رشد چشمگیر شاخصهای اقتصادی جمهوری ارمنستان در سال ۲۰۲۶، این کشور را به یکی از پویاترین مقاصد برای صدور خدمات فنی و مهندسی ایران تبدیل کرده است. بر اساس آمارهای رسمی سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶، شاخص فعالیت اقتصادی این کشور ۷.۱ درصد رشد داشته که محرک اصلی آن بخش ساختوساز با رشد خیرهکننده ۲۲ درصدی بوده است.
با توجه به آغاز عملیات اجرایی پروژههای کلیدی نظیر تونل کاجاران در تابستان ۲۰۲۶ و تصویب طرحهای جامع انرژی پایدار در ایروان، پیمانکاران ایرانی در آستانه یک دوره طلایی برای مشارکت در زیرساختهای استراتژیک این کشور قرار دارند. گزارش «صادرات خدمات فنی و مهندسی به ارمنستان ۲۰۲۶» با نگاهی به تحولات جدید در حوزهی قوانین قیمتگذاری، استانداردهای اروپایی و ائتلافهای استراتژیک، نقشه راه حضور موفق در بازار ارمنستان را ترسیم میکند.
چشمانداز اقتصادی و پویایی بخش ساختوساز ارمنستان در سال ۲۰۲۶
تحلیل دادههای آماری نشان میدهد که بخش ساختوساز ارمنستان در سال ۲۰۲۶ همچنان پیشران اصلی اقتصاد است. حجم خروجی کارهای ساختمانی تنها در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۶ به بیش از ۹۵.۶ میلیارد درام رسیده است.1 بر اساس پیشبینیهای بانک جهانی و صندوق بینالمللی پول، انتظار میرود رشد اقتصادی ارمنستان در کل سال ۲۰۲۶ بین ۴.۹ تا ۵.۵ درصد تثبیت شود که این پایداری، محیطی امن برای سرمایهگذاریهای بلندمدت فراهم میکند.
در حوزه تأمین مالی، در حالی که سهم وامهای بینالمللی با اندکی کاهش به حدود ۱.۲ درصد از کل حجم پروژهها رسیده است، بودجههای دولتی و شهرداریها با رشد قابل توجهی خلأ موجود را پر کردهاند.2 سازمانهای خصوصی و شرکتها همچنان بزرگترین سهم بازار (حدود ۵۷ درصد) را در اختیار دارند که نشاندهنده پویایی بازار مسکن و مجتمعهای تجاری در ایروان است.2
اصلاحات بنیادین در نظام فنی و قیمتگذاری (آپریل ۲۰۲۶)
دولت ارمنستان در آپریل ۲۰۲۶ اصلاحات گستردهای را در بخش توسعه شهری آغاز کرده است. یغیازار واردانیان، رئیس کمیته توسعه شهری، اعلام کرد که متدولوژیهای قیمتگذاری قدیمی دوران شوروی به طور کامل کنار گذاشته شده و بودجههای ساختمانی از این پس بر اساس قیمتهای واقعی بازار محاسبه میشوند. این تغییر بزرگ به معنای شفافیت بیشتر در مناقصات و کاهش ریسک نوسانات قیمت برای پیمانکاران خارجی است. همچنین، سیستم رتبهبندی جدیدی برای شرکتهای ساختمانی تصویب شده است که در آن شرکتهای با رتبهی پایین یا کسانی که تنها با تکیه بر قیمتهای غیرواقعی برنده مناقصات میشوند، از پروژههای بزرگ حذف خواهند شد.
پروژههای استراتژیک توسعه شهری در ایروان ۲۰۲۶
ایروان در سال ۲۰۲۶ شاهد اجرای پروژههایی است که چهرهی پایتخت را تغییر میدهند. یکی از مهمترین تحولات، تصویب رسمی “برنامه اقدام انرژی پایدار و اقلیم” (SECAP) توسط شورای شهر ایروان در فوریه ۲۰۲۶ است.
برنامههای نوسازی و شهر سبز
تحت برنامه SECAP، شهرداری ایروان متعهد شده است تا سال ۲۰۳۰ میزان گازهای گلخانهای را ۳۰ درصد کاهش دهد. این برنامه فرصتهای جدیدی در حوزههای زیر ایجاد کرده است:
- نوسازی ساختمانهای عمومی: بهبود عملکرد انرژی و عایقبندی ساختمانهای دولتی و آموزشی.
- توسعه حملونقل الکترونیکی: مدرنسازی ناوگان حملونقل عمومی و افزایش زیرساختهای جابجایی برقی.
- پروژههای مسکونی سبز: بانک بازسازی و توسعه اروپا (EBRD) در سال ۲۰۲۶ تسهیلاتی ۳۰ میلیون دلاری برای ساخت اولین مجتمع مسکونی با استاندارد طلایی LEED در ایروان اختصاص داده است که الگویی برای پروژههای آینده خواهد بود.
پروژه “مرکز شهر جدید” و نوسازی زیرساختها
پروژه ۲ میلیارد دلاری “New Downtown” ایروان که بر حوزههای فناوری و مالی تمرکز دارد، در سال ۲۰۲۶ وارد فازهای عملیاتی جدیدی شده است.3 همچنین، ساخت مرکز مهندسی و علوم کاربردی “EU TUMO” در فوریه ۲۰۲۶ آغاز شده که نشاندهنده تقاضای بالا برای خدمات مهندسی پیشرفته در ایروان است.
توسعه زیرساختهای جادهای و وضعیت کریدور شمال-جنوب
بخش جنوبی کریدور شمال-جنوب در سال ۲۰۲۶ به کانون اصلی فعالیتهای عمرانی تبدیل شده است.
آغاز ساخت تونل ۷ کیلومتری کاجاران
وزارت زیرساخت ارمنستان تأیید کرده است که حفاری تونل استراتژیک کاجاران در تابستان ۲۰۲۶ آغاز خواهد شد. نتایج مناقصه این پروژه بزرگ در حال نهاییسازی است و به زودی شرکت برنده برای اجرای این طرح که زمان سفر در مسیرهای جنوبی را ۵۰ درصد کاهش میدهد، معرفی خواهد شد.
پیشرفت قطعه کاجاران-آگاراک
ساخت مسیر ۳۲ کیلومتری کاجاران-آگاراک (ترانشه ۴) که توسط کنسرسیومی از شرکتهای ایرانی (آباد راهان پارس و تونل سد آریانا) در حال اجراست، با سرعت بالایی ادامه دارد و تا آپریل ۲۰۲۶ به بیش از ۴۵ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است. حفاری دومین تونل این مسیر به طول ۵۳۰ متر در فوریه ۲۰۲۶ به پایان رسید که نشاندهنده توان مهندسی بالای پیمانکاران ایرانی در مناطق کوهستانی است.
تکمیل بخشهای شمالی
انتظار میرود بخش ۳۴ کیلومتری بزرگراه اشتاراک-تالین در سال ۲۰۲۶ به طور کامل تکمیل و بهرهبرداری شود. همچنین بخش لنجیک-گیومری نیز در آستانه افتتاح است که دسترسی به مرزهای شمالی را تسهیل میکند.
قوانین ثبتی و گذار به استانداردهای اروپایی
ارمنستان در سال ۲۰۲۶ گامهای نهایی را برای هماهنگی کامل با استانداردهای اتحادیه اروپا برمیدارد.
گذار به یوروکدها و نظارت دیجیتال
در سال ۲۰۲۶، ارمنستان مدل “نظارت فنی اروپایی” را در توسعه شهری پیادهسازی کرده است که شامل استفاده از پلتفرمهای دیجیتال برای نظارت دقیق بر کیفیت مصالح و مراحل ساخت است. همچنین با توزیع نسل دوم استانداردهای یوروکد (Eurocodes) در مارس ۲۰۲۶، شرکتهای مهندسی ملزم به تطبیق محاسبات خود با این استانداردهای بینالمللی هستند تا بتوانند در مناقصات تحت حمایت بانکهای توسعهای شرکت کنند.
ضربالاجل ثبت بناهای غیرمجاز
دولت ارمنستان اعلام کرده است که تمامی ساختوسازهای غیرمجاز باید تا پایان دسامبر ۲۰۲۶ در سامانه کاداستر ثبت و تعیین تکلیف شوند، در غیر این صورت با جریمههای سنگین و حکم تخریب مواجه خواهند شد. این قانون فرصتهای مشاوره حقوقی و مهندسی جدیدی برای شرکتهای فعال در حوزه نقشهبرداری و بازرسی فنی ایجاد کرده است.
دیپلماسی اقتصادی و همکاریهای راهبردی ایران و ارمنستان
سال ۲۰۲۶ نقطه عطفی در روابط اقتصادی دو کشور است. صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در سال منتهی به مارس ۲۰۲۶ رشد خیرهکننده ۱۴۰ درصدی را تجربه کرده و به رقم ۳ میلیارد دلار در سطح جهانی رسیده است که ارمنستان سهم مهمی در این موفقیت دارد.
سند همکاری استراتژیک ۲۰۲۶
مقامات ارشد دو کشور در حال نهاییسازی یک “سند مشارکت راهبردی جامع” هستند که انتظار میرود در جریان سفر رسمی رئیسجمهور ایران به ایروان در سال ۲۰۲۶ امضا شود. این سند شامل ایجاد مناطق صنعتی مشترک و تسهیل بیشتر حضور شرکتهای پیمانکاری در پروژههای زیربنایی است. علیرغم فشارهای بینالمللی، همکاریهای انرژی (تهاتر گاز با برق) همچنان ستون فقرات روابط دو کشور بوده و امنیت پروژههای زیرساختی در مرزهای جنوبی را تضمین میکند.
نتیجهگیری و نقشه راه اقدام برای پیمانکاران ایرانی
در سال ۲۰۲۶، بازار ارمنستان از یک بازار سنتی به بازاری با استانداردهای مدرن و قیمتهای رقابتی تبدیل شده است. برای موفقیت در این فضای جدید، شرکتهای ایرانی باید:
۱. تطبیق با قیمتگذاری بازار: با توجه به لغو سیستمهای قدیمی قیمتگذاری، شرکتها باید سیستمهای برآورد هزینه خود را بر اساس نرخهای روز بازار ایروان بهروز کنند.
۲. تمرکز بر بهرهوری انرژی: با توجه به تصویب SECAP، پروژههای مرتبط با نوسازی انرژی ساختمانها و حملونقل برقی اولویت بالایی دارند.
۳. آمادگی برای استانداردهای یوروکد: تسلط بر نسل جدید یوروکدها برای حضور در مناقصات بزرگ جادهسازی (نظیر تونل کاجاران) حیاتی است.
۴. حضور فیزیکی و ثبت برند: با توجه به پایان یافتن برخی مشوقهای مالیاتی قدیمی در ایروان از ژانویه ۲۰۲۵، شرکتها باید بر روی مدلهای مشارکت انتفاعی (JV) با شرکتهای محلی تمرکز کنند تا از مزایای بومی بهرهمند شوند.
کلمات کلیدی مرتبط:
صادرات خدمات مهندسی ۲۰۲۶، رشد ساختوساز ارمنستان، مناقصه تونل کاجاران، استانداردهای یوروکد در ایروان، قیمتگذاری بازار ساختوساز ارمنستان، برنامه SECAP ایروان، کریدور شمال جنوب ۲۰۲۶، شرکتهای پیمانکاری ایران در ارمنستان، نوسازی انرژی ساختمانهای ایروان، مشارکت استراتژیک ایران و ارمنستان.
منابع
- Armenia’s economic activity grows 7.1% in Q1 2026, driven by …, accessed on May 4, 2026, https://armenpress.am/en/article/1248591
- Construction volume in Armenia increased by 20.5% in the first two …, accessed on May 4, 2026, https://arka.am/en/news/economy/construction-volume-in-armenia-increased-by-20-5-in-the-first-two-months-of-2026-reaching-54-billion/
- Yerevan Urban Development: $2B New Downtown & GDP Growth …, accessed on May 4, 2026, https://www.latimes.com/impact-reports/story/yerevan-urban-development-new-downtown-2026