مراحل قانونی صادرات نساجی در ۱۴۰۴

مراحل قانونی صادرات نساجی در ۱۴۰۴ | راهنمای مجوزها، گمرک و ترخیص کالا

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۵ بهمن ۱۴۰۴

فرآیند صادرات در صنعت نساجی و پوشاک ایران به عنوان یکی از پیشران‌های اصلی ارزآوری غیرنفتی، در سال‌های ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ با تحولات مقرراتی گسترده‌ای روبرو شده است که آگاهی از آن‌ها برای هر بازرگان و واحد تولیدی الزامی است. با وجود بیش از ۸۶۰۰ کارخانه و واحد تولیدی فعال در پهنه کشور، این صنعت پتانسیل بالایی برای نفوذ در بازارهای منطقه‌ای و جهانی دارد، اما موفقیت در این مسیر نیازمند عبور از پیچ‌وخم‌های قانونی، استانداردهای اجباری و سیستم‌های نوین رفع تعهد ارزی است.1

در این گزارش تخصصی، تمامی مراحل اجرایی از زمان دریافت کارت بازرگانی و ثبت‌نام در سامانه‌های مرجع مانند سامانه جامع تجارت، تا طبقه‌بندی کالا بر اساس کدهای تعرفه بین‌المللی، اخذ گواهی‌های انطباق استاندارد و در نهایت تشریفات دوراظهاری گمرکی مورد واکاوی قرار می‌گیرد. هدف از نوشتار«مراحل قانونی صادرات نساجی در ۱۴۰۴»، ارائه یک نقشه راه گام‌به‌گام و حرفه‌ای است که با نگاهی به آخرین بخشنامه‌های سال ۱۴۰۴، صادرکنندگان را در مدیریت ریسک‌های تجاری و تسهیل فرآیند ترخیص یاری رساند.

مراحل قانونی صادرات نساجی در ۱۴۰۴

زیرساخت‌های حقوقی و الزامات اولیه ورود به بازار جهانی نساجی

بنیان هر فعالیت تجاری فرامرزی در ایران، داشتن هویت قانونی است که از طریق دریافت کارت بازرگانی محقق می‌شود. مطابق با ماده ۲ قانون صادرات و واردات، این کارت مجوزی است که به اشخاص حقیقی یا حقوقی اجازه می‌دهد به طور رسمی در فعالیت‌های تجارت بین‌المللی شرکت کنند.2 فرآیند صدور این کارت از طریق اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور صورت می‌گیرد و مستلزم ارائه اسنادی همچون اساسنامه شرکت، کد اقتصادی، گواهی عدم سوءپیشینه و تاییدیه مالیاتی است.4 اعتبار این کارت طبق مقررات فعلی یک سال از تاریخ صدور است و تمدید آن منوط به رفع تعهدات ارزی پیشین و رعایت ضوابط قانونی می‌باشد.2

پس از اخذ کارت بازرگانی، گام بعدی ثبت‌نام و احراز هویت در سامانه جامع تجارت ایران (NTSW) به آدرس اینترنتی ntsw.ir است. این سامانه به عنوان پنجره واحد تجارت فرامرزی عمل کرده و تمامی فرآیندهای مرتبط با ثبت سفارش، مدیریت مجوزها و تعامل با نظام بانکی را یکپارچه می‌کند.6 در سال ۱۴۰۴، نقش این سامانه پررنگ‌تر شده و حتی برای فعالیت‌های تجارت داخلی نساجی نیز استفاده از زیرسامانه‌های آن جهت رهگیری کالا و مدیریت انبارها الزامی است.8 بازرگانان موظفند اطلاعات دقیق واحد تولیدی یا تجاری خود را در این سامانه بارگذاری کنند تا امکان استعلام آنلاین از سازمان ثبت شرکت‌ها و سایر نهادهای ناظر فراهم شود.6

تحلیل ساختار سامانه جامع تجارت نشان می‌دهد که این پلتفرم با هدف کاهش فساد و رانت‌جویی و افزایش سرعت انجام امور تجاری طراحی شده است.9 برای صادرکنندگان نساجی، این سامانه درگاه اصلی جهت مدیریت “مصارف کوتاژ صادراتی” و ثبت درخواست‌های ارزی است.10 همچنین، در اختیار داشتن امضای الکترونیک و توکن‌های امنیتی برای ورود به این سامانه و انجام عملیات دوراظهاری، از پیش‌نیازهای فنی غیرقابل انکار در سال ۱۴۰۴ محسوب می‌شود که امنیت تراکنش‌های تجاری را تضمین می‌کند.8

طبقه‌بندی کالا و اهمیت کدهای تعرفه گمرکی (HS Code) در صنعت منسوجات

تشخیص درست کد تعرفه گمرکی یا همان HS Code در صنعت نساجی، کلید اصلی برای محاسبه دقیق هزینه‌ها و جلوگیری از جریمه‌های سنگین است. این کدهای هشت‌رقمی بین‌المللی، ویژگی‌های فنی، جنس و کاربرد کالا را برای گمرکات تعریف می‌کنند.11 در فصول مختلف کتاب مقررات صادرات و واردات، منسوجات گستره وسیعی را شامل می‌شوند؛ برای مثال، فرش‌های گره‌باف در فصل ۵۷، پارچه‌های تاروپودباف در فصول ۵۰ تا ۵۵ و پوشاک در فصول ۶۱ و ۶۲ طبقه‌بندی شده‌اند.13 طبق آمار، نرخ عوارض گمرکی در سال ۱۴۰۴ بسته به نوع کالا بین ۴ تا ۱۵ درصد متغیر است که بر اساس این کدهای تعرفه تعیین می‌گردد.4

اشتباه در اظهار کد تعرفه می‌تواند منجر به حبس کالا در انبار و تحمیل جریمه‌هایی بین ۱۰ تا ۱۰۰ درصد ارزش محموله شود.12 به عنوان نمونه، فرش‌های دستباف که تحت تعرفه‌های ۵۷۰۱ و ۵۷۰۲ صادر می‌شوند، نسبت به فرش‌های ماشینی که در ردیف‌های ۵۷۰۳ و ۵۷۰۴ قرار می‌گیرند، ضوابط و مجوزهای متفاوتی دارند.14 بازرگانان حرفه‌ای برای اطمینان از صحت کد خود، از سامانه TSC (ارزش‌گذاری گمرک) استفاده می‌کنند تا ارزش استنباطی گمرک و سوابق تجاری مشابه را مشاهده نمایند.7

در سال ۱۴۰۴، نظارت بر کد تعرفه پارچه‌های وارداتی و صادراتی به دلیل حساسیت‌های بازار داخلی افزایش یافته است. پارچه‌های “دنیم” با کد ۵۲۱۱۴۲۰۰ یا پارچه‌های کتان با کد ۵۳۰۱۱۰۰۰ هر کدام دارای اولویت‌های گمرکی متفاوتی هستند که بر فرآیند ترخیص اثر می‌گذارد.16 صادرکنندگان باید به این نکته توجه کنند که اگر کالایی مشمول استاندارد اجباری باشد، حتی اگر تحت کد تعرفه دیگری اظهار شود، باز هم باید گواهی‌های لازم را ارائه دهد.17 لذا، استعلام حضوری از دفاتر تعرفه گمرک جمهوری اسلامی ایران قبل از بارگیری محموله، به عنوان یک اقدام پیشگیرانه اکیداً توصیه می‌شود.7

استانداردهای اجباری و گواهی‌های کیفی در صادرات محصولات نساجی

رعایت استانداردهای ملی و بین‌المللی در صادرات نساجی نه تنها یک الزام قانونی، بلکه ابزاری برای حفظ اعتبار برندهای ایرانی در بازارهای جهانی است. سازمان ملی استاندارد ایران (ISIRI) لیستی از کالاهای مشمول استاندارد اجباری را برای سال ۱۴۰۴ بروزرسانی کرده است که شامل انواع پوشاک، پارچه‌های خاص و برخی منسوجات صنعتی می‌شود.18 صادرکنندگان موظفند گواهی انطباق (CoC) را از طریق شرکت‌های بازرسی تایید صلاحیت شده دریافت کنند.18 این فرآیند از طریق سامانه “کوشا” (coc.isiri.gov.ir) مدیریت می‌شود که در آن تمامی مراحل از ثبت درخواست تا صدور گواهینامه نهایی به صورت دیجیتال انجام می‌گیرد.21

یکی از استانداردهای فنی برجسته در این حوزه، استاندارد ISIRI 176 است که به بررسی ثبات رنگ کالا در برابر عرق بدن می‌پردازد و روش‌های آزمون دقیقی را برای منسوجات تعیین می‌کند.22 همچنین، برای نفوذ در بازارهای اروپایی و بین‌المللی، داشتن استانداردهای داوطلبانه اما معتبری مانند OEKO-TEX برای اطمینان از عدم وجود مواد شیمیایی مضر، به ویژه در لباس‌های کودکان، بسیار حائز اهمیت است.12 استانداردهای دیگری نظیر ISO برای کیفیت عمومی و ASTM برای ارزیابی خواص فیزیکی نیز در قراردادهای بین‌المللی نساجی به کرات مورد مطالبه قرار می‌گیرند.12

فرآیند اخذ نشان استاندارد شامل بازرسی فیزیکی از واحد تولیدی، نمونه‌برداری توسط بازرس رسمی و انجام آزمایش‌های دقیق در آزمایشگاه‌های آکرودیته است.25 صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که هزینه‌های مربوط به آزمایش، بازرسی و صدور مجوز بر عهده آنان بوده و باید در محاسبات قیمت تمام شده صادراتی لحاظ گردد.25 در سال ۱۴۰۴، گمرک ایران با هدف تسهیل صادرات تولیدکنندگان، بخشنامه‌ای صادر کرده است که بر اساس آن، صادرات واحدهای تولیدی خوش‌نام در صورت تایید سابقه، از ارسال مکرر کالا به آزمایشگاه معاف شده و فرآیند ترخیص آن‌ها تسریع می‌گردد.27

مستندات تجاری و اسناد حمل کالا در قراردادهای صادراتی

تنظیم دقیق اسناد تجاری، پایه و اساس یک معامله امن بین‌المللی است. اولین سند رسمی که پس از مذاکرات بازرگانی صادر می‌شود، پروفرما (Proforma Invoice) یا پیش‌فاکتور است که تمامی جزئیات معامله شامل قیمت واحد، مقدار، شرایط حمل (Incoterms)، روش پرداخت و مشخصات فنی کالا در آن درج می‌گردد.4 پس از نهایی شدن قرارداد و آماده‌سازی محموله، سیاهه خرید یا فاکتور تجاری (Invoice) به عنوان سند مطالبه وجه صادر می‌شود که باید به تایید اتاق بازرگانی برسد.2

لیست عدل‌بندی یا Packing List در صادرات نساجی اهمیت ویژه‌ای دارد، چرا که محموله‌ها اغلب شامل ابعاد، رنگ‌ها و کدهای مختلفی از محصولات هستند.2 ارائه یک لیست عدل‌بندی دقیق به گمرک اجازه می‌دهد تا بدون باز کردن تمامی بسته‌ها، فرآیند ارزیابی را انجام دهد؛ در غیر این صورت، گمرک مجاز است برای تطبیق اطلاعات، تمامی بسته‌ها را باز کرده و بازرسی کند که این امر زمان و هزینه صادرکننده را افزایش می‌دهد.2 همچنین، بارنامه حمل (Bill of Lading) که توسط شرکت حمل‌ونقل صادر می‌شود، سندی قانونی است که نشان‌دهنده مالکیت کالا و جزئیات مسیر حمل از مبدأ تا مقصد می‌باشد.2

یکی دیگر از مدارک حیاتی، گواهی مبدأ (Certificate of Origin) است که توسط اتاق‌های بازرگانی صادر می‌گردد. این سند ثابت می‌کند که محصول در ایران تولید شده است و برای خریدار در کشور مقصد جهت بهره‌مندی از تخفیفات تعرفه‌ای یا رعایت قوانین وارداتی آن کشور ضروری است.31 در ایران، درخواست این گواهی از طریق سامانه یکپارچه گواهی مبدأ (cscs.ir) ثبت می‌شود و صادرکننده باید تصویر پروانه گمرکی و بارنامه حمل را در این سامانه بارگذاری نماید.31 هزینه صدور این گواهی بر اساس آخرین مصوبات سال ۱۴۰۴ برای دارندگان کارت بازرگانی تعیین شده و برای کالاهای خارجی که از ایران بازصادر می‌شوند، مبلغ بیشتری دریافت می‌گردد.30

تشریفات دوراظهاری و ترخیص کالا در سامانه EPL گمرک

در عصر دیجیتال، تمامی تعاملات با گمرک جمهوری اسلامی ایران از طریق سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی یا EPL (Electronic Packing List) انجام می‌شود.35 صادرکننده با استفاده از کد ملی (برای اشخاص حقیقی) یا شناسه ملی (برای اشخاص حقوقی) و پس از دریافت رمز عبور از واحد انفورماتیک گمرکات اجرایی، وارد این سامانه می‌شود.36 مرحله اول در این سامانه، “دوراظهاری صادرات” است که در آن صادرکننده اطلاعات دقیق اظهارنامه شامل کد تعرفه، ارزش ارزی، وزن خالص و ناخالص، تعداد بسته‌ها و مشخصات وسیله حمل را وارد می‌کند.37

پس از ثبت اظهارنامه، سامانه به صورت هوشمند و بر اساس معیارهای ریسک، یکی از سه مسیر سبز، زرد یا قرمز را برای محموله تعیین می‌کند. در مسیر سبز، کالا بدون بازرسی فیزیکی و تنها با تایید سیستمی کارشناس ترخیص می‌شود.4 در مسیر زرد، بررسی اسنادی صورت می‌گیرد و در مسیر قرمز، ارزیاب گمرک به صورت فیزیکی کالا را با اظهارنامه تطبیق داده و ممکن است نمونه‌ای از کالا را به آزمایشگاه ارسال کند.4 برای کالاهای نساجی، ارزیابی دقیق جنس الیاف و درصد ترکیب آن‌ها در مسیر قرمز از اهمیت بالایی برخوردار است.39

در نهایت، پس از تایید نهایی و پرداخت عوارض احتمالی، “پروانه الکترونیک” یا همان “برگ سبز گمرکی” صادر می‌شود که به منزله اجازه خروج کالا از کشور است.31 صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که شماره کوتاژ (شماره ثبت اظهارنامه) و رمز دسترسی به پروانه، کلیدی‌ترین اطلاعات برای پیگیری‌های بعدی در اتاق بازرگانی و بانک مرکزی جهت رفع تعهد ارزی هستند.12 همچنین، در سال ۱۴۰۴ استفاده از سرویس‌های “مسیر فشرده” (Fast Track) برای صادرکنندگان ممتاز و واحدهای تولیدی، زمان انتظار در صف‌های ارزیابی را تا ۶۰ درصد کاهش داده است.4

سیاست‌های رفع تعهد ارزی و بازگشت ارز حاصل از صادرات در سال ۱۴۰۴

مهم‌ترین چالش و در عین حال وظیفه قانونی صادرکنندگان در سال ۱۴۰۴، مدیریت بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور است. مطابق با آخرین مصوبات کارگروه بازگشت ارز، صادرکنندگان موظفند درصد مشخصی از ارزش صادراتی خود را (که معمولاً ۹۰ درصد است) از طریق روش‌های قانونی رفع تعهد کنند.41 بر اساس بخشنامه جدیدی که از اول مرداد ۱۴۰۴ اجرایی شده، حد آستانه برخورداری از معافیت‌ها و مشوق‌های صادراتی برای تمامی صادرکنندگان به میزان ۷۰ درصد تعیین شده است.43

روش‌های رفع تعهد ارزی در سال ۱۴۰۴ متنوع‌تر شده و شامل فروش ارز در سامانه نیما به صورت حواله، ارائه ارز به صورت اسکناس در سامانه سنا به بانک‌ها و صرافی‌های مجاز، و مهم‌تر از همه، “واردات در مقابل صادرات” است.41 برای تولیدکنندگان نساجی، روش واردات مواد اولیه مانند پنبه، الیاف سنتتیک یا رنگ‌های صنعتی در مقابل صادرات پوشاک و پارچه، بهترین راهکار برای حفظ زنجیره تأمین و رفع همزمان تعهدات ارزی است.10 مهلت قانونی برای انجام این فرآیند ۶ ماه از زمان صدور پروانه گمرکی است و در صورت عدم رعایت آن، صادرکننده با جرایم مالیاتی روبرو شده و کارت بازرگانی وی تعلیق می‌گردد.5

در محاسبات رفع تعهد ارزی، نرخ تسعیر ارز که توسط بانک مرکزی در تاریخ معامله اعلام می‌شود، مبنای اصلی تبدیل مبالغ ارزی به ریال است.44 صادرکنندگان باید از طریق سامانه جامع تجارت و بخش “مدیریت مصارف کوتاژ صادراتی”، وضعیت رفع تعهد خود را به صورت لحظه‌ای رصد کنند.10 همچنین، در سال ۱۴۰۴ امکان پرداخت “عین ارز” برای صادرکنندگانی که مهلت آن‌ها منقضی شده فراهم شده است تا با تسویه بدهی ارزی خود، از محدودیت‌های قانونی و اخلال در نظام اقتصادی جلوگیری نمایند.43

بازارهای هدف نساجی و الزامات اختصاصی صادرات به عراق و روسیه

صادرات نساجی به بازارهای استراتژیک مانند عراق و روسیه، علاوه بر قوانین داخلی ایران، نیازمند رعایت مقررات گمرکی و استانداردهای این کشورها نیز می‌باشد. در صادرات به عراق، تمامی کالاها باید دارای برچسب‌های دوزبانه عربی و انگلیسی باشند و درج هرگونه اطلاعات صرفاً به زبان فارسی منجر به مرجوع شدن کالا از مرز عراق خواهد شد.47 همچنین، ارائه گواهی انطباق (CoC) که بر اساس استانداردهای فنی کشور عراق صادر شده باشد، برای ترخیص محموله در گمرکات این کشور الزامی است.47

روسیه به عنوان یکی از بزرگ‌ترین بازارهای مصرف پوشاک، فرصت‌های بی‌نظیری را برای صادرکنندگان ایرانی فراهم کرده است. دریافت کد اقتصادی روسیه و ثبت‌نام در مقامات مالیاتی این کشور برای فعالیت‌های مداوم توصیه می‌شود.49 در صادرات به روسیه، بیمه محموله امری اختیاری نیست و ارائه بیمه‌نامه معتبر برای تمامی کالاهای صادراتی الزامی است.49 همچنین، طبق قراردادهای تجاری جدید، صادرکنندگان خوش‌نام ایرانی می‌توانند تا سقف ۱۰۰ میلیون یورو تسهیلات ارزی از بانک‌های روسیه جهت تسهیل مبادلات دریافت کنند.49

در هر دو بازار، استفاده از “واسطه‌های معتبر” و تنظیم قراردادهای حقوقی شفاف که در آن شرایط پرداخت (مانند LC یا حواله) و خدمات پس از فروش به دقت مشخص شده باشد، از ریسک‌های بازرگانی می‌کاهد.48 صادرکنندگان نساجی باید بدانند که کالاهایی مانند لباس‌های نظامی یا محصولاتی که مغایر با قوانین مذهبی و فرهنگی این کشورها باشند، در لیست اقلام ممنوعه قرار دارند و تلاش برای صادرات آن‌ها می‌تواند منجر به توقیف کل محموله شود.48

مشوق‌های صادراتی و نقش برنامه هفتم توسعه در ارتقای صنعت نساجی

دولت جمهوری اسلامی ایران در قالب “قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت” (۱۴۰۳-۱۴۰۷)، احکام اقتصادی ویژه‌ای را برای حمایت از جهش صادراتی در صنایع نساجی و پوشاک وضع کرده است.27 این برنامه بر توسعه زنجیره ارزش و کاهش خام‌فروشی تاکید دارد. از جمله مشوق‌های پیش‌بینی شده، پرداخت جوایز صادراتی متناسب با ارزش افزوده کالا، معافیت‌های مالیاتی موضوع ماده ۱۴۱ قانون مالیات‌های مستقیم و استرداد حقوق گمرکی مواد اولیه وارداتی است که در تولید کالاهای صادراتی به کار رفته‌اند.42

علاوه بر این، در سال ۱۴۰۴ بودجه‌های قابل توجهی برای “بسترسازی جهش صادراتی” اختصاص یافته است که شامل پرداخت بخشی از هزینه‌های بازاریابی، آموزش نیروهای متخصص و کمک به ایجاد دفاتر تجاری در خارج از کشور می‌باشد.53 بانک مرکزی نیز با همکاری وزارت صمت، پلتفرم‌های نوین تأمین مالی زنجیره تولید (مانند پلتفرم باروک) را راه‌اندازی کرده است تا مشکلات سرمایه در گردش واحدهای نساجی را بدون تزریق نقدینگی تورم‌زا برطرف نماید.55 این ابزارها به صادرکنندگان اجازه می‌دهند تا با تکیه بر اعتبارات بانکی، توان رقابتی خود را در بازارهای جهانی افزایش دهند.

صادرکنندگان نساجی باید با انجمن‌های تخصصی مانند “اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران” در تعامل مستمر باشند تا از آخرین بخشنامه‌ها و فرصت‌های نمایشگاهی مطلع گردند.56 رتبه‌بندی تشکل‌ها و صادرکنندگان در سال ۱۴۰۴ بر اساس میزان رفع تعهد ارزی و حجم صادرات انجام می‌شود که مستقیماً بر میزان برخورداری آن‌ها از تسهیلات بانکی و اولویت‌های ارزی اثرگذار است.42

محدودیت‌های قانونی و کالاهای ممنوع‌الصدور در سال ۱۴۰۴

علیرغم سیاست‌های حمایتی، صادرات برخی اقلام نساجی به دلیل نیاز شدید بازار داخلی یا حفظ منابع استراتژیک، با محدودیت یا ممنوعیت روبرو است. مطابق با لیست کالاهای ممنوعه گمرکی سال ۱۴۰۴، صادرات پنبه خام و بذر پنبه به دلیل ناترازی در تأمین مواد اولیه واحدهای ریسندگی داخلی، با محدودیت‌های شدیدی همراه است.58 در حال حاضر، تولید پنبه در ایران پاسخگوی تنها یک‌سوم نیاز صنایع است و به همین دلیل، دولت از خروج این ماده اولیه جلوگیری می‌کند تا از تعطیلی واحدهای ریسندگی و بافندگی پیشگیری نماید.59

همچنین، اشیای عتیقه نساجی، فرش‌های دستباف با ارزش تاریخی و محصولاتی که از مواد اولیه یارانه‌ای تولید شده باشند، بدون مجوزهای موردی از وزارتخانه‌های مربوطه قابل صادر کردن نیستند.58 صادرکنندگان باید به تفاوت میان “کالای مجاز” (بدون نیاز به مجوز)، “کالای مشروط” (نیازمند مجوز از سازمان‌های خاص) و “کالای ممنوعه” دقت کنند.2 در سال ۱۴۰۴، هرگونه اقدام برای صادرات کالاهای ممنوعه به عنوان “قاچاق کالا” تلقی شده و مشمول پیگردهای قضایی سنگین در دادسرای عمومی و انقلاب تهران خواهد بود.43

در حوزه صادرات به کشورهای همسایه نیز باید به لیست‌های فصلی توجه کرد؛ برای مثال، برخی محصولات نساجی حاوی ترکیبات شیمیایی خطرناک یا رنگ‌های غیرمجاز (مانند رنگ‌های AZO) در بازارهای جهانی ممنوع هستند و صادرات آن‌ها حتی در صورت عدم ممنوعیت داخلی، منجر به برگشت محموله و آسیب به اعتبار تجاری کشور می‌شود.51 لذا، انجام آنالیزهای آزمایشگاهی قبل از اظهار کالا به گمرک، ضامن پایداری فعالیت‌های صادراتی خواهد بود.

نتیجه‌گیری و گام‌های پیشنهادی برای اقدام صادرکنندگان

صنعت نساجی ایران در آستانه سال ۱۴۰۵، علی‌رغم چالش‌های موجود، فرصت‌های بی‌نظیری برای رشد صادراتی در اختیار دارد. عبور موفقیت‌آمیز از مراحل قانونی صادرات، از اخذ کارت بازرگانی و تسلط بر کدهای تعرفه گمرکی تا مدیریت دقیق رفع تعهد ارزی در سامانه نیما، نیازمند رویکردی تخصص‌محور و آگاهی از آخرین بخشنامه‌ها است. بازرگانان باید از ابزارهای حمایتی برنامه هفتم توسعه و روش‌های نوین “واردات در مقابل صادرات” برای پایداری زنجیره تولید خود استفاده کنند.

زمان آن فرا رسیده است که صادرکنندگان با رعایت استانداردهای اجباری، ارتقای کیفیت محصولات بر اساس نیاز بازارهای هدف همچون روسیه و عراق، و بهره‌گیری از زیرساخت‌های الکترونیک گمرک، سهم ایران را از بازار جهانی منسوجات افزایش دهند. موفقیت در این مسیر نه تنها به نفع واحدهای تولیدی، بلکه گامی بزرگ در جهت استقلال اقتصادی و ارزآوری پایدار برای کشور خواهد بود.

مراحل قانونی صادرات نساجی در ۱۴۰۴

منابع

  1. آموزش صادرات صنایع نساجی – موسسه صفر تا صد, accessed on February 3, 2026, https://0ta100.net/product/textile-industry
  2. مدارک لازم برای صادرات محصول از ایران – Behrab Marketing Group, accessed on February 3, 2026, https://behrabmarketing.com/fa/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
  3. شرایط و مجوزهای صادرات کالا و مدارک آن | وینداد – Vindad, accessed on February 3, 2026, https://vindad.com/blog/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  4. مجوز های لازم برای صادرات و واردات کالا به ایران در سال 1404 – بازرگانی جولایی, accessed on February 3, 2026, https://joolaei.com/import-license-to-iran/
  5. رفع تعهدات ارزی و نکات مرتبط با آن | تخیص کالا – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 3, 2026, https://arianajam.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C/
  6. آموزش تصویری کار با سامانه جامع تجارت (ntsw) – پرشین حساب, accessed on February 3, 2026, https://persianhesab.com/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%AA%D8%B5%D9%88%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
  7. راهنمای سامانه EPL و NTSW | مراحل ثبت سفارش و اظهار گمرکی – زومین بازار, accessed on February 3, 2026, https://zoominbazar.com/epl-ntsw-guide/
  8. راهنمای سامانه جامع تجارت – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, accessed on February 3, 2026, https://ptd-co.com/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
  9. سامانه جامع تجارت چیست [سایت ntsw.ir] – هوشکار پرداز, accessed on February 3, 2026, https://www.hooshkar.com/Wiki/Financial/ntsw
  10. راهنمای ثبت مصارف پروانه های صادراتی – قابل توجه صادرکنندگان جهت رفع تعهد – آیکسپورت, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D8%A7%D8%B1%D9%81-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
  11. جستجوی آنلاین تعرفه گمرکی 1404 – HS-Code و سود بازرگانی – شرکت دیده بان ترخیص, accessed on February 3, 2026, https://importdtc.com/tariffs/
  12. واردات پارچه به ایران (قوانین ⚖️+ مدارک + تعرفه های گمرکی ), accessed on February 3, 2026, https://daryaienoor.com/import-of-goods/importing-fabric/
  13. قسمت یازدهم: مواد نسجی و مصنوعات از این مواد – شرکت دیده بان ترخیص, accessed on February 3, 2026, https://importdtc.com/tariff-section-11/
  14. صادرات فرش ، مراحل و تعرفه های مهم – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 3, 2026, https://gtg.ir/export-of-carpets/
  15. کد تعرفه (HS Code) 5703 – فرش و سایرکفپوش‌ها از موادنسجی، منگوله باف (Tufted)، حتی آماده مصرف., accessed on February 3, 2026, https://hi-export.ir/tariff/5703
  16. تعرفه واردات پارچه 99 – آکادمی باسکول, accessed on February 3, 2026, https://blog.buskool.com/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87/
  17. استاندارد اجباری چیست + کالاهای مشمول استاندارد اجباری 1403, accessed on February 3, 2026, https://gtg.ir/mandatory-standard/
  18. استاندارد اجباری در واردات چیست؟ لیست کالاهای مشمول استاندارد اجباری 1404 – گروه بازرگانی جولایی, accessed on February 3, 2026, https://joolaei.com/mandatory-import-standard/
  19. فهرست کالاهای مشمول مقررات استاندارد اجباری جهت واردات (آبان 1403) – Rb Trading Group, accessed on February 3, 2026, https://rbtradinggroup.com/goods-subject-to-mandatory-standard-regulations/
  20. صدور مجوز کالاهای صادارتی و وارداتی مشمول استاندارد اجباری (ارزیابی کیفی کالاهای صادراتی و وارداتی مطابق با استانداردهای ملی و بین المللی) – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on February 3, 2026, https://khadamat.mardom.ir/Service/Details?ServiceId=10031458100&&OrgId=10160000
  21. سامانه صدور مجوزهای استاندارد ایران – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/introducing-the-licensing-system-for-export-and-import-goods-of-the-standard-organization-of-iran/
  22. دانلود استاندارد ملی ایران isiri-176 نساجی-ثبات رنگ کالاهای نساجی-ثبات رنگ دربرابر عرق بدن-روش آزمون – عمران&بوشهر&استاندارد, accessed on February 3, 2026, https://bushehrcivil.blogfa.com/post/1338
  23. ﺛﺒﺎت رﻧﮓ ﻛﺎﻻﻫﺎی ﻧﺴﺎﺟﻲ ﻧﺴﺎﺟﻲ – روش آزﻣﻮن در, accessed on February 3, 2026, https://www.reessanj.ir/estandard/176.pdf
  24. واردات پارچه به ایران + جدول تعرفه پارچه – شرکت بازرگانی راهکار تجارت پایا, accessed on February 3, 2026, https://rahkartejarat.com/importation/importing-fabric/
  25. مراحل دریافت نشان ملی استاندارد ایران – کیو سی بی – شرکت QCB ITALIA, accessed on February 3, 2026, https://qcbco.ir/iran-meli-standard/
  26. نحوه دریافت مجوز استاندارد – نحوه اخذ – سامانه استعلام, accessed on February 3, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/3514/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF.html
  27. بخشنامه ها و قوانین – نساجی امروز, accessed on February 3, 2026, https://nassajiemrouz.com/fa/news-231
  28. بخشنامه ها و قوانین – نساجی امروز, accessed on February 3, 2026, https://nassajiemrouz.com/fa/news-231?orderby=all
  29. صادرات کالا و 10 نکته بسیار مهم! مجوز صادرات کالا و قوانین و مقررات – آکادمی باسکول, accessed on February 3, 2026, https://blog.buskool.com/%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  30. گواهی مبدا چیست, accessed on February 3, 2026, https://exportsmartchain.com/blog/what-is-certificate-origin
  31. گواهی مبدا – پورتال اتاق بازرگانی استان قم, accessed on February 3, 2026, https://qomccima.ir/services/origin-certificate/
  32. سامانه گواهی مبداء – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/certificate-of-origin-coo/
  33. گواهی مبداء چیست ؟ – نحوه و مراحل دریافت گواهی مبداء – رز پرواز, accessed on February 3, 2026, https://roseparvaz.com/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%A1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/
  34. گواهی مبدا چیست؟ قوانین و مقررات صدور – آکادمی باسکول, accessed on February 3, 2026, https://blog.buskool.com/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%AF%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/
  35. سامانه EPL گمرک چیست؟ آموزش تصویری ثبت نام و دوراظهاری واردات – راهکارهای نرم افزاری پارسان, accessed on February 3, 2026, https://parsan.net/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-epl-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  36. آموزش کار با سامانه EPL گمرک – وین ورد, accessed on February 3, 2026, https://www.winworld.ir/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-epl-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  37. آموزش سامانه جامع گمرکی ( EPL ) – آیکسپورت, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/single-window-custom-%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/
  38. دور اظهاری صادرات با فاکتور epl – YouTube, accessed on February 3, 2026, https://www.youtube.com/watch?v=-pObll_0VLI
  39. واردات و ترخیص مواد نساجی از گمرک – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 3, 2026, https://arianajam.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  40. واردات و ترخیص پارچه از گمرک – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, accessed on February 3, 2026, https://ptd-co.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DA%86%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  41. رفع تعهدات ارزی – مشاوره حقوقی دینا, accessed on February 3, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/3488/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C.html
  42. آموزش رفع تعهد ارزی در صادرات | راهنمای کامل و سریع, accessed on February 3, 2026, https://jafari.business/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
  43. مصوبه جدید؛ رفع تعهد ارزی با معافیت ۷۰ درصدی – دنیای اقتصاد, accessed on February 3, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4183710-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C
  44. آموزش رفع تعهد ارزی صادرات و واردات (آپدیت ۱۴۰۴) – راوی حساب, accessed on February 3, 2026, https://www.ravihesab.com/currency-commitment
  45. مشکلات رفع تعهد ارزی صادرکنندگان بند 2 و واردات در قبال صادرات خرد در شورای گفت‌وگو پیگیری می‌شود, accessed on February 3, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/73298/%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF-2-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A8%D8%A7%D9%84
  46. آخرین وضعیت تعهدات ارزی تراستی‌ها/ ۲۲۵ نفر احضار و ۳۴ شخص به|ایلنا, accessed on February 3, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%2F-%DB%B2%DB%B2%DB%B5-%D9%86%D9%81%D8%B1-%D8%A7%D8%AD%D8%B6%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DB%B3%DB%B4-%D8%B4%D8%AE%D8%B5-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF_aWxuYS5pci8lRDglQTglRDglQUUlRDglQjQtJUQ4JUIzJURCJThDJUQ4JUE3JUQ4JUIzJURCJThDLTMvMTc0NzM1My0=_2KfbjNmE2YbYpw==
  47. مراحل و مدارک صادرات کالا به عراق- پرسود ترین کالاهای صادراتی – اسپیدکس, accessed on February 3, 2026, https://speedexco.com/blog/exporting-goods-to-iraq/
  48. آموزش صادرات به عراق در سال 2025 + کالاهای مجاز برای صادرات – زومین بازار, accessed on February 3, 2026, https://zoominbazar.com/export-to-iraq/
  49. راهنمای صادرات به روسیه | لیست کالاها + مراحل و سرمایه لازم | پارسان, accessed on February 3, 2026, https://parsan.net/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
  50. صادرات به عراق با پشتیبانی تخصصی سپاهان همراه, accessed on February 3, 2026, https://sepahanhamrah.com/export-to-iraq/
  51. لیست کالاهای ممنوعه برای صادرات به عراق در سال ۱۴۰۴ | تسهیل تجارت, accessed on February 3, 2026, https://tashiltejarat.com/forbidden-goods-export-iraq/
  52. معرفی واحدهای نساجی برای دریافت تسهیلات 9 هزار میلیاردی – پول نیوز, accessed on February 3, 2026, https://poollnews.ir/119316/
  53. اتخاذ تصمیماتی در خصوص چگونگی پرداخت جوایز و مشوق های صادراتی, accessed on February 3, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=15511360025029399939
  54. مشوق‌های صادراتی نساجان را می‌پردازند؟ – دنیای اقتصاد, accessed on February 3, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86-3/510638-%D9%85%D8%B4%D9%88%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%DB%8C-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF
  55. بانک تجارت، اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران و باروک تفاهم نامه همکاری امضا کردند, accessed on February 3, 2026, https://khabarfarsi.com/u/236396124
  56. اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران – اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران, accessed on February 3, 2026, https://iccima.ir/national_organize/%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
  57. اتحادیه تولید و صادرات نساجی و پوشاک ایران |, accessed on February 3, 2026, https://www.itema.ir/
  58. مقررات سهمیه واردات و صادرات و فهرست کالاهای ممنوعه با اصلاحات و الحاقات بعدی, accessed on February 3, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=3116726892821822643
  59. هشدار جدی عضو انجمن صنایع نساجی ایران: کمبود مواد اولیه نساجی ایران را در آستانه تعطیلی قرار داده/ واردات پنبه مسئول مشخصی ندارد, accessed on February 3, 2026, https://aiti.org.ir/fa/news/51213/-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D9%86%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%87%D8%B4%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D8%B6%D9%88-%D8%A7%D9%86%D8%AC%D9%85%D9%86-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B7%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D9%86%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A6%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C-%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF
  60. جدیدترین کالاهای ممنوعه چیست؟ لیست کالای ممنوعه گمرکی 1402 – پی اس پی اکسپرس, accessed on February 3, 2026, https://pspexpress.com/fa/mag/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9/
  61. لیست کالاهای ممنوعه وارداتی 1403 – گروه تجاری آربی, accessed on February 3, 2026, https://rbtradinggroup.com/import-law-rule-limitation/
  62. فهرست مواد ممنوعه در صنعت نساجی و پوشاک – نساج یار, accessed on February 3, 2026, http://nassajyar.com/360/news_textile_info4/1268/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D9%88-%D9%BE%D9%88%D8%B4%D8%A7%DA%A9/info.html