چگونه با واردات مواد اولیه خودمان رفع تعهد کنیم؟ (واردات در مقابل صادرات)

ایفای تعهدات ارزی در ساختار پولی و بازرگانی ایران، فراتر از یک الزام قانونی، به هنری برای بقا و توسعه در فضای تحریمی تبدیل شده است. صادرکنندگان به عنوان سربازان خط مقدم ارزآوری، همواره با چالش بازگرداندن ارز به چرخه اقتصادی روبرو هستند تا از جریمه‌های سنگین مالیاتی و تعلیق کارت‌های بازرگانی مصون بمانند.¹ در این میان، مدل «واردات در مقابل صادرات خود» به عنوان کارآمدترین راهکار برای واحدهای تولیدی و بازرگانان هوشمند شناخته می‌شود؛ چرا که امکان دور زدن صف‌های طولانی تخصیص ارز نیمایی را فراهم کرده و زنجیره تأمین مواد اولیه را به شکلی خودکفا مدیریت می‌کند.³

این گزارش تخصصی، با تحلیل دقیق آخرین مصوبات کارگروه بازگشت ارز و بخشنامه‌های بانک مرکزی، مسیر گام‌به‌گام بهره‌مندی از این رویه را در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴ تبیین کرده و با نگاهی تحلیلی، فرصت‌ها و تهدیدهای بازارهای ارزی جدید را برای فعالان اقتصادی تشریح می‌نماید. مطالعه مستند «رفع تعهد ارزی با واردات مواد اولیه ۱۴۰۵» برای هر مدیر بازرگانی که به دنبال بهینه‌سازی جریان نقدینگی و امنیت زنجیره تأمین است، ضرورتی اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شود.

تحلیل زیرساخت‌های قانونی و فلسفه تعهدات ارزی در بازرگانی ایران

تعهد ارزی به معنای الزام قانونی صادرکننده برای بازگرداندن ارز حاصل از فروش کالا یا خدمات به بازارهای بین‌المللی به چرخه اقتصادی کشور است.¹ این سیاست که به طور جدی از سال ۱۳۹۷ و با هدف مدیریت نوسانات ارزی و تأمین ارز کالاهای اساسی پایه‎‌گذاری شد، اکنون به بلوغ ساختاری رسیده است.⁶ بر اساس آمارهای موجود، درصد قابل توجهی از تلاطم‌های نرخ ارز ناشی از عدم بازگشت به موقع این منابع بوده که دولت را بر آن داشت تا از ابزارهای نظارتی در سامانه جامع تجارت و سامانه نیما استفاده کند.¹

در مدل کلان اقتصادی ایران، ارز حاصل از صادرات به عنوان پشتوانه واردات عمل می‌کند. صادرکنندگان موظف‌اند بر اساس ارزش‌های پایه صادراتی که توسط گمرک تعیین می‌شود، رفع تعهد نمایند.⁸ این ارزش‌ها لزوماً با قیمت فروش واقعی صادرکننده منطبق نیستند و همین موضوع، اهمیت مدیریت دقیق کوتاژهای صادراتی را دوچندان می‌کند.¹⁰ عدم ایفای این تعهدات در مهلت قانونی (که در سال ۱۴۰۳ با رعایت سقف ۱۵ ماه تمدید شده است)، می‌تواند منجر به محرومیت از معافیت مالیاتی نرخ صفر، جریمه‌های نقدی و حتی ابطال همیشگی کارت بازرگانی شود.¹¹

استراتژی واردات در مقابل صادرات خود: مزایا و ضرورت‌ها

روش واردات در مقابل صادرات خود، فرآیندی است که در آن واحد تولیدی یا بازرگانی از ارز صادراتی خود برای تأمین نیازهای وارداتی‌اش استفاده می‌کند.⁸ این رویه به ویژه برای واحدهای تولیدی که دارای پروانه بهره‌برداری هستند، حکم یک شریان حیاتی را دارد؛ زیرا اولویت مصرف ارز حاصل از صادرات این واحدها، واردات مواد اولیه، قطعات یدکی و ماشین‌آلات خطوط تولید خودشان تعیین شده است.³

برتری‌های عملیاتی نسبت به سامانه نیما

استفاده از این مدل نسبت به تأمین ارز از سامانه نیما یا بازار ارز تجاری، مزایای متعددی دارد که در جدول زیر به صورت تطبیقی بررسی شده است:

شاخص مقایسه	تأمین ارز از سامانه نیما / بازار تجاری	واردات در مقابل صادرات خود
زمان تخصیص	دارای صف‌های طولانی (گاهی بیش از ۲۰۰ روز) 4	بسیار سریع (۴۸ ساعت برای ماشین‌آلات) 3
هزینه نقل و انتقال	مشمول کارمزدهای صرافی و واسطه‌ها 15	به حداقل رسیدن هزینه‌های واسطه‌گری 8
کنترل زنجیره تأمین	وابسته به عرضه ارز توسط دیگران 6	خودکفایی و مدیریت مستقیم منابع ارزی 8
ریسک نرخ ارز	بالا به دلیل فاصله زمانی تخصیص تا تأمین 6	پایین به دلیل استفاده از منابع داخلی 16
بوروکراسی اداری	پیچیده و نیازمند تاییدات متعدد بانکی 6	تسهیل‌شده بر اساس سهمیه‌های تولیدی 3

تحلیل‌ها نشان می‌دهد که با حذف تدریجی سقف نرخ ارز در سامانه نیما و حرکت به سمت بازار ارز تجاری در سال ۱۴۰۴، جذابیت واردات در مقابل صادرات خود به دلیل شفافیت در تسعیر ارز و سرعت عملیاتی، بیش از پیش افزایش خواهد یافت.⁶

تشریح سهمیه‌بندی ارزی و محدودیت‌های فصلی در سال ۱۴۰۳

وزارت صنعت، معدن و تجارت برای مدیریت تراز تجاری، سهمیه‌های ارزی مشخصی را برای واحدهای تولیدی و بازرگانی در سال ۱۴۰۳ در نظر گرفته است. سهمیه ارزی واحدهای تولیدی در این سال بر اساس برنامه ماهانه تولید و میزان ارزبری هر کالا، تا سقف ۱.۲ برابر (۱۲۰ درصد) سهمیه ارزی سال ۱۴۰۲ همان واحد تعیین شده است.³

مدیریت فصلی سهمیه‌ها

واردکنندگان باید توجه داشته باشند که سهمیه ارزی در قالب چهار فاز فصلی عرضه می‌شود. عدم مصرف سهمیه در یک فصل می‌تواند پیامدهای منفی بر اعتبار پرونده‌های بعدی داشته باشد ³:

• فصل بهار و تابستان: هر کدام ۳۰ درصد از کل سهمیه سالانه.
• فصل پاییز و زمستان: هر کدام ۲۰ درصد از کل سهمیه سالانه.
• قانون انتقال: سهمیه‌های استفاده نشده به فصول بعدی همان سال منتقل می‌شوند، اما به هیچ عنوان به سال بعد (۱۴۰۴) منتقل نخواهند شد.³
• تبصره ویژه: واحدهای تولیدی می‌توانستند ۱۳۰ درصد از سهمیه سال ۱۴۰۲ را به عنوان علی‌الحساب برای ثبت سفارشات فصل بهار ۱۴۰۳ درخواست کنند، مشروط به اینکه برنامه تولید خود را در سامانه جامع تجارت ثبت کرده باشند.³

نکته استراتژیک این است که واردات ماشین‌آلات از شمول سهمیه‌بندی واردات مواد اولیه مستثنی است، اما همچنان نیازمند اخذ مجوزهای قانونی از دفاتر تخصصی صمت می‌باشد.³

نقشه راه گام‌به‌گام اجرایی در سامانه جامع تجارت (NTSW)

برای موفقیت در رفع تعهد ارزی از طریق واردات، بازرگان باید با دقت هندسی مراحل زیر را در سامانه‌های حاکمیتی طی کند. هرگونه اشتباه در انتخاب گزینه‌ها می‌تواند منجر به مسدود شدن پرونده یا محرومیت از امتیازات صادراتی گردد.¹⁸

۱. پیش‌نیازها و اخذ مجوزهای اولیه

قبل از ورود به سامانه، باید کارت بازرگانی معتبر داشته و در سامانه جامع تجارت ثبت‌نام کرده باشید. همچنین دریافت پیش‌فاکتور (پروفرما) از فروشنده خارجی و استخراج دقیق کد HS کالا الزامی است.¹⁸ برای واحدهای تولیدی، تطبیق کد آیسیک فعالیت مندرج در سامانه بهین‌یاب با کالای وارداتی، شرط اصلی تایید پرونده توسط دفاتر تخصصی است.³

۲. ثبت سفارش کالا و تنظیمات ارزی

پس از ورود به بخش «مدیریت پرونده ثبت سفارش» و انتخاب «پرونده جدید»، مراحل ذیل باید با دقت انجام شود ¹⁸:

• اطلاعات اصلی: در بخش حالت ثبت سفارش، گزینه «نیاز تولید خود» (برای واحدهای تولیدی) یا «هیچ‌کدام» (برای بازرگانان عمومی) انتخاب شود.¹⁹
• بخش مالی و بانکی: این مرحله حیاتی‌ترین بخش است. در قسمت نوع عملیات ارزی، گزینه «بانکی» و در فیلد نوع تأمین ارز، حتماً گزینه «از محل صادرات خود» انتخاب گردد.¹⁸
• تکمیل کالا: اطلاعات وزن، تعداد و ارزش کالا باید دقیقاً مطابق پروفرما و اظهارنامه گمرکی باشد.¹⁸

۳. فرآیند تخصیص و ابزار “انتساب کوتاژ”

پس از تایید وزارت صمت، پرونده به بانک عامل ارسال می‌شود. در این مرحله، واردکننده باید درخواست تخصیص ارز را ثبت کند. برای واردات ماشین‌آلات، تایید تخصیص حداکثر ظرف ۴۸ ساعت انجام می‌شود.³ پس از اخذ تخصیص، بازرگان موظف است کوتاژهای صادراتی خود را در سامانه به پرونده وارداتی «منتسب» کند. با این کار، ارز حاصل از صادرات مستقیماً برای تسویه فاکتور وارداتی استفاده شده و تعهد ارزی صادرکننده در سیستم بانک مرکزی به عنوان «رفع شده» علامت‌گذاری می‌شود.⁹

۴. ترخیص کالا و رفع تعهد نهایی

پس از ورود کالا به قلمرو گمرکی، ارائه پروانه سبز گمرکی (برگ سبز) به بانک عامل ضروری است. مهلت ارائه این پروانه محدود است و در صورت عدم ارائه، واردکننده با جریمه‌های عدم ورود کالا مواجه خواهد شد.²² رفع تعهد ارزی زمانی قطعی می‌شود که عملیات تطبیق در سامانه رفع تعهد ارزی بانک مرکزی پایان یابد.²⁴

تحلیل تحولات بازار ارز تجاری و چشم‌انداز سال ۱۴۰۴

اقتصاد ایران در آستانه یک جراحی بزرگ ارزی قرار دارد. حذف تدریجی سامانه نیما و جایگزینی آن با «بازار ارز تجاری مرکز مبادله ایران» از اواخر سال ۱۴۰۳ آغاز شده و در سال ۱۴۰۴ به بلوغ می‌رسد.⁶ هدف از این اقدام، کشف نرخ واقعی ارز بر اساس عرضه و تقاضا و حذف رانت ناشی از اختلاف نرخ نیما و بازار آزاد است.⁶

تغییرات کلیدی در سیاست‌های بازگشت ارز

بر اساس مصوبات جلسه ۳۰ کارگروه بازگشت ارز، تحولات زیر برای سال ۱۴۰۴ پیش‌بینی شده است:

• قانون ۷۰ درصد: از اول مرداد ۱۴۰۴، حد آستانه برخورداری از مشوق‌ها و معافیت‌های مالیاتی برای تمامی صادرکنندگان به میزان ۷۰ درصد تعیین شده است.²⁶ این به معنای آن است که اگر ۷۰ درصد ارز حاصل از صادرات خود را (مثلاً از طریق واردات مواد اولیه) بازگردانید، از مزایای مالیاتی بهره‌مند خواهید شد.
• یکسان‌سازی نرخ: نرخ ارز در بازار تجاری به صورت توافقی بین صادرکننده و واردکننده تعیین می‌شود که این امر انگیزه صادرکنندگان را برای عرضه ارز افزایش می‌دهد.⁶
• تأثیر بر قیمت‌ها: انتظار می‌رود با افزایش نرخ ارز رسمی در سامانه جدید (عبور از مرز ۵۴ هزار تومان)، هزینه واردات کالاها افزایش یابد که بازرگانان باید این موضوع را در محاسبات سود و زیان خود لحاظ کنند.¹⁵

ویژگی	سامانه نیما (ساختار قدیمی)	بازار ارز تجاری (ساختار ۱۴۰۴)
مکانیزم قیمت‌گذاری	دستوری و دارای سقف 17	توافقی و بر اساس عرضه و تقاضا 6
شفافیت معامله	متوسط (وجود معاملات غیرواقعی) 6	بالا و تحت نظارت مرکز مبادله 25
هدف اصلی	تأمین کالاهای اساسی با نرخ پایین 6	حذف رانت و یکسان‌سازی نرخ ارز 15
وضعیت بورس	ایجاد فشار بر سودآوری شرکت‌ها 4	بهبود شاخص‌های بورس به دلیل تسعیر واقعی 17

کالبدشکافی لیست کالاهای مجاز و ممنوعه (گروه ۲۷)

یکی از بزرگ‌ترین ریسک‌ها در واردات در مقابل صادرات خود، انتخاب کالایی است که در لیست ممنوعیت‌ها قرار دارد. دولت به منظور حمایت از تولید داخل، واردات هرگونه کالایی که مشابه داخلی دارد را ممنوع کرده است.³¹

کالاهای مجاز و اولویت‌دار برای واردات

• بخش تولید: ماشین‌آلات صنعتی، قطعات یدکی خودروهای سنگین، تجهیزات نیروگاهی و مواد اولیه صنایع فلزی (مس، آلومینیوم، فولاد).³
• صنایع شیمیایی و دارویی: مواد خام دارویی، حلال‌های صنعتی، کاتالیزورها و مواد اولیه پلیمری.³³
• نهاده‌های تولیدی: الیاف نساجی، کائوچوی طبیعی، و مواد اولیه تولید تایر.¹⁶

لیست سیاه و ممنوعیت‌های گمرکی

واردات اقلام زیر حتی با ارز صادراتی خود نیز با چالش جدی روبرو است یا کاملاً ممنوع می‌باشد ³³:

• کالاهای لوکس: خودروهای سواری خاص، لوازم خانگی مبله، و تجهیزات آرایشی غیرضروری.³³
• محصولات کشاورزی: لبنیات، عسل طبیعی، مرکبات و میوه‌هایی که در داخل تولید می‌شوند.³³
• گروه ۲۷: این گروه شامل حدود ۶۰۰ قلم کالا است که واردات آن‌ها توسط وزارت صمت ممنوع شده مگر در موارد استثنایی و با مجوز شخص وزیر.³⁴

باید توجه داشت که صادرکنندگان و واردکنندگان طلا، محدودیت‌های خاصی در استفاده از سایر منابع ارزی (مانند ارز نیمایی) برای سایر فعالیت‌های خود خواهند داشت.³

رویه ورود موقت برای پردازش (Temporary Admission)

یکی از روش‌های هوشمندانه برای کاهش هزینه‌های گمرکی، استفاده از رویه «ورود موقت برای پردازش» است. در این مدل، مواد اولیه بدون پرداخت حقوق و عوارض گمرکی وارد شده و پس از تبدیل به کالای نهایی، صادر می‌شوند.²⁴

بر اساس بخشنامه جدید، حداقل تفاوت بین ارزش ورود موقت و ارزش صادراتی باید ۴ درصد باشد (ارزش افزوده).²⁷ صادرکنندگان از محل ورود موقت در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳، در صورت ارائه درخواست و تأیید گمرک، می‌توانند به مدت سه ماه از محدودیت‌های تجاری معاف شوند تا فرآیند رفع تعهد خود را تکمیل نمایند.¹⁰ این رویه به ویژه برای صنایع غذایی (مانند واردات گندم و صادرات آرد) یا صنایع نساجی بسیار سودآور است.

مهلت‌های قانونی، جرایم و عواقب عدم ایفای تعهدات

زمان، حیاتی‌ترین فاکتور در مدیریت تعهدات ارزی است. بر اساس آخرین بخشنامه‌ها، مهلت ایفای تعهدات ارزی صادرات سال ۱۴۰۳ با رعایت سقف ۱۵ ماه، تا ۳۰ مهرماه همان سال تمدید شده و این تاریخ به هیچ عنوان قابل تمدید مجدد نخواهد بود.¹¹

تبعات سنگین تخلفات ارزی

عدم بازگشت ارز در مهلت مقرر، صادرکننده را در معرض ریسک‌های زیر قرار می‌دهد ¹: ۱. تعلیق خدمات بانکی: محدودیت در دریافت تسهیلات، ضمانت‌نامه‌ها و اعتبارات اسنادی.¹⁴ ۲. ابطال کارت بازرگانی: جلوگیری از هرگونه فعالیت صادراتی و وارداتی آتی.² ۳. جریمه نقدی: تحمیل جریمه‌ای معادل ارزش تعهد به نرخ بالاترین ارز بانک مرکزی در صورت تأخیر بیش از سه ماه.¹ ۴. پرونده قضایی: معرفی به دستگاه قضایی تحت عنوان قاچاق کالا و ارز در صورت احراز جرایم سازمان‌یافته یا حرفه‌ای.²⁷

نکته مهم: صادرکنندگانی که مجموع صادرات آن‌ها در سال کمتر از ۱۰ هزار یورو باشد، از ایفای تعهدات ارزی معاف هستند.¹⁰ همچنین صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی در سال‌های ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ تحت شرایط خاصی از معافیت‌های بیشتری برخوردار شده‌اند.¹³

محاسبات مالی و استانداردهای حسابداری تسعیر ارز

در فرآیند رفع تعهد، نحوه محاسبه نرخ تبدیل ارز به ریال (تسعیر) اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مبنای تعیین میزان ارز قابل بازگشت و سود و زیان عملیاتی شرکت است.¹ صادرکنندگان باید نرخ ارز در تاریخ معاملات خود را بر اساس نرخ‌های رسمی اعلامی در سامانه ETS بانک مرکزی در نظر بگیرند.¹

فرمول کلی تسعیر ارز در رفع تعهد به شرح زیر است: مبلغ ریالی تسعیر شده = مقدار ارز صادراتی × نرخ تسعیر رسمی در تاریخ معامله.¹ به عنوان مثال، اگر شرکتی ۱۰,۰۰۰ دلار صادرات داشته و نرخ تسعیر در آن روز ۵۴۰,۰۰۰ ریال باشد، باید معادل ۵.۴ میلیارد ریال کالا وارد کرده یا ارز را در سامانه بفروشد تا تعهد خود را رفع کند.¹ هرگونه مابه‌التفاوت نرخ ارز به دلیل تغییر گروه کالایی یا تأخیر در اسناد، طبق رأی دیوان عدالت اداری نباید به طور ناعادلانه بر دوش تاجر گذاشته شود، مگر در مواردی که تقصیر واردکننده محرز باشد.³⁹

نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک برای مدیران بازرگانی

مدل «واردات در مقابل صادرات خود» در سال‌های ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴، تنها یک روش رفع تعهد نیست، بلکه یک مزیت رقابتی است. با توجه به حذف تدریجی ارز نیمایی و حرکت به سمت بازار ارز تجاری، صادرکنندگانی که بتوانند زنجیره تأمین خود را با منابع ارزی حاصل از فروش خود گره بزنند، از پایداری عملیاتی بالاتری برخوردار خواهند بود.⁶

کاهش آستانه رفع تعهد به ۷۰ درصد از اول مرداد ۱۴۰۴، سیگنالی مثبت از سوی سیاست‌گذار برای تسهیل تجارت است.²⁷ توصیه می‌شود فعالان اقتصادی با استفاده از ابزارهای آنلاین سامانه جامع تجارت، به صورت هفتگی وضعیت ایفای تعهدات خود را رصد کرده و از انقضای پروانه‌های صادراتی جلوگیری کنند؛ چرا که دسترسی به پروانه‌های منقضی شده پس از مهلت ۱۵ ماهه به طور خودکار مسدود خواهد شد.¹⁰ آینده تجارت ایران در گرو شفافیت، سرعت عمل در سامانه‌ها و هوشمندی در انتخاب کالاهای وارداتی است.

منابع

1. آموزش رفع تعهد ارزی صادرات و واردات (آپدیت ۱۴۰۴) – راوی حساب, accessed on February 18, 2026, https://www.ravihesab.com/currency-commitment
2. بخشنامه جدید بانک مرکزی درباره رفع تعهدات ارزی, accessed on February 18, 2026, https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-67/698715-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C
3. دستورالعمل نحوه انجام و تایید ثبت سفارشات ارزی در ۱۴۰۳ – Rb …, accessed on February 18, 2026, https://rbtradinggroup.com/currency-instructions/
4. ابهامات و مشکلات انتقال رفع تعهد ارزی از سامانه نیما به مرکز مبادله – اقتصاد معاصر, accessed on February 18, 2026, https://eghtesademoaser.ir/fa/news/13111/%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2-%D9%85%D8%A8%D8%A7%D8%AF%D9%84%D9%87
5. آموزش رفع تعهد ارزی در صادرات | راهنمای کامل و سریع, accessed on February 18, 2026, https://jafari.business/%D8%A2%D9%85%D9%88%D8%B2%D8%B4-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
6. ارز نیمایی چیست و به کدام کالاها تعلق می‌گرفت؟ چالش های حذف آن – انیگما, accessed on February 18, 2026, https://enigma.ir/blog/nima-currency/
7. ارز چند نرخی چگونه تجارت ایران را زمین‌گیر کرد؟, accessed on February 18, 2026, https://www.shahrekhabar.com/news/177114522082050
8. نحوه رفع تعهد ارزی صادرات و واردات: راهنمای کامل – صادیران, accessed on February 18, 2026, https://saadiran.com/mag/settle-foreign-exchange-obligation-export-import/
9. رفع تعهد ارزی (روشهای رفع تعهد ارزی + سامانه و معافیت ها) – زنجیره هوشمند صادرات, accessed on February 18, 2026, https://exportsmartchain.com/blog/clearing-foreign-exchange-obligation
10. جزئیات مصوبات کارگروه ارز حاصل از صادرات منتشر شد – اکوایران, accessed on February 18, 2026, https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-121/81315-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AD%D8%A7%D8%B5%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF
11. تمدید مهلت رفع تعهد ارزی صادرات سال ۱۴۰۳ تا ۳۰ مهر – ایرنا, accessed on February 18, 2026, https://www.irna.ir/news/85853369/%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%85%D9%87%D9%84%D8%AA-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3-%D8%AA%D8%A7-%DB%B3%DB%B0-%D9%85%D9%87%D8%B1
12. مهلت رفع تعهد ارزی صادرات ۱۴۰۳ تا این تاریخ تمدید شد+ جزئیات – دنیای اقتصاد, accessed on February 18, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4185907-%D9%85%D9%87%D9%84%D8%AA-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%AE-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B4%D8%AF-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA
13. شرایط جدید رفع تعهد ارزی و بهره‌مندی از نرخ صفر مالیاتی+بخشنامه – آسیانیوز ایران, accessed on February 18, 2026, https://www.asianewsiran.com/fa/newsagency/24955/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C
14. نحوه رفع تعهد ارزی – آپدیت دی 1402 – سولوتیس, accessed on February 18, 2026, https://solotis.ir/blog/foreign-currency-obligations-1400/
15. آیا حذف ارز نیمایی بر قیمت کالا و بازار مالی تاثیر دارد؟ [ ارز نیمایی چه بود؟!] – دونگی, accessed on February 18, 2026, https://dongi.ir/blog/what-is-nimai-currency/
16. لیست کالاهای وارداتی 1404 با ارز نیمایی – ام تی رویال – mt royal, accessed on February 18, 2026, https://mtroyal.com.tr/fa/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-1404-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C/
17. پیش‌بینی افزایش صادرات با حذف سقف نرخ ارز در سامانه نیما/ شرط موفقیت سیاست‌ جدید ارزی چیست؟ – ISNA, accessed on February 18, 2026, https://www.isna.ir/news/1403100301724/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%B4%D8%B1%D8%B7
18. راهنمای گام به گام و آموزش نحوه ثبت سفارش واردات در سامانه جامع تجارت ایران, accessed on February 18, 2026, https://importdtc.com/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/
19. آموزش قدم به قدم نحوه ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت ایران | هانزا, accessed on February 18, 2026, https://www.hansanav.com/articles/detail/product-registration-training/
20. ثبت سفارش واردات (مراحل و اسناد و مدارک) در 1403 – چینیران, accessed on February 18, 2026, https://chinatejarat.com/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/
21. دستورالعمل 14 بندی « واردات در مقابل صادرات» اعلام شد – Asriran, accessed on February 18, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/619546/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-14-%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
22. رفع تعهدات ارزی واردات و 12 مراحل آن – شرکت حسابداری, accessed on February 18, 2026, https://tehcp.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/
23. نحوه رسیدگی به تعهدات ارزی ناشی از واردات کالا و خدمت ( مجموعه مقررات ارزی ۱۴۰۱ ) – آیکسپورت, accessed on February 18, 2026, https://ixport.ir/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%B1%D8%B3%D9%8A%D8%AF%DA%AF%D9%8A-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D9%8A-%D9%86%D8%A7%D8%B4%D9%8A-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF/
24. ارزی مقررات »مجموعه »واردات کاال و خدمت«, accessed on February 18, 2026, https://static2.ecoiran.com/servev2/EAOOKUwFfMxA/Hl0YobdaheE,/%D8%A8%D8%AE%D8%B4+%D8%A7%D9%88%D9%84-+%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C+7+%D8%AF%DB%8C+1402%284-12%29+%281%29.pdf
25. از حذف دلار نیما تا تولد ارز توافقی؛ فراز و فرود قیمت دلار در سال 1403/ بازار ارز رسمی چه مسیری را پیمود؟, accessed on February 18, 2026, https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%B7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-40/710933-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D9%88%D9%84%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B1%D8%B3%D9%85%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%BE%DB%8C%D9%85%D9%88%D8%AF
26. مصوبه جدید؛ رفع تعهد ارزی با معافیت ۷۰ درصدی – روزنامه دنیای اقتصاد, accessed on February 18, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4183710-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C
27. معافیت ۷۰ درصدی رفع تعهد ارزی از اول مرداد ۱۴۰۴ – خبرگزاری مهر, accessed on February 18, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6480863/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%D9%84-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4
28. ابلاغ مصوبات جدید بازگشت ارز صادراتی؛ رفع تعهد ارزی ۷۰ درصدی|برنا, accessed on February 18, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%9B-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%DB%B7%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AF-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4_Ym9ybmEubmV3cy9mYS9uZXdzLzIyMjI4NDI=_2KjYsdmG2Kc=
29. جزئیات بخشنامه جدید بانک مرکزی درباره معاملات بازار ارز تجاری / کشف قیمت ارز در این بازار چگونه صورت می می گیرد؟ – خبرآنلاین, accessed on February 18, 2026, https://www.khabaronline.ir/news/1988186/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C
30. آیا حذف ارز نیمایی بر قیمت کالا و بازار مالی تاثیر دارد؟ – سبدگردان نوویرا, accessed on February 18, 2026, https://noviraco.com/elimination-nimai-currency/
31. لیست کالاهای مجاز وارداتی به ایران 1403 – گروه تجاری آربی, accessed on February 18, 2026, https://rbtradinggroup.com/list-permitted-goods-imported-to-iran/
32. آیا کالای شما در لیست مجاز صادرات و واردات قرار دارد؟ – سپکس, accessed on February 18, 2026, https://sepex.net/blog/list-of-goods-allowed-for-import-and-export/
33. لیست کالاهای وارداتی 1403 اطلاعت کامل – ام تی رویال – mt royal, accessed on February 18, 2026, https://mtroyal.com.tr/fa/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-1403-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84/
34. جدیدترین لیست کالاهای ممنوع گمرک ایران | کالاهای ممنوعه گمرک ایران در سال 1403 کدامند؟, accessed on February 18, 2026, https://asanbar.ir/asanpedia/news-and-report/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
35. قوانین واردات کالا در سال 1403 – بازرگانی آریانا جم, accessed on February 18, 2026, https://arianajam.com/%D9%82%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1403/
36. واردات چه کالاهایی به ایران ممنوع است؟ (لیست واردات کالاهای ممنوعه 1403), accessed on February 18, 2026, https://gosilkalayeshargh.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA/
37. نحوه رفع تعهد ارزی صادرات از محل ورود موقت برای پردازش سال ۱۴۰۲ و ۱۴۰۳ – آیکسپورت, accessed on February 18, 2026, https://ixport.ir/how-to-resolve-the-export-foreign-exchange-obligation-from-the-temporary-entry-point-for-the-processing-of-1402-and-1403/
38. تصمیمات اتخاذ شده کارگروه بازگشت ارز حاصل از صادرات, accessed on February 18, 2026, https://ttu.ir/%D8%AA%D8%B5%D9%85%DB%8C%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%AA%D8%AE%D8%A7%D8%B0-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AD/
39. ابطال بخشنامه‌ بانک مرکزی درباره اخذ مابه‌التفاوت نرخ ارز – تابناک | TABNAK, accessed on February 18, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/1289225/%D8%A7%D8%A8%D8%B7%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%E2%80%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%A7%D8%A8%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2
40. بخشنامه موضوع بخشنامه ابلاغی بانک مرکزی درخصوص اخذ مابه التفاوت نرخ ارز کالاهای تامین ارز شده, accessed on February 18, 2026, https://dotic.ir/news/16836/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D8%B5%D9%88%D8%B5-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%A7%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B4%D8%AF%D9%87
41. تاب‌آوری زیر فشار؛ چگونه تجارت خارجی از شوک عبور کرد؟ – Asriran, accessed on February 18, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1142029/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%E2%80%8C%D8%A2%D9%88%D8%B1%DB%8C-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D9%81%D8%B4%D8%A7%D8%B1-%DA%86%DA%AF%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D9%88%DA%A9-%D8%B9%D8%A8%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
42. مصوبات جدید کارگروه ارز صادراتی و اصلاح مهلت تعهدات ارزی – راوی حساب, accessed on February 18, 2026, https://www.ravihesab.com/4345739