مقدمه
هزینهٔ رجیستری موبایل همان مجموع حقوق و عوارضی است که باید برای قانونی شدن یک گوشی وارداتی در گمرک پرداخت شود تا گوشی در سامانهٔ همتا ثبت و روی شبکهٔ تلفن همراه فعال شود. این هزینه برای گوشیهای تجاری در قیمت فروش گنجانده شده، اما در رویهٔ مسافری خود مسافر آن را میپردازد. این مقاله فرمول دقیق محاسبه با نرخهای بخشنامهٔ ۱۴۰۵، مثال عددی و راه رفع خطاهای رایج رجیستری را توضیح میدهد.
پاسخ کوتاه: هزینهٔ رجیستری گوشی جمع حقوق ورودی (حقوق گمرکی بهعلاوهٔ سود بازرگانی بر اساس پلهٔ قیمت گوشی)، مالیات بر ارزش افزودهٔ ۱۰ درصد، ۱۲ در هزار ارزش گمرکی، ۱ درصد عوارض هلال احمر و نیم در هزار عوارض پسماند است. برای گوشیهای زیر ۴۰۰ یورو، که در ۱۴۰۵ تنها گوشیهای قابل ثبت سفارش تجاری هستند، این هزینه حدود ۱۷ تا ۲۳ درصد ارزش گوشی میشود. مبلغ ریالی با نرخ ارز مبنای هر رویه حساب میشود؛ در رویهٔ مسافری نرخ فروش اسکناس سنا در روز پرداخت.
آخرین تغییرات هزینه رجیستری موبایل ۱۴۰۵
۲۷ آبان ۱۴۰۵
رفع مشکل رجیستری گوشیهای دوران جنگ: برای گوشیهایی که در اسفند ۱۴۰۴ و فروردین ۱۴۰۵ بدون کد ساتا ترخیص شده بودند، کد ساتا صادر شد و رجیستری آنها ممکن شد.
۵ آبان ۱۴۰۵
ممنوعیت رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار: رجیستری ۲۴ مدل پرچمدار در هر دو رویهٔ تجاری و مسافری ممنوع شد. ثبت سفارش تجاری هم از ۱۶ شهریور فقط برای گوشیهای زیر ۴۰۰ یورو باز است؛ بنابراین پلههای ۶۰۰ و ۹۰۰ یورو جدول زیر فعلاً بیشتر برای رجیستری مسافری گوشیهای خارج از فهرست ممنوعه کاربرد دارند. جزئیات در شرایط واردات موبایل لوکس ۱۴۰۵.
۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵
بخشنامهٔ جدید حقوق ورودی گوشی: گمرک با بخشنامهٔ ۱۴۰۵/۲۳۶۸۴۶ جدول تفصیلی حقوق گمرکی و سود بازرگانی گوشی را برای رویهٔ تجاری و مسافری ابلاغ کرد؛ همراه با مالیات بر ارزش افزودهٔ ۱۰ درصد، ۱۲ در هزار ارزش گمرکی (مادهٔ ۲۸ ضوابط اجرایی بودجه)، ۱ درصد عوارض هلال احمر و نیم در هزار عوارض پسماند.
پیش از اقدام: مبلغ نهایی را پیش از پرداخت در سامانهٔ گمرک ببینید؛ مثالهای این صفحه تقریبیاند و نرخ ارز مسافری هر روز تغییر میکند.
پرسشهای پرتکرار دربارهٔ هزینه رجیستری موبایل
هزینهٔ رجیستری گوشی چطور حساب میشود؟
ابتدا ارزش گوشی به یورو با نرخ ارز مبنا به ریال تبدیل میشود (در رویهٔ مسافری نرخ فروش اسکناس سنا و در رویهٔ تجاری میانگین نرخ بهمن ۱۴۰۴). سپس حقوق ورودی (حقوق گمرکی بهعلاوهٔ سود بازرگانی پلهٔ قیمتی گوشی)، مالیات بر ارزش افزودهٔ ۱۰ درصد روی مجموع ارزش و حقوق ورودی، ۱۲ در هزار ارزش گمرکی، ۱ درصد هلال احمر و نیم در هزار پسماند به آن اضافه میشود.
هزینهٔ رجیستری گوشی مسافری را کجا باید پرداخت کرد؟
در سامانهٔ ثبت اطلاعات گوشی مسافری گمرک (epl.irica.ir) و با شناسهٔ IMEI و اطلاعات پاسپورت خود مسافر. پس از پرداخت و تأیید گمرک، کد فعالسازی برای سیمکارت مسافر ارسال میشود و رجیستری در سامانهٔ همتا کامل میشود.
چرا بعد از پرداخت، کد فعالسازی رجیستری نمیآید؟
رایجترین دلایل: ثبت نکردن همهٔ IMEIهای گوشی دو سیمکارته، غیرفعال یا کمسابقه بودن سیمکارت، تأخیر در انتقال اطلاعات از گمرک به همتا، یا تشخیص گمرک که گوشی شرایط رویهٔ مسافری را ندارد. اگر پس از چند روز کد نیامد، وضعیت را در سامانهٔ همتا پیگیری کنید.
فرمول محاسبهٔ هزینهٔ رجیستری موبایل در ۱۴۰۵
طبق بخشنامهٔ شمارهٔ ۱۴۰۵/۲۳۶۸۴۶ گمرک (۲۸ اردیبهشت ۱۴۰۵)، هزینهٔ رجیستری یک گوشی از این اجزا تشکیل میشود. همهٔ اجزا ابتدا بر اساس «ارزش گمرکی» گوشی، یعنی ارزش یورویی آن تبدیلشده به ریال، محاسبه میشوند:
- حقوق ورودی = ارزش گمرکی × (درصد حقوق گمرکی + درصد سود بازرگانی)
- مالیات بر ارزش افزوده = ۱۰٪ × (ارزش گمرکی + حقوق ورودی)
- دریافتی مادهٔ ۲۸ ضوابط اجرایی بودجه = ۱۲ در هزار (۱٫۲٪) ارزش گمرکی
- عوارض هلال احمر = ۱٪ حقوق ورودی
- عوارض پسماند = نیم در هزار (۰٫۰۵٪) ارزش گمرکی
علاوه بر اینها، مجلس در بررسی لایحهٔ بودجهٔ ۱۴۰۵ نرخ ثبت (رجیستری) تجهیزات هوشمند وارداتی را ۲۰۰ هزار ریال برای هر دستگاه تعیین کرد که مبلغ ثابت و ناچیزی است.
نرخ ارز مبنای محاسبه
نرخ ارز مبنا در دو رویه فرق دارد و همین تفاوت، اختلاف اصلی هزینهٔ رجیستری مسافری و تجاری را میسازد. در رویهٔ تجاری، ارزش گمرکی با متوسط نرخ ارز بهمن ۱۴۰۴ در مرکز مبادله محاسبه میشود که طبق بخشنامه هر یورو معادل ۱٬۵۵۱٬۹۶۴ ریال است. در رویهٔ مسافری و پستی، طبق همین بخشنامه، نرخ فروش اسکناس (سنا) اعلامی بانک مرکزی ملاک است که روزانه تغییر میکند؛ نرخ روز را در سایت سنا ببینید.
جدول حقوق گمرکی و سود بازرگانی گوشی در ۱۴۰۵
جدول زیر نرخهای گوشی هوشمند (کد تعرفهٔ ۸۵۱۷۱۳۹۰) را طبق بخشنامهٔ ۱۴۰۵/۲۳۶۸۴۶ نشان میدهد. برای گوشیهای دکمهای و سایر تلفنها، سود بازرگانی در همهٔ پلهها ۶ درصد در رویهٔ تجاری و ۱۲ درصد در رویهٔ مسافری است.
| ارزش گوشی هوشمند (یورو) | حقوق گمرکی | سود بازرگانی تجاری | سود بازرگانی مسافری |
|---|---|---|---|
| کمتر از ۱۵۰ | ۴٪ | ۳٪ | ۶٪ |
| ۱۵۰ تا کمتر از ۶۰۰ | ۴٪ | ۱٪ | ۲٪ |
| دقیقاً ۶۰۰ | ۱۵٪ | ۱٪ | ۲٪ |
| بیشتر از ۶۰۰ تا ۹۰۰ | ۱۵٪ | ۵٪ | ۱۰٪ |
| بیشتر از ۹۰۰ | ۳۰٪ | ۵٪ | ۱۰٪ |
حقوق گمرکی در هر دو رویه یکسان است، اما سود بازرگانی رویهٔ مسافری در همهٔ پلهها حدود دو برابر رویهٔ تجاری است. مقایسهٔ کامل دو رویه در فرق رجیستری مسافری و تجاری و نرخ سایر کالاها در حقوق ورودی و سود بازرگانی ۱۴۰۵ آمده است.

مثال عددی محاسبهٔ هزینهٔ رجیستری
برای اینکه مثالها با تغییر نرخ ارز کهنه نشوند، مبالغ به یورو و درصد ارزش گوشی نوشته شدهاند؛ برای تبدیل به ریال، مبلغ یورویی را در نرخ ارز مبنای رویهٔ خودتان ضرب کنید. «سایر عوارض» شامل ۱۲ در هزار ارزش گمرکی، هلال احمر و پسماند است و ارزش گمرکی همان قیمت گوشی فرض شده است.
| مثال | حقوق ورودی | مالیات بر ارزش افزوده | سایر عوارض | جمع تقریبی |
|---|---|---|---|---|
| گوشی ۱۲۰ یورویی، مسافری | ۱۲ یورو (۱۰٪) | ۱۳٫۲ یورو | ۱٫۶ یورو | حدود ۲۷ یورو (۲۲٪ ارزش) |
| گوشی ۳۰۰ یورویی، مسافری | ۱۸ یورو (۶٪) | ۳۱٫۸ یورو | ۳٫۹ یورو | حدود ۵۴ یورو (۱۸٪ ارزش) |
| گوشی ۳۰۰ یورویی، تجاری | ۱۵ یورو (۵٪) | ۳۱٫۵ یورو | ۳٫۹ یورو | حدود ۵۰ یورو (۱۷٪ ارزش) |
همانطور که مثالها نشان میدهند، سهم هزینهٔ رجیستری از ارزش گوشی برای گوشیهای خیلی ارزان بیشتر است؛ چون سود بازرگانی پلهٔ زیر ۱۵۰ یورو (۶ درصد مسافری) از پلهٔ ۱۵۰ تا ۶۰۰ یورو (۲ درصد مسافری) بالاتر است. بیشترین بخش هزینه هم نه حقوق گمرکی، بلکه مالیات بر ارزش افزوده است. این مثالها تقریبیاند و مبلغ قطعی را سامانهٔ گمرک پیش از پرداخت نشان میدهد.

پرداخت هزینه و فعالسازی رجیستری
در رویهٔ مسافری، هزینه در سامانهٔ ثبت اطلاعات گوشی مسافری گمرک و با اطلاعات پاسپورت خود مسافر پرداخت میشود و پس از تأیید گمرک، کد فعالسازی برای سیمکارت او ارسال میشود تا رجیستری در سامانهٔ همتا کامل شود. مراحل کامل، مهلت ۳۰ روزه و محدودیت یک گوشی در سال با هر پاسپورت در راهنمای رجیستری گوشی مسافری ۱۴۰۵ آمده است.
رفع خطاهای رایج در فرایند رجیستری
حتی در صورت طی کردن صحیح مراحل، ممکن است کاربران با خطاهای سیستمی مواجه شوند. درک علل این خطاها و نحوه رفع آنها برای تکمیل موفقیتآمیز فرآیند ضروری است.
خطای «IMEI نامعتبر» یا «عدم تطابق شناسه»
این خطا در اثر وارد کردن نادرست شناسه (از نظر تعداد رقم، وجود خط تیره یا ممیز) یا عدم ثبت تمام IMEIهای دستگاههای چند سیمکارته رخ میدهد.
- شناسهٔ IMEI را دوباره با شمارهگیری کد *#06# یا از روی جعبهٔ گوشی بررسی کنید؛ شناسه باید دقیقاً ۱۵ رقم و بدون خط تیره یا علامت اضافی باشد.
- اگر گوشی دو یا سه سیمکارته است، همهٔ شناسههای IMEI را در اظهارنامهٔ گمرکی وارد کنید؛ وگرنه دستگاه بهدرستی شناسایی نمیشود.
نیامدن کد فعالسازی یا تأخیر سیستمی
عدم دریافت کد فعالسازی میتواند دلایل متعددی داشته باشد؛ از جمله تأخیر در تعریف کد گمرکی در سامانه همتا یا عدم فعال بودن سیمکارت.
تأخیر سیستمی: اگر IMEI صحیح است و سیمکارت فعال، ممکن است تأخیر ناشی از زمانبر بودن انتقال دادهها از گمرک به همتا باشد. در این شرایط باید کمی صبر کرد و یا از مرورگر دیگری برای دسترسی به سامانه استفاده نمود.
فعال بودن سیمکارت: سامانه همتا از ثبت دستگاه توسط سیمکارتهای غیرفعال یا سیمکارتهایی که مدت طولانی بلااستفاده ماندهاند، جلوگیری میکند. توصیه میشود که سیمکارتی که برای رجیستری استفاده میشود، حداقل ۲۰ روز پیش فعال شده و در یک گوشی دیگر دارای سابقه فعالیت (مانند تماس یا پیامک موفق) باشد.
جمعبندی
هزینهٔ رجیستری موبایل در ۱۴۰۵ از پنج جزء تشکیل میشود که بزرگترین آن مالیات بر ارزش افزوده است، و برای گوشیهای زیر ۴۰۰ یورو حدود ۱۷ تا ۲۳ درصد ارزش گوشی است. تفاوت اصلی رویهٔ مسافری و تجاری در نرخ ارز مبنا و سود بازرگانی دو برابری رویهٔ مسافری است. با محدود شدن ثبت سفارش تجاری به گوشیهای زیر ۴۰۰ یورو، پلههای بالاتر جدول فعلاً بیشتر در رویهٔ مسافری کاربرد دارند و این صفحه با هر تغییر جدید بهروز میشود.









