بحران تأمین قطعات یدکی استاندارد و نیاز مبرم ناوگان حملونقل عمومی و شخصی کشور به لوازم مصرفی، یکی از گلوگاههای اصلی زنجیره تأمین صنعت خودرو در سالهای اخیر بوده است.1 در شرایطی که محدودیتهای شدید ارزی و تحریمهای بینالمللی روند تخصیص ارزهای دولتی را با کندی مواجه ساخته است، بهرهگیری از مکانیزم ثبت سفارش از محل «ارز حاصل از صادرات خود» به عنوان یک راهکار قانونی و استراتژیک، نقشی محوری در تسهیل ورود قطعات ایفا میکند.2
این رویکرد به صادرکنندگان و واحدهای تولیدی اجازه میدهد تا بدون وابستگی به صفهای طولانی تخصیص ارز بانک مرکزی، از منابع ارزی خود جهت تأمین زنجیره قطعات خودرو بهرهبرداری نمایند.2 تحلیل پیشرو با رویکرد تخصصی بازرگانی خارجی، فرآیندهای گامبهگام ثبت سفارش قطعات یدکی در ۱۴۰۵ با ارز حاصل از صادرات، تخصیصهای سهمیهای، مدیریت کدهای تعرفه و چالشهای بازار را تشریح مینماید.5
چارچوب قانونی و مفاهیم بنیادین واردات بدون انتقال ارز
واردات کالا بدون انتقال ارز و به طور مشخص ثبت سفارش از محل ارز حاصل از صادرات خود، فرآیندی است که در آن منبع مالی خرید خارجی مستقیماً از محل درآمدهای ارزی ناشی از صادرات کالا یا خدمات صادرکننده تأمین میشود.2
از منظر رویههای ترخیص و تشریفات گمرکی، این روش تفاوت بنیادی با واردات قطعی عادی ندارد و متمایزکننده اصلی آن، عدم نیاز به ارائه پروانه سبز گمرکی به بانک جهت رفع تعهد ارزی تأمین ارز دولتی است؛ چرا که ارز مصرفی از بازار آزاد یا سیستم بانکی دولتی دریافت نشده است.2 قانونگذار این رویه ارزی را به عنوان ابزاری کارآمد جهت بازگرداندن پویای ارزهای صادراتی به چرخه رسمی اقتصاد و رفع تعهدات ارزی صادرکنندگان معرفی کرده است.7
مبنای قانونی این فرآیند به بندهای قانونی مقررات صادرات و واردات و تصمیمات کارگروه ارزی بانک مرکزی بازمیگردد که به موجب آن، دو گروه اصلی از کالاها مجاز به استفاده از این رویه بدون انتقال ارز هستند.4 گروه اول شامل هجده قلم کالای اساسی و ضروری اعلامی از سوی دولت نظیر پوشاک، قطعات کامپیوتر و به طور ویژه قطعات و لوازم یدکی خودرو، موتورسیکلت و دوچرخه است.2
گروه دوم نیز به اجزاء و قطعات منفصله مورد نیاز واحدهای تولیدی دارای پروانه بهرهبرداری اختصاص دارد که جهت تداوم فعالیت خطوط تولید خود نیاز مبرم به مواد اولیه خارجی دارند.4 این رویه ریشه در قوانین تاریخی توسعه صادرات دارد که بر اساس آن، دولتها همواره تلاش نمودهاند توازن مثبتی میان مصارف ارزی واردات و منابع حاصل از صادرات ایجاد نمایند.10
بررسی فنی کدهای تعرفه گمرکی و استانداردهای کیفی قطعات خودرو
قطعات و لوازم یدکی خودرو در سیستم هماهنگ توصیف و کدگذاری کالا (HS Code) در قسمت هفدهم، فصل هشتاد و هفت و ذیل ردیفهای ۸۷۰۸ کتاب مقررات صادرات و واردات طبقهبندی میشوند.11 فرآیند ثبت سفارش و ترخیص این قطعات به دلیل ارتباط مستقیم با ایمنی جانی شهروندان، مشمول کنترلهای کیفی بسیار سختگیرانهای است.1
بر این اساس، اخذ تاییدیه و مجوزهای قانونی از سازمان ملی استاندارد ایران (INSO) در مرحله ثبت سفارش و همچنین بازرسیهای کیفی گمرکی در مرحله ترخیص کالا برای تمامی واردکنندگان حقیقی و حقوقی الزامی اعلام گردیده است.9 هر قطعه بسته به ماهیت عملکردی خود دارای تعرفه و الزامات فنی مشخصی است که جزئیات کاربردی برخی از مهمترین قطعات مشمول این رویه در بخش زیر تشریح شده است.11
| شرح قطعه یدکی خودرو | کد تعرفه گمرکی (HS Code) | مرجع صدور مجوزهای قانونی | الزامات فنی و استانداردهای ترخیص |
| کمربندهای ایمنی خودرو | ۸۷۰۸۲۱۱۰ | سازمان ملی استاندارد ایران | تاییدیه تست ضربه و کشش استاندارد 11 |
| لنت ترمزهای سوار شده برای سواری و وانت | ۸۷۰۸۳۰۱۱ | سازمان ملی استاندارد ایران | استاندارد ضریب اصطکاک و مقاومت حرارتی 11 |
| کمکفنر برای سواری و وانت | ۸۷۰۸۸۰۱۱ | سازمان ملی استاندارد ایران | تست هیدرولیک و بارگذاری نوسانی 11 |
| غربیلکهای فرمان خودرو سواری و وانت | ۸۷۰۸۹۴۱۱ | سازمان ملی استاندارد ایران | تست متالورژی و مقاومت فیزیکی غربیلک 11 |
| اجزاء و قطعات خاص کیسه ایمنی هوا | ۸۷۰۸۹۵۱۰ | سازمان ملی استاندارد ایران | تاییدیه تست سرعت عملکرد و سنسور محرک 11 |
| لولههای فرمان خودرو سواری و وانت | ۸۷۰۸۹۴۱۲ | سازمان ملی استاندارد ایران | آزمونهای تحمل فشار هیدرولیکی لوله 11 |
| جعبهدندههای خودکار (اتوماتیک) | ۸۷۰۸۴۰۱۵ | سازمان ملی استاندارد ایران | تست عملکردی گیربکس و گواهی مبدأ سازنده 11 |
| ترمز کامل سواری و وانت | ۸۷۰۸۳۰۲۲ | سازمان استاندارد و سازمان محیط زیست | تاییدیه زیستمحیطی لنت و دیسک ترمز 9 |
ساختار سهمیهبندی ارزی و نظارت بر برنامه تولید صمت
تخصیص ارز جهت واردات قطعات یدکی خودرو در قالب برنامههای سهمیهبندی فصلی و سالانه توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت مدیریت میشود.5 تشخیص اینکه کدام کالاها مجاز به استفاده از چه نوع ارزی (اعم از ارز صادرات خود، ارز صادرات دیگران یا ارز نیما) هستند بر عهده معاونتهای تخصصی صمت بوده و این فهرستها به صورت دورههای سه ماهه بروزرسانی و ابلاغ میگردند.5 علاوه بر این، سازمان توسعه تجارت با هماهنگی ادارات کل صمت استانی، فرآیندی تحت عنوان «امتیاز صادراتی» را پیادهسازی نموده است که بر اساس آن نرخ ارز توافقی تعدیل شده و صادرکنندگان متعهد بر اساس کارنامه صادراتی خود طبقهبندی میشوند.5
مکانیزم تعیین سهمیه ارزی برای واحدهای تولیدی از ابتدای سالهای اخیر بر پایه برنامه تولید ماهیانه پیشنهادی آنها در سامانه جامع تجارت استوار گردیده است.5 این برنامه تولید بر اساس ظرفیت پروانه بهرهبرداری مندرج در سامانه بهینیاب کنترل میشود و نباید از یکدوازدهم ظرفیت مندرج در پروانه فراتر رود.5 همچنین سهمیه کل سال نباید بیش از بیست درصد نسبت به عملکرد تولید واقعی سال گذشته افزایش داشته باشد.5
برای واحدهای تولیدی جدید یا فاقد سابقه تولید، این سقف به حداکثر یکبیستوچهارم ظرفیت پروانه بهرهبرداری محدود میشود.5 سهمیه ارزی در چهار بازه فصلی ارائه میگردد که معادل سی درصد برای بهار، سی درصد برای تابستان، بیست درصد برای پاییز و بیست درصد برای زمستان است.5 سهمیههای فصلی استفادهنشده به فصلهای بعدی همان سال منتقل میشوند اما به هیچ عنوان قابل انتقال به سال مالی بعد نخواهند بود.5
از منظر قوانین انضباطی، صادرکنندگانی که در مقابل صادرات خود اقدام به واردات شمش طلا میکنند، مجاز به استفاده از ارز حاصل از صادرات خود یا دیگران برای واردات سایر کالاها از جمله قطعات خودرو نیستند، مگر صادرکنندگانی که حوزه فعالیت آنها مصنوعات طلا و نقره باشد.5 همچنین فرآیند تخصیص ارزی دارای بازههای زمانی بسیار محدودی است؛ اعتبار هر ثبت سفارش برای ارائه درخواست فیش تخصیص ارز به بانک عامل حداکثر سه ماه از زمان تأیید پرونده است.5
پس از صدور تخصیص، متقاضی تنها یک ماه فرصت تأمین ارز دارد که این مهلت حداکثر برای یک ماه دیگر قابل تمدید است.5 انقضای ثبت سفارش یا درخواست تخصیص ارزی کمتر از رقم ثبتشده، جریمه کسر پنج درصدی از کل سهمیه ارزی سالانه بازرگان را در پی خواهد داشت.5
راهنمای عملیاتی و فرآیند گامبهگام ثبت پرونده در سامانه جامع تجارت
مراحل اجرایی ثبت سفارش قطعات خودرو با ارز حاصل از صادرات خود در سامانه جامع تجارت ایران (ntsw.ir) مستلزم طی تشریفات دقیق سیستمی و مالی است.6 این فرآیند گامبهگام به شرح زیر است:
گام اول: ورود به سامانه و احراز صلاحیتها
متقاضی ابتدا با نام کاربری و رمز عبور خود وارد سامانه جامع تجارت میشود و نقش خود را به عنوان بازرگان حقیقی یا حقوقی فعال انتخاب مینماید.6 سیستم به صورت هوشمند وضعیت کارت بازرگانی، عضویت وزارت بازرگانی و مجوزهای موردی را استعلام میکند.4 ثبت انبار تحت مالکیت بازرگان نیز برای ثبت اظهار موجودیهای بعدی در این مرحله ضروری است.16
گام دوم: ایجاد پرونده جدید و انتخاب حالت ثبت سفارش
بازرگان از منوی عملیات تجارت خارجی به بخش «مدیریت پرونده ثبت سفارش» رفته و گزینه «پرونده جدید» را انتخاب مینماید.14 در این بخش، اطلاعات پایه پیشفاکتور شامل شماره پروفرما، تاریخ صدور و اعتبار درج میگردد.14 تعیین حالت ثبت سفارش از میان گزینههایی چون «واردات بدون سابقه» (که شامل خودروهای به صورت کامل ساخته شده یا CBU نمیشود)، «نیاز تولید خود» (مختص واحدهای تولیدی دارای جواز تأسیس و پروانه بهرهبرداری مطابق با پیشرفت فیزیکی پروژه) و یا گزینه عمومی «هیچکدام» صورت میپذیرد.14 پس از ذخیره این مرحله و صدور شماره پرونده، تغییر حالت ثبت سفارش غیرممکن خواهد بود.14
گام سوم: ثبت اطلاعات فروشنده خارجی و استعلام سیستمی
در بخش «مدیریت فروشندگان خارجی»، مشخصات کامل، آدرس و شماره ثبت شرکت فروشنده خارجی درج میشود.6 سامانه اطلاعات مذکور را جهت صحتسنجی به سامانه فیدا ارسال کرده و یک شناسه ده رقمی اختصاصی برای فروشنده صادر میکند.6 اخذ پیشفاکتور رسمی و بارگذاری مستندات آن در این مرحله جهت انطباق با شناسه فروشنده خارجی الزامی است.6
گام چهارم: تکمیل اطلاعات مالی، لجستیکی و روش تأمین ارز
متقاضی اطلاعات گمرک ورودی، گمرک مقصد و روشهای حملونقل کالا (دریایی، زمینی یا هوایی) را تکمیل میکند.6 در بخش اطلاعات مالی، مبلغ کل پیشفاکتور، نوع ارز مورد معامله و هزینههای بیمه و حملونقل درج میگردد.13 برای روش تأمین ارز، گزینه عملیات ارزی «بدون انتقال ارز» و منشأ تأمین مالی «از محل صادرات خود» انتخاب میشود.4
نکته کلیدی در این گام این است که بازرگانان از ابتدای سالهای اخیر تنها در صورتی مجاز به تخصیصهای ارزی بخشبندی شده هستند که در زمان تنظیم ثبت سفارش، گزینه «ثبت سفارش چند قسمتی» را انتخاب کرده باشند که به آنها اجازه میدهد تا در حداکثر پنج مرحله نسبت به تأمین ارز اقدام نمایند؛ در غیر این صورت، پرونده به میزان اولین تخصیص درخواستی قفل شده و مابقی سهمیه پرونده میسوزد.5
گام پنجم: درج مشخصات فنی قطعات و پرداخت کارمزد ثبت سفارش
در صفحه کالاهای پرونده، شماره تعرفههای گمرکی قطعات خودرو به همراه شناسه کالا، نام دقیق تولیدکننده، وزن خالص و ناخالص و نوع بستهبندی وارد میشود.6 برای نهاییسازی پرونده، کارمزد ثبت سفارش که معادل نیم درصد از ارزش کل پروفرما است محاسبه میگردد.6 فرمول ریاضی محاسبه این کارمزد ریالی در سامانه جامع تجارت به شرح زیر است:

6
متقاضی پس از پرداخت الکترونیکی کارمزد، پرونده را جهت بررسی به کارشناسان سازمان توسعه تجارت و دفاتر تخصصی صمت ارسال کرده و کد رهگیری پرونده را دریافت مینماید.13
مکانیسم واگذاری کوتاژ صادراتی و رفع تعهدات ارزی معوق
انجام واردات قطعات در مقابل صادرات خود مستلزم اتصال پروانههای صادراتی یا همان کوتاژهای گمرکی به ثبت سفارش وارداتی است.13 صادرکننده برای استفاده از این روش باید اطلاعات کوتاژ صادراتی خود را که نشاندهنده خروج قانونی کالا و ورود ارز به چرخه تجاری کشور است، در بخش عملیات ارزی سامانه جامع تجارت ثبت نماید.13
تطابق کامل میان میزان ارز کوتاژ صادراتی با حساب ارزی معرفیشده واردکننده در بانک عامل بسیار حیاتی است و هرگونه مغایرت عددی مانع از تأیید منشأ ارز توسط بانک مرکزی میگردد.13 در سامانه معاملات ارز تجاری، صادرکننده با ارائه کوتاژها به بانک عامل و واگذاری معادل ارزی آن در تالار دوم مرکز مبادله، فرآیند تأمین ارز پرونده وارداتی خود را نهایی میسازد.13
جهت حمایت از صادرکنندگان و تسهیل تأمین مواد اولیه کشور، بانک مرکزی در بخشنامههای جدید تسهیلات ویژهای را برای رفع تعهدات صادراتی معوق صادر کرده است.18 بر این اساس، کلیه صادرکنندگانی که تعهدات صادراتی منقضیشده سالهای ۱۴۰۱ به بعد را دارا هستند و کالاها و قطعات خطوط تولید آنها حداکثر تا تاریخ معین در گمرکات قبض انبار شده باشد، میتوانند از محل کوتاژهای قدیمی خود جهت تأمین ارز ثبت سفارشات استفاده نمایند.18 اگر مهلت قانونی پانزده ماهه ایفای تعهدات ارزی این کوتاژها منقضی شده باشد، صادرکننده مجاز است با پرداخت مبلغ مصالحه ریالی نسبت به ابطال و فعالسازی مجدد آنها در سامانه جامع تجارت اقدام کند.18 فرمول محاسبه جریمه ریالی مصالحه به صورت زیر است:

18
این پرداخت از طریق درگاه مصالحه ریالی سامانه انجام گرفته و کوتاژ مربوطه بلافاصله به عنوان منشأ ارزی معتبر در ثبت سفارش قطعات خودرو قابل بهرهبرداری میگردد.18 لازم به ذکر است که پروانههای صادراتی مشمول پرداخت مصالحه ریالی، دیگر مشمول بهرهمندی از معافیتهای مالیاتی و مشوقهای صادراتی سال مربوطه نخواهند شد.18
تشریفات گمرکی، ترخیص و رفع تعهدات ارزی وارداتی
پس از نهایی شدن تأمین ارزی پرونده و صدور کد منشأ ارز از سوی بانک مرکزی، فرآیند ترخیص قطعات از گمرکات اجرایی آغاز میشود.2 واردکننده یا کارگزار رسمی گمرک با در دست داشتن اسناد خرید، اسناد حمل، قبض انبار، برگه ترخیصیه و اظهارنامه گمرکی (شامل فرمهای ۲۳، ۲۴ و ۲۱۱) اقدام به اظهار کالا در سامانه گمرک مینماید.2
وزارت صمت و گمرک ایران بسته حمایتی و تسهیلکننده ویژهای را برای کالاهای خطوط تولید و قطعات یدکی خودرو ابلاغ کردهاند که ابعاد اجرایی آن به شرح زیر است 21:
- بررسی پروندههای ثبت سفارش و مجوزهای ارزی توسط دستگاههای مسئول حداکثر ظرف مدت یک روز کاری انجام میپذیرد تا سرعت مراودات تجاری افزایش یابد.21
- سقف و سابقه واردکننده برای واردات قطعات یدکی و تجهیزات مورد نیاز تولید به هیچ عنوان کنترل نمیگردد.21
- میزان وثیقه و سپرده ریالی مورد نیاز بانکهای عامل جهت رفع تعهدات ارزی وارداتی از حداکثر سی و پنج درصد به حداکثر پانزده درصد کاهش یافته و بانکها مجاز به پذیرش سفته، چک یا ترکیبی از آنها به جای ضمانتنامههای بانکی سنگین هستند.21
- مهلت قانونی جهت ارائه پروانه سبز گمرکی (برگ سبز) به بانک عامل جهت رفع تعهد ارزی واردات، از زمان صدور اعلامیه تأمین ارز از سه ماه به شش ماه افزایش یافته است.21
- امکان نمونهبرداری کالاهای مشمول استاندارد پیش از اظهار رسمی در گمرک فراهم شده و ترخیص شبانهروزی و حمل یکسره کالا بر اساس تقاضای صاحب کالا جهت کاهش هزینههای دموراژ اجرا میگردد.21
در فرآیند رفع تعهدات ارزی واردات، بازرگان موظف است پس از ترخیص قطعات، پروانه سبز گمرکی مهر شده را به بانک عامل ارائه دهد تا صحت ورود کالا اثبات شود.23 در صورت مفقود شدن اصل سند گمرکی، بانک موظف به مکاتبه با گمرک ترخیصکننده جهت صدور گواهی مدلول سند گمرکی خواهد بود.23 چنانچه مغایرتی در تعرفه گمرکی ترخیص کالا با ثبت سفارش اولیه وجود داشته باشد، به شرط آنکه کالا از نوع ممنوع نبوده و مغایرت فاحش نباشد، به منظور تسهیل در تسویه تعهدات، فرآیند رفع تعهد ارزی توسط بانک عامل انجام میپذیرد.23
تحلیل راهبردی بازار خودرو و لوازم یدکی در ایران
تحلیل ساختاری بازار خودروی ایران نشاندهنده تردد بیش از یک میلیون دستگاه خودروی وارداتی در جادههای کشور است که به همراه میلیونها خودروی مونتاژی و داخلی، نیاز مبرمی به قطعات اصلی خدمات پس از فروش دارند.1
با این حال، تصمیمگیریهای انقباضی در حوزه وزارت صمت چالشهای جدی برای زنجیره تأمین قطعات پدید آورده است؛ به طوری که از میان حدود دوازده هزار کد تعرفه تعریفشده، تنها حدود دو هزار و پانصد کد تعرفه فعال بازرگانی در اولویت تخصیص ارزی قرار گرفتهاند و بخش عمده قطعات تخصصی از این فهرست حذف شدهاند.1 این محدودیت شدید در تأمین قانونی قطعات استاندارد، زمینه را برای رونق یافتن بازار قطعات تقلبی و زیرپلهای فراهم آورده که تهدیدی جدی علیه ایمنی جانی سرنشینان خودروها است.1
نمایندگان و فعالان بخش خصوصی در انجمن واردکنندگان خودرو به ریاست هادی سلیمانی ملکان معتقدند که بخش خصوصی پتانسیل تأمین صد درصدی قطعات و حتی خودرو را بدون اتکا به منابع محدود ارزی دولت دارا است؛ کما اینکه در سالهای گذشته بیش از دویست شرکت واردکننده بدون دریافت حتی یک دلار ارز دولتی و صرفاً از طریق مکانیزم ارز اشخاص و صادرات خود اقدام به تنظیم بازار نمودهاند.1
صنف بازرگانان پیشنهاد دادهاند تا فرآیند واردات لوازم یدکی خودرو نیز همانند واردات خودرو به صورت متمرکز ذیل نظارت «دفتر تخصصی خودرو» وزارت صمت قرار گیرد.1 این تمرکز تصمیمگیری مانع صادر شدن بخشنامههای متناقض گمرکی شده، زمان ترخیص کالاها را به حداقل میرساند و از رسوب طولانیمدت قطعات یدکی در تعمیرگاهها جلوگیری مینماید.1
نتیجهگیری و توصیههای کاربردی برای تجار
واردات قطعات یدکی خودرو با استفاده از ارز حاصل از صادرات خود، فراتر از یک رویه تجاری، یک ابزار استراتژیک برای بقای زنجیره تأمین در شرایط بحران ارزی است.1 این مکانیزم ضمن حذف بوروکراسی تخصیص ارز نیما، امکان تسویه پایدار تعهدات صادراتی و ترخیص سریع لوازم یدکی اصلی را فراهم میسازد.1 با توجه به بخشنامههای جدید بانک مرکزی در سالهای ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ جهت تسهیل مصالحه ریالی و فعالسازی کوتاژهای قدیمی، بازرگانان و صادرکنندگان معوق باید از این فرصت طلایی جهت گشایش پروندههای جدید و رفع محدودیتهای کارت بازرگانی خود استفاده نمایند.18 تسریع در فرآیندهای ثبت پرونده چندقسمتی و انطباق برنامههای تولیدی با دفاتر تخصصی صمت، موفقیت حداکثری تجار را تضمین خواهد نمود.5

منابع
- واردات خودرو و قطعات با ارز صادراتی؛ پایان التهاب بازار؟ – خودرو بانک, accessed on June 1, 2026, https://www.khodrobank.com/reviews/42143/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D9%88-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C%D8%9B-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-
- واردات کالا بدون انتقال ارز – شرکت سپاهان همراه, accessed on June 1, 2026, https://sepahanhamrah.com/importing-goods-without-transferring-currency/
- تأمین ارز واردات چگونه انجام می شود؟ | آموزش کامل سال 1404, accessed on June 1, 2026, https://jafari.business/%D8%AA%D8%A3%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/
- ثبت سفارش کالا چیست؟ انواع و نحوه ثبت سفارش، مدارک و استعلام – نرم افزار حسابداری فرداد, accessed on June 1, 2026, https://www.fardadgroup.com/blog/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F/
- دستورالعمل نحوه انجام و تایید ثبت سفارشات ارزی در ۱۴۰۳ – Rb …, accessed on June 1, 2026, https://rbtradinggroup.com/currency-instructions/
- نحوه ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت – محاسبان, accessed on June 1, 2026, https://mohaseban.org/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA/
- بازرگانی درگز تجارت قائم: واردات و صادرات | حمل و نقل بین المللی | رفع تعهد ارزی, accessed on June 1, 2026, https://importxport.org/
- مراحل و مدارک مورد نیاز برای رفع تعهد ارزی, accessed on June 1, 2026, https://brooky.ir/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D9%88-%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF-%D8%A7%D8%B1/
- شرایط واردات خودرو خارجی – خرداد 1405 – Khodro45, accessed on June 1, 2026, https://khodro45.com/mag/car-import/
- آیین نامه اجرایی مقررات صادرات و واردات سال ۶۴ – مرکز پژوهشها, accessed on June 1, 2026, https://rc.majlis.ir/fa/law/show/108967?keyword=%D9%85%D9%86%D8%B9%20%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%D9%87
- صفر تا صد واردات قطعات خودرو از گمرک – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, accessed on June 1, 2026, https://ptd-co.com/%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%AA%D8%A7-%D8%B5%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%82%D8%B7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88/
- تخصیص مجدد ارز نیمایی به قطعهسازان – پرشین تجارت دوان،ترخیص کالا 42326-021, accessed on June 1, 2026, https://ptd-co.com/arz-nima-ghatesazan/
- دستورالعمل ثبت سفارش از محل صادرات – شرکت بازرگانی ایمن تجارت …, accessed on June 1, 2026, https://irclearance.com/blog/sabte-sefaresh-az-mahale-saderat/
- آموزش قدم به قدم نحوه ثبت سفارش کالا در سامانه جامع تجارت ایران | هانزا – شرکت هنزا ناو دریا, accessed on June 1, 2026, https://www.hansanav.com/articles/detail/product-registration-training/
- درخواست تخصیص ارز – سامانه ثبت – تمدید و پیگیری – مشاوره حقوقی دینا, accessed on June 1, 2026, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/5392/%D8%AF%D8%B1%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2.html
- نحوه اظهار کالا در سامانه جامع تجارت – بازرگانی مولایی, accessed on June 1, 2026, https://bazarganialimolaei.ir/Blog_detail.aspx?id=4196
- راهنمای گام به گام و آموزش نحوه ثبت سفارش واردات در سامانه جامع تجارت ایران, accessed on June 1, 2026, https://importdtc.com/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9/
- واردات از محل ارز صادرات خود تسهیل شد – خبرگزاری مهر | اخبار ایران و …, accessed on June 1, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6847075/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF
- مسیر جدید رفع تعهدات صادراتی از طریق واردات – خبرگزاری مهر | اخبار …, accessed on June 1, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6846693/%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA
- واردات ماشین آلات صنعتی – تجارت هوشمند هیراد, accessed on June 1, 2026, https://hiradltd.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C/
- امکان ثبت سفارش از محل صادرات و محل حساب ارزی وارد کننده – چاینا اکسپرس, accessed on June 1, 2026, https://iranchinaejob.ir/%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AD%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
- رفع تعهدات ارزی و نکات مرتبط با آن | تخیص کالا – بازرگانی آریانا جم, accessed on June 1, 2026, https://arianajam.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C/
- رفع تعهدات ارزی واردات و 12 مراحل آن – شرکت حسابداری, accessed on June 1, 2026, https://tehcp.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%AA%D8%B9%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/
- رفع تعهدات ارزی صادرات و واردات | نکات ضروری اردیبهشت ۱۴۰۴ – تجارت طلایی, accessed on June 1, 2026, https://tepbusiness.ir/resolving-foreign-exchange-obligations/
- موضوع الزام بانک مرکزی برای تخصیص ارز به واردات خودرو اصلاح میشود, accessed on June 1, 2026, http://www.asrekhodro.com/Mobile/News/258015/%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF








