تولید طعم و رنگ را دارند. حداقل مجاز بر اساس ISO 3720، $32% $ از لحاظ جرمی است.17 محتوای کمتر نشاندهنده چای کمکیفیت یا برگهای فرآوریشده ضعیف است.
- خاکستر نامحلول در اسید (Acid-insoluble Ash): این شاخص، میزان آلودگی چای به ذرات خارجی مانند خاک، ماسه یا فلزات را میسنجد. حداکثر مجاز $1.0% $ از لحاظ جرمی است.17 تجاوز از این حد نشاندهنده ضعف جدی در فرآیند برداشت و فرآوری است.17
- فیبر خام (Crude Fibre): میزان فیبر خام رابطه معکوسی با کیفیت برگ دارد. برگهای جوانتر و باکیفیتتر (مثل برگهای بالایی) فیبر کمتری دارند. حداکثر مجاز فیبر خام $16.5% $ است.17 محتوای فیبر بالا نشاندهنده استفاده از ساقهها یا برگهای پیرتر در ترکیب است که کیفیت نهایی دمکرده را کاهش میدهد.19
- کنترل رطوبت (Moisture Content): رطوبت بیش از حد، بزرگترین عامل فساد میکروبی است.16 حداکثر رطوبت مجاز در سریلانکا $6.5% $ 20 و در کنیا $7.0% $ 19 تعیین شده است. کنترل دقیق این پارامتر در نقطه صادرات ضروری است تا از رشد کپکها (Yeast & Moulds) در طول مسیر حمل جلوگیری شود.16
کنترل ایمنی مواد غذایی (MRLs و آلایندهها)
امنیت غذایی یک اصل غیرقابل مذاکره است. هر محموله باید مطابق با حداکثر باقیمانده مجاز آفتکشها (MRLs) تعیینشده توسط کشور مقصد و استانداردهای Codex Alimentarius مطابقت داشته باشد.19 هیئت چای سریلانکا برای برخی آلایندهها مانند Tebuconazole حد مجاز $0.05 \text{ mg/kg}$ و برای مواد غیر آفتکش مانند Anthroquinone حد $0.01 \text{ mg/kg}$ را تعریف کرده است.20
همچنین، کنترلهای میکروبیولوژیک حیاتی هستند. محموله باید از نظر شمارش کلی باکتریها (Total Plate Count – حداکثر $10,000 \text{ cfu/g}$)، مخمرها و کپکها (حداکثر $1,000 \text{ cfu/g}$) مورد آزمایش قرار گیرد و عاری از پاتوژنهایی مانند E-Coli و Salmonella باشد.20
ارزیابی حسی تخصصی (Cupping)
در کنار تستهای آزمایشگاهی، ارزیابی حسی توسط چشندگان خبره (Tea Evaluators) بر اساس روشهای استاندارد (مانند ISO 3103 و GB/T 23776-2018) برای ارزیابی شکل، رنگ، عطر، طعم و برگ کفگیر الزامی است.17 این ارزیابی حسی تخصصی (Cupping) به تشخیص سریع عیوب ناشی از فرآوری ضعیف (مانند طعم تخمیرشده یا ترش) و آلودگیهای محیطی (مانند طعم خاکی یا نامطلوب) کمک میکند که اغلب قبل از تکمیل نتایج آزمایشگاهی قابل شناسایی هستند.21
راهنمای عملیات بازرگانی خارجی و تامین استراتژیک
واردات چای خام نیازمند پیروی دقیق از پروتکلهای بازرگانی بینالمللی و داخلی است.
کانالهای اصلی خرید و مزایدههای جهانی
- سیستم مزایده (Auction System): مزایدهها (مانند کلمبو و کلکته) مکانیسمهای اصلی برای کشف قیمت و خرید حجم عمده هستند.4 مزیت اصلی آنها، شفافیت در تعیین قیمت است. با این حال، معایب شامل نوسان قیمتی بالا و رقابت شدید است.5 واردکنندگان باید آگاه باشند که در شرایط فعلی که تقاضای ایران به صورت مصنوعی بر روی مزایده کلمبو متمرکز شده است، رقابت قیمتی افزایش یافته و ممکن است قیمتهای بالاتری نسبت به خرید مستقیم به آنها تحمیل شود.6
- خرید مستقیم (Ex-Factory/Forward Contract): برای تأمین پایدار، بهویژه در حجمهای بالا، خرید مستقیم از تولیدکنندگان یا صادرکنندگان بزرگ (مانند شرکتهای ثبت شده در کنیا یا سریلانکا 23) توصیه میشود. این روش امکان مذاکره بر سر قیمتهای بلندمدت (Forward Contracts) و اعمال نظارت مستقیم بر استانداردهای کیفی در کارخانه را فراهم میآورد. اعتبار تأمینکننده، سابقه صادرات به بازارهای با استاندارد بالا (مانند اروپا) و داشتن گواهینامههای ISO و HACCP برای تضمین سلامت محصول (Food Safety) الزامی است.25
الزامات اسنادی و مجوزهای ترخیص محموله
تکمیل دقیق اسناد، کلید ترخیص سریع و موفق محموله است. مدارک اصلی مورد نیاز شامل بارنامه (Bill of Lading)، فاکتور تجاری (Commercial Invoice)، لیست بستهبندی (Packing List)، و گواهی مبدأ (Certificate of Origin) است.27
گواهی فیتوسانیتری
گواهی فیتوسانیتری (Phytosanitary Certificate) یکی از اسناد اجباری برای واردات محصولات کشاورزی خام است.28 این گواهی توسط سازمان حفاظت گیاهی کشور صادرکننده (مانند KEPHIS در کنیا) صادر میشود و تأیید میکند که محموله چای عاری از آفات و بیماریهای گیاهی بوده و الزامات بهداشت گیاهی کشور واردکننده را رعایت کرده است.12 این گواهی باید برای هر محموله مجزا صادر شود.
ثبت سفارش داخلی ایران
واردکنندگان چای باید فرآیند ثبت سفارش را از طریق سامانههای متمرکز وزارت جهاد کشاورزی تکمیل کنند.29 بر اساس اطلاعیههای معاونت توسعه بازرگانی، فرآیند ثبت سفارش به صورت سیستمی انجام میشود و اعتبار هر ثبت سفارش معمولاً ۶ ماه تعیین میگردد. همچنین، سقف مجاز برای واردات در دورههای زمانی مشخص میشود (به عنوان مثال، در یک دوره سقف ۱۵,۰۰۰ تن اعلام شده است).29 واردکننده باید به محدودیتها و سختگیریهای فعلی در ثبت سفارش برای هند و کنیا که به نفع تهاتر سریلانکا اعمال میشود، توجه کند.6
انتخاب اینکوترمز و لجستیک حمل چای خام
انتخاب صحیح اینکوترمز (Incoterms 2020) مسئولیت و هزینههای حملونقل را مشخص میکند.30 برای حمل دریایی از آسیا و آفریقا، شرایط FAS، FOB، CFR و CIF رایج هستند.31 استفاده از CIF (Cost, Insurance, and Freight) به واردکننده توصیه میشود؛ زیرا مسئولیت هزینهها، بیمه و ریسک محموله تا بندر مقصد (یا تعیین شده) بر عهده فروشنده خواهد بود.31
مدیریت ریسک لجستیک چای
چای خام، کالایی حساس است. اگرچه چای در شرایط بهینه تا ۱۸ ماه دوام میآورد، اما در صورت حملونقل نامناسب، ممکن است در برابر فساد آسیبپذیر باشد.16 عمدهترین ریسکها شامل جذب رطوبت (Moisture Ingress)، آلودگی به بوهای خارجی (Odours)، آفتزدگی و عدم تهویه کافی است.16 باید از کانتینرهای مناسب با تهویه استاندارد برای جلوگیری از افزایش رطوبت و رشد کپک استفاده شود و محموله چای از کالاهای شیمیایی یا دارای بوی تند جدا شود.
روشهای پرداخت بینالمللی
- اعتبار اسنادی (LC – Letter of Credit): بالاترین سطح امنیت تجاری را فراهم میکند، زیرا پرداخت تنها در صورت ارائه اسناد کامل و مطابق با شرایط LC توسط بانک انجام میشود.32
- پرداخت در برابر اسناد (CAD – Cash Against Documents): یک روش نسبتاً سریع که در آن پرداخت پس از انتقال اسناد مالکیت (مانند بارنامه) به بانک واسط انجام میشود و نیازی به تعهدات پیچیده LC نیست.33
با توجه به چالشهای تحریمی و ارزی در ایران، روشهای تهاتر یا حوالههای بانکی خاص، جایگزین LC شدهاند که هرچند فرآیند را تسهیل میکنند، اما ریسکهای حقوقی و مالی متفاوتی را متوجه واردکننده میسازند.
تحلیل مقررات ویژه واردات چای در ایران (چالشهای ۲۰۲۴)
محیط رگولاتوری ایران به طور مستقیم بر حاشیه سود و پایداری تأمین واردکنندگان چای تأثیرگذار است.
سیاست تهاتر با سریلانکا: ریسک ناشی از انحصار
اجرای سیاست تهاتر چای سریلانکا در قبال طلب نفتی ایران یک اقدام با منافع ملی است که هدف آن استفاده از پول بلوکه شده ایران در آن کشور است.7 با این حال، مدیریت این سیاست در عمل، ریسکهای جدی را به بازار وارد کرده است.
در حالی که واردات سنتی ایران متکی بر تنوع (۷۰٪ از هند و کنیا در سالهای گذشته) بود، محدودسازی ثبت سفارش برای این دو کشور توسط وزارت جهاد کشاورزی، تقاضا را تقریباً منحصر به چای سریلانکا کرده است.6 این تمرکز ناگهانی تقاضا، یک شوک مصنوعی به قیمتها در مزایده کلمبو وارد کرده است. تحلیلها نشان میدهد که این اقدام منجر به تورم قیمتی ۳۰ درصدی چای سریلانکا شده است.6
این افزایش قیمت، که ناشی از یک سیاست داخلی تجاری است نه نوسان قیمت جهانی، هزینه تأمین را برای واردکننده ایرانی به طور قابل ملاحظهای افزایش میدهد. واردکنندگان استراتژیک باید همچنان برای حفظ و تسهیل مجدد کانالهای وارداتی از هند و کنیا تلاش کنند تا ریسک ناشی از انحصار و نوسانات قیمتی کنترل نشده کاهش یابد.
الزام خرید چای داخلی و ریسک چای سنواتی
یکی از مقررات ابلاغ شده برای واردکنندگان، الزام به خرید سهمیهای از چای تولید داخل در قبال مجوز واردات است. هدف این سیاست، حمایت از تولیدکنندگان داخلی و جلوگیری از انباشت چای تولیدی است.35
با این حال، این الزام یک ریسک تخصصی جدی را متوجه واردکنندگان میکند که باید به طور فعال مدیریت شود: ریسک چای سنواتی. اگر نظارت کافی بر میزان تولید، فروش و موجودی چای داخلی وجود نداشته باشد، این سیاست میتواند منجر به انباشت و خرید اجباری چایهای با عمر بالا (سنواتی) شود.35
سابقه پروندههای فساد در گذشته نشان داده است که معامله با چای سنواتی، نه تنها کیفیت بلندینگ نهایی را به شدت تضعیف میکند، بلکه اعتبار برند واردکننده را نیز به خطر میاندازد.35 بنابراین، برای حفظ کیفیت و جلوگیری از تکرار بحرانهای گذشته، واردکننده باید یک فرآیند کیفیتسنجی دوگانه و سختگیرانه برای چایهای داخلی (کنترل سال تولید و رطوبت) به موازات تأیید استانداردهای ISO 3720 برای چای وارداتی اجرا کند.
نتیجهگیری و گامهای عملیاتی برای واردات پایدار
تجارت چای خام در فضای فعلی نیازمند رویکردی استراتژیک، با تمرکز بر کیفیت فنی و مدیریت ریسکهای رگولاتوری است.
خلاصه نکات کلیدی:
- حفظ تنوع مبدأ: با وجود تمرکز فعلی بر تهاتر با سریلانکا، واردکننده باید به دنبال بازگشایی و حفظ کانالهای تأمین از هند و کنیا باشد. اتکای صرف به یک مبدأ، ریسک نوسان قیمتی (همانطور که افزایش ۳۰ درصدی قیمت سیلان نشان داد) و عدم دسترسی را در پی دارد.6
- استانداردسازی فنی الزامی: ارزیابی کیفی نباید صرفاً بر پایه چشیدن باشد. تضمین انطباق با استاندارد ISO 3720:2011، بهویژه در مورد عصاره محلول در آب (حداقل $32% $) و خاکستر نامحلول در اسید (حداکثر $1.0% $)، پایه و اساس خرید محصول مرغوب است.17
- مدیریت ریسکهای لجستیک و ایمنی: کنترل دقیق رطوبت چای خام در مبدأ (حداکثر $6.5% $ تا $7.0% $) و اطمینان از صدور گواهی فیتوسانیتری برای هر محموله، دو اقدام ضروری برای جلوگیری از فساد و آفتزدگی در طول حملونقل و ترخیص هستند.12
- استراتژی در قبال خرید داخلی: واردکنندگان باید در فرآیند خرید اجباری چای داخلی، نظارت کیفی دقیقی را برای ممانعت از ورود چای سنواتی به زنجیره تأمین خود اعمال کنند تا کیفیت نهایی محصول و اعتبار برند حفظ شود.35

منابع
- Current global market situation and medium-term outlook – FAO Knowledge Repository, accessed on November 12, 2025, https://openknowledge.fao.org/server/api/core/bitstreams/c1cad039-4e40-4888-bc74-3073d3ed7963/content
- Types of Tea | A Guide to Different Tea Varieties – Burleigh Pottery, accessed on November 12, 2025, https://www.burleigh.co.uk/blogs/news/types-of-tea-a-guide-to-different-tea-varieties
- Understanding The Different Types Of Black Tea: A Comprehensive Guide – JYYNA, accessed on November 12, 2025, https://jyyna.co.uk/types-of-black-tea/
- The Colombo Tea Auction in Sri Lanka, accessed on November 12, 2025, https://www.srilankabusiness.com/tea/the-tea-auction.html
- Trends and Price Formation Mechanism in Indian Tea Auctions – Centre for Development Studies, accessed on November 12, 2025, https://cds.edu/wp-content/uploads/2021/02/NRPPD23.pdf
- گرانی 30 درصدی چای سریلانکا بهدلیل روش نادرست تهاتر چای با پول نفت/ تهاتر چای با سریلانکا خوب است اما نباید انحصاری شود/ عدم ثبت سفارش چای هندی و کنیایی! – فودنا, accessed on November 12, 2025, https://www.foodna.com/fa/newsagency/119225/%DA%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-30-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%BE%D9%88%D9%84-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%86%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AD%D8%B5%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D9%86%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C
- تهاتر نفت با چای / ماجرای بدهی ۱۰ ساله سریلانکا به ایران – پایگاه خبری روند بازار, accessed on November 12, 2025, https://ravandbazar.ir/%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%87%DB%8C-%DB%B1%DB%B0-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B3%D8%B1/106793/
- Tea Price Index 2025 | Price Historical Chart and Forecast – IMARC Group, accessed on November 12, 2025, https://www.imarcgroup.com/tea-pricing-report
- HOW TO EXPORT – DGFT, accessed on November 12, 2025, https://content.dgft.gov.in/Website/HTE.pdf
- How to Export – Indian Trade Portal, accessed on November 12, 2025, https://indiantradeportal.in/vs.jsp?lang=0&id=0,25,44
- Sri Lanka tea prices mixed, best teas take hit | History of Ceylon Tea, accessed on November 12, 2025, https://www.historyofceylontea.com/ceylon-publications/ceylon-tea-articles/sri-lanka-tea-prices-mixed-best-teas-take-hit.html
- InfoTradeKenya, accessed on November 12, 2025, https://infotradekenya.go.ke/menu/897
- What are the tea grades for Black tea and what do they mean? – teakruthi, accessed on November 12, 2025, https://teakruthi.com/blogs/tea-break/what-are-the-tea-grades-for-black-tea-and-what-do-they-mean
- Tea leaf grading – Wikipedia, accessed on November 12, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/Tea_leaf_grading
- A Guide to the Tea Grading System – Herbs & Kettles, accessed on November 12, 2025, https://www.herbsandkettles.com/blogs/blog/a-guide-to-the-tea-grading-system
- Tea: Cargo Shipping Solution – MSC, accessed on November 12, 2025, https://www.msc.com/en/industries/food-and-beverages/tea
- ISO 3720 – iTeh Standards, accessed on November 12, 2025, https://cdn.standards.iteh.ai/samples/51541/b956593025ba44539b133668d43d242c/ISO-3720-2011.pdf
- ISO 3720:2011 Black tea — Definition and basic requirements – Intertek Inform, accessed on November 12, 2025, https://www.intertekinform.com/en-gb/standards/iso-3720-2011-613418_saig_iso_iso_1407262/
- Tea — Raw material for extraction — Specification – Punto Focal, accessed on November 12, 2025, http://www.puntofocal.gob.ar/notific_otros_miembros/ken1066_t.pdf
- Sri Lanka Tea Board Minimum Quality Standards for Tea; Issue No 02: January, 2021, accessed on November 12, 2025, https://srilankateaboard.lk/wp-content/uploads/2024/11/03_Sri-Lanka-Tea-Board-Standads-for-Other-Origin-Teas_compressed.pdf
- Evaluation of green tea sensory quality via process characteristics and image information, accessed on November 12, 2025, https://www.researchgate.net/publication/312467070_Evaluation_of_green_tea_sensory_quality_via_process_characteristics_and_image_information
- اصطلاحات قهوه: چه اصطلاحاتی در کافی شاپ ها و بین باریستا ها رایج است, accessed on November 12, 2025, https://www.melocoffee.com/coffeee-dictionery/
- Kenya Tea Products from Top Agri-Food Suppliers – Tridge, accessed on November 12, 2025, https://dir.tridge.com/suppliers/category-country/tea-kenya
- Empire Teas | Premium Ceylon & African-Origin Teas | Custom & Bulk Solutions | Official Site, accessed on November 12, 2025, https://www.empireteas.com/
- Required Certifications for Exporting & Importing Iranian Tea – tamilaagrifood, accessed on November 12, 2025, https://tamilaagrifood.com/blog/certifications-iranian-tea-export-import
- 6 Steps to Start Importing Tea From China – PackMojo, accessed on November 12, 2025, https://packmojo.com/blog/guest-blog-importing-tea-from-china-to-usa-step-by-step-guide/
- How to Import Tea to the United States: A Complete Guide – Bookairfreight, accessed on November 12, 2025, https://www.bookairfreight.com/blog/importing-tea-to-the-usa
- What is a Phytosanitary Certificate, and how does it matter to import Japanese Green Tea?, accessed on November 12, 2025, https://www.shizuokatea.com/blog/what-is-a-phytosanitary-certificate-and-how-does-it-matter-to-import-japanese-green-tea/
- آغاز ثبتسفارش واردات چای – خبرگزاری صدا و سیما, accessed on November 12, 2025, https://www.iribnews.ir/fa/news/5619881/%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AB%D8%A8%D8%AA%E2%80%8C%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C
- Incoterms Guide [Updated 2025] With Free PDF Download – IncoDocs, accessed on November 12, 2025, https://incodocs.com/blog/incoterms-2020-explained-the-complete-guide/
- Know Your Incoterms – International Trade Administration, accessed on November 12, 2025, https://www.trade.gov/know-your-incoterms
- Methods of Payment – International Trade Administration, accessed on November 12, 2025, https://www.trade.gov/methods-payment
- What Is Cash Against Documents and How Does It Work? – altLINE, accessed on November 12, 2025, https://altline.sobanco.com/what-is-cash-against-documents-and-how-does-it-work/
- سریلانکا به سرمایهگذاران ایرانی زمین دولتی میدهد؛ تهاتر نفت با چای و چوب سریلانکا – Asriran, accessed on November 12, 2025, https://www.asriran.com/fa/news/963510/%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B2%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%AF%D9%87%D8%AF-%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%AA%D8%B1-%D9%86%D9%81%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%88-%DA%86%D9%88%D8%A8-%D8%B3%D8%B1%DB%8C%D9%84%D8%A7%D9%86%DA%A9%D8%A7
- چالشهای صنعت چای – اقتصاددان, accessed on November 12, 2025, https://eqtesaddan.ir/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C/






