بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی
DCIM100MEDIADJI_0432.JPG

بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی | تحلیل قیمت، کیفیت و ریسک برزیل، آرژانتین و اوکراین

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۱ آبان ۱۴۰۴

فهرست مطالب

مقدمه: اهمیت استراتژیک نهاده‌های دامی برای امنیت غذایی ایران

تأمین نهاده‌های دامی، به ویژه ذرت، برای اقتصاد کشاورزی و امنیت غذایی ایران حیاتی است. بر اساس آمار، نیاز سالانه کشور برای تغذیه جمعیت دام و طیور به حدود ۱۹ میلیون تن نهاده دامی می‌رسد.1 از این میزان، تقاضا برای ذرت دامی به تنهایی در حدود ۹ تا ۱۰ میلیون تن تخمین زده می‌شود. متأسفانه، تولید داخلی ذرت تنها ۱.۵ تا ۲ میلیون تن از این نیاز را پوشش می‌دهد، که نشان‌دهنده وابستگی ۹۰ درصدی به واردات است.2 این سطح از وابستگی، موضوع را از یک عملیات تجاری صرف به یک چالش استراتژیک در سطح ملی تبدیل می‌کند که مدیریت ریسک و تنوع‌بخشی منابع تأمین در آن از اهمیت بالایی برخوردار است.

هدف از این تحلیل، ارائه یک نقشه راه استراتژیک برای واردکنندگان ایرانی است. این گزارش با مقایسه عمیق منابع تأمین کلیدی (برزیل، آرژانتین و اوکراین) از منظر هزینه تمام شده (TCO)، تضمین کیفیت و مدیریت ریسک‌های ژئوپلیتیکی و لجستیکی، تلاش می‌کند تا بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی را در شرایط متغیر بازار جهانی و محدودیت‌های تحریمی ایران ارائه دهد.

تحلیل استراتژیک زنجیره تأمین جهانی ذرت دامی

جایگاه ایران در بازار جهانی و میزان وابستگی به واردات

در بازارهای جهانی، برزیل، آرژانتین و اوکراین به‌طور سنتی مهم‌ترین صادرکنندگان ذرت به ایران بوده‌اند.4 در گذشته، سهم بازار به شکلی متعادل‌تر تقسیم شده بود؛ به‌طوری که ۶۰ درصد از ذرت وارداتی کشور از برزیل و ۴۰ درصد آن از اوکراین و روسیه تأمین می‌شد.5 با این حال، تشدید بحران‌های ژئوپلیتیک، به ویژه جنگ اوکراین، منجر به تمرکز شدید واردات ایران بر مبدأ آمریکای جنوبی شده است.

بر اساس داده‌های اخیر (در دوره ژوئیه ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵)، ایران حدود ۹۵ درصد از ۴.۹ میلیون تن ذرت وارداتی خود را از برزیل تأمین کرده است.6 این حجم عظیم، ایران را به سومین واردکننده بزرگ ذرت برزیل تبدیل کرده است. اگرچه این تمرکز بالا نشان‌دهنده قابلیت اطمینان و توانایی برزیل در تأمین نیازهای ایران حتی در شرایط سخت است، اما وابستگی ۹۵ درصدی به یک کشور، ریسک‌های سیستماتیک جدیدی را به زنجیره تأمین اضافه می‌کند.

هرگونه اختلال اقلیمی (مانند خشکسالی‌هایی که محصول Safrinha برزیل را تهدید می‌کند) یا نوسانات ارزی داخلی برزیل (مانند کاهش ارزش واحد پول «رئال») می‌تواند به طور مستقیم بر قیمت تمام شده و قدرت چانه‌زنی واردکنندگان ایرانی تأثیر بگذارد.7 از این رو، استراتژی خرید کشور باید به سمت کاهش سهم برزیل و فعال‌سازی مجدد یا توسعه جایگزین‌های پایدار در آرژانتین و منطقه دریای سیاه حرکت کند.

بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی

چشم‌انداز بازار جهانی ذرت و تأثیر آن بر قیمت تمام شده

بازار جهانی ذرت در سال‌های پیش رو شاهد عرضه فراوان خواهد بود. با توجه به تولیدات انبوه در ایالات متحده و آمریکای جنوبی، قیمت‌های جهانی در بازارهای آتی احتمالاً در یک محدوده مشخص با تمایل به کاهش جزئی باقی می‌ماند.8 برآوردهای وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) قیمت‌های پیش‌بینی شده برای سال ۲۰۲۵ را در حدود ۳.۹۰ تا ۴.۱۰ دلار در هر بوشل (تقریباً معادل ۲۱۵ تا ۲۵۵ دلار در هر تن) تخمین می‌زند.10

اما با وجود عرضه بالا، بازار همچنان دستخوش نوسانات شدید خواهد بود. تقاضای قوی جهانی برای خوراک دام و سوخت‌های زیستی (اتانول) یک نیروی حمایتی برای قیمت‌ها ایجاد می‌کند، در حالی که ریسک‌های ناشی از تغییرات آب و هوایی و شوک‌های سیاسی می‌توانند نوسانات شدید (احتمالاً تا ۱۵ درصد) را در سال‌های آینده حفظ کنند.11 در حال حاضر، به دلیل برداشت‌های نزدیک به رکورد، پیشنهادات قیمت FOB از آمریکای جنوبی (برزیل و آرژانتین) به‌طور فزاینده‌ای رقابتی شده و حتی قیمت‌های صادراتی ایالات متحده را تحت‌الشعاع قرار داده است.8 این شرایط رقابتی، فرصت‌های مقطعی خوبی را برای واردکنندگان ایرانی فراهم می‌آورد.

الزامات کیفی و استانداردهای کلیدی واردات ذرت به ایران

واردات نهاده‌های دامی به ایران نه تنها یک فرآیند تجاری، بلکه یک فرآیند با الزامات سخت‌گیرانه بهداشت گیاهی و دامپزشکی است که تحت نظارت سازمان‌های ذی‌ربط انجام می‌شود. عدم رعایت این الزامات می‌تواند منجر به توقف ترخیص، مرجوعی محموله یا نیاز به فرآیندهای پرهزینه سم‌زدایی و اصلاح کیفی در بندر شود.

استاندارد ملی ۱۴۴۵: رطوبت، مواد خارجی و دانه‌های آسیب دیده

الزامات کیفی ذرت وارداتی در ایران توسط استاندارد ملی خوراک دام و طیور-دانه ذرت با شماره ۱۴۴۵ (تجدید نظر سوم) تعیین می‌شود.12 یکی از مهمترین معیارهای تجاری و کیفی، کنترل رطوبت (Moisture) است. ذرت استاندارد GMO صادراتی از برزیل معمولاً حداکثر رطوبت ۱۴ درصد را داراست.14 این معیار نه تنها بر وزن نهایی قابل پرداخت محموله تأثیر می‌گذارد، بلکه عامل حیاتی در تضمین پایداری محصول در طول حمل و نقل طولانی‌مدت است. علاوه بر رطوبت، استانداردهای صادراتی معمولاً میزان مواد خارجی (Foreign Material) را حداکثر ۱.۵ درصد و دانه‌های شکسته (Broken Kernel) و دانه‌های آسیب‌دیده کلی (Total Damage) را در محدوده‌های مشخصی تعیین می‌کنند.14

استاندارد حیاتی آفلاتوکسین و مدیریت سلامت محموله

مایکوتوکسین‌ها، به ویژه آفلاتوکسین‌ها، یکی از بزرگترین چالش‌های کیفی در واردات نهاده‌های دامی به شمار می‌روند. بر اساس استانداردهای ملی ایران، حد مجاز برای آفلاتوکسین B1 در برخی محصولات کشاورزی ۵ نانوگرم بر گرم (۵ ppb) و برای آفلاتوکسین‌های کل ۱۵ نانوگرم بر گرم تعیین شده است.16 اگرچه حد مجاز برای ذرت دامی در برخی منابع تا ۲۰ میکروگرم بر کیلوگرم (۲۰ ppb) نیز ذکر می‌شود 14، اما واردکنندگان باید همواره سخت‌گیرانه‌ترین استانداردها را هدف قرار دهند.

از دیدگاه لجستیکی، محموله‌هایی که از آمریکای جنوبی ارسال می‌شوند، به دلیل زمان ترانزیت طولانی (۴۰ تا ۵۰ روز) و عبور از مناطق گرمسیری، در معرض خطر بالاتری برای رشد قارچ‌ها و افزایش آفلاتوکسین هستند، حتی اگر در مبدأ کاملاً استاندارد باشند. اگر رطوبت در کشتی حتی اندکی از حداکثر ۱۴ درصد فراتر رود، هزینه‌های نهایی کالا در بندر امام خمینی به شدت افزایش خواهد یافت، زیرا نیاز به سم‌زدایی یا حتی مرجوعی محموله ایجاد می‌شود.14

بنابراین، سرمایه‌گذاری در بازرسی‌های دقیق کیفی توسط شرکت‌های شخص ثالث در مبدأ، نظارت مستمر بر شرایط نگهداری محموله در کشتی و اطمینان از رعایت دقیق گواهی‌های فیتوسانیتاری (بهداشت گیاهی) برای ترخیص کالا، حیاتی است. گواهی‌های فیتوسانیتاری باید حاوی اطلاعات دقیق سم‌زدایی (مانند فسفید آلومینیوم) باشند و تأکید شود که دوره بین استریلیزاسیون و بارگیری نباید از ۲۱ روز فراتر رود.19

بررسی عمیق کشورهای مبدأ (مقایسه سه‌گانه)

مقایسه سه مبدأ اصلی تأمین، نه تنها در قیمت FOB، بلکه در قابلیت اطمینان، ریسک‌های سیاسی و هزینه‌های لجستیکی منعکس می‌شود.

۱. برزیل: تأمین‌کننده اصلی و ستون پایداری

نقاط قوت کیفی و فصلی ذرت برزیلی

برزیل به دلیل داشتن دو فصل کشت در سال، به ویژه کشت دوم بزرگ خود (Safrinha) که اوج برداشت آن بین مارس تا می است، قابلیت تأمین تقریباً دائمی در طول سال را برای ایران فراهم می‌کند.15 این انعطاف‌پذیری فصلی یک مزیت استراتژیک برای واردکنندگان ایرانی است که نیاز به جریان مستمر نهاده دارند. ذرت صادراتی برزیل غالباً از نوع GMO درجه ۲ (Brazilian Yellow Corn, Grade #2 GMO) است، دارای محتوای نشاسته ۷۰ تا ۷۲ درصد و پروتئین حداقل ۹ درصد است که برای خوراک دام استاندارد و مطلوب ارزیابی می‌شود.14 برزیل به عنوان دومین تولیدکننده بزرگ ذرت در دنیا، توانایی تأمین کل ۹ میلیون تن نیاز ایران را دارد.5

تحلیل قیمت FOB و هزینه‌های لجستیکی به جنوب ایران

قیمت‌گذاری FOB در بنادر برزیل (مانند سانتوس) تحت‌تأثیر نرخ ارز داخلی برزیل (رئال) و رقابت جهانی است.7 بزرگترین عامل در تعیین قیمت تمام شده CIF، کرایه حمل دریایی (Freight) است. مسیر حمل از برزیل به بنادر جنوبی ایران (بندر امام خمینی) یک مسیر طولانی (Long Haul) است که نیاز به کشتی‌های بزرگ (پاناماکس یا سوپراماکس) دارد و هزینه‌های حمل را بالا می‌برد.21 زمان ترانزیت از برزیل به بنادر ایران نیز نسبتاً طولانی بوده و معمولاً بین ۴۰ تا ۵۰ روز به طول می‌انجامد.22 این زمان طولانی، مدیریت موجودی را برای واردکنندگان ایرانی پیچیده‌تر و پرهزینه‌تر می‌سازد.

ریسک‌های ژئوپلیتیک منطقه‌ای، به ویژه تشدید تنش‌ها در خاورمیانه و تهدید مسیرهای کلیدی مانند تنگه هرمز، حق بیمه ریسک جنگ (War Risk Insurance) را افزایش داده است.6 این هزینه اضافی، که خارج از کنترل مبدأ برزیل است، قیمت تمام‌شده ذرت برزیلی CIF بندر امام خمینی را دستخوش نوسان شدید می‌کند. بنابراین، ضروری است که واردکنندگان هنگام برآورد قیمت نهایی، این حق بیمه جنگ را به عنوان یک متغیر مهم و غیرقابل پیش‌بینی در نظر بگیرند.

۲. آرژانتین: پتانسیل قیمت رقابتی و ریسک‌های سیاسی

بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی

کیفیت و زمان برداشت ذرت آرژانتین

آرژانتین به عنوان یکی دیگر از صادرکنندگان بزرگ ذرت جهانی 23، پتانسیل تولید بالایی دارد و در سال‌های اخیر برداشت‌های بسیار بزرگی را پیش‌بینی کرده است.8 دوره کاشت ذرت در آرژانتین بین نوامبر و ژانویه و برداشت اصلی آن بین مارس و اوایل ژوئن رخ می‌دهد.20 این زمان‌بندی همزمان با برزیل، امکان رقابت قیمتی شدیدی را در اوایل سال تقویمی فراهم می‌کند. استانداردهای کیفی آرژانتین نیز مشابه معیارهای بین‌المللی است و بر محدودیت مواد خارجی و دانه‌های آسیب‌دیده تمرکز دارد.24

نوسانات سیاست‌های صادراتی و کنترل‌های ارزی

بزرگترین چالش در تجارت با آرژانتین، عدم ثبات و پیش‌بینی‌ناپذیری سیاست‌های داخلی در قبال صادرات است. دولت آرژانتین ممکن است برای جذب ارز سریع، به‌طور موقت مالیات‌های صادراتی را لغو کند، اما به محض رسیدن به سقف فروش مشخص (مثلاً سقف ۷ میلیارد دلاری در سپتامبر ۲۰۲۵)، بلافاصله آن را مجدداً اعمال نماید.25 این نوسان شدید در نرخ تعرفه‌ها، فرصت‌های خرید ارزان را در پنجره‌های زمانی کوتاه برای خریداران تاکتیکی فراهم می‌کند (مانند خریدهای فشرده چین)، اما قیمت‌های بلندمدت و قراردادهای ثابت را برای واردکنندگان استراتژیک ایرانی بسیار پرریسک می‌سازد.26

علاوه بر این، با وجود تلاش‌های دولت برای اصلاحات اقتصادی، کنترل‌های ارزی موقت (Capital Controls) در کشور همچنان پابرجاست و شرکت‌ها برای بازپرداخت بدهی‌های خارجی و دسترسی به بازار ارز با چالش روبه‌رو هستند.27 این مسائل مالی و ارزی، پیچیدگی معاملات با واردکنندگان ایرانی را که خود تحت محدودیت‌های تحریمی قرار دارند، افزایش می‌دهد. با توجه به نوسانات بالای سیاست‌های داخلی، آرژانتین باید به‌عنوان یک گزینه تاکتیکی برای خریدهای حجیم در زمان لغو تعرفه‌ها در نظر گرفته شود، نه یک منبع استراتژیک و پایدار بلندمدت.

۳. اوکراین: مزیت جغرافیایی و چالش‌های ژئوپلیتیک

قیمت رقابتی ذرت دریای سیاه و مسیرهای کوتاه‌تر

ذرت اوکراین، به همراه عرضه از روسیه و قزاقستان، مزیت جغرافیایی بی‌نظیری برای ایران دارد. نزدیکی به بنادر شمالی (انزلی، نوشهر) و همچنین مسیرهای دریای سیاه به بنادر جنوبی، سریع‌ترین زمان ترانزیت (معمولاً ۱۲ تا ۲۰ روز) را ارائه می‌دهد.28 این کاهش چشمگیر در زمان ترانزیت، هزینه‌های حمل (به شرط ثبات) و هزینه‌های نگهداری موجودی را به‌طور قابل توجهی پایین می‌آورد. قیمت‌های ذرت در منطقه شمال (روسیه/قزاقستان) در مقاطع زمانی خاص بسیار رقابتی بوده و قیمت‌های مصوب جهانی (مانند ۲۶۵ دلار در هر تن برای مبدأ شمال) را نشان می‌دهد.29 فصل برداشت اصلی در اوکراین در ماه‌های جولای تا آگوست است.20

ارزیابی ریسک حمل و نقل در دریای سیاه و تداوم تأمین

بحران اوکراین منجر به کاهش یا توقف کامل بارگیری از بنادر این منطقه شد و سهم ۴۰ درصدی ایران از این مبدأ را با چالش جدی مواجه ساخت.30 پیش‌بینی می‌شود ظرفیت صادراتی اوکراین در سال ۲۰۲۴/۲۰۲۵ به دلیل کاهش موجودی و مشکلات لجستیکی ناشی از جنگ به ۲۲.۱ میلیون تن کاهش یابد.32

ریسک اصلی واردات از اوکراین، بی‌ثباتی ژئوپلیتیک و نیاز به حق بیمه جنگی بسیار بالا برای عبور کشتی‌ها از دریای سیاه است. با این حال، برای تعدیل وابستگی به برزیل، فعال‌سازی مجدد کریدور شمال از طریق روسیه و قزاقستان (که مسیرهای زمینی/ریلی نسبتاً مطمئن‌تری را ارائه می‌دهند) حیاتی است.29 تکیه بر این مسیرها در فصول برداشت آن‌ها، به واردکنندگان این امکان را می‌دهد که از مزیت قیمت CIF پایین‌تر و زمان ترانزیت کوتاه‌تر استفاده کنند و هزینه تمام شده را نسبت به مسیر طولانی آمریکای جنوبی کاهش دهند.

استراتژی بهینه‌سازی خرید و مدیریت ریسک بازرگانی

مقایسه هزینه تمام‌شده (TCO) و نقطه سر به سر رقبا

هزینه تمام شده واقعی کالا تا بندر ایران (CIF) که باید مبنای تصمیم‌گیری قرار گیرد، شامل FOB (قیمت کالا در مبدأ) به علاوه کرایه حمل (F) و بیمه (I) است.

ساختار TCO:

  1. برزیل: FOB متوسط و پایدار + F بالا (به دلیل مسیر طولانی ۴۰ تا ۵۰ روزه) + I متوسط (ریسک جنگ در خلیج فارس).
  2. اوکراین/روسیه: FOB رقابتی + F پایین (به دلیل مسیر کوتاه ۱۲ تا ۲۰ روزه) + I بالا (ریسک جنگ در دریای سیاه).

در حالی که قیمت FOB اوکراین یا روسیه ممکن است در مقاطعی پایین‌تر باشد، هزینه‌های لجستیکی برزیل (کرایه حمل) ثابت‌تر است. با این حال، مسیر طولانی برزیل نیازمند سرمایه در گردش بیشتری برای واردکننده است، زیرا کالا برای ۴۰ تا ۵۰ روز در راه است و هزینه نگهداری موجودی (Inventory Cost) افزایش می‌یابد. واردکنندگان موفق کسانی هستند که هزینه نگهداری سرمایه در گردش در برابر ریسک بیمه بالاتر برای محموله‌های دریای سیاه را با دقت ارزیابی کنند. پایداری و تداوم تأمین برزیل، آن را به انتخاب اول برای حجم اصلی تبدیل کرده، در حالی که مسیر شمال ابزار اصلی برای کاهش هزینه تمام شده از طریق کوتاه‌کردن زمان ترانزیت است.

تعیین فصول طلایی خرید ذرت برای ایران

استفاده بهینه از الگوی فصلی برداشت جهانی، حداکثر قدرت چانه‌زنی و قیمت‌های رقابتی را فراهم می‌کند 20:

  • فصل خرید از آمریکای جنوبی (ربع اول و دوم سال): دوره اوج برداشت در برزیل و آرژانتین (مارس تا ژوئن) است. خرید حجیم و انعقاد قراردادها در این مقطع می‌تواند تضمین‌کننده قیمت‌های رقابتی‌تری برای نیمه اول سال باشد.
  • فصل خرید از نیمکره شمالی (ربع سوم و چهارم سال): این دوره (جولای تا دسامبر) شامل برداشت در اوکراین، روسیه و قزاقستان است. ایران می‌تواند نیاز خود در نیمه دوم سال را با ترکیبی از خرید بلندمدت از برزیل (از ذخایر Safrinha) و خرید فصلی از مبادی شمالی (با تمرکز بر روسیه و قزاقستان) مدیریت کند تا تنوع جغرافیایی حفظ شود.

راهکارهای مالی و مقابله با موانع تحریم

یکی از جدی‌ترین چالش‌های واردکنندگان، مشکلات تأمین ارز به موقع برای کالاهای اساسی است که می‌تواند منجر به لغو قراردادها توسط فروشندگان خارجی شود.1 به دلیل تحریم‌های غربی، ایران از خرید با دلار آمریکا اجتناب می‌کند و ناچار به استفاده از کانال‌های مالی جایگزین است. بر اساس گزارش‌ها، پرداخت‌ها برای محموله‌های وارداتی از طریق بانک‌های مستقر در کشورهایی مانند عراق و ترکیه و به صورت پرداخت نقدی در برابر اسناد (Cash Against Documents) انجام می‌پذیرد.34 حفظ جریان پایدار تولید، مستلزم آن است که دولت و بانک مرکزی تخصیص ارز به موقع برای نهاده‌های دامی را در اولویت ویژه قرار دهند و بر توزیع نظارت دقیق داشته باشند تا از سوءمدیریت و فساد احتمالی جلوگیری شود.1

نتیجه‌گیری: جمع‌بندی استراتژیک و مسیر اقدام برای واردکنندگان

در ارزیابی نهایی، هیچ یک از سه کشور مبدأ به تنهایی بهترین گزینه مطلق نیستند، بلکه استراتژی بهینه، توازن و مدیریت ریسک‌های خاص هر مسیر را می‌طلبد:

  1. برزیل (پایداری و حجم): برزیل باید همچنان ستون فقرات تأمین نهاده‌های دامی ایران باقی بماند (۷۰ تا ۸۰ درصد حجم مورد نیاز). این کشور به دلیل حجم تولید بالا، کیفیت قابل قبول و قابلیت تأمین مداوم (غیر فصلی) برتری دارد. مدیریت کیفیت سخت‌گیرانه برای کنترل رطوبت و آفلاتوکسین در طول ترانزیت طولانی (۴۰ تا ۵۰ روز) و لحاظ کردن هزینه حق بیمه ریسک جنگ در خلیج فارس، ضروری است.
  2. آرژانتین (فرصت تاکتیکی): به دلیل نوسانات شدید سیاست‌های صادراتی داخلی، آرژانتین نباید به‌عنوان یک شریک استراتژیک در نظر گرفته شود. اما باید از آن برای خریدهای تاکتیکی در پنجره‌های قیمتی رقابتی (مانند زمان لغو موقت عوارض صادراتی) استفاده کرد تا قیمت تمام‌شده میانگین (Average TCO) کاهش یابد.
  3. کریدور شمال (کاهش زمان و هزینه): مسیرهای شمالی (روسیه و قزاقستان) برای استفاده از مزیت قیمت CIF پایین‌تر و زمان ترانزیت کوتاه‌تر (۱۲ تا ۲۰ روز) حیاتی هستند. واردات از این کریدورها باید برای تعدیل وابستگی به برزیل و مدیریت موجودی کوتاه‌مدت فعال بماند، با پذیرش ریسک بالاتر مربوط به شرایط ژئوپلیتیک و نیاز به حق بیمه بیشتر.

در نهایت، واردکنندگان موفق کسانی خواهند بود که به جای تکیه صرف بر قیمت لحظه‌ای FOB، یک استراتژی تنوع‌بخشی جغرافیایی و فصلی را اتخاذ کنند و هزینه تمام شده شامل ریسک‌های لجستیکی و مالی (TCO) را معیار تصمیم‌گیری‌های خود قرار دهند.

بهترین کشورها برای واردات ذرت دامی

منابع

  1. مجوز واردات ۵.۵ میلیون تن نهاده‌های دامی از ستاد تنظیم بازار اخذ شد – ایرنا, accessed on November 12, 2025, https://www.irna.ir/news/85990393/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DB%B5-%DB%B5-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1
  2. چالش جدی تأمین نهاده‌های دامی ذرت، سویا و جو/ سوءمدیریت و فساد در توزیع نهاده‌های دامی باید برچیده شود, accessed on November 12, 2025, https://www.shahrekhabar.com/news/176027748073870
  3. بررسی عوامل موثر بر تقاضای واردات نهاده دامی ایران و تأثیر آن بر روستاهای کشور, accessed on November 12, 2025, https://rdsj.torbath.ac.ir/article_208181.html
  4. واردات ذرت – پایگاه خبری صنعت مرغداری و دامپروری-ITPNews, accessed on November 12, 2025, https://itpnews.com/search/tag/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%20%D8%B0%D8%B1%D8%AA
  5. رییس اتاق ایران و برزیل: ۴۰ درصد ذرت ایران از اوکراین و روسیه تامین می‌شود, accessed on November 12, 2025, https://ir-dis.org/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/news/1664-%D8%B1%DB%8C%DB%8C%D8%B3-%D8%A7%D8%AA%D8%A7%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D9%84-%DB%B4%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D8%B1%D9%88%D8%B3%DB%8C%D9%87-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%D8%B4%D9%88%D8%AF
  6. تجارت زیر سایه ناامنی – دنیای اقتصاد, accessed on November 12, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-104/4191127-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B2%DB%8C%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%86%D8%A7%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C
  7. Brazilian corn market seeks reaction without port support – UkrAgroConsult, accessed on November 12, 2025, https://ukragroconsult.com/en/news/brazilian-corn-market-seeks-reaction-without-port-support/
  8. Corn – Price – Chart – Historical Data – News – Trading Economics, accessed on November 12, 2025, https://tradingeconomics.com/commodity/corn
  9. 2025 Corn, Soybean, and Wheat Outlook – CAES Field Report – UGA, accessed on November 12, 2025, https://fieldreport.caes.uga.edu/publications/AP130-3-09/2025-corn-soybean-and-wheat-outlook/
  10. accessed on November 12, 2025, https://www.extension.iastate.edu/agdm/articles/hart/HarNov24.html#:~:text=Price%20outlook&text=For%20corn%2C%20USDA%20has%20price,USDA%20has%20heading%20into%20corn.
  11. Corn Price Forecast 2025 2026 Outlook: Key Trends – Farmonaut, accessed on November 12, 2025, https://farmonaut.com/blogs/corn-price-forecast-2025-2026-outlook-key-trends
  12. استانداردها – شرکت پشتیبانی امور دام کشور, accessed on November 12, 2025, https://old.iranslal.com/index.php/fa/features/dastor/estandard.html
  13. Corn – Specifications and test methods – Gov.pl, accessed on November 12, 2025, https://www.gov.pl/attachment/0292ede8-8b25-47e7-beab-83d0033f92af
  14. Corn Gmo Specifications | PDF – Scribd, accessed on November 12, 2025, https://www.scribd.com/document/658042034/Corn-Gmo-Specifications-1
  15. Corn from Brazil – efficiently sourced with traceable – VALIA Brazil, accessed on November 12, 2025, https://www.valiabrazil.com/corn-from-brazil/
  16. Survey of aflatoxins in Kashkineh: A traditional Iranian food – PMC – NIH, accessed on November 12, 2025, https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3279814/
  17. Natural occurrence of aflatoxins from maize in Iran – PubMed, accessed on November 12, 2025, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/21373903/
  18. ذرت برزیل بندرامام – کیمیا تجارت زر, accessed on November 12, 2025, https://kimiyazar.com/Product/97/%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%B2%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85
  19. IRAN | Phytosanitary Solutions, accessed on November 12, 2025, https://phytosanitarysolutions.com/iran/
  20. Crop calendar: planting and harvest times for the world’s main commodities, accessed on November 12, 2025, https://hedgepointglobal.com/en/blog/crop-calendar
  21. Sea Freight : CAPESIZE 4 TC AVG – GrainsPrices.com, accessed on November 12, 2025, https://grainsprices.com/freight
  22. Shipping Routes from Campana, Buenos Aires Province, Argentina to Bandar Imam Khomeini, Khuzestan Province, Iran | SeaRates, accessed on November 12, 2025, https://www.searates.com/shipping/list/campana_buenos_aires_province_argentina_ar/bandar_imam_khomeini_khuzestan_province_iran_ir_1
  23. قراردادهای آینده ذرت زیر 4.30 دلار بر هر بوشل معامله شدند، از اوج‌های ژوئن عقب نشینی کردند زیرا پس‌زمینه تأمین جهانی گسترده، تقاضای نزدیک‌مدت را پیش می‌گیرد. پیشنهادهای آمریکای جنوبی به شدت رقابتی‌تر شده‌اند – FA | TRADINGECONOMICS.COM, accessed on November 12, 2025, https://fa.tradingeconomics.com/commodity/corn
  24. technical specifications for argentine yellow maize – ISB | International Survey Bureau, accessed on November 12, 2025, http://www.isbargentina.com.ar/images/home/maiz.pdf
  25. Argentina reinstates grain export taxes after $7bn sales cap reached – bne IntelliNews, accessed on November 12, 2025, https://www.intellinews.com/argentina-reinstates-grain-export-taxes-after-7bn-sales-cap-reached-403182/
  26. Argentina’s Export Tax Reversal Jolts Grain Markets | CZ app, accessed on November 12, 2025, https://www.czapp.com/analyst-insights/argentinas-export-tax-reversal-jolts-grain-markets/
  27. 2024 Investment Climate Statements – Argentina – U.S. Department of State, accessed on November 12, 2025, https://www.state.gov/reports/2024-investment-climate-statements/argentina
  28. قیمت ذرت دامی اوکراین بندر – بازار ذرت سویا ایران, accessed on November 12, 2025, https://zoratsoya.ir/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1/
  29. قیمت مصوب جهانی – اتحادیه واردکنندگان نهاده های دام و طیور ایران, accessed on November 12, 2025, https://www.iranavanda.com/fa/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C/
  30. بحران اوکراین در روند تامین ذرت و دانه سویا ایران را با مشکل می کند, accessed on November 12, 2025, https://www.iranavanda.com/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87/%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%88%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%B0%D8%B1%D8%AA-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%A7-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D9%85%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AF/
  31. اهمیت و جایگاه واردات غلات برای ایران, accessed on November 12, 2025, http://majmavaredat.com/%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%BA%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%D9%87/
  32. Outlook for Ukrainian agricultural market – Agroberichten Buitenland, accessed on November 12, 2025, https://www.agroberichtenbuitenland.nl/binaries/agroberichtenbuitenland/documenten/publicaties/2025/01/31/ukrainian-agricultural-market-outook/2025+Outlook.pdf
  33. Ukraine crop tour: 2024-25 corn output to fall | Latest Market News – Argus Media, accessed on November 12, 2025, https://www.argusmedia.com/ja/news-and-insights/latest-market-news/2580352-ukraine-crop-tour-2024-25-corn-output-to-fall
  34. Iran purchased corn in a 120000-ton tender this week, traders claim – Marine Link, accessed on November 12, 2025, https://www.marinelink.com/blogs/blog/iran-purchased-corn-in-a-120000ton-tender-this-week-traders-103347
  35. Iran Purchases Large Volumes of Corn, Barley, and Soybean Meal in International Tenders, accessed on November 12, 2025, https://agroreview.com/en/newsen/crops/iran-purchases-large-volumes-corn/