هزینه حمل از هند ۱۴۰۵
Screenshot

هزینه حمل از هند در ۱۴۰۵؛ مقایسه فنی و اقتصادی چابهار و بندرعباس

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۰۴ اسفند ۱۴۰۴

در سپیده‌دم سال ۱۴۰۵، جغرافیای تجارت دریایی و ترانزیت در منطقه خاورمیانه و جنوب آسیا با تحولاتی بنیادین روبه‌رو شده است که معادلات سنتی لجستیک را بازنویسی می‌کند. برای بازرگانان و متخصصان تجارت خارجی که مبادلات گسترده‌ای با شبه‌قاره هند دارند، انتخاب میان دو قطب بزرگ بندری ایران، یعنی بندرعباس و چابهار، دیگر تنها یک انتخاب ساده میان دو اسکله نیست؛ بلکه تصمیمی استراتژیک است که هزینه تمام‌شده کالا، امنیت زنجیره تأمین و سرعت دسترسی به بازارهای هدف در افغانستان، آسیای میانه و روسیه را تعیین می‌کند.

با تکمیل پروژه‌های زیرساختی کلیدی و تغییرات در رژیم‌های تعرفه‌ای و دیپلماتیک، درک تفاوت‌های ساختاری این دو بندر در سال ۱۴۰۵ به ضرورتی حیاتی تبدیل شده است. گزارش تخصصی «هزینه حمل از هند ۱۴۰۵؛ مقایسه فنی و اقتصادی چابهار و بندرعباس»، با نگاهی دقیق به متغیرهای اقتصادی و ژئوپلیتیک، نقشه راهی جامع برای بهینه‌سازی مسیرهای حمل‌ونقل از مبدأ هند فراهم می‌آورد تا فعالان اقتصادی با آگاهی کامل از ظرفیت‌های ریلی، هزینه‌های تخلیه و بارگیری و ریسک‌های بین‌المللی، بهترین استراتژی لجستیکی را اتخاذ نمایند.

موقعیت استراتژیک و ظرفیت‌های فنی بنادر جنوبی در افق ۱۴۰۵

بندر چابهار به عنوان تنها بندر اقیانوسی ایران، در سواحل مکران و در دهانه دریای عمان قرار گرفته است که دسترسی مستقیم به آب‌های آزاد بین‌المللی را بدون نیاز به عبور از تنگه هرمز فراهم می‌کند.1 این ویژگی در سال ۱۴۰۵، با توجه به حساسیت‌های امنیتی منطقه، به عنوان یک مزیت پدافند غیرعامل برجسته شده است.

در مقابل، مجتمع بندری شهید رجایی در بندرعباس، با دهه‌ها سابقه فعالیت، همچنان قلب تپنده تجارت دریایی کشور محسوب می‌شود و بیش از ۸۵ درصد از تجارت کانتینری ایران را مدیریت می‌کند.3 با این حال، تراکم بالای ترافیک در بندرعباس و محدودیت‌های عمق پای اسکله برای کشتی‌های فوق سنگین، باعث شده است که چابهار با عمق ۱۶.۵ متر، به مقصدی جذاب برای کشتی‌های اقیانوس‌پیما با ظرفیت بیش از ۱۰۰ هزار تن تبدیل شود.4

ویژگی‌های فنی و ظرفیتیبندر شهید رجایی (بندرعباس)بندر شهید بهشتی (چابهار)
موقعیت جغرافیاییخلیج فارس – داخل تنگه هرمزدریای مکران – خارج از تنگه هرمز
حداکثر عمق پای اسکله (متر)۱۴ تا ۱۵ متر۱۶.۵ متر 5
ظرفیت پهلوگیری شناورهاکشتی‌های کانتینری استاندارداقیانوس‌پیماهای غول‌پیکر (+۱۰۰ هزار تن) 3
فاصله دریایی از بندر کاندلا (مایل)حدود ۷۵۰ مایلحدود ۵۵۰ مایل 4
وضعیت تراکم و ترافیکبسیار بالا و دارای زمان انتظارپایین و دارای اولویت پهلوگیری 5

تحلیل‌های کارشناسی نشان می‌دهد که نزدیکی چابهار به بنادر غرب هند مانند کاندلا و موندرا (حدود ۵۵۰ مایل دریایی)، مسافت حمل دریایی را نسبت به بندرعباس کاهش می‌دهد که این امر در سال ۱۴۰۵ منجر به صرفه‌جویی در مصرف سوخت و زمان سفر کشتی‌ها شده است.4 این کاهش مسافت، چابهار را به “دروازه طلایی” برای کالاهای صادراتی هند تبدیل کرده است که به دنبال کوتاه‌ترین مسیر برای رسیدن به بازارهای داخلی ایران و کشورهای همسایه هستند.

تحلیل ساختار هزینه‌های حمل دریایی (Ocean Freight) از هند

هزینه حمل کانتینری از بنادر هند به مقصد ایران در سال ۱۴۰۵ تحت تأثیر متغیرهای متعددی از جمله فراوانی خطوط کشتیرانی، رقابت میان فورواردرها و سربارهای سوختی قرار دارد. به طور سنتی، بندرعباس به دلیل وجود خطوط کشتیرانی منظم هفتگی و رقابت شدید میان شرکت‌های حمل‌ونقل، از نرخ‌های کرایه پایین‌تری برخوردار بوده است.6 داده‌های تاریخی نشان می‌دهند که در دوره‌هایی، کرایه حمل یک کانتینر ۲۰ فوت (TEU) از موندرا به بندرعباس حدود ۵۰۰ دلار بوده، در حالی که همین هزینه برای چابهار به دلیل نبود رقابت و تعداد محدود سفرها به ۱۳۰۰ دلار می‌رسید.6

با این حال، در سال ۱۴۰۵ با تمدید تخفیف‌های ویژه دولت هند، این شکاف قیمتی به شکل معناداری کاهش یافته است. وزارت کشتیرانی هند به منظور ترویج تجارت از مسیر چابهار، تخفیف ۴۰ درصدی برای نقل و انتقال بار و هزینه‌های مرتبط با کشتیرانی میان بنادر جواهر لعل نهرو (Nhava Sheva)، کاندلا و موندرا با بندر شهید بهشتی را اعمال کرده است.7 این سیاست تشویقی باعث شده است که هزینه تمام‌شده حمل دریایی به چابهار برای بازرگانان هندی بسیار رقابتی‌تر از گذشته شود.

مؤلفه‌های هزینه حمل دریاییبندرعباس (تخمین ۱۴۰۵)چابهار (با احتساب تخفیفات هند)
کرایه پایه کانتینر ۲۰ فوت۵۵۰ – ۷۰۰ دلار۸۰۰ – ۹۵۰ دلار (قبل از تخفیف)
تخفیف ویژه دولتی هندندارد۴۰ درصد بر کرایه و خدمات 7
فراوانی سرویس‌های مستقیمهفتگی و منظمدو بار در ماه (در حال افزایش) 6
زمان ترانزیت (بمبئی – مقصد)۸ تا ۱۲ روز 9۵ تا ۸ روز

باید توجه داشت که نوسانات قیمت سوخت کشتی (Bunker Fuel) و ضریب تعدیل ارز (CAF) در سال ۱۴۰۵ همچنان به عنوان عوامل خارجی تأثیرگذار بر نرخ نهایی باقی مانده‌اند.10 بازرگانان در سال ۱۴۰۵ ترجیح می‌دهند برای کالاهای با حجم بالا و غیرفوری از مسیر بندرعباس استفاده کنند، اما برای کالاهای زمان‌بندی شده که مقصد نهایی آن‌ها شرق یا شمال ایران است، مسیر چابهار به دلیل کاهش زمان سفر دریایی و تخفیفات ویژه، جذابیت اقتصادی بیشتری پیدا کرده است.

تعرفه‌های خدمات بندری و تخلیه و بارگیری (THC) در سال ۱۴۰۵

یکی از نقاط قوت اصلی چابهار در رقابت با بندرعباس، ساختار تعرفه‌ای تشویقی است که توسط سازمان بنادر و دریانوردی ایران ابلاغ شده است. در سال ۱۴۰۵، هزینه‌های تخلیه و بارگیری (Terminal Handling Charges) در بندر شهید بهشتی به طور هدفمند پایین‌تر از سایر بنادر جنوبی نگاه داشته شده است تا بار ترافیکی از بندرعباس به سمت مکران سوق داده شود.12

نوع خدمات کانتینری (دلار/ریال)بندر شهید بهشتی چابهار (۱۴۰۵)ملاحظات و تخفیف‌ها
THC تخلیه کانتینر ۲۰ فوت (وارداتی)۱۲۴ دلار۳۰٪ کمتر از سایر بنادر 13
THC تخلیه کانتینر ۲۰ فوت (ترانزیتی)۸۸.۵ دلارتعرفه ترجیحی ترانزیت 13
THC تخلیه کانتینر ۴۰ فوت (وارداتی)۱۸۶.۲ دلار۳۰٪ کمتر از سایر بنادر 13
THC تخلیه کانتینر ۴۰ فوت (ترانزیتی)۱۳۳ دلارتعرفه ترجیحی ترانزیت 13
هزینه صدور ترخیصیه (ریال)۴۶,۰۰۰,۰۰۰ ریالبرای کانتینر ۲۰ فوت 13
هزینه انبارداری (۱۰ روز اول)معافیت کامل۷۵٪ تخفیف پس از معافیت 12

علاوه بر تخفیف ۳۰ درصدی در تمامی ردیف‌های حقوق و عوارض بندری وارد بر کشتی‌های کانتینری، چابهار مزایای منحصربه‌فردی در زمینه انبارداری ارائه می‌دهد. در سال ۱۴۰۵، کانتینرهای وارداتی و صادراتی در چابهار از تخفیف ۷۵ درصدی در هزینه‌های انبارداری برخوردارند که این رقم برای کانتینرهای خالی به ۷۵ درصد می‌رسد.12 این در حالی است که در بندرعباس، به دلیل محدودیت فضا و تراکم کالا، هزینه‌های انبارداری پس از پایان مهلت مقرر به صورت تصاعدی افزایش می‌یابد.15 برای بازرگانانی که با چالش‌های ترخیص گمرکی یا هماهنگی با انبارها روبرو هستند، این انعطاف‌پذیری در چابهار به معنای کاهش ریسک جریمه‌های سنگین (Demurrage) است.

انقلاب ریلی ۱۴۰۵: اتصال چابهار به شبکه سراسری و تأثیر آن بر لجستیک

مهم‌ترین رویداد لجستیکی سال ۱۴۰۵، بهره‌برداری کامل از راه‌آهن ۶۳۳ کیلومتری چابهار-زاهدان است که به عنوان “دروازه طلایی” ترانزیت شرق ایران شناخته می‌شود.16 تا پیش از این، چابهار به دلیل وابستگی مطلق به حمل‌ونقل جاده‌ای، در رقابت با بندرعباس که از اتصال ریلی قدیمی و مستحکمی برخوردار است، دچار ضعف بود.18 با تکمیل این پروژه ریلی که در سال ۱۴۰۴ به پیشرفت فیزیکی ۸۸ درصدی رسیده بود، ظرفیت جابه‌جایی بار در این مسیر به ۷.۷ تا ۸ میلیون تن در سال افزایش یافته است.17

تأثیرات اقتصادی اتصال ریلی چابهار بر هزینه‌های لجستیک در سال ۱۴۰۵ عبارتند از:

  1. کاهش هزینه تن-کیلومتر: حمل ریلی در مقایسه با جاده‌ای، به ویژه برای بارهای سنگین و حجیم، حدود ۴۰ درصد ارزان‌تر تمام می‌شود. داده‌ها نشان می‌دهند که میانگین هزینه حمل در مسیرهای ریلی ایران حدود دلار به ازای هر تن-کیلومتر است.22
  2. سرعت و امنیت: قطارهای باری با سرعت طراحی ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت، زمان انتقال کالا از بندر چابهار به مرزهای افغانستان (میلک) و آسیای میانه (سرخس) را تا ۴۰ درصد کاهش داده‌اند.23
  3. حمل ترکیبی (Multimodal): امکان تخلیه مستقیم از کشتی به واگن در اسکله شهید بهشتی، هزینه‌های جابه‌جایی میانی (Shunting) را به حداقل رسانده است.20

در مقابل، بندرعباس همچنان از زیرساخت‌های ریلی گسترده‌ای به سمت مراکز صنعتی مرکز و غرب ایران برخوردار است.18 اما برای کالاهایی که مقصد آن‌ها خراسان رضوی، سیستان و بلوچستان یا کشورهای محصور در خشکی شمال ایران است، مسیر ریلی چابهار در سال ۱۴۰۵ به انتخابی بی‌رقیب تبدیل شده است. ظرفیت جابه‌جایی ۲ میلیون مسافر در کنار ۸ میلیون تن بار، نشان‌دهنده ابعاد وسیع این ابرپروژه است که اقتصاد شرق کشور را دگرگون کرده است.21

تحلیل ریسک‌های ژئوپلیتیک و تأثیر تحریم‌ها بر عملیات بنادر

سال ۱۴۰۵ سالی حساس در روابط بین‌المللی ایران و هند محسوب می‌شود. یکی از بزرگترین چالش‌های پیش روی بندر چابهار، پایان یافتن معافیت تحریمی ایالات متحده در آوریل ۲۰۲۶ (اوایل سال ۱۴۰۵) است.27 دولت هند که پیش از این ۱۲۰ میلیون دلار برای تجهیز بندر هزینه کرده و ۲۵۰ میلیون دلار خط اعتباری برای زیرساخت‌ها تخصیص داده بود، در بودجه سال مالی ۲۰۲۶-۲۷ خود هیچ بودجه جدیدی برای چابهار در نظر نگرفته است.27

این “انجماد بودجه‌ای” از سوی دهلی‌نو، سیگنالی جدی به بازار لجستیک صادر کرده است. اگرچه هند تعهدات ۱۰ ساله خود را با پرداخت کامل ۱۲۰ میلیون دلار برای خرید جرثقیل‌ها و تجهیزات استراتژیک ایفا کرده است، اما فشار فزاینده واشینگتن و تهدید به اعمال تعرفه‌های ۲۵ درصدی بر کشورهایی که با ایران معامله می‌کنند، باعث شده است تا سرمایه‌گذاران هندی با احتیاط بیشتری عمل کنند.27

در این میان، بندرعباس به دلیل وابستگی کمتر به سرمایه‌گذاری‌های مستقیم خارجی برای عملیات روزمره و برخورداری از تجهیزات بومی‌سازی شده، تاب‌آوری بیشتری در برابر فشارهای سیاسی نشان داده است.3 بازرگانان در سال ۱۴۰۵ باید میان مزایای تعرفه‌ای چابهار و ریسک‌های احتمالی توقف عملیات به دلیل فشارهای سیاسی هند، تعادلی هوشمندانه برقرار کنند. البته حضور بالقوه روسیه و چین در پروژه‌های اتصالی چابهار، می‌تواند به عنوان یک وزنه تعادلی در برابر نفوذ غرب عمل کرده و امنیت بلندمدت این مسیر را تضمین نماید.30

مقایسه هزینه‌های ترانزیت به مقاصد افغانستان و کشورهای CIS

برای کالاهایی که از مبدأ هند به مقصد افغانستان و آسیای میانه حمل می‌شوند، چابهار در سال ۱۴۰۵ به عنوان کوتاه‌ترین و اقتصادی‌ترین مسیر تثبیت شده است. فاصله چابهار تا نیمروز افغانستان نسبت به بندرعباس بسیار کوتاه‌تر است و هزینه‌های حمل زمینی را به شکل معناداری کاهش می‌دهد.13

مسیر ترانزیتیهزینه حمل زمینی/ریلی (تخمین ۱۴۰۵)زمان ترانزیتمزایای مسیر
چابهار به نیمروز (افغانستان)۲۵۰۰ دلار (جاده‌ای) 13۱ – ۲ روزکوتاه‌ترین مسیر، معافیت‌های گمرکی
بندرعباس به نیمروز (افغانستان)۳۲۰۰ – ۳۸۰۰ دلار۴ – ۶ روزفراوانی ناوگان، سابقه فورواردرها
چابهار به سرخس (ترکمنستان)تعرفه ریلی ترجیحی۵ – ۷ روزکاهش ۴۰٪ زمان با راه‌آهن شرق 24
بندرعباس به سرخس (ترکمنستان)تعرفه ریلی/جاده‌ای استاندارد۸ – ۱۲ روزترافیک بالا در مسیرهای ریلی مرکزی

در سال ۱۴۰۵، کریدور ریلی خواف-هرات نیز به عنوان مکمل مسیر چابهار عمل کرده و حجم ترانزیت ریلی به افغانستان را به بیش از ۱ میلیون تن در سال افزایش داده است.34 بازرگانان هندی با استفاده از کانتینرهای یخچالی، محصولاتی مانند موز را در مدت ۲ روز از هند به چابهار رسانده و از آنجا به بازارهای داخلی و منطقه‌ای توزیع می‌کنند.35 این سرعت عمل در حمل کالاهای فاسدشدنی، مزیتی است که تنها با ترکیب حمل‌ونقل دریایی سریع و اتصال ریلی/جاده‌ای کوتاه در چابهار حاصل می‌شود.36

نقش کریدور شمال-جنوب (INSTC) در معادلات هزینه‌ای ۱۴۰۵

هزینه حمل از هند ۱۴۰۵

کریدور بین‌المللی حمل‌ونقل شمال-جنوب (INSTC) به طول ۷۲۰۰ کیلومتر، در سال ۱۴۰۵ به یکی از ستون‌های اصلی تجارت اوراسیا تبدیل شده است.3 این مسیر که بمبئی را از طریق ایران به روسیه و اروپا متصل می‌کند، در سال ۱۴۰۵ با ادغام کامل بندر چابهار و راه‌آهن جدید، توانسته است هزینه‌های لجستیک را تا ۳۰ درصد و زمان حمل را تا ۴۰ درصد نسبت به مسیر سنتی کانال سوئز کاهش دهد.4

در این کریدور، بندرعباس همچنان نقش کلیدی خود را در شاخه مرکزی حفظ کرده است، اما چابهار به عنوان ورودی شاخه شرقی کریدور، جذابیت فوق‌العاده‌ای برای بارهای روسیه و کشورهای حوزه CIS پیدا کرده است.30 پیش‌بینی می‌شود با افتتاح کامل مسیرهای ریلی، حجم بار ترانزیتی از روسیه به سمت هند از طریق چابهار به ۲ میلیون تن در سال برسد.19 این حجم انبوه بار، منجر به “اقتصاد مقیاس” (Economy of Scale) شده و هزینه‌های ثابت هر تن کالا را برای بازرگانان خرد نیز کاهش داده است.

داده‌های ارسالی از سوی شرکت‌های فورواردر در سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که حمل کالا از هند به مسکو از مسیر چابهار حدود ۲۰ تا ۲۵ روز زمان می‌برد، در حالی که این زمان در مسیرهای دریایی سنتی بین ۴۰ تا ۶۰ روز متغیر است.37 صرفه‌جویی در زمان نه تنها هزینه‌های سرمایه در گردش را کاهش می‌دهد، بلکه ریسک نوسانات بازار را نیز برای تجار به حداقل می‌رساند.

معافیت‌ها و تسهیلات مناطق آزاد: مزیتی فراتر از لجستیک

انتخاب میان چابهار و بندرعباس در سال ۱۴۰۵ تنها بر اساس نرخ کرایه حمل نیست؛ بلکه مزایای قانونی مناطق آزاد نیز نقشی تعیین‌کننده دارند. منطقه آزاد تجاری-صنعتی چابهار با مساحت ۱۴۰ کیلومتر مربع، تسهیلاتی را ارائه می‌دهد که در بندرعباس (به عنوان یک منطقه ویژه اقتصادی) با محدودیت‌های بیشتری روبرو است.2

مزایای منطقه آزاد چابهار برای بازرگانان در سال ۱۴۰۵:

  • معافیت‌های مالیاتی طولانی‌مدت: برای فعالیت‌های تولیدی و خدماتی.
  • تخفیف در سود بازرگانی: افزایش میزان تخفیف سود بازرگانی کالاهای وارداتی از ۲۵ درصد به سطوح بالاتر در سال ۱۴۰۵ برای کالاهایی که از چابهار ترخیص می‌شوند.40
  • پردازش کالا (Value Added Services): امکان ورود مواد اولیه از هند، پردازش یا بسته‌بندی در منطقه آزاد چابهار و بازصادرات آن به آسیای میانه بدون پرداخت حقوق گمرکی سرزمین اصلی.2
  • کریدور سبز گمرکی: تسهیل عبور سریع کالاهای کم‌ریسک و کاهش توقف در گمرکات که یکی از بزرگترین چالش‌های ترانزیتی ایران بوده است.12

این مشوق‌های غیرتعرفه‌ای در سال ۱۴۰۵ باعث شده است که چابهار به هاب توزیع کالاهای هندی در منطقه تبدیل شود. بسیاری از بازرگانان با ایجاد انبارهای اختصاصی در چابهار، کالاهای خود را به صورت فله وارد کرده و بر اساس نیاز بازارهای هدف در افغانستان و ایران، به صورت کانتینری صادر می‌کنند که این استراتژی هزینه‌های انبارداری در مبدأ (هند) را به شدت کاهش داده است.6

راهکارهای عملیاتی برای بهینه‌سازی هزینه‌های لجستیک

برای بازرگانانی که در سال ۱۴۰۵ قصد حمل کالا از هند به ایران را دارند، رعایت نکات فنی زیر می‌تواند تا ۱۵ درصد در هزینه‌های نهایی صرفه‌جویی ایجاد کند:

  1. استفاده از کانتینرهای Open Top برای کالاهای معدنی: طبق بخشنامه‌های سال ۱۴۰۵، کانتینرهای حاوی کالاهای صادراتی فله معدنی مشمول ۴۸ درصد تخفیف در THC و ۶۲ درصد تخفیف در انبارداری در بندر چابهار هستند.41
  2. بهره‌گیری از تخفیف‌های پلکانی: شرکت‌های کشتیرانی که حجم بار بالایی را به چابهار هدایت کنند، از تخفیف‌های پلکانی در هزینه‌های پهلوگیری و خدمات ترمینالی برخوردار می‌شوند که بازرگانان می‌توانند این تخفیف‌ها را در مذاکرات خود با فورواردرها لحاظ کنند.12
  3. انتخاب بنادر موندرا و کاندلا به جای بمبئی: به دلیل ترافیک کمتر و مسافت مستقیم‌تر به چابهار، نرخ‌های کرایه حمل از این بنادر معمولاً ۱۰ درصد ارزان‌تر از بندر پرتردد Nhava Sheva است.4
  4. حمل یکسره (Direct Delivery): در صورت آمادگی ناوگان ریلی یا جاده‌ای، استفاده از حمل یکسره در چابهار منجر به پرداخت تنها ۴۰ درصد از هزینه‌های استاندارد تخلیه و بارگیری می‌شود.42

همچنین، بازرگانان باید توجه داشته باشند که در سال ۱۴۰۵، هزینه‌های THC و خدمات بندری بر اساس نرخ ارز در سامانه ETS محاسبه می‌شود، لذا مدیریت ریسک نوسانات ارزی در قراردادهای حمل‌ونقل از اهمیت بالایی برخوردار است.44

نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک

در تحلیل نهایی رقابت میان چابهار و بندرعباس در سال ۱۴۰۵، باید گفت که هیچ‌یک از این دو بندر برتری مطلق بر دیگری ندارند؛ بلکه هر کدام برای دسته‌ای خاص از کالاها و مسیرها بهینه شده‌اند. بندرعباس با برخورداری از زیرساخت‌های عظیم و شبکه گسترده فورواردرها، همچنان انتخاب اول برای کالاهای کانتینری با حجم بالا و مقاصد مرکز و غرب ایران است.3 اما چابهار در سال ۱۴۰۵، با اتصال به شبکه ریلی سراسری و ارائه تخفیف‌های تعرفه‌ای بی‌نظیر، خود را به عنوان اقتصادی‌ترین و سریع‌ترین مسیر برای ترانزیت به شرق ایران، افغانستان، روسیه و آسیای میانه تحمیل کرده است.4

برای بازرگانان هوشمند، سال ۱۴۰۵ سال “تنوع‌بخشی به مسیرهای حمل‌ونقل” است. توصیه می‌شود که برای کالاهای استراتژیک و زمان‌بندی شده به مقصد شرق و شمال کشور، از مسیر چابهار و ظرفیت‌های ریلی آن استفاده شود تا علاوه بر کاهش ۴۰ درصدی زمان، از معافیت‌های مالیاتی و انبارداری رایگان بهره‌مند گردند.12 در عین حال، حفظ ارتباط با هاب بندرعباس برای کالاهای صنعتی و توزیع در قلب سرزمین اصلی ضروری است. اکنون که زیرساخت‌های ریلی تکمیل شده و مشوق‌های دولتی در بالاترین سطح قرار دارند، فعالان اقتصادی باید با بازنگری در زنجیره تأمین خود، از این فرصت طلایی برای کاهش هزینه تمام‌شده و افزایش رقابت‌پذیری در بازارهای بین‌المللی استفاده کنند.

هزینه حمل از هند ۱۴۰۵

منابع

  1. چرا چابهار برای هند مهم نیست؟ – دنیای اقتصاد, accessed on February 13, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-64/4086118-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF-%D9%85%D9%87%D9%85-%D9%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA
  2. چابهار – ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد, accessed on February 13, 2026, https://fa.wikipedia.org/wiki/%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1
  3. International North–South Transport Corridor – Wikipedia, accessed on February 13, 2026, https://en.wikipedia.org/wiki/International_North%E2%80%93South_Transport_Corridor
  4. Chabahar Port: India’s Gateway to Afghanistan and Central Asia – Physics Wallah, accessed on February 13, 2026, https://www.pw.live/upsc/exams/chabahar-port
  5. Strategic Continuity: Why India Holds Steady on Chabahar – Observer Research Foundation, accessed on February 13, 2026, https://www.orfonline.org/expert-speak/strategic-continuity-why-india-holds-steady-on-chabahar
  6. The Perspective of India’s Foreign Port – Chabahar – DST – Daily Shipping Times, accessed on February 13, 2026, https://dst.news/news/the-perspective-of-indias-foreign-port-chabahar/
  7. تخفیف ۴۰درصدی برای انتقال بار به چابهار تمدید شد – چهاربهاران, accessed on February 13, 2026, https://www.4baharan.ir/news/456038/%D8%AA%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81-%DB%B4%DB%B0%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%85%D8%AF%DB%8C%D8%AF
  8. تخفیف ۴۰ درصدی هند به خدمات‌بندری کالاهای به مقصد چابهار/ اعلام آمادگی سازمان بنادر برای ایجاد دسترسی چابهار از پسکرانه‌ها به‌جاده – ایلنا, accessed on February 13, 2026, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/787063-%D8%AA%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D9%85%D9%82%D8%B5%D8%AF-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%A2%D9%85%D8%A7%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%AC%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%BE%D8%B3%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D8%AF%D9%87
  9. Affordable Cargo from India to Iran – Alliance Shipping, accessed on February 13, 2026, https://theallianceshipping.com/cargo-from-india-to-iran/
  10. Shipping cost from India to Bandar Abbas Iran – Falcon Freight, accessed on February 13, 2026, https://falconfreight.com/shipping-cost-from-india-to-bandar-abbas-iran/
  11. حمل بار دریایی | ارسال بار با کشتی + هزینه ها – تکسیز, accessed on February 13, 2026, https://takseez.com/%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C/
  12. تعدد قوانین و ارگان‌های تصمیم‌گیرنده، یکی از اصلی‌ترین موانع ترانزیت درچابهار است – ایرنا, accessed on February 13, 2026, https://43447417.khabarban.com/
  13. خدمات حمل و نقل و ترانزیت – منطقه آزاد چابهار, accessed on February 13, 2026, https://www.cfzo.ir/page/115
  14. اعمال مشوق‌های تخفیفی برای سرمایه‌گذاران و تجار در بندر چابهار – ISNA – خبرگزاری ایسنا, accessed on February 13, 2026, https://www5.isna.ir/news/1401122517916/%D8%A7%D8%B9%D9%85%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B4%D9%88%D9%82-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AE%D9%81%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1
  15. تعرفه خدمات بندری و دریایی در بنادر تجاری جنوب کشور – شرکت کشتیرانی ترنگ دریا, accessed on February 13, 2026, https://www.torangdarya.com/%D8%A8%D9%84%D8%A7%DA%AF/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AC%D9%86%D9%88%D8%A8-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
  16. راه‌آهن چابهار – زاهدان؛ دروازه طلایی ترانزیت شرق ایران به اقتصاد جهانی – ایرنا, accessed on February 13, 2026, https://www.irna.ir/news/86025433/%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%87%D9%86-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%D9%82-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF
  17. پروژه‌های اولویت‌دار ریلی در سال آینده کدامند؟ – ایسنا, accessed on February 13, 2026, https://www.isna.ir/news/1404100805067/%D9%BE%D8%B1%D9%88%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A2%DB%8C%D9%86%D8%AF%D9%87-%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%86%D8%AF
  18. Transport Routes Between Iran and India – Aklogix – Ak Logistics, accessed on February 13, 2026, https://aklogix.com/transport-routes-between-iran-and-india/
  19. خط ریلی استراتژیک چابهار – زاهدان سال ۱۴۰۵ به بهره‌برداری می‌رسد – مهر, accessed on February 13, 2026, https://41212605.khabarban.com/
  20. راه آهن چابهار-زاهدان – پایگاه خبری وزارت راه و شهرسازی, accessed on February 13, 2026, http://news.mrud.ir/tag/%D8%B1%D8%A7%D9%87+%D8%A2%D9%87%D9%86+%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86
  21. پیش‌بینی حمل ۸ میلیون تن بار و ۲ میلیون مسافر با راه‌اندازی خط ریلی چابهار- زاهدان – صاحب‌خبر, accessed on February 13, 2026, https://sahebkhabar.ir/news/77065994/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D9%85%D9%84-%DB%B8-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%DB%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D8%A7-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%B7
  22. Iran’s Transit Boom Shocks Competitors – WANA News, accessed on February 13, 2026, https://wanaen.com/irans-transit-boom-shocks-competitors/
  23. امکان حمل ۷.۷ میلیون تن بار از طریق راه آهن چابهار- زاهدان – تین نیوز, accessed on February 13, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-29/289635-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%87%D9%86-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86
  24. صرفه‌جویی ۴۰ درصدی در زمان با استفاده از راه‌آهن چابهار – سرخس – مسیر اقتصاد, accessed on February 13, 2026, https://masireqtesad.ir/43160/%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87%E2%80%8C%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-40-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D9%81%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B2/
  25. اتمام راه آهن چابهار_ زاهدان تا پایان سال – باشگاه خبرنگاران جوان, accessed on February 13, 2026, https://www.yjc.ir/fa/news/9047955/%D8%A7%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A2%D9%87%D9%86-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84
  26. حمل ریلی بندرعباس؛ حمل ارزان هر محموله‌ای – سپهران, accessed on February 13, 2026, https://sepahran.com/rail-transportation-of-bandar-abbas/
  27. What Budget 2026 reveals about India’s stance on Chabahar Port …, accessed on February 13, 2026, https://infra.economictimes.indiatimes.com/news/ports-shipping/what-budget-2026-reveals-about-indias-stance-on-chabahar-port/127850708
  28. $120 million committed to Chabahar port in Iran completely paid: India – The Hindu, accessed on February 13, 2026, https://www.thehindu.com/news/national/accused-of-dropping-chabahar-under-us-pressure-centre-says-it-is-engaged-with-all-stakeholders/article70600735.ece
  29. Tightrope walk for India on Chabahar – The Tribune, accessed on February 13, 2026, https://www.tribuneindia.com/news/comment/tightrope-walk-for-india-on-chabahar/
  30. Russia Eyes Entry into Chabahar Port, Adding New Geopolitical Weight to India-Iran Trade Corridor, accessed on February 13, 2026, https://indiaseatradenews.com/russia-eyes-entry-into-chabahar-port-adding-new-geopolitical-weight-to-india-iran-trade-corridor/
  31. Budget 2026: Why India didn’t allocate funds for Iran’s Chabahar port despite past annual ₹100 crore outlay – The Financial Express, accessed on February 13, 2026, https://www.financialexpress.com/india-news/budget-2026-why-india-didnt-allocate-funds-for-irans-chabahar-port-despite-past-annual-100-crore-outlay/4127247/
  32. India steps back from Chabahar, strengthening China’s position in Gwadar – News.az, accessed on February 13, 2026, https://news.az/news/-india-steps-back-from-chabahar-strengthening-chinas-position-in-gwadar
  33. Battleground Iran: China-Russia factor behind US design in West Asia – Siasat.com, accessed on February 13, 2026, https://www.siasat.com/battleground-iran-china-russia-factor-behind-us-design-in-west-asia-3336547/
  34. هدف گذاری برای حمل یک میلیون تن کالا در سال 1405 از کریدور ایران-افغانستان – خبر فارسی, accessed on February 13, 2026, https://khabarfarsi.com/u/239270861
  35. چابهار در آستانه تبدیل به بندر ترانشیپی منطقه – تین نیوز, accessed on February 13, 2026, https://39595459.khabarban.com/
  36. استعلام کرایه حمل دریایی کانتینری هند – چابهار – مسیر کالا, accessed on February 13, 2026, https://masirekala.ir/%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C-%D9%87%D9%86%D8%AF-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1/
  37. Understanding the International North–South Transport Corridor (INSTC), accessed on February 13, 2026, https://maritimeducation.com/understanding-the-international-north-south-transport-corridor-instc/
  38. خط ریلی استراتژیک چابهار زاهدان سال ۱۴۰۵ به بهره‌ برداری می‌ رسد – تین نیوز, accessed on February 13, 2026, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-29/281043-%D8%AE%D8%B7-%D8%B1%DB%8C%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DA%98%DB%8C%DA%A9-%DA%86%D8%A7%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D8%B2%D8%A7%D9%87%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D9%87%D8%B1%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D8%AF
  39. افزایش ترانزیت باری به سالانه ۲ میلیون تن با افتتاح خط ریلی چابهار – زاهدان – روزنامه جمهور, accessed on February 13, 2026, https://www.jomhoorpress.ir/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D9%87-%DB%B2-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86/
  40. افزایش میزان تخفیف سود بازرگانی کالاهای وارداتی از بنادر کشور – معاونت دیپلماسی اقتصادی, accessed on February 13, 2026, https://economic.mfa.ir/portal/newsview/600180
  41. سازمان بنادر و دریانوردی اعلام کرد؛ جزییات کامل تغییرات تعرفه ای در بخش کشتی، کالا و حمل با ریل در سال ۹۷ – سی نیوز, accessed on February 13, 2026, https://seanews.ir/10395/%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%AF%D8%B1-%D9%88-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B1%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%9B-%D8%AC%D8%B2/
  42. تعیین تعرفه های مربوط به هزینه های تخلیه، بارگیری و انبارداری در منطقه ویژه اقتصادی بندر شهید رجایی – مرکز پژوهشها, accessed on February 13, 2026, https://rc.majlis.ir/fa/law/show/118762
  43. تعیین تعرفه های مربوط به هزینه های تخلیه ،بارگیری و انبارداری در منطقه ویژه اقتصادی بندر شهیدرجایی, accessed on February 13, 2026, https://qavanin.ir/Law/TreeText/?IDS=6683144367045059184
  44. THC در حمل دریایی چیست؟ – لیان ویسمن, accessed on February 13, 2026, https://lianvisman.com/thc/