تحلیل جامع هزینه‌ها و مزایای لجستیکی: مقایسه حمل کالا به روسیه از بنادر انزلی و امیرآباد در کریدور بین‌المللی شمال-جنوب (INSTC)

مقدمه: دریای خزر، شاهراه حیاتی کریدور بین‌المللی شمال-جنوب (INSTC)

منطقه دریای خزر در کانون توجه شبکه تجارت و انرژی جهانی قرار دارد و ظرفیتی بی‌نظیر برای تعمیق روابط اقتصادی میان کشورهای حوزه خزر ایجاد کرده است.¹ در شرایط کنونی ژئوپلیتیک، کریدور بین‌المللی شمال-جنوب (INSTC) به عنوان یک مسیر استراتژیک، هند و خلیج فارس را از طریق ایران به روسیه و شمال اروپا متصل می‌سازد.² این کریدور ترانزیتی چندوجهی، که از سن پترزبورگ تا هند حدود ۷۲۰۰ کیلومتر امتداد دارد، مزیت‌های اقتصادی قابل توجهی را به نمایش گذاشته است: برآوردها حاکی از آن است که حمل بار از طریق INSTC، حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر و ۱۵ تا ۲۰ روز سریع‌تر از مسیر سنتی دریایی کانال سوئز است.⁴

توسعه این مسیر لجستیکی، مستلزم تعاملات عمیق‌تر میان ایران و روسیه است، به‌طوری که اتاق بازرگانی روسیه از رشد ۸۰ درصدی تعاملات تجاری بخش خصوصی کشورهای حوزه خزر خبر داده است.¹ با وجود پیشرفت‌ها در توسعه شاخه‌های غربی و شرقی، شاخه میانی (مسیر دریایی خزر) در حال حاضر حیاتی‌ترین بخش برای انتقال حجم بالای کالا بین ایران و روسیه است.⁵

تکمیل نشدن بخش حیاتی ریلی رشت-آستارا (شاخه غربی INSTC) به این معناست که مسیر دریایی خزر، فعلاً تنها مسیر چندوجهی پایدار برای حجم ترانزیت فزاینده باقی مانده است. این گزارش با رویکردی تحلیلی، به بررسی حمل کالا به روسیه از انزلی و امیرآباد می‌پردازد و ساختار هزینه‌های حمل کالا از این دو بندر اصلی ایرانی به دو بندر کلیدی روسیه، آستاراخان و ماخاچکالا، را بررسی می‌کند تا انتخاب بهینه مسیر برای فعالان اقتصادی مشخص شود.

بنادر ایرانی مبدأ: کالبدشکافی مزیت‌های عملیاتی انزلی و امیرآباد

درک تفاوت‌های زیرساختی و تخصصی بنادر مبدأ ایران در دریای خزر، سنگ بنای تعیین هزینه‌های لجستیک و انتخاب استراتژیک برای صادرکنندگان است. بنادر انزلی و امیرآباد، هر یک نقش مکملی در زنجیره تأمین ایران-روسیه ایفا می‌کنند.

بندر امیرآباد: نگین ریلی، رو-رو و پایتخت غلات شمال ایران

بندر امیرآباد به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه و قرارگیری در شاخه میانی کریدور شمال-جنوب، نقشی برجسته در توسعه روابط تجاری ایران و روسیه، به ویژه با منطقه داغستان، دارد.⁶ این بندر دارای ویژگی‌های زیرساختی منحصربه‌فردی است که آن را از سایر بنادر متمایز می‌کند:

اتصال ریلی و کاهش هزینه‌های ترانسشیپمنت

امیرآباد تنها بندر در جنوب خزر است که اتصال مستقیم به شبکه ریلی سراسری کشور دارد.⁸ این ویژگی برای محمولاتی که از بنادر جنوبی ایران (مانند بندرعباس) یا از سایر نقاط کشور از طریق ریل به شمال می‌آیند، یک مزیت هزینه‌ای اساسی ایجاد می‌کند. در واقع، اتصال ریلی مستقیم هزینه‌های ترانسشیپمنت داخلی (جابه‌جایی کالا از واگن به کامیون یا برعکس) را که در ایستگاه‌های داخلی مانند رشت یا ساری اجتناب‌ناپذیر است، حذف می‌کند.⁹ این امر برای محموله‌های بزرگ و بارهایی که از طریق شبکه ریلی جنوب به شمال ایران ترانزیت می‌شوند، صرفه‌جویی قابل ملاحظه‌ای در هزینه کل لجستیک (TLC) به همراه دارد.

تخصص در فله و حمل رو-رو

امیرآباد به دلیل برخورداری از اراضی وسیع پشتیبانی و ایجاد زیرساخت‌های مناسب برای سیلوهای نگهداری غلات، به عنوان پایلوت غلات شمال کشور شناخته می‌شود و ظرفیت ۴۹۰ هزار تنی برای نگهداری غلات ایجاد کرده است.⁷ افزون بر این، این بندر با تجهیزات «رو – رو» (Roll-on/Roll-off) یکی از بهترین گزینه‌ها برای حمل مستقیم کامیون‌ها و واگن‌ها به بنادر روسیه، به ویژه ماخاچکالا، محسوب می‌شود.⁶ مدیرکل بنادر و دریانوردی امیرآباد از ارتقاء ظرفیت اسمی این بندر از ۷.۵ به ۱۰ میلیون تن خبر داده است.⁷ ۸۰ درصد حجم تخلیه و بارگیری این بندر با بنادر روسیه انجام می‌گیرد.⁷

مجتمع بندری انزلی: هاب کانتینری و مرکزیت سابقه تاریخی

مجتمع بندری انزلی و بندر کاسپین در مجموع ظرفیت تخلیه و بارگیری ۲۵ میلیون تن کالا را دارند.¹⁰ انزلی با ۱۷ پست اسکله و ظرفیت ۱۰ میلیون تن کالا در سال، یکی از قدیمی‌ترین و مجهزترین بنادر ایران در حاشیه دریای خزر محسوب می‌شود.¹⁰

مرکزیت عملیات کانتینری

مجتمع بندری انزلی ۴۵ درصد از عملیات کانتینری بنادر شمالی کشور را برعهده دارد و از لحاظ عملیات کانتینری به عنوان هاب منطقه شناخته می‌شود.¹² گزارش‌ها نشان می‌دهند که در ۶ ماهه نخست سال جاری، فعالیت کانتینری در این بندر رشد ۷۷ درصدی و ترانزیت کالا رشد ۲۷۷ درصدی داشته است.¹³ در سه ماهه اول سال ۱۴۰۲ نیز عملیات کانتینری در این بندر با ۲,۵۰۴ TEU، بیش از ۸۰ درصد رشد را تجربه کرده است.¹¹ این حجم بالای عملیات، نشان‌دهنده تخصص بیشتر پرسنل و تجهیزات (از جمله تهیه کانتینر خالی توسط شرکت کشتیرانی دریای خزر) است که منجر به زمان انتظار کوتاه‌تر برای کشتی‌های کانتینری می‌شود.¹²

موقعیت استراتژیک و توسعه زیرساخت

انزلی در مسیر کریدورهای تجاری بین‌المللی مانند شمال – جنوب و تراسیکا قرار دارد.¹⁰ علاوه بر این، در حال حاضر اتصال بندر کاسپین (بخشی از مجتمع بندری انزلی) به راه‌آهن سراسری در اولویت برنامه‌های دولت قرار دارد و انتظار می‌رود این اتصال در آینده نزدیک به بهره‌برداری برسد.¹⁴ بهره‌برداری همزمان از اسکله رو-رو در بندر کاسپین و اتصال ریلی، تحولی چشمگیر در ترانزیت چندوجهی از این بندر ایجاد خواهد کرد.¹⁴

دروازه‌های ورودی روسیه: تحلیل استراتژیک بنادر آستاراخان و ماخاچکالا

انتخاب بندر مقصد در فدراسیون روسیه، فراتر از یک تصمیم جغرافیایی ساده است؛ این انتخاب بر اساس ریسک‌های عملیاتی، هزینه‌های فصلی و کارایی اتصال به شبکه حمل داخلی روسیه تعیین می‌شود.

بندر ماخاچکالا: مزیت عملیاتی و پایگاه دائمی INSTC

ماخاچکالا، واقع در جمهوری داغستان، از نظر استراتژیک دارای یک مزیت بی‌بدیل است: این بندر تنها بندر عمیق و بدون یخ‌بندان روسیه در دریای خزر است.¹⁵

پایداری عملیاتی در تمام فصول

یکی از مهم‌ترین عوامل در تحلیل هزینه نهایی حمل کالا (TLC)، حذف ریسک‌های فصلی و عملیاتی است. در ماه‌های زمستان (معمولاً از نوامبر تا مارس)، آب‌های شمالی دریای خزر و کانال ولگا-خزر که منتهی به آستاراخان می‌شوند، دچار یخ‌بندان می‌شوند.¹⁷ این امر مستلزم استفاده از کشتی‌های یخ‌شکن (Ice-Class Vessels) و تحمیل هزینه‌های اضافی عملیاتی یا به تأخیر افتادن محموله‌ها (Demurrage) است. ماخاچکالا، به دلیل عدم یخ‌بندان، این هزینه و ریسک را حذف می‌کند و به عنوان یک مسیر قابل اعتمادتر و نهایتاً ارزان‌تر در بلندمدت یا برای قراردادهای ثابت سالانه شناخته می‌شود.

کارایی اتصال ریلی داخلی روسیه

ماخاچکالا به طور مستقیم به شبکه راه‌آهن قفقاز شمالی متصل است.¹⁸ این اتصال مستقیم ریلی، هزینه‌های حمل داخلی پس از تخلیه (Onward Freight Cost) را برای کالاهایی که مقصد نهایی آن‌ها مناطق داخلی، مرکزی یا غربی روسیه است، بهینه می‌سازد. ماخاچکالا نزدیک‌ترین و مقرون به صرفه‌ترین مسیر برای ترانزیت کالا به کشورهای حاشیه خلیج فارس از طریق داغستان است.⁶ زیرساخت این بندر شامل یک بندر خشک با ظرفیت ۳ میلیون تن در سال و یک ترمینال رو-رو ریلی است.¹⁵

بندر آستاراخان: پایتخت کانتینری و محدودیت‌های فصلی

آستاراخان بزرگترین هاب ترانزیت روسیه در خزر است ¹⁶ و زیرساخت‌های گسترده‌ای برای مدیریت انواع بار دارد.

موقعیت استراتژیک و تخصص کانتینری

آستاراخان، به دلیل قرارگیری در دهانه رودخانه ولگا، دروازه ورودی به شبکه گسترده رودخانه‌ای داخلی روسیه محسوب می‌شود.¹⁹ این موقعیت برای انتقال محمولات فله و کالاهایی که نیاز به دسترسی به مناطق مرکزی و شمالی از طریق مسیرهای آبی داخلی دارند (مانند کازان یا مسکو)، ایده‌آل است. این بندر دارای ظرفیت جابه‌جایی ۱۵۰,۰۰۰ TEU کانتینر در سال است ¹⁹ که نشان‌دهنده زیرساخت قوی آن در مدیریت بارهای کانتینری (FCL) است. علاوه بر این، تلاش‌هایی برای افزایش ظرفیت کلی بندر تا ۲۵ میلیون تن تا سال ۲۰۲۶ در جریان است.¹⁶

کارایی گمرکی و محدودیت‌های فصلی

بندر آستاراخان از نظر کارایی اداری نیز پیشرو است و از سیستم‌هایی مانند Portal “seaport” برای اجرای اصل “پنجره واحد” (Single Window) در کنترل کالا استفاده می‌کند.²⁰ این امر می‌تواند زمان ترخیص کالا را کاهش داده و هزینه‌های انبارداری (Demurrage) را به حداقل برساند. با این حال، محدودیت فصلی به دلیل یخ‌بندان (که معمولاً از نوامبر تا دسامبر آغاز می‌شود) ¹⁷، بزرگترین چالش این مسیر است. نرخ فریت دریایی به آستاراخان در فصول سرد سال، احتمالاً به دلیل هزینه‌های عملیاتی کشتی‌های یخ‌شکن افزایش می‌یابد، که مزیت فاصله آن را نسبت به ماخاچکالا از بین می‌برد.

مقایسه تحلیلی هزینه‌های لجستیک دریایی (TLC) در چهار مسیر کلیدی

تحلیل هزینه لجستیک دریایی (Total Logistics Cost یا TLC) باید شامل چهار مؤلفه اصلی باشد و صرفاً به نرخ کرایه حمل دریایی محدود نشود. این مؤلفه‌ها عبارتند از: نرخ فریت دریایی، هزینه‌های بندری مبدأ، هزینه‌های بندری مقصد و هزینه‌های اتصال به شبکه حمل داخلی روسیه.

۱. مؤلفه نرخ فریت دریایی و زمان ترانزیت

نرخ فریت (Freight Rate) که توسط شرکت‌های کشتیرانی (مانند کشتیرانی دریای خزر) اعلام می‌شود، به شدت به عواملی چون نوع بار (فله، کانتینر، رو-رو)، حجم، وزن، ماهیت کالا و میزان تقاضا و عرضه کشتی‌ها در بازار خزر بستگی دارد.²¹ برای مثال، یک نرخ استنادی برای حمل کانتینر (احتمالاً ۴۰ فوت) از بندر انزلی به ماخاچکالا در حدود ۲۵۱۵ دلار با زمان ترانزیت تخمینی ۲ روز گزارش شده است.²²

زمان ترانزیت (Transit Time) دریایی بین بنادر ایران و روسیه به طور کلی کوتاه است. مسیرهای به مقصد ماخاچکالا (انزلی/امیرآباد به ماخاچکالا) به دلیل جنوبی‌تر بودن موقعیت ماخاچکالا، معمولاً سریع‌تر هستند و در حدود ۲ روز تخمین زده می‌شوند.²² این کوتاه‌تر بودن زمان، نه تنها سرعت رسیدن کالا را تضمین می‌کند، بلکه هزینه‌های عملیاتی جاری کشتی را نیز کاهش می‌دهد. مسیر به آستاراخان (شمالی‌تر) به دلیل نیاز به طی مسافت بیشتر در آب‌های کم‌عمق شمالی و کانال‌های دسترسی، ممکن است زمان بیشتری ببرد و مستعد تأخیر باشد.

۲. مؤلفه هزینه‌های بندری مبدأ و مشوق‌های تعرفه‌ای ایران

هزینه‌های بندری مبدأ شامل عوارض دریایی (مانند پایلوتاژ و یدک‌کشی) و هزینه‌های عملیاتی در بندر (مانند تخلیه، بارگیری و انبارداری) است. این تعرفه‌ها به صورت سالانه توسط سازمان بنادر و دریانوردی منتشر می‌شوند و آخرین کتابچه تعرفه‌ها مربوط به سال ۱۴۰۴ است.²³

سازمان بنادر ایران با هدف توسعه و حفظ خطوط کشتیرانی منظم کانتینری در بنادر شمالی (انزلی، امیرآباد و نوشهر)، اعلام آمادگی برای ارائه تخفیف‌های تعرفه‌ای کرده است.²⁶ این تخفیف‌ها مستقیماً هزینه‌های جانبی را برای بازرگانان کاهش می‌دهد و برای جلب اعتماد صاحبان کالا در فاز اولیه توسعه خطوط لاینر (که ممکن است فاقد توجیه اقتصادی کامل باشد) ضروری است.²⁶

۳. مؤلفه هزینه‌های عملیاتی و ترخیص در بنادر روسیه

تعرفه‌ها و عوارض بندری در روسیه (Port Dues)، از جمله عوارض فانوس دریایی و عوارض پایلوتاژ، توسط سازمان‌های فدرال مانند Rosmorport تعیین و اعمال می‌شود.²⁷ این هزینه‌ها بسته به اندازه کشتی و نوع خدمات در بندر مقصد اعمال می‌شوند.

• مزیت ماخاچکالا: همان‌طور که اشاره شد، حذف نیاز به یخ‌شکن در فصول سرد، هزینه‌های عملیاتی (و به تبع آن هزینه‌های جانبی کشتی) در ماخاچکالا را در مقایسه با آستاراخان در زمستان، به شکل قابل توجهی کاهش می‌دهد.
• مزیت آستاراخان: وجود زیرساخت‌های قوی برای مدیریت کانتینر (ظرفیت ۱۵۰,۰۰۰ TEU) و استفاده از سیستم‌های کارآمد مانند “پنجره واحد” در گمرکات، منجر به کارایی بالاتر در ترخیص و کاهش هزینه‌های انبارداری می‌شود.¹⁹

۴. مؤلفه هزینه‌های اتصال به شبکه حمل داخلی روسیه (Onward Transport)

بزرگترین متغیر در هزینه نهایی، هزینه انتقال کالا از بندر روسیه به مقصد نهایی در خاک آن کشور است.²⁹ این هزینه مستقیماً به اتصال ریلی، جاده‌ای یا رودخانه‌ای بندر بستگی دارد.

• ماخاچکالا: با اتصال مستقیم به راه‌آهن قفقاز شمالی، مسیر کوتاه‌تر و بهینه‌تری را برای محمولات ریلی به جنوب و مرکز روسیه فراهم می‌کند.¹⁸ برای کالاهایی که نیاز به حمل مستقیم کامیون یا واگن دارند (رو-رو)، ماخاچکالا به عنوان مقصد رو-رو بندر امیرآباد، کارایی لجستیکی بالایی دارد.⁶
• آستاراخان: به دلیل قرارگیری بر روی رودخانه ولگا، برای انتقال حجم بالای کالاهای فله (مانند غلات یا مواد خام) که از طریق مسیرهای آبی داخلی روسیه توزیع می‌شوند، مزیت‌های هزینه حمل رودخانه‌ای را فراهم می‌سازد.

بهینه‌سازی مسیر: انتخاب نهایی بر اساس ماهیت کالا

انتخاب مسیر بهینه در دریای خزر، تصمیمی چندوجهی است که باید بر اساس تخصص بنادر ایرانی و مزیت‌های عملیاتی بنادر روسی اتخاذ شود.

نوع کالا	مسیر بهینه	دلایل تحلیلی برای بهینگی مسیر
محمولات کانتینری (FCL)	انزلی به ماخاچکالا	انزلی هاب کانتینری ایران در شمال است و حجم عملیات بالاتری دارد.12 ماخاچکالا در تمام طول سال فعال و بدون یخ‌بندان است 15، که بالاترین پایداری عملیاتی و کاهش ریسک تأخیرهای فصلی را تضمین می‌کند.
کالاهای فله (Bulk) و غلات	امیرآباد به آستاراخان	امیرآباد دارای زیرساخت‌های وسیع سیلو و تخصص در نگهداری غلات است.7 آستاراخان دروازه اصلی رودخانه ولگا است 19 و توزیع فله به مناطق عمقی روسیه از این طریق اقتصادی‌تر است.
محمولات رو-رو (Roll-on/Roll-off)	امیرآباد به ماخاچکالا	هر دو بندر مجهز به زیرساخت رو-رو هستند.6 این مسیر، هزینه‌های تخلیه و بارگیری مجدد کامیون‌ها یا واگن‌ها را حذف کرده و برای ناوگان جاده‌ای ایرانی بسیار مقرون به صرفه است، همچنین کوتاه‌ترین مسیر آبی برای این منظور است.6
محمولات حساس به زمان (در زمستان)	انزلی/امیرآباد به ماخاچکالا	حذف هزینه‌های یخ‌شکن و جلوگیری از تأخیرهای عملیاتی در کانال ولگا، ماخاچکالا را در فصول سرد (نوامبر تا مارس) به گزینه‌ای اقتصادی‌تر و قابل پیش‌بینی‌تر تبدیل می‌کند.17

چالش‌های کلیدی و راهکارهای استراتژیک برای حفظ برتری لجستیک خزر

با وجود چشم‌انداز روشن کریدور شمال-جنوب، مسیر دریایی خزر با چالش‌های عملیاتی و زیرساختی مواجه است که می‌تواند بر هزینه نهایی حمل کالا تأثیر بگذارد.

ریسک نوسانات سطح آب و پیامدهای عملیاتی

کاهش سطح آب دریای خزر یک چالش زیست‌محیطی و لجستیکی جدی است.³⁰ پایین آمدن سطح آب، آبخور کشتی‌ها را کاهش می‌دهد و در نتیجه ظرفیت حمل بار کشتی‌ها محدود می‌شود. این امر خطر به گل نشستن کشتی‌ها را افزایش داده و نیاز به لایروبی مداوم کانال‌های ناوبری، به ویژه در آب‌های کم‌عمق شمال خزر که به آستاراخان منتهی می‌شوند، را ضروری می‌سازد.³⁰ برای کاهش این ریسک، شرکت‌های کشتیرانی باید به طور فزاینده‌ای از کشتی‌های با آبخور کمتر (Caspian Sea-Class Vessels) استفاده کنند.

کمبود ناوگان کشتی‌های تخصصی

بنادر شمالی ایران، علی‌رغم توسعه زیرساخت‌های کانتینری، همچنان با کمبود کشتی‌های تخصصی کانتینربر در دریای خزر مواجه هستند.¹² اکثر کشتی‌های فعال در این حوزه، کانتینربر نیستند. این وضعیت منجر به دپو شدن کالاها و کاهش سهم ایران از بازار حمل و نقل دریایی خزر می‌شود.¹² راهبرد کلیدی برای غلبه بر این چالش، سرمایه‌گذاری بیشتر شرکت کشتیرانی دریای خزر و بخش خصوصی برای ورود کشتی‌های کانتینربر مناسب است، تا ظرفیت مورد نیاز برای افزایش ترانزیت فراهم شود.¹²

ضرورت تداوم خطوط منظم کشتیرانی

برای ایجاد اعتماد بلندمدت در میان صاحبان کالا و اطمینان از زمان‌بندی دقیق، تداوم فعالیت خطوط کشتیرانی منظم کانتینری (Liner Services) در خزر ضروری است. اگرچه در ابتدای امر، ممکن است این خطوط به دلیل نبود بار کافی، توجیه اقتصادی کامل نداشته باشند، اما حفظ آن‌ها برای کاهش زمان خدمت‌رسانی و افزایش سهم ایران از ترانزیت، حیاتی است.²⁶ اعلام آمادگی سازمان بنادر برای ارائه تخفیف‌های تعرفه‌ای، یک اقدام دولتی مؤثر برای پشتیبانی از این خطوط و تضمین خدمات‌رسانی مستمر و با توجیه اقتصادی برای صاحبان کالا است.²⁶

نتیجه‌گیری نهایی: مسیرهای لجستیکی بهینه‌شده برای بازار روسیه

دریای خزر به وضوح به عنوان شاهراه اصلی شاخه میانی کریدور INSTC عمل می‌کند و مزیت‌های زمانی و مالی قابل توجهی (۱۵ تا ۲۰ روز سریع‌تر و ۳۰ تا ۴۰ درصد ارزان‌تر) نسبت به مسیرهای سنتی دارد.⁴ در تحلیل هزینه لجستیک، انتخاب بندر مبدأ و مقصد باید تابعی از نوع بار و ملاحظات فصلی باشد، نه صرفاً کوتاه‌ترین مسیر دریایی.

بندر امیرآباد با قابلیت اتصال ریلی مستقیم و زیرساخت‌های تخصصی رو-رو و فله، بهترین گزینه برای محموله‌های غلات و بارهای چندوجهی است که از شبکه ریلی داخلی ایران استفاده می‌کنند، به ویژه اگر مقصد آن‌ها بندر آستاراخان (برای دسترسی به ولگا) باشد. در مقابل، مجتمع بندری انزلی با سابقه طولانی و تمرکز عملیاتی بالا، هاب کانتینری بنادر شمالی است و مسیر بهینه‌ای برای محمولات کانتینری، به‌ویژه به مقصد بندر ماخاچکالا، فراهم می‌آورد. ماخاچکالا به عنوان تنها بندر بدون یخ‌بندان روسیه در خزر، مزیت استراتژیک در پایداری عملیاتی و حذف هزینه‌های فصلی را ارائه می‌کند و برای حفظ جریان ثابت تجارت ایران و روسیه در تمام طول سال، ارجحیت دارد.

دعوت به اقدام: توصیه می‌شود تجار و متخصصان لجستیک، هنگام انتخاب مسیر حمل به روسیه، محاسبات خود را بر مبنای Total Logistics Cost (TLC) انجام دهند و علاوه بر نرخ فریت، حتماً چهار مؤلفه حیاتی شامل مشوق‌های تعرفه‌ای سازمان بنادر ²⁶، هزینه‌های ترخیص در مقصد (پنجره واحد آستاراخان ²⁰)، و هزینه‌های اتصال به شبکه حمل داخلی روسیه (ریل ماخاچکالا در مقابل ولگای آستاراخان) را در نظر بگیرند تا بهینه‌ترین و مقرون‌به‌صرفه‌ترین مسیر را برای محموله خود انتخاب کنند.

منابع

1. کریدور شمال–جنوب، مسیر چندوجهی توسعه اقتصادی منطقه خزر – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و جهان, accessed on November 14, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6628283/%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%DA%86%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%AC%D9%87%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%B7%D9%82%D9%87-%D8%AE%D8%B2%D8%B1
2. کریدور شمال-جنوب و نقش کشتیرانی – دنیای اقتصاد, accessed on November 14, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7-104/3978243-%DA%A9%D8%B1%DB%8C%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D9%84-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%D9%86%D9%82%D8%B4-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C
3. The International North–South Transport Corridor: Russia’s Geoeconomic and Geopolitical Interests – Baku Research Institute, accessed on November 14, 2025, https://bakuresearchinstitute.org/en/the-international-northsouth-transport-corridor-russias-geoeconomic-and-geopolitical-interests/
4. Azerbaijan takes control of regional logistics while India loses its chance – Aze.Media, accessed on November 14, 2025, https://aze.media/azerbaijan-takes-control-of-regional-logistics-while-india-loses-its-chance/
5. Iran Railways ready to transport up to 12 million tonnes of cargo per year by Ince Burun – Bandar Abbas line – PortNews IAA, accessed on November 14, 2025, https://en.portnews.ru/news/339009/
6. بندر امیرآباد؛ نقطه اتصال ایران و روسیه در کریدور شمال-جنوب – فانوس دریا | راهـــــ روشن می‌شود, accessed on November 14, 2025, https://press.fanoosedarya.ir/96668/
7. بندر امیرآباد، کلید توسعه ترانزیتی تهران-مسکو – تین نیوز, accessed on November 14, 2025, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%A7%D8%B2%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%86-120/291315-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%DA%A9%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AA%D9%87%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B3%DA%A9%D9%88
8. Amirabad Port Complex: Iran’s Northern Gateway to Eurasia – IRNA English, accessed on November 14, 2025, https://en.irna.ir/news/85839433/Amirabad-Port-Complex-Iran-s-Northern-Gateway-to-Eurasia
9. بندر امیرآباد؛ بهترین فرصت برای توسعه ترانزیت میان ایران و روسیه در کریدور شمال – جنوب, accessed on November 14, 2025, https://www.tahlilbazaar.com/news/190414/%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87
10. بنادر استراتژیک انزلی و کاسپین – مانا, accessed on November 14, 2025, https://mana.ir/fa/news/101251/%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B3%D9%BE%DB%8C%D9%86
11. رشد 80 درصدی عملیات کانتینری در مجتمع بندری انزلی – سی نیوز, accessed on November 14, 2025, https://seanews.ir/48904/%D8%B1%D8%B4%D8%AF-80-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9-%D8%A8%D9%86/
12. مدیرکل بنادر و دریانوردی گیلان: ۴۵ درصد عملیات کانتینری بنادر شمالی در انزلی انجام می شود, accessed on November 14, 2025, https://gilan-today.com/20186
13. ۹ کشتی از بنادر انزلی، نوشهر و امیرآباد به بنادر آستراخان، آکتائو و ماخاچ‌کالا تردد خواهند کرد, accessed on November 14, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%87%D8%A7-15/1280141-%DA%A9%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%86%D8%B2%D9%84%DB%8C-%D9%86%D9%88%D8%B4%D9%87%D8%B1-%D8%A7%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A2%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AE%D8%A7%D9%86-%D8%A2%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A6%D9%88-%D9%85%D8%A7%D8%AE%D8%A7%DA%86-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AF%D8%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
14. نقش تاثیرگذار منطقه آزاد انزلی و کشتیرانی در کریدور شمال – جنوب – حکایت گیلان, accessed on November 14, 2025, https://hekayatgilan.ir/5014
15. Makhachkala Port and Beyond: How Dagestan Connects Iran and Russia in a Shifting Eurasian Landscape – SpecialEurasia, accessed on November 14, 2025, https://www.specialeurasia.com/2025/03/07/makhachkala-dagestan-iran/
16. Russia, Caspian States Discuss INSTC, Multilateral Development: Economic & Development Analysis – RUSSIA’S PIVOT TO ASIA, accessed on November 14, 2025, https://russiaspivottoasia.com/russia-caspian-states-discuss-instc-multilateral-development-economic-development-analysis/
17. Ice cover variability in the Caspian and Aral seas from active and passive microwave satellite data – Polar Research, accessed on November 14, 2025, https://polarresearch.net/index.php/polar/article/download/2095/5346/
18. North Caucasus Railway – Wikipedia, accessed on November 14, 2025, https://en.wikipedia.org/wiki/North_Caucasus_Railway
19. Astrakhan ,RUASF Port Detail & Nearby Vessels – The Freight, accessed on November 14, 2025, https://thefreight.net/port/astrakhan-ruasf/
20. Team Astrakhan customs is recognized as one of the best among border customs in the South of Russia, accessed on November 14, 2025, https://russian-customs.org/team-astrakhan-customs-is-recognized-as-one-of-the-best-among-border-customs-in-the-south-of-russia/
21. حمل دریایی بار | استعلام هزینه ارسال بار با کشتی | حمل بار دریایی با کانتینر – سامان اکسپرس, accessed on November 14, 2025, https://samanexp.com/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1/
22. Shipping cost calculation for the route from Bandar Anzali to Makhachkala – Agora Freight, accessed on November 14, 2025, https://agorafreight.net/shipping-quotes/container-from-bandar-anzali-to-makhachkala/
23. تعرفه‌ها Archives – انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران, accessed on November 14, 2025, https://saoi.ir/category/tarriff/
24. کتابچه تعرفه های خدمات بندری و دریایی بنادر بازرگانی شمال کشور – انجمن کشتیرانی, accessed on November 14, 2025, https://saoi.ir/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%DA%86%D9%87-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-2/
25. تعرفه های بندری – شرکت خدمات بندری و دریایی پتروبار, accessed on November 14, 2025, https://fa.petrobar.ir/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%8A/
26. اعلام آمادگی سازمان بنادر برای ارائه تخفیفات تعرفه‌ای – تین نیوز, accessed on November 14, 2025, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-50/246203-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D8%A6%D9%87-%D8%AA%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C
27. Harbour Dues and Tariffs – ROSMORPORT, accessed on November 14, 2025, https://www.rosmorport.com/nvr_portcharges.html
28. Harbour Dues and Tariffs – ROSMORPORT, accessed on November 14, 2025, https://www.rosmorport.com/spb_portcharges.html
29. هزینه حمل ریلی به روسیه به همراه بیمه و ضمانت نامه, accessed on November 14, 2025, https://arvinrailroad.com/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87/
30. Russia’s War in Ukraine Is Aggravating the Caspian Sea Environmental Crisis, accessed on November 14, 2025, https://carnegieendowment.org/russia-eurasia/politika/2024/07/caspian-sea-ecology?lang=en