راهنمای جامع صادرات چای و شیرخشک صنعتی اردیبهشت ۱۴۰۵

پویایی قوانین و مقررات تجارت خارجی در کشورهای در حال توسعه، از عوامل کلیدی تأثیرگذار بر تصمیم‌گیری‌های بلندمدت فعالان اقتصادی و صادرکنندگان بزرگ است. ابلاغ بخشنامه‌های جدید در اردیبهشت‌ماه مبنی بر لغو ممنوعیت صادرات چای و شیرخشک صنعتی ۱۴۰۵ و اعطای مجوز صادرات مشروط به این محصولات، به عنوان پاسخی هوشمندانه به تغییرات تراز تجاری و تقاضای کارخانه‌های داخلی قلمداد می‌شود. این پژوهش تخصصی، با رویکردی تحلیل‌محور به بررسی ابعاد حقوقی این بخشنامه‌ها، فرآیندهای قرنطینه دامی و نباتی، سیستم ارزش‌گذاری گمرکی (TSC) و راهکارهای کارآمد جهت ایفای تعهدات ارزی در سال ۱۴۰۵ می‌پردازد تا نقشه راهی جامع و علمی را پیش روی کارآفرینان و صادرکنندگان این حوزه‌های راهبردی قرار دهد.

از ممنوعیت‌های سال ۱۳۹۷ تا گشایش‌های مشروط سال ۱۴۰۵

بررسی روند قانون‌گذاری در بخش صادرات محصولات کشاورزی و دامی نشان می‌دهد که تصمیمات مقطعی همواره یکی از دغدغه‌های اصلی تشکل‌های صنفی بوده است. ریشه ممنوعیت‌های صادراتی چای و شیرخشک صنعتی به اواخر مردادماه سال ۱۳۹۷ بازمی‌گردد؛ دورانی که محمد شریعتمداری، وزیر وقت صنعت، معدن و تجارت، طی نامه‌ای به فرود عسگری، رئیس کل وقت گمرک جمهوری اسلامی ایران، صادرات ۶ قلم کالا شامل انواع کاغذ (چاپ، بسته‌بندی و روزنامه)، انواع تیشو، انواع شیرخشک صنعتی و اطفال، چای فله و بسته‌بندی، و کره در بسته‌بندی‌های بالای ۵۰۰ گرم را از ابتدای شهریورماه همان سال با هدف تنظیم بازار داخلی ممنوع اعلام کرد.1

این تصمیم با اعتراضات گسترده‌ای از سوی اعضای کمیسیون کشاورزی مجلس شورای اسلامی، دامداران و چای‌کاران مواجه شد؛ چرا که ظرفیت تولید داخل فراتر از نیاز بازار داخلی بود و ممنوعیت صادرات، مانعی جدی در مسیر ارزآوری و توسعه پایدار بخش‌های تولیدی ایجاد می‌کرد.1 با این حال، در مفاد همان بخشنامه تاریخی تصریح شده بود کالاهایی که از محل ورود موقت مواد اولیه تولید شده باشند، از شمول این ممنوعیت مستثنی هستند که این بند راه فراری موقت برای فعالان حوزه صنایع تبدیلی به شمار می‌رفت.2

با گذشت زمان و تجربه بحران‌های متعدد ارزی، ضرورت پیوند نزدیک‌تر میان سیاست‌های تجاری و ارزی بیش از پیش نمایان شد. گمرک ایران در شهریور ۱۳۹۷ با صدور بخشنامه‌ای به امضای علی‌اکبر شامانی، مدیرکل وقت دفتر صادرات، کدهای طبقه‌بندی ممنوعیت صادرات چای فله و بسته‌بندی را اصلاح و به کدهای ۰۹۰۲۱۰۰۰ تا ۰۹۰۲۴۰۹۰ تسری داد تا هرگونه فرار تعرفه‌ای را مسدود سازد.3

با این حال، این انسداد مطلق دوام چندانی نیاورد. در اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵، سیاست‌گذار با درک پتانسیل‌های تولیدی و نیاز شدید زنجیره ارزش به نقدینگی، چرخشی استراتژیک را در دستور کار خود قرار داد. دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران با ابلاغ دستورالعمل‌های جدید، ممنوعیت‌های مطلق گذشته را ملغی و مجوز خروج مشروط چای و شیرخشک صنعتی را صادر کرد.5 این رویکرد تعدیل‌شده نشان‌دهنده تلاشی واقع‌بینانه برای مدیریت همزمان تأمین بازار داخلی و حفظ سهم ایران در بازارهای هدف صادراتی است.5

ضوابط گمرکی و رویه‌های صادرات مشروط شیرخشک صنعتی در سال ۱۴۰۵

شیرخشک صنعتی به عنوان یکی از مهم‌ترین فرآورده‌های صنایع تبدیلی لبنی، نقشی حیاتی در تعادل‌بخشی به تراز تولید شیر خام کشور ایفا می‌کند. آزادسازی مشروط صادرات این محصول در سال ۱۴۰۵، فرصت بی‌نظیری را برای کارخانه‌های تولید لبنیات فراهم ساخته است تا از ظرفیت‌های مازاد خود بهره‌برداری کنند.

کدهای تعرفه گمرکی و تغییرات سیاست‌گذاری در زنجیره ارزش لبنیات

بر اساس نامه شماره ۷۶۲۰۳۱۶ مورخ نهم اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵، ابلاغ‌شده از سوی معاونت برنامه‌ریزی و مقررات سازمان توسعه تجارت ایران به گمرک، صادرات دو قلم عمده از محصولات لبنی آزاد شده است.5 این اقلام شامل «شیرخشک صنعتی کم‌چرب یا بدون چربی» تحت کد تعرفه گمرکی ۰۴۱۲۱۰۱۰ و «شیرخشک صنعتی پرچرب» با کد تعرفه گمرکی ۰۴۱۲۱۰۲۰ می‌باشند که از این پس با عنوان «مجاز مشروط» امکان خروج از مرزهای کشور را دارند.5

این ابلاغیه که به استناد نامه شماره ۷۲۶۶۴۸۷ مورخ ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ وزارت جهاد کشاورزی صادر شده، پاسخی به چالش انباشت محصولات در کارخانه‌ها و کاهش قیمت‌های جهانی بوده است.5 در همین راستا، لیلی اورنگی، مدیرکل دفتر صادرات گمرک ایران، در تاریخ شانزدهم اردیبهشت‌ماه ۱۴۰۵، با ارسال دستورالعملی اجرایی و فوری به تمامی گمرکات کشور، ضوابط صادراتی شیرخشک صنعتی را ابلاغ کرد تا بوروکراسی ترخیص این کالا به حداقل برسد.10

تحلیل زنجیره ارزش لبنیات نشان می‌دهد که صادرات شیرخشک صنعتی اثرات وضعی مثبتی بر تولید دیگر اقلام اساسی نظیر کره دارد. برآوردها حاکی از آن است که فرآیند تولید شیرخشک صنعتی با ایجاد خامه مازاد در واحدهای لبنی همراه است که این خامه مستقیماً به مصرف تولید کره داخلی می‌رسد.12 این چرخه خودکفا، نیاز کشور به واردات پرهزینه کره حیوانی را برطرف ساخته و به کاهش خروج ارز از کشور کمک می‌کند.12 بنابراین، سیاست‌گذار با لغو ممنوعیت صادرات شیرخشک، نه تنها از انباشت شیر خام مازاد دامداران جلوگیری می‌کند، بلکه بستری برای تقویت صنایع روغن‌کشی و تولیدات لبنی وابسته فراهم می‌آورد.7

فرآیند قرنطینه دامی و استانداردهای بهداشتی سازمان دامپزشکی

خروج هرگونه فرآورده با منشأ حیوانی از مرزهای گمرکی مستلزم رعایت استانداردهای سخت‌گیرانه بهداشتی است. سازمان دامپزشکی کشور به عنوان متولی اصلی حفظ سلامت عمومی و نظارت بر فرآورده‌های خام دامی، وظیفه صدور مجوزهای بهداشتی صادراتی را بر عهده دارد.13 فرآیند نظارت بر محموله‌های شیرخشک صنعتی از طریق دو هاب اصلی یعنی پست‌های قرنطینه دامی ثابت و نمایندگی‌های بهداشتی گمرک انجام می‌پذیرد.13 پست‌های قرنطینه‌ای بین‌راهی و مرزی نقشی کلیدی در کنترل ورود و خروج، تشخیص سلامت کیفی فرآورده‌ها و پیشگیری از شیوع بیماری‌های مشترک بین انسان و دام ایفا می‌کنند.14

برای صادرات قانونی شیرخشک صنعتی، صادرکنندگان باید مراحل فنی مشخصی را طی کنند. نخست، ثبت مشخصات فنی و آنالیز آزمایشگاهی محصول در سامانه الکترونیکی سازمان دامپزشکی کشور الزامی است. دوم، اعزام کارشناس بهداشتی به انبار کارخانه جهت نمونه‌برداری و تطبیق استانداردهای میکروبی با الزامات بهداشتی کشور مقصد صورت می‌گیرد. سوم، صدور گواهی بهداشتی حمل و ارسال اطلاعات به پست قرنطینه مستقر در گمرک خروجی جهت ترخیص نهایی انجام می‌پذیرد.14 بی‌توجهی به این الزامات قرنطینه‌ای، به توقیف محموله در مبادی مرزی یا مرجوع شدن آن از گمرکات کشورهای مقصد منجر خواهد شد.14

چارچوب حقوقی و بازرگانی صادرات چای ایرانی در سال ۱۴۰۵

چای ایرانی به دلیل عدم استفاده از سموم شیمیایی و برخورداری از استانداردهای بهداشتی بالا، سهم مناسبی در سبد صادرات غیرنفتی کشور دارد. ابلاغیه بیست و نهم اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵ گمرک و سازمان توسعه تجارت، گشایش نوینی در حل مشکلات چای‌کاران و کارخانجات چای خشک شمال کشور ایجاد کرده است.6

وضعیت بازار داخلی، موازنه تولید و مصرف و مقاصد صادراتی چای

آمارهای ارائه شده از سوی سندیکای چای کشور نشان می‌دهد که مصرف سالانه چای در بازار داخلی کشور بین ۵۰ تا ۶۰ هزار تن است 18، هرچند در برخی برآوردهای تجاری گمرک این رقم تا ۷۰ هزار تن نیز عنوان شده است.20 در سال‌های اخیر، میزان تولید چای خشک داخلی کارخانه‌ها حدود ۲۴ هزار تن بوده و مابقی نیاز بازار از طریق واردات پوشش داده می‌شود.20 بخش عمده‌ای از واردات چای خارجی (نزدیک به ۹۳.۹ درصد) از سه کشور عمده صورت می‌گیرد که کشور هند با صادرات ۲۴.۹ هزار تن چای به ارزش ۱۴۳.۱ میلیون دلار، سهمی معادل ۵۵.۶ درصد از این بازار را به خود اختصاص داده است.20

دولت در راستای حمایت از تولید چای داخلی، اولویت واردات چای خشک خارجی را به بازرگانانی اختصاص داده است که در خرید تضمینی برگ سبز چای داخلی مشارکت داشته باشند.21 بر اساس مصوبات سال ۱۴۰۵، بهای برگ سبز چای درجه یک با افزایش ۷۲ درصدی به قیمت ۴۲ هزار تومان و درجه دو با افزایش ۶۷ درصدی به قیمت ۳۰ هزار تومان برای هر کیلوگرم رسیده است.18

این تصمیم اگرچه به نفع کشاورزان است، اما قیمت تمام‌شده چای خشک ایرانی را تا ۷۰ درصد افزایش داده و محدودیت‌هایی را برای فروش در بازار داخلی ایجاد کرده است؛ امری که ضرورت صادرات چای را به بازارهای هدف نظیر عراق، قزاقستان، افغانستان، تاجیکستان، ازبکستان و کشورهای اروپایی دوچندان می‌سازد.18 صادرات چای به صورت مجاز مشروط تحت کدهای تعرفه گمرکی مندرج در کتاب مقررات (کدهای تعرفه ۰۹۰۲۱۰۰۰ تا ۰۹۰۲۴۰۹۰) آزاد شده و مشمول محدودیت‌های انقباضی نامه شماره ۷۳۶۵۵۹۱ مورخ ۱۳ اسفند سال گذشته نمی‌باشد.3

الزامات قرنطینه نباتی و گواهی بهداشت گیاهی صادرات چای

صادرات چای خشک به عنوان یک محصول نباتی مستلزم دریافت مجوزهای بهداشتی از سازمان حفظ نباتات کشور است.16 این مجوزها بر اساس استانداردهای بین‌المللی کنوانسیون حفظ نباتات (IPPC) صادر می‌شوند تا از عدم انتقال آفات نباتی نظیر زنجره چای اطمینان حاصل شود.25 صادرکنندگان برای دریافت مجوز قرنطینه نباتی ملزم به عضویت در «سامانه جامع پایش عوامل خسارت‌زای گیاهی» و ثبت اطلاعات محموله خود هستند.16

ارزیابی و بازرسی فیزیکی کالا توسط ماموران قرنطینه مستقر در گمرکات خروجی کشور انجام می‌پذیرد و گواهی بهداشت صادراتی صرفاً برای همان گمرک خروجی مشخص صادر خواهد شد.16 این گواهی به عنوان حیاتی‌ترین مدرک برای ورود کالا به کشورهای مقصد شناخته می‌شود و عدم ارائه آن به منزله مرجوع شدن کالا یا معدوم‌سازی آن در مرزهای مقصد خواهد بود.16 از سوی دیگر، بر اساس بخشنامه‌های ابلاغی وزارت جهاد کشاورزی، چای خشک خارجی وارداتی با کد تعرفه ۰۹۰۲۴۰۰۰ جزو کالاهای اساسی ردیف ۲۳ جدول مصوبات شعام بوده و ترخیص صددرصدی آن از گمرکات منوط به رعایت ضوابط قرنطینه‌ای ورودی است.22

صادرات چای و شیرخشک صنعتی ۱۴۰۵

فرآیندهای گمرکی و رویه‌های نوین ترخیص کالا در شرایط اضطراری

تسریع در روند ترخیص کالاها و کاهش بوروکراسی اداری در مبادی خروجی، از ارکان ارتقای تاب‌آوری سیستم تجاری کشور در سال ۱۴۰۵ به شمار می‌رود.

سیستم ارزش‌گذاری گمرکی (TSC) و دوراظهاری الکترونیکی در EPL

اظهار کالا به گمرک در بستر سامانه پنجره واحد تجارت فرامرزی (EPL) صورت می‌گیرد.29 در فرآیند دوراظهاری صادرات، تعیین دقیق ارزش گمرکی کالا بر اساس کدهای شناسه ارزش (TSC) انجام می‌پذیرد.30 بر اساس قوانین موضوعه، ارزش گمرکی کالای صادراتی باید بازتاب‌دهنده بهای تمام‌شده کالا درب کارخانه به اضافه هزینه‌های بسته‌بندی، بیمه و حمل‌ونقل داخلی تا مرز خروج باشد.31

این ارزش‌گذاری به صورت آنلاین در سامانه TSC ثبت شده و از هرگونه اعمال سلیقه کارشناسان جلوگیری می‌کند.30 پس از ثبت نهایی اسناد (شامل فاکتور فروش، پکینگ لیست و گواهی مبدأ) در سامانه EPL، مسیرهای گمرکی کالا مشخص می‌گردند.29 کالا در مسیر سبز بدون نیاز به بررسی فیزیکی مستقیماً به مرحله بارگیری می‌رسد، در حالی که در مسیر زرد و قرمز، بررسی اسنادی و ارزیابی فیزیکی با حضور کارشناسان گمرکی الزامی خواهد بود.29

تایید سیستمی وزارت جهاد کشاورزی و تعاملات اداری

به دلیل قرار گرفتن چای و شیرخشک صنعتی در فهرست اقلام مجاز مشروط، خروج نهایی محموله‌ها منوط به تایید سیستمی نماینده تام‌الاختیار وزارت جهاد کشاورزی در سامانه گمرک ایران است.33 وزارت جهاد کشاورزی با معرفی نمایندگان مجاز خود (همچون سعید ساروئی و سیده سارا آل‌نبی جهت تایید اقلام کشاورزی و نهاده‌ها)، روند صدور مجوزها را الکترونیکی کرده است.35

بر اساس تسهیلات اجرایی مصوب در اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵، گمرکات کشور موظف شده‌اند به منظور تسریع چرخه تأمین کالا، فرآیندهای موازی را کاهش دهند.37 در شرایط اضطراری، تمدید خودکار ثبت‌سفارش‌ها و مجوزهای منقضی‌شده به مدت سه ماه بدون دریافت کارمزد انجام می‌پذیرد.37 همچنین کالاهایی که تا دو ماه پس از آغاز شرایط اضطراری به بنادر وارد شده‌اند، از شرط تقدم تاریخ ثبت‌سفارش بر تاریخ حمل معاف گردیده‌اند.37 یکی دیگر از رویه‌های حمایتی در سال ۱۴۰۵، امکان ترخیص ۱۰۰ درصدی کالاهای اساسی و اولویت‌دار بدون نیاز به دریافت کد «ساتا» از بانک مرکزی است که با ارائه تضامین معتبر به گمرک میسر شده است.37

مدیریت تعهدات ارزی صادرکنندگان؛ فرصت‌ها و مجازات‌های مالی در سال ۱۴۰۵

بازگشت ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور، از الزامات بنیادین دوام سیاست‌های آزادسازی مشروط تجاری است. بانک مرکزی و سازمان امور مالیاتی نظارت‌های شدیدی بر این فرآیند اعمال می‌کنند.

تعهدات ارزی، سامانه مؤدیان و مشوق‌های نوین تهاتر

مطابق با ماده ۱۴۶ مکرر قانون مالیات‌های مستقیم، هرگونه معافیت مالیاتی درآمدهای صادراتی محصولات کشاورزی و غیرنفتی منوط به رفع تعهدات ارزی و بازگشت ارز به اقتصاد کشور است.38 علاوه بر این، بر اساس ماده ۹ قانون پایانه‌های فروشگاهی، صادرکنندگان موظف هستند تمامی تراکنش‌های صادراتی و صورتحساب‌های خود را به صورت الکترونیکی در سامانه مؤدیان ثبت نمایند تا بانک مرکزی فرآیند بازگشت ارز را به صورت آنلاین رصد کند.38

در این راستا، سیاست‌گذاران در اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵ تسهیلات ارزنده‌ای را برای صادرکنندگان غیرنفتی معرفی کرده‌اند.37 بر این اساس، صادرکنندگان مجازند ارز حاصل از صادرات خود را به صورت تهاتر مستقیم جهت واردات ۲۲۰۰ قلم کالای اساسی، اضطراری، صنعتی و دارویی تخصیص دهند.37 فرآیند «واردات از محل صادرات خود یا صادرات دیگران» یکی از مؤثرترین راهکارها برای حفظ بازارهای صادراتی چای و صنایع لبنی است که به تنظیم خودکار بازار بدون مداخلات ارزی بانک مرکزی کمک شایانی می‌کند.37

ضمانت‌های اجرایی و پیامد عدم ایفای تعهدات ارزی

عدم رعایت نسبت‌های بازگشت ارز تعهدشده پیامدهای سنگینی برای بازرگانان در پی دارد.37 صادرکنندگان موظف هستند نسبت‌های مشخصی از تعهدات ارزی خود را در مهلت‌های مقرر محقق سازند.37 در صورتی که تراز تعهدات ارزی صادرکننده به کمتر از ۸۰ درصد سقوط کند، علاوه بر لغو معافیت‌های مالیاتی و محرومیت از مشوق‌های گمرکی، کارت بازرگانی وی به صورت خودکار تعلیق شده و دسترسی وی به تسهیلات بانکی و سیستم‌های ثبت سفارش مسدود خواهد شد.37 بنابراین، صادرکنندگان چای و شیرخشک صنعتی باید با مدیریت هوشمندانه اسناد مالی و صادراتی خود، روند رفع تعهدات را پیش از انقضای مهلت‌های قانونی تکمیل کنند.37

فرجام‌سخن و راهبردهای عملیاتی برای تجار و بازرگانان

تغییر سیاست‌های بازرگانی خارجی کشور در اردیبهشت‌ماه سال ۱۴۰۵ و تبدیل ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه صادرات چای و شیرخشک صنعتی به مجوزهای مشروط، گواه بارزی بر پذیرش منطق بازار و حمایت از زنجیره ارزش تولیدات داخلی است.5 این رویکرد جدید، گرچه فضای تنفس مناسبی برای کارخانجات تبدیلی فراهم ساخته، اما موفقیت در آن مستلزم دقت نظر در جزئیات قوانین قرنطینه‌ای، گمرکی و ارزی است.14

صادرکنندگان و فعالان بازرگانی خارجی باید سه گام کلیدی را در دستور کار خود قرار دهند. نخست، هماهنگی کامل فرآیندهای لجستیک با پست‌های قرنطینه دامی و نباتی به منظور پیشگیری از اتلاف وقت در مرزهای خروجی از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.14 دوم، استفاده بهینه از روش‌های نوین ارزی نظیر تهاتر و واردات در برابر صادرات خود برای واردات مواد اولیه صنعت گشایش‌های جدی ایجاد می‌کند.37

سوم، ثبت به‌موقع صورتحساب‌های الکترونیکی در سامانه مؤدیان جهت حفظ تراز ارزی بالای ۸۰ درصد و صیانت از اعتبار کارت بازرگانی حیاتی است.37 اقدام به‌موقع و هماهنگ با این اصلاحات ساختاری، نه تنها به نفع رونق صادرات غیرنفتی است، بلکه جایگاه ایران را در بازارهای کشاورزی و لبنی منطقه ثبیت خواهد کرد.5

صادرات چای و شیرخشک صنعتی ۱۴۰۵

منابع

  1. اقدام وزارت صنعت در ایجاد ممنوعیت صادرات شیرخشک ضربه به تولید داخلی و امنیت غذایی کشور است – Asriran, accessed on May 19, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/633140/%D8%A7%D9%82%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B6%D8%B1%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D9%88-%D8%A7%D9%85%D9%86%DB%8C%D8%AA-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  2. صادرات کره، چای، شیرخشک و کاغذ ممنوع شد – پایگاه اطلاع رسانی دیارمیرزا, accessed on May 19, 2026, https://diyarmirza.ir/1397/05/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B1%D9%87%D8%8C-%DA%86%D8%A7%DB%8C%D8%8C-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%D8%B4%D8%AF/
  3. افزایش کد تعرفه‌های ممنوعیت صادرات کاغذ و چای – پارس نیوز, accessed on May 19, 2026, https://www.parsnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/536343-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%A9%D8%AF-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%DA%86%D8%A7%DB%8C
  4. افزایش کد تعرفه‌های ممنوعیت صادرات کاغذ و چای – دنیای اقتصاد, accessed on May 19, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/3432718-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DA%A9%D8%AF-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%BA%D8%B0-%DA%86%D8%A7%DB%8C
  5. رفع ممنوعیت صادرات شیرخشک به صورت مشروط – تجارت نیوز, accessed on May 19, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88
  6. صادرات چای به صورت مشروط آزاد شد – آوش, accessed on May 19, 2026, https://avash.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/89889-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
  7. ممنوعیت صادرات شیرخشک به صورت مشروط رفع شد – Asriran, accessed on May 19, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1160532/%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D8%B4%D8%AF
  8. صادرات چای مجاز شد – فرارو, accessed on May 19, 2026, https://fararu.com/fa/news/972820/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF
  9. رفع مشروط ممنوعیت صادرات شیرخشک صنعتی | خبرگزاری صدا و سیما, accessed on May 19, 2026, https://www.iribnews.ir/fa/news/5782811/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%DB%8C%D8%B1%D8%AE%D8%B4%DA%A9-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C
  10. صادرات این سه محصول آزاد شد – تابناک | TABNAK, accessed on May 19, 2026, https://www.tabnak.ir/fa/news/1371142/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D9%86-%D8%B3%D9%87-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
  11. شرایط جدید صادرات شیرخشک و گوجه اعلام شد + جزئیات, accessed on May 19, 2026, https://www.shahrekhabar.com/news/17783138401608
  12. دستور کار جدید : اختلال در صادرات با دستور غیرقانونی وزیر صنعت | روزنامه هفت صبح, accessed on May 19, 2026, https://7sobh.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-31/224693-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%84%D8%A7%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D8%A7%D8%AF
  13. ایجاد پست قرنطینه دامی جدید در مرزهای شرقی کشور – سازمان دامپزشکی کشور, accessed on May 19, 2026, https://ivo.ir/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D9%BE%D8%B3%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D9%82%DB%8C-%D9%83%D8%B4%D9%88%D8%B1
  14. توقیف ۵۱۷ رأس دام فاقد مجوز بهداشتی در همدان – ایسنا, accessed on May 19, 2026, https://www.isna.ir/news/1405022916986/%D8%AA%D9%88%D9%82%DB%8C%D9%81-%DB%B5%DB%B1%DB%B7-%D8%B1%D8%A3%D8%B3-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%81%D8%A7%D9%82%D8%AF-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86
  15. ضرورت راه‌اندازی آزمایشگاه و قرنطینه دامی در جاسک – خبرگزاری مهر, accessed on May 19, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6822187/%D8%B6%D8%B1%D9%88%D8%B1%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%88-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D8%A7%D8%B3%DA%A9
  16. گواهی بهداشت نباتی – اگرینت- قرنطینه نباتی چیست؟ مراحل و روش اخذ قرنطینه بهداشت, accessed on May 19, 2026, https://agrinet.ir/phyto-certificate/
  17. صادرات چای مجاز شد, accessed on May 19, 2026, https://www.imna.ir/news/972608/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF
  18. مصرف سالانه ۶۰ هزارتن چای در کشور/در بازار چای چه می‌گذرد؟ – باشگاه خبرنگاران جوان, accessed on May 19, 2026, https://www.yjc.ir/fa/amp/news/9084531
  19. مصرف سالانه ۶۰ هزارتن چای در کشور/در بازار چای چه می‌گذرد؟|باشگاه خبرنگاران, accessed on May 19, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%D9%85%D8%B5%D8%B1%D9%81-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B6%DB%B0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D9%86-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1%2F%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%D8%B0%D8%B1%D8%AF%D8%9F_eWpjLmlyL2ZhL25ld3MvOTA4NDUzMS8=_2KjYp9i02q/Yp9mHINiu2KjYsdmG2q/Yp9ix2KfZhg==
  20. واردات چای از ۴۴ هزار تن گذشت – Asriran, accessed on May 19, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1136959/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DB%B4%DB%B4-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%86-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA
  21. نرخ خرید تضمینی برگ سبز چای برای ۱۴۰۴ ابلاغ شد – خبرگزاری برنا, accessed on May 19, 2026, https://borna.news/fa/news/2203386/%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%B6%D9%85%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF-%D8%B3%D8%A8%D8%B2-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF
  22. ترخیص ۱۰۰ درصدی چای خارجی ابلاغ شد/ چای در جمع ۲۵ کالای اساسی وارداتی – ایسنا, accessed on May 19, 2026, https://www.isna.ir/news/1404081509472/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DB%B1%DB%B0%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AC%D9%85%D8%B9-%DB%B2%DB%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C
  23. ترخیص چای از گمرک-تعرفه گمرکی چای | شرکت سلطان تجارت بازرگان, accessed on May 19, 2026, https://s-clearance.com/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9/
  24. افزایش ۱۰ درصدی صادرات چای؛ رشد قیمت جهانی و تقویت جایگاه چای ایرانی – خبرگزاری مهر, accessed on May 19, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6756121/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%DB%B1%DB%B0-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%86%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88-%D8%AA%D9%82%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AC%D8%A7%DB%8C%DA%AF%D8%A7%D9%87-%DA%86%D8%A7%DB%8C
  25. اخذ مجوز قرنطینه نباتی – سلطان تجارت بازرگان, accessed on May 19, 2026, https://s-clearance.com/%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
  26. سازمان چای کشور, accessed on May 19, 2026, https://www.irantea.org/
  27. معاونت قرنطینه و بهداشت گیاهی – سازمان حفظ نباتات, accessed on May 19, 2026, https://www.ppo.ir/fa-IR/ppo/4931/page/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%88-%D8%A8%D9%87%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA-%DA%AF%DB%8C%D8%A7%D9%87%DB%8C
  28. مجوز قرنطینه نباتی و نحوه اخذ آن – شرکت بازرگانی وانیکس, accessed on May 19, 2026, https://1xcompany.com/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%82%D8%B1%D9%86%D8%B7%DB%8C%D9%86%D9%87-%D9%86%D8%A8%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
  29. هر آنچه در مورد ترخیص کالا باید دانست؟ – استاد یوسفخانی, accessed on May 19, 2026, http://vekalateostad.ir/post/14
  30. ارزش گمرکی کالا وارداتی و صادراتی چیست؟ [محاسبه ارزش گمرکی] – پی اس پی اکسپرس, accessed on May 19, 2026, https://pspexpress.com/fa/mag/what-is-customs-valuation/
  31. بزرگ‌ترین چالش تعیین ارزش گمرکی کالاها چیست؟ – ویکی پلاست, accessed on May 19, 2026, https://wikiplast.ir/news/17908/%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%9F
  32. ارزش گمرکی چیست؟ مهم ترین فاکتورها و نحوه محاسبه – شرکت حمل و نقل اصل, accessed on May 19, 2026, https://aslforwarder.com/blog/%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/
  33. بخشنامه وزارت جهاد کشاورزی در خصوص ضوابط صادراتی محصولات فرعی جنگل و مرتع, accessed on May 19, 2026, https://davoudabadi.ir/page/39347506
  34. فرمول عرضه و کاهش قیمت روغن اعلام شد – روزنامه چارسوق, accessed on May 19, 2026, https://charsoghnewspaper.com/%D9%81%D8%B1%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF/
  35. بخشنامه گمرک در خصوص معرفی نماینده جایگزین وزارت جهاد کشاورزی جهت صدور مجوزهای سیستمی کالاهای کشاورزی, accessed on May 19, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=6538235615870457774
  36. بخشنامه گمرک در خصوص معرفی نماینده جایگزین وزارت جهاد کشاورزی جهت صدور مجوزهای سیستمی کالاهای کشاورزی – مهدی داودآبادی, accessed on May 19, 2026, https://davoudabadi.ir/page/95398601
  37. تبببن تازه‌ترین رویه‌های اجرایی صادرات و واردات کالا در شرایط اضطرار – ایسنا, accessed on May 19, 2026, https://www.isna.ir/news/1405022917237/%D8%AA%D8%A8%D8%A8%D8%A8%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7
  38. رفع تعهد ارزی ناشی از صادرات و ارسال صورتحساب صادراتی در سامانه مودیان و شروط معافیت ناشی از… – تجارت هوشمند درسان, accessed on May 19, 2026, https://thdorsan.com/content/index/id/171
  39. صادرات – روزنامه تعادل, accessed on May 19, 2026, https://www.taadolnewspaper.ir/fa/tags/70/1/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA
  40. ۲ میلیارد دلار مواد اولیه پتروشیمی و نساجی بدون انتقال ارز وارد شد, accessed on May 19, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%DB%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%88-%D9%86%D8%B3%D8%A7%D8%AC%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%AF_bW9qbmV3cy5jb20vZmEvdGlueS9uZXdzLTcwNzA1Mg==_2YXZiNis