صادرات به ازبکستان از طریق راه‌آهن

صادرات به ازبکستان از طریق راه‌آهن در ۱۴۰۵ | هزینه‌ها، مسیرها و زمان‌بندی سیر واگن‌ها

فهرست مطالب

صادرات به ازبکستان از طریق راه‌آهن همواره به عنوان یکی از مطمئن‌ترین و اقتصادی‌ترین روش‌های حمل و نقل بین‌المللی برای محموله‌های حجیم و سنگین شناخته می‌شود.1 کشور ازبکستان به دلیل موقعیت جغرافیایی ویژه خود در آسیای میانه و محصور بودن مضاعف در خشکی، وابستگی شدیدی به مسیرهای ترانزیتی همسایگان خود جهت دسترسی به آب‌های آزاد دارد.1

با توجه به توافقات دیپلماتیک و ریلی جدید در سال ۱۴۰۵، مبادلات ریلی میان ایران و ازبکستان با هدف دستیابی به حجم سالانه ۲ میلیون تن بار هدایت می‌شود که جهشی عظیم نسبت به ظرفیت‌های گذشته به شمار می‌رود.3 برای صادرکنندگان و تجار ایرانی، شناخت دقیق دالان‌های ریلی، فرآیند تعویض بوژی در مرز، تعرفه‌های جاری و الزامات اسناد SMGS جهت کاهش هزینه‌ها و تضمین امنیت زنجیره تأمین نقشی حیاتی ایفا می‌کند.2

دالان‌های ریلی و مسیرهای ترانزیتی میان ایران و ازبکستان

جغرافیای ریلی ایران چندین دالان ترانزیتی مستقیم و ترکیبی را برای دسترسی به آسیای میانه فراهم ساخته است که هر یک از منظر مسافت، ظرفیت و تجهیزات لجستیکی ویژگی‌های متمایزی دارند.2 مرز ریلی سرخس در استان خراسان رضوی به عنوان فعال‌ترین و مهم‌ترین شریان خروجی ریلی ایران به سمت ازبکستان شناخته می‌شود.1 مسیرهای عبوری بار صادراتی از خطوط داخلی به پایانه‌های مرزی و در نهایت به مقاصد اصلی در ازبکستان در قالب ساختارهای تعریف‌شده زیر مدیریت می‌شوند 1:

مشخصات فنی کریدورهای ریلی متصل به مرزهای خروجی ایرانطول مسیر در خاک ایران (کیلومتر)ظرفیت ترانزیت سالانه (تن)مسیرهای عبوری داخلی و بین‌المللیشناسه منبع
کریدور بندرعباس – سرخس۱,۶۱۹۳,۰۰۰,۰۰۰بندرعباس، سیرجان، بافق، یزد، قم، تهران، شاهرود، فریمان، سرخس2
کریدور رازی – سرخس۲,۰۱۳۲,۰۰۰,۰۰۰مرز رازی ترکیه، تبریز، زنجان، تهران، شاهرود، فریمان، سرخس2
کریدور جلفا – سرخس۱,۹۳۷۲,۰۰۰,۰۰۰مرز جلفا ارمنستان، تبریز، زنجان، تهران، شاهرود، فریمان، سرخس2
کریدور بندر امام – سرخس۱,۹۸۰نامشخصبندر امام خمینی، اهواز، تهران، شاهرود، فریمان، سرخس2
دالان شرق خزر (اینچه‌برون)۱,۹۳۸نامشخصگرگان، اینچه‌برون، اترک، برکت، قزیل‌قایا، اوزن (کاهش ۶۰۰ کیلومتری مسیر)10

دالان سرخس – ترکمنستان – ازبکستان به عنوان شریان اصلی

این مسیر ریلی پرترددترین مسیر صادراتی است که محموله‌ها را پس از بارگیری در مبادی داخلی از طریق ایستگاه مرزی سرخس خارج کرده و با گذر از قلمرو ریلی ترکمنستان (شهرهای ماری و عشق‌آباد) مستقیماً به شبکه راه‌آهن ازبکستان متصل می‌کند.8 در این دالان استراتژیک، ایستگاه شهید مطهری واقع در ۳۵ کیلومتری مشهد با مساحت ۱۸۹ هکتار و جذب سرمایه‌گذاری‌های کلان بخش خصوصی به عنوان یک بندر خشک تجاری کلیدی در شرق کشور عمل کرده و بارها را برای اعزام به مرز آماده‌سازی می‌کند.11

همچنین ایستگاه مرزداران با ارتفاع ۸۰۷ متر از سطح دریا، مرتفع‌ترین ایستگاه در این محور ریلی به شمار می‌رود.11 ایستگاه بین‌المللی سرخس در فاصله ۱۰ کیلومتری این شهرستان، دارای ۷۵ کیلومتر خطوط فعال و ۱۵۴ دستگاه سوزن است که بزرگ‌ترین هاب مرزی ریلی کشور محسوب می‌شود.11

دالان جایگزین از طریق افغانستان

مسیر ریلی تایباد به سمت افغانستان و سپس ازبکستان به عنوان یک دالان فرعی و پشتیبان مطرح است.8 اگرچه این مسیر دسترسی مستقیم به بازارهای افغانستان را تسهیل می‌کند، اما به دلیل ضعف‌های جدی در زیرساخت‌های ریلی عبوری از خاک افغانستان و چالش‌های مداوم امنیتی در این منطقه، از ایمنی و سرعت کمتری برخوردار بوده و هزینه‌های بیمه‌ای و لجستیکی بالاتری را به صادرکننده تحمیل می‌کند.1

ترتیبات فنی، فرآیند تعویض بوژی و سیر واگن‌های ایرانی در منطقه

یکی از پیچیده‌ترین و حیاتی‌ترین ابعاد لجستیک ریلی در منطقه آسیای میانه، تفاوت در استانداردهای زیرساختی خطوط آهن است.12 راه‌آهن ایران از عرض ریل استاندارد بین‌المللی یعنی ۱,۴۳۵ میلی‌متر بهره می‌برد، در حالی که کشورهای عضو اتحادیه مستقل مشترک‌المنافع (CIS) از جمله ترکمنستان و ازبکستان از ریل‌های عریض با عرض ۱,۵۲۰ میلی‌متر استفاده می‌کنند.12

فرآیند فنی تعویض بوژی در پایانه سرخس

ایستگاه بین‌المللی سرخس مجهز به خطوط ریلی دوگانه (شامل ۴۹ خط نرمال و ۱۵ خط عریض) و کارگاه‌های پیشرفته تعویض بوژی (چرخ‌های آهنین زیرین واگن) است.11 در گذشته این اختلاف عرض ریل به عنوان یک مانع بزرگ لجستیکی، مستلزم توقف‌های طولانی‌مدت قطارها در مرز بود.12 با توسعه زیرساخت‌های ریلی کشور در سال‌های اخیر و تکیه بر دانش فنی داخلی، فرآیند تعویض بوژی واگن‌های باری اکنون در سایت تخصصی سرخس به کمتر از یک روز کاهش یافته است که گامی بزرگ در جهت ارتقای سرعت زنجیره تأمین به شمار می‌رود.13

آغاز سیر مستقیم واگن‌های ایرانی در سال ۱۴۰۵

پیش از تحولات اخیر، صادرکنندگان ایرانی ناگزیر بودند بار خود را در مرز سرخس متوقف کرده و تا زمان تأمین و ورود واگن‌های ازبکستانی یا سایر کشورهای CIS منتظر بمانند.12 این مسئله علاوه بر تحمیل هزینه‌های سنگین معطلی و دموراژ، موجب رسوب کالا و افت کیفیت محصولات صادراتی می‌شد.12

در پی مذاکرات همه‌جانبه میان راه‌آهن جمهوری اسلامی ایران و راه‌آهن ازبکستان در تاشکند، توافقات سه‌جانبه‌ای میان ایران، ترکمنستان و ازبکستان منعقد شد که بر اساس آن، واگن‌های باری ایران پس از انجام اصلاحات فنی و هماهنگی با سازمان‌های بین‌المللی، مجوز سیر مستقیم تا مقصد نهایی در ازبکستان را دریافت کردند.12 اولین قطار تماماً ایرانی شامل ۴۰ واگن حاوی آهن اسفنجی و شیرآلات ساختمانی بدون نیاز به تخلیه بار در مرز، وارد شبکه ریلی ازبکستان شد.12 علاوه بر این، بر اساس تفاهم‌نامه‌ای چهارجانبه، ایران توافق تولید و صادرات ۲۰۰ واگن باری ساخت داخل را به کشورهای ازبکستان و تاجیکستان به امضا رسانده است که تحولی بی‌سابقه در نفوذ صنعتی ایران به کشورهای حوزه CIS محسوب می‌شود.18

صادرات به ازبکستان از طریق راه‌آهن

زمان‌بندی دقیق و فرآیند برنامه‌ریزی قطارهای باری

مدت زمان ارسال محموله‌ها از مبادی داخلی ایران به مقصد ازبکستان مستقیماً تحت تأثیر فرآیندهای مرزی، گمرکی و کشنده‌های ریلی ترکمنستان قرار دارد.1 سرعت سیر و زمان‌بندی قطارها بر اساس مبدأ حرکت و نوع محموله به شرح زیر دسته‌بندی می‌شود 1:

زمان‌بندی تخمینی سیر واگن‌های باری بر اساس مسیرهازمان سیر تخمینی (روز)نوع فرآیند لجستیکی و شرایط سیرشناسه منبع
مشهد/سرخس به ایستگاه‌های تاشکند، سمرقند و بخارا۱۰ تا ۱۵ روز کاریمسیر مستقیم ریلی با عبور از ترکمنستان1
بندرعباس به ایستگاه‌های تاشکند، سمرقند و بخارا۱۷ تا ۲۵ روزترانزیت ترکیبی از بنادر جنوبی به آسیای میانه2
سرخس به بندرعباس (مسیر برگشت ترانزیتی)۳ تا ۵ روزاولویت‌بخشی ویژه به بارهای بین‌المللی13

فرآیند تخصیص واگن برای محموله‌های عادی و ترافیکی

برنامه‌ریزی حرکت قطارها منوط به ارائه مشخصات دقیق کالا از سوی فرستنده است.10 برای “محموله‌های عادی” (مانند پتروشیمی، سیمان و مصالح ساختمانی)، تخصیص واگن و ثبت در برنامه‌های راه‌آهن مبدأ طبق روال‌های استاندارد انجام می‌شود.9 اما در خصوص “محموله‌های ترافیکی و فوق‌سنگین” (خارج از ابعاد استاندارد)، صادرکننده باید درخواستی کتبی شامل مشخصات فنی، ابعاد و کد تعرفه گمرکی (HS Code) را به راه‌آهن ایران ارائه دهد.10 راه‌آهن ایران پس از بررسی، هماهنگی‌های لازم را با راه‌آهن‌های طول مسیر (ترکمنستان و ازبکستان) انجام داده و مجوز نهایی کتبی را صادر می‌کند.10 در سال ۱۴۰۵، سرویس‌های رهگیری لحظه‌ای واگن‌ها نیز برای بسیاری از صادرکنندگان فعال شده است تا شفافیت فرآیند سیر به حداکثر برسد.13

مدیریت هزینه‌ها، تعرفه‌ها و استراتژی اجاره واگن

هزینه صادرات ریلی کالا به ازبکستان به شدت تحت تأثیر توازن تجاری میان دو کشور و بهره‌وری در تخصیص ناوگان باری قرار دارد.1 راه‌اندازی حمل ریلی معمولاً برای تناژهای بالای ۱۰۰ تن توجیه اقتصادی چشمگیری در مقایسه با حمل جاده‌ای دارد، ضمن اینکه کرایه حمل هوایی به تاشکند (حدود ۶ تا ۲۰ دلار به ازای هر کیلوگرم کالا) صرفاً برای اقلام فوری و فوق‌امنیتی کاربردی است.1

استراتژی طلایی استفاده از واگن‌های برگشتی خالی

بخش عمده‌ای از تجارت وارداتی ایران از ازبکستان شامل محصولاتی نظیر پنبه، ابریشم خام، کودهای شیمیایی آمونیوم، کربنات دی‌سدیم و کلر پتاسیم است که با واگن‌های ازبکستانی به سمت بنادر یا صنایع ایران گسیل می‌شوند.1 این واگن‌ها در مسیر بازگشت به ازبکستان معمولاً خالی هستند.1 صادرکنندگان هوشمند ایرانی با همکاری کارگزاران ریلی مجرب، این واگن‌های خالی برگشتی را رزرو می‌نمایند.1 این استراتژی، نرخ کرایه حمل ریلی را به پایین‌ترین سطح ممکن کاهش داده و هزینه‌های صادرات اقلام سنگین ایرانی نظیر سیمان، میلگرد، لوله‌های پروفیل و پلی‌اتیلن را به شدت بهینه می‌سازد.1

فرآیند اخذ کد مسیر ریلی

در تجارت ریلی به مقصد ازبکستان، تخصیص هر واگن باری ملزم به دریافت یک “کد مسیر” (Route Code) معتبر است.1 این کد عددی منحصربه‌فرد، مسیر دقیق عبوری قطار از ایستگاه مبدأ، مرزهای بین‌المللی، راه‌آهن‌های واسط و ایستگاه مقصد را مشخص کرده و اطلاعات را در سیستم ردیابی ثبت می‌کند.6 عدم اخذ یا اشتباه در ثبت کد مسیر در بارنامه ریلی منجر به توقف طولانی قطار در پایانه‌های مرزی و اعمال جریمه‌های سنگین خواهد شد.6

الزامات گمرکی، اسناد صادراتی و بارنامه بین‌المللی SMGS

صادرات ریلی به کشورهای آسیای میانه ملزم به رعایت قوانین سازمان همکاری راه‌آهن‌ها (OSJD) و کنوانسیون بین‌المللی SMGS است.7 کنوانسیون SMGS در اروپای شرقی و آسیای مرکزی به کار می‌رود، در حالی که کنوانسیون CIM در اروپای غربی و خاور نزدیک مرجعیت دارد.23

تفاوت‌های ساختاری کنوانسیون‌های ریلی SMGS و CIMکنوانسیون ریلی SMGSکنوانسیون ریلی CIMشناسه منبع
قلمرو و محدوده جغرافیاییکشورهای مستقل مشترک‌المنافع (CIS) و خاور دورکشورهای اروپای غربی و خاور نزدیک7
سازمان بین‌المللی ناظرسازمان همکاری راه‌آهن‌ها (OSJD)سازمان بین‌المللی حمل و نقل ریلی (OTIF)7
زبان رسمی بارنامهروسی یا چینی (بسته به مقصد نهایی)انگلیسی، فرانسوی یا آلمانی7
ماهیت حقوقی سندغیرقابل انتقال و غیرقابل معامله (صرفاً تحویل به گیرنده)سند رسمی استاندارد حمل ریلی بین‌المللی7

صادرکنندگان کالا به ازبکستان باید پیش از اقدام به بارگیری، اسناد قانونی و تجاری را بر اساس ضوابط گمرکی و حمل و نقل ریلی بین‌المللی آماده‌سازی کنند 1:

چک‌لیست مدارک قانونی صادرات ریلی به ازبکستانمرجع صادرکننده یا ناظر قانونیهدف اصلی در گمرک و راه‌آهنشناسه منبع
بارنامه بین‌المللی SMGSشرکت حمل ریلی مجاز / ایستگاه مبدأسند اثبات قرارداد حمل کالا و شماره واگن7
فاکتور فروش کالا (Invoice)صادرکننده رسمی کالاارزیابی ارزش مالی کالا در گمرک مقصد1
لیست بسته‌بندی (Packing List)صادرکننده رسمی کالاتشریح تعداد، نوع بسته‌بندی و وزن ناخالص1
کارت بازرگانی معتبراتاق بازرگانی / وزارت صمتاحراز صلاحیت قانونی صادرکننده کالا1
گواهی مبدأ (Certificate of Origin)اتاق بازرگانی صنایع و معادنترخیص کالا در مقصد و اعمال تعرفه‌های ترجیحی1
مجوز ترانزیت بین‌المللیوزارت راه و شهرسازی (در صورت لزوم)مجوز عبور کالاهای خاص از کشورهای واسط1

در زمان تنظیم بارنامه ریلی SMGS، وارد کردن کدهای پنج‌رقمی دقیق ایستگاه‌های ریلی مقصد در خاک ازبکستان جهت برنامه‌ریزی قطارها الزامی است.1 درج نادرست این کدها می‌تواند منجر به ارسال اشتباه واگن به دیگر مناطق و توقف طولانی کالا شود.6 کدهای استراتژیک در سیستم ریلی ازبکستان به شرح زیر تعیین شده‌اند 1:

ایستگاه‌های ریلی استراتژیک ازبکستان و کدهای ۵ رقمی SMGSکد ایستگاهی ریلی (SMGS)اهمیت تجاری و نقش لجستیکی ایستگاهشناسه منبع
تاشکند (Tashkent)78000پایتخت و هاب اصلی توزیع کالاهای صنعتی در کشور1
سمرقند (Samarkand)75000ایستگاه بزرگ مرکزی با زیرساخت تخلیه بارهای معدنی1
بخارا (Bukhara)76000هاب ریلی غرب کشور فعال در ترانزیت مواد اولیه پتروشیمی1
اندیجان (Andijan)74000مرکز تجاری فعال در منطقه شرق و دره فرغانه1
نوکوس (Nukus)77000ایستگاه کلیدی شمال غربی متصل به دالان‌های مرزی1
بیک‌آباد (Bekabad)110500ایستگاه ریلی صنعتی ویژه بارهای فله و فلزی1
بوز-سو (Boz-Su)111700ایستگاه حومه‌ای تاشکند برای ترانزیت بارهای فرعی1
یاکاباگ (Yakkabag)140600ایستگاه تابعه فعال در بخش ترانزیت مناطق جنوبی1

افق توسعه تجارت ریلی ایران و ازبکستان تا پایان ۱۴۰۵

روابط ریلی ایران و ازبکستان در سال ۱۴۰۵ با سرعت بالایی به سمت همگرایی کامل لجستیکی حرکت می‌کند.3 در اواخر سال گذشته، به دلیل ظرفیت‌های محدود واگن‌های خارجی و تشریفات طولانی، انباشت سنگینی بالغ بر ۱,۳۰۰ واگن باری آماده حرکت در مرز سرخس به وجود آمد.5 این چالش بزرگ، محرک اصلی مقامات ارشد دو کشور برای امضای تفاهم‌نامه‌های جدید جهت تسهیل ترانزیت، همسان‌سازی تعرفه‌های عبور گمرکی و روان‌سازی سیر واگن‌ها شد.3

تسهیل سیر مستقیم واگن‌های ایرانی در شبکه ریلی ازبکستان و همچنین سرمایه‌گذاری گسترده در توسعه بنادر خشک مانند شهید مطهری، راه را برای جریان مداوم کالا در کریدور شرق به غرب هموار کرده است.11 راه‌اندازی این سیستم یکپارچه نه‌تنها زمان توقف در مرزها را حذف نموده، بلکه هزینه‌های بسته‌بندی، انبارداری و تخلیه مجدد بار در مرز ترکمنستان را از میان برداشته است تا تجارت ریلی میان ایران و ازبکستان به باثبات‌ترین و سودآورترین دالان صادراتی کشور تبدیل شود.1

نتیجه‌گیری

صادرات ریلی کالا به ازبکستان در سال ۱۴۰۵ با تکیه بر سیر مستقیم واگن‌های باری ساخت داخل و توافقات کلان دیپلماتیک جهت دستیابی به سقف ۲ میلیون تن بار سالانه، بهترین بستر را برای توسعه نفوذ صادرکنندگان ایرانی در آسیای میانه پدید آورده است.3 حمل و نقل ریلی با ظرفیت بسیار بالا، ایمنی در شرایط سخت جوی و کاهش هزینه‌ها به لطف واگن‌های برگشتی خالی، یک روش بی‌رقیب برای انتقال بارهای حجیم به شمار می‌رود.1

صادرکنندگان برای تضمین موفقیت خود در این بازار باید با انتخاب دقیق کدهای پنج‌رقمی ایستگاه‌ها در اسناد SMGS، دریافت کد مسیر معتبر، برنامه‌ریزی زودهنگام جهت تأمین واگن‌ها و سپردن مراحل فنی به کارگزاران ریلی متخصص، گامی بلند در جهت حاشیه سود پایدار و تسریع در انتقال کالاهای خود بردارند.1

صادرات به ازبکستان از طریق راه‌آهن

۱. زمان متوسط سیر قطارهای باری از ایران تا ازبکستان چقدر است؟

زمان انتقال کالا از ایستگاه‌های مرزی شمال شرق کشور مانند مشهد و سرخس به مقاصد اصلی ازبکستان نظیر تاشکند و سمرقند بین ۱۰ تا ۱۵ روز کاری به طول می‌انجامد.1 در صورت ارسال بار از بندرعباس در قالب ترانزیت ترکیبی، این زمان به ۱۷ تا ۲۵ روز افزایش می‌یابد.2

۲. چگونه می‌توان هزینه حمل ریلی کالا به ازبکستان را کاهش داد؟

یکی از بهترین ترفندها، استفاده از واگن‌های برگشتی ازبکستانی است.1 این واگن‌ها پس از تخلیه بار وارداتی خود در ایران، به صورت خالی به ازبکستان بازمی‌گردند و صادرکنندگان ایرانی می‌توانند آن‌ها را با قیمت‌های به شدت تخفیف‌یافته و رقابتی رزرو کنند.1

۳. تفاوت در عرض ریل‌ها میان ایران و ازبکستان چگونه حل می‌شود؟

راه‌آهن ایران دارای عرض ریل استاندارد (۱,۴۳۵ میلی‌متر) و کشورهای CIS دارای عرض ریل عریض (۱,۵۲۰ میلی‌متر) هستند.12 این چالش فنی با عملیات تعویض بوژی (چرخ‌های واگن) در سایت‌های پیشرفته ایستگاه بین‌المللی سرخس برطرف می‌شود که زمان آن در حال حاضر به کمتر از ۲۴ ساعت کاهش یافته است.11

۴. بارنامه SMGS چیست و چه کاربردی در صادرات به ازبکستان دارد؟

SMGS بارنامه بین‌المللی متحدالشکلی است که بر اساس قوانین سازمان OSJD برای ترافیک باری ریلی در کشورهای مستقل مشترک‌المنافع صادر می‌گردد.7 این سند غیرقابل انتقال بوده و باید اطلاعات آن به زبان روسی یا چینی در مبدأ پر شود.7

۵. فرآیند پذیرش بار و واگن برای محموله‌های ترافیکی چگونه است؟

برای محموله‌های ترافیکی و فوق‌سنگین، فرستنده کالا باید درخواست کتبی شامل مشخصات فنی و ابعاد دقیق و کد HS را ارائه دهد تا تأییدیه‌های فنی از راه‌آهن ایران و همچنین راه‌آهن‌های طول مسیر در کشورهای واسط نظیر ترکمنستان اخذ شود.10

منابع

  1. حمل بار به ازبکستان – قوانین و قیمت 2025 – شاهان تجارت, accessed on June 3, 2026, https://shahantejarat.com/freight-to-uzbekistan/
  2. حمل بار به ازبکستان – شرکت حمل و نقل بین المللی اجاقی, accessed on June 3, 2026, https://ojaghitrade.com/shipping-to-uzbekistan/
  3. Iran and Uzbekistan to double rail freight trade by 2026 | TV BRICS, 26.09.25, accessed on June 3, 2026, https://tvbrics.com/en/news/iran-and-uzbekistan-to-double-rail-freight-trade-by-2026/
  4. Iran, Uzbekistan Set to Double Rail Freight Trade by 2026 – Logistics Insider, accessed on June 3, 2026, https://www.logisticsinsider.in/iran-uzbekistan-set-to-double-rail-freight-trade-by-2026/
  5. Iran sets sights on boosting rail freight transport with Uzbekistan – Trend.az, accessed on June 3, 2026, https://www.trend.az/business/4094127.html
  6. حمل و نقل ریلی در مشهد – شاهان تجارت, accessed on June 3, 2026, https://shahantejarat.com/rail-freight/
  7. SMGS یا بارنامه حمل ریلی چیست؟ – شاهان تجارت, accessed on June 3, 2026, https://shahantejarat.com/what-is-smgs-or-rail-bill-of-lading/
  8. Rail transport routes between Iran and Uzbekistan – Ak Logistics, accessed on June 3, 2026, https://aklogix.com/rail-transport-routes-between-iran-and-uzbekistan/
  9. حمل و نقل ریلی به ازبکستان – قطاربار, accessed on June 3, 2026, https://ghatarbar.ir/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/
  10. فرآیند حمل ریلی بار در بخش بین الملل – شرکت احیاء ریل ایرانیان, accessed on June 3, 2026, https://ehyarail.com/%D9%81%D8%B1%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D9%85%D9%84%D9%84/
  11. سرخس؛ اصلی‎ترین گلوگاه ترانزیتی ایران و آسیای میانه – دنیای اقتصاد, accessed on June 3, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%88%DB%8C%DA%98%D9%87-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-63/3288477-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%D8%B3-%D8%A7%D8%B5%D9%84%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A2%D8%B3%DB%8C%D8%A7%DB%8C-%D9%85%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87
  12. پای قطار ایرانی به کشورهای cis باز شد/ پایان پرداخت خسارت معطلی در مرز – ایلنا, accessed on June 3, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1723097-%D9%BE%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%B7%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-cis-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%AE%D8%B3%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B7%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2
  13. امکان حمل ریلی بار از سرخس به بندرعباس در ۳ تا ۵ روز – اقتصاد ما, accessed on June 3, 2026, https://eghtesadema.ir/news/1402112312825/%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%D8%B3-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D8%AF%D8%B1-3-%D8%AA%D8%A7-5-%D8%B1%D9%88%D8%B2
  14. تغییر بوژی و تعویض محور به استاندارد ایران، در ایستگاه سرخس – تین نیوز, accessed on June 3, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-29/180593-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D8%A8%D9%88%DA%98%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%D9%88%DB%8C%D8%B6-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B3%D8%B1%D8%AE%D8%B3
  15. امکان حمل ریلی بار از سرخس به بندرعباس طی ۳ تا ۵ روز – تین نیوز, accessed on June 3, 2026, https://39742933.khabarban.com/
  16. مدیرعامل راه‌آهن خواستار سیر واگن‌های باری ایران در ازبکستان شد – خبرگزاری مهر, accessed on June 3, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6289490/%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%B1%D8%B9%D8%A7%D9%85%D9%84-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D9%88%D8%A7%DA%AF%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
  17. واگن های ایرانی در راه ازبکستان – تین نیوز, accessed on June 3, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%87%D9%86-30/285653-%D9%88%D8%A7%DA%AF%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
  18. توافق صادرات ۲۰۰ واگن ایرانی به ازبکستان و تاجیکستان – Akharinkhabar.ir, accessed on June 3, 2026, https://akharinkhabar.ir/money/10284154/%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D9%88%D8%A7%DA%AF%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B2%D8%A8%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%A7%D8%AC%DB%8C%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
  19. موافقتنامه حمل و نقل بین المللی بار با راه آهن – مرکز پژوهشها, accessed on June 3, 2026, https://rc.majlis.ir/fa/law/show/97916
  20. حمل بار به ازبکستان و ترکمنستان [ محاسبه هزینه ] – PSP Express, accessed on June 3, 2026, https://pspexpress.com/fa/shipping-to-uzbekistan-turkmenistan-kazakhstan/
  21. حمل ریلی به ترکمنستان | شرکت دریا، ریل، لجستیک | کارشناس ریلی : 09196108262, accessed on June 3, 2026, https://srl-co.com/%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%D9%85%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/
  22. حمل بار به تاجیکستان – قیمت و قوانین 2025 – شاهان تجارت, accessed on June 3, 2026, https://shahantejarat.com/shipping-to-tajikistan/
  23. کنوانسیون های CIM و SMGS | شرکت دریا، ریل، لجستیک, accessed on June 3, 2026, https://srl-co.com/%DA%A9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-cim-%D9%88-smgs/
  24. صدور بارنامه ریلی – شرکت احیاء ریل ایرانیان, accessed on June 3, 2026, https://ehyarail.com/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C/
  25. Iran Sends Its First Domestic Freight Train to Central Asia – WANA, accessed on June 3, 2026, https://wanaen.com/iran-sends-its-first-domestic-freight-train-to-central-asia/
  26. حمل و نقل ریلی در سرخس؛ مهم‌ترین کریدور ریلی ایران – سپهران, accessed on June 3, 2026, https://sepahran.com/rail-transport-in-sarkhes/