معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴

راهنمای کامل معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴ + چک‌لیست مدارک و نکات ترخیص

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۱۶ بهمن ۱۴۰۴

در اتمسفر پویای اقتصاد ایران، نوسازی و بازسازی صنایع نه تنها یک انتخاب استراتژیک، بلکه ضرورتی اجتناب‌ناپذیر برای بقا در زنجیره تأمین جهانی و حفظ توان رقابتی در بازارهای داخلی است. با این حال، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های پیش روی مدیران ارشد صنایع و فعالان بازرگانی، بار مالی سنگین ناشی از حقوق ورودی، مالیات بر ارزش افزوده و سایر عوارض گمرکی است که می‌تواند بخش عمده‌ای از بودجه سرمایه‌ای پروژه‌ها را به خود اختصاص دهد.

شناخت دقیق و تخصصی قوانین حاکم بر معافیت‌های گمرکی، نرخ‌های ترجیحی در بودجه سنواتی و مفاد حمایتی در برنامه هفتم توسعه، کلید طلایی کاهش هزینه‌های تمام‌شده ماشین‌آلات وارداتی است. این گزارش معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴، با نگاهی تحلیلی به آخرین بخشنامه‌ها و قوانین جاری، نقشه راهی تخصصی برای بهره‌مندی از تسهیلات گمرکی و مدیریت هوشمندانه هزینه‌های واردات خطوط تولید ارائه می‌دهد تا مسیر توسعه صنعتی کشور هموارتر گردد.

تحلیل بنیادین ساختار قانونی معافیت‌های گمرکی در ایران

ساختار قانونی معافیت‌های گمرکی در ایران بر پایه قانون امور گمرکی مصوب سال ۱۳۹۰ و اصلاحات بعدی آن بنا شده است. برای سالیان متمادی، بند (غ) ماده ۱۱۹ قانون امور گمرکی به عنوان رکن اصلی حمایت از تولید شناخته می‌شد که اجازه می‌داد ماشین‌آلات خط تولید به تشخیص وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) از پرداخت حقوق ورودی معاف شوند.1 این معافیت به طور مستقیم هزینه‌های سرمایه‌گذاری را برای واحدهای تولیدی دارای مجوز کاهش می‌داد.

با این حال، با تصویب قانون جهش تولید دانش‌بنیان در سال ۱۴۰۱، چرخشی معنادار در این سیاست ایجاد شد. طبق ماده ۳ این قانون، بند (غ) ماده ۱۱۹ حذف گردید و واردات این اقلام مشمول پرداخت حقوق ورودی شد.1 هدف از این اقدام، حمایت از صنعت ماشین‌سازی داخلی و ایجاد تقاضا برای شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی بود که توانایی تولید تجهیزات مشابه را داشتند.3

در تحلیل این تغییر ساختاری، باید به این نکته توجه داشت که حذف معافیت مطلق به معنای انسداد مسیر حمایت از تولید نیست، بلکه مدل حمایتی از “معافیت عمومی” به “حمایت هدفمند” تغییر یافته است. بر اساس مستندات موجود، منابع حاصل از این حقوق ورودی در صندوقی نزد وزارت صمت ذخیره می‌شود تا ۵۰ درصد آن به صورت تسهیلات به شرکت‌های دانش‌بنیان فعال در ساخت ماشین‌آلات پرداخت شود.3 این پارادایم جدید، واردکنندگان را ملزم می‌کند تا برای کاهش هزینه‌ها، به دنبال سایر مسیرهای قانونی مانند نرخ‌های ترجیحی بودجه یا معافیت‌های نوسازی در برنامه هفتم توسعه باشند.

معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴

بررسی نرخ‌های حقوق گمرکی در لایحه بودجه ۱۴۰۴

یکی از موثرترین راهکارها برای کاهش هزینه واردات در سال ۱۴۰۴، بهره‌گیری از کاهش نرخ حقوق گمرکی است که در قوانین بودجه سنواتی پیش‌بینی می‌شود. بر اساس تبصره‌های ۱ و ۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۴، نرخ حقوق گمرکی برای تمامی ماشین‌آلات و تجهیزات تولید، قطعات، مواد اولیه و واسطه‌ای تولیدی به میزان دو درصد (۲%) تعیین شده است.4 این نرخ در مقایسه با نرخ ثابت ۴ درصد که در قانون امور گمرکی به عنوان پایه حقوق گمرکی شناخته می‌شود، یک تخفیف ۵۰ درصدی را برای صنعتگران به ارمغان می‌آورد.

در کنار این موضوع، باید به نرخ‌های محاسبه شده برای سایر اقلام مرتبط نیز توجه داشت. در جدول زیر، مقایسه‌ای بین نرخ‌های حقوق گمرکی در بودجه ۱۴۰۴ برای گروه‌های مختلف کالایی ارائه شده است که نشان‌دهنده اولویت‌بندی دولت در حمایت از بخش‌های مختلف است:

نوع کالامیزان حقوق گمرکی در بودجه ۱۴۰۴ملاحظات قانونی
ماشین‌آلات و تجهیزات خط تولید۲ درصدرعایت ماده ۳ قانون جهش تولید دانش‌بنیان 4
مواد اولیه و قطعات واسطه‌ای تولید۲ درصدتاییدیه وزارت صمت برای نقش تولیدی 4
دارو و مواد اولیه دارویی۱ درصدملزومات پزشکی و شیرخشک اطفال 4
کالاهای اساسی و نهاده‌های دامی۱ درصدنهاده‌های کشاورزی و دامی 4
خودروهای وارداتی (عمومی)۴ درصد (مصوبه کمیسیون تلفیق)با هدف تسهیل واردات خودروهای پاک 5

این کاهش نرخ‌ها نشان‌دهنده تلاش سیاست‌گذار برای تعدیل اثرات ناشی از نوسانات نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی است. تولیدکنندگان باید در زمان ثبت سفارش، اطمینان حاصل کنند که کد تعرفه کالای آن‌ها در زمره اقلام مشمول این نرخ ترجیحی قرار دارد تا از پرداخت مبالغ اضافی جلوگیری شود.

فرصت‌های استراتژیک در برنامه هفتم توسعه و ماده ۴۸

قانون برنامه پنج‌ساله هفتم پیشرفت، فصلی جدید در حمایت از نوسازی تکنولوژیک صنایع گشوده است. جزء ۲ بند «د» ماده ۴۸ این قانون، معافیت ویژه‌ای را برای واردات ماشین‌آلات با فناوری روز دنیا پیش‌بینی کرده است.6 طبق این حکم قانونی، اگر یک واحد تولیدی قصد داشته باشد ماشین‌آلات فرسوده خود را با تجهیزاتی که دارای فناوری سطح بالا هستند جایگزین کند، می‌تواند از پرداخت حقوق گمرکی معاف شود.7 این معافیت مشروط به دو عامل کلیدی است: اول، عدم ساخت داخل یا کمبود ظرفیت تولید داخلی در آن حوزه مشخص؛ و دوم، تایید شورای راهبری فناوری‌های دانش‌بنیان که تحت نظر معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری فعالیت می‌کند.6

این ماده قانونی پتانسیل بالایی برای کاهش هزینه‌های پروژه‌های “جایگزینی و نوسازی” (Modernization) دارد. تفاوت اصلی این معافیت با نرخ‌های ترجیحی بودجه در این است که در صورت احراز شرایط، حقوق گمرکی می‌تواند تا صفر درصد کاهش یابد. با این حال، تشخیص “فناوری روز دنیا” یک فرآیند تخصصی است که نیازمند ارائه مستندات فنی قوی، کاتالوگ‌های مقایسه‌ای و اثبات ارتقای بهره‌وری انرژی یا کیفیت محصول در مقایسه با نمونه‌های موجود است.7 فعالان بخش بازرگانی باید قبل از اقدام به خرید، از مسیر شورای راهبری و کارگروه‌های ذیل ماده ۴۸ استعلامات لازم را اخذ نمایند تا از شمول این معافیت اطمینان یابند.

مدیریت مالیات بر ارزش افزوده با مکانیزم‌های تضمینی

یکی از بزرگ‌ترین گلوگاه‌های نقدینگی در زمان ترخیص ماشین‌آلات، پرداخت نقدی مالیات بر ارزش افزوده است که معمولاً نرخی معادل ۱۰ درصد ارزش کالا دارد.8 برای یک خط تولید با ارزش چندین میلیون دلار، این مبلغ می‌تواند فشار خردکننده‌ای بر منابع نقدینگی شرکت وارد کند. برای حل این معضل، بخشنامه‌های صادره از سوی سازمان امور مالیاتی و گمرک ایران، امکان اخذ گواهی چک یا ضمانت‌نامه بانکی را بابت مالیات بر ارزش افزوده فراهم کرده‌اند.9

این تسهیلات به ویژه برای “ماشین‌آلات و تجهیزات خطوط تولید معاف از حقوق ورودی” یا دارای نرخ‌های ترجیحی، بسیار کارآمد است. بر اساس بخشنامه‌هایی نظیر دستورالعمل شماره ۲۰۰/۱۴۰۲/۵۱۲، ادارات امور مالیاتی مکلف شده‌اند پس از تایید واحد تولیدی توسط وزارت صمت در سامانه بهین‌یاب، نسبت به صدور گواهی اخذ چک اقدام کنند.11 این فرآیند به تولیدکننده اجازه می‌دهد کالا را بدون پرداخت نقدی مالیات ترخیص کرده و پس از نصب و بهره‌برداری، نسبت به تسویه یا استرداد چک بر اساس رسیدگی‌های مالیاتی اقدام نماید.13 در واقع، این گواهی چک به عنوان یک تضمین نزد گمرک عمل می‌کند و خروج نقدینگی را تا زمان به درآمد رسیدن دستگاه به تعویق می‌اندازد.

معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴

فرآیند گام‌به‌گام در سامانه بهین‌یاب و توان ایران

بهره‌مندی از هرگونه معافیت یا تسهیلات گمرکی در ایران، مستلزم عبور از پلتفرم‌های دیجیتالی وزارت صمت است. سامانه “بهین‌یاب” به عنوان مرجع مدیریت مجوزهای صنعتی و سامانه “توان ایران” به عنوان بانک اطلاعاتی توانمندی‌های داخلی، ارکان اصلی این فرآیند هستند. برای اخذ معافیت حقوق ورودی، متقاضی باید مراحل زیر را با دقت طی کند:

۱. ثبت‌نام و احراز هویت: ابتدا واحد تولیدی باید دارای جواز تاسیس یا پروانه بهره‌برداری معتبر در سامانه بهین‌یاب باشد.14 تمامی اطلاعات هویتی مدیرعامل و شماره تماس‌های ثبت‌شده باید با پایگاه‌های داده سازمان ثبت احوال و اپراتورها مطابقت داشته باشد.15

۲. جستجوی توانمندی در سامانه توان ایران: بر اساس قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی، واردکننده مکلف است ابتدا عدم تولید مشابه داخلی را احراز کند.17 در سامانه توان ایران، امکان جستجوی توانمندی‌ها بر اساس کد آیسیک (ISIC) فراهم است.19 اگر کالایی در این سامانه به عنوان “دارای ساخت داخل” ثبت شده باشد، اخذ معافیت برای واردات آن بسیار دشوار خواهد بود مگر آنکه کمبود ظرفیت یا عدم تطابق فنی اثبات شود.19

۳. ثبت درخواست معافیت در بهین‌یاب: پس از اطمینان از عدم ساخت داخل، متقاضی باید درخواست خود را ذیل ماده ۱۱۹ یا ۱۲۱ قانون امور گمرکی در بهین‌یاب ثبت کند.21 در این مرحله، بارگذاری پروفرما، کاتالوگ فنی و لیست بسته‌بندی (Packing List) الزامی است.21

۴. بررسی کارشناسی و ارجاع به وزارتخانه: کارشناسان سازمان صمت استان مدارک را بررسی کرده و در صورت نیاز، موضوع را به دفاتر تخصصی در ستاد وزارتخانه (مانند دفتر صنایع ماشین‌آلات و تجهیزات تولید) ارجاع می‌دهند تا عدم ساخت داخل به طور نهایی تایید شود.22

۵. صدور کد ۱۴ رقمی: در صورت تایید، یک کد رهگیری ۱۴ رقمی صادر شده و به صورت سیستمی به سامانه جامع تجارت و گمرک ایران ارسال می‌شود.23 این کد به منزله مجوز اعمال معافیت در اظهارنامه گمرکی است.

واردات ماشین‌آلات مستعمل: ضوابط و ملاحظات کاهنده هزینه

در بسیاری از موارد، خرید ماشین‌آلات کارکرده با تکنولوژی بالا (به شرط سلامت و کارایی) یک استراتژی هوشمندانه برای کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای است. طبق بند ۲ ماده ۴۲ آیین‌نامه اجرایی قانون مقررات صادرات و واردات، ورود ماشین‌آلات مستعمل خط تولید با تایید وزارت صمت مجاز است.23 فرآیند اخذ مجوز برای این کالاها مشابه کالاهای نو است، با این تفاوت که ارائه “تعهدنامه محضری” و “گواهی بازسازی” (برای دستگاه‌های با قدمت بیش از ۵ سال) ضروری است.23

ارزش‌گذاری گمرکی ماشین‌آلات مستعمل یکی از نقاط حساس است. گمرک این تجهیزات را بر اساس قیمت دست دوم و وضعیت سلامت ظاهری و فنی ارزیابی می‌کند که به طور طبیعی منجر به کاهش پایه محاسباتی حقوق ورودی و مالیات نسبت به دستگاه‌های نو می‌شود.24 با این حال، واردکنندگان باید مراقب باشند که دستگاه‌های وارداتی در لیست اقلام “مستهلک، بی‌کیفیت یا آلاینده” نباشند.26 همچنین، واردات برخی اقلام کشاورزی مستعمل مانند تراکتورهای بالای ۱۵۰ اسب بخار و کمباین‌ها در سال ۱۴۰۴ تسهیل شده است، مشروط به اینکه دارای گواهی تایید نوع از سازمان ملی استاندارد باشند.4

استراتژی بهینه‌سازی از طریق کدهای تعرفه (HS Code)

انتخاب صحیح کد تعرفه گمرکی، هنری است که می‌تواند تفاوت چشمگیری در هزینه‌های تمام‌شده ایجاد کند. کدهای تعرفه ماشین‌آلات صنعتی عموماً در محدوده ۸۴۰۱ تا ۸۴۸۷ قرار دارند.27 هر ردیف تعرفه دارای نرخ حقوق ورودی و سود بازرگانی متفاوتی است. برای مثال، ماشین‌آلات بسته‌بندی ممکن است با نرخ ۴ درصد و برخی الکتروموتورهای خاص با نرخ ۵ درصد طبقه‌بندی شوند.28

یک متخصص بازرگانی خارجی باید با تحلیل دقیق اجزای خط تولید، تصمیم بگیرد که آیا واردات به صورت یک “واحد کامل” (Complete Unit) تحت یک ردیف تعرفه کلی (مانند ۸۴۳۹) به صرفه‌تر است یا واردات به صورت “اجزا و قطعات منفصله”.29 طبق قانون، ابزارآلات مخصوص، قالب‌ها و ملزومات سرمایه‌ای خط تولید نیز در صورت همراهی با ماشین اصلی، مشمول معافیت یا نرخ‌های ترجیحی می‌شوند.2 اما قطعات یدکی و مواد مصرفی معمولاً از شمول معافیت خارج هستند.2 بنابراین، تفکیک دقیق لیست کالا (Item List) در پروفرما می‌تواند از شمول هزینه‌های اضافی بر قطعاتی که واقعاً جزء سرمایه‌ای خط تولید هستند جلوگیری کند.

چالش‌های بین‌المللی و تاثیر آن بر هزینه‌های گمرکی

در تحلیل هزینه‌های واردات، نباید از متغیرهای برون‌مرزی غافل شد. تحولات سیاسی و تجاری در سطح جهانی، به ویژه سیاست‌های ایالات متحده، تاثیر مستقیمی بر هزینه‌های لجستیک و ریسک‌های گمرکی دارد. بر اساس گزارش‌های معتبر، دولت آمریکا در اوایل سال ۲۰۲۶ تهدید به اعمال تعرفه‌های ۲۵ درصدی بر کشورهایی کرده است که با ایران معامله می‌کنند.30

این موضوع می‌تواند منجر به تغییر مسیرهای حمل‌ونقل، افزایش هزینه‌های بیمه و در نتیجه بالا رفتن ارزش سیف (CIF) کالا در گمرک شود. از آنجایی که حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده بر مبنای ارزش سیف محاسبه می‌شوند، هرگونه افزایش در هزینه‌های حمل و بیمه، به طور خودکار هزینه‌های گمرکی را نیز افزایش می‌دهد.28 فعالان صنعتی باید با مانیتورینگ دقیق این ریسک‌ها، زمان‌بندی سفارشات و ترخیص خود را به گونه‌ای تنظیم کنند که از تلاطم‌های تعرفه‌ای در امان بمانند.

جدول خلاصه فرآیندها و سیستم‌های مرتبط با معافیت ماشین‌آلات

برای درک بهتر پیوستگی میان سامانه‌ها و قوانین، جدول زیر نمایی کلی از مسیر اجرایی را نشان می‌دهد:

مرحلهسامانه مرجعخروجی/هدفمبنای قانونی
احراز هویت صنعتیبهین‌یاب (behinyab.ir)فعال‌سازی مجوزهای تولیدیقانون امور گمرکی 14
استعلام عدم ساختتوان ایران (tavaniran.ir)تاییدیه عدم مشابه داخلیقانون حداکثر استفاده از توان تولیدی 19
ثبت سفارشجامع تجارت (ntsw.ir)اخذ کد ۸ رقمی ثبت سفارشقانون مقررات صادرات و واردات 33
تخصیص معافیتبهین‌یاب / سجاکد ۱۴ رقمی معافیت گمرکیماده ۱۱۹ و ۱۲۱ قانون امور گمرکی 22
تضمین مالیات (VAT)سامانه امور مالیاتیصدور گواهی چک / ضمانت‌نامهبند الف ماده ۳۹ قانون احکام دائمی 11
ترخیص نهاییسامانه EPL گمرکخروج کالا با نرخ ترجیحیبودجه ۱۴۰۴ و برنامه هفتم 2

تحلیل نقش نهادهای ذی‌ربط در تسهیل واردات

موفقیت در اخذ معافیت تنها به ارائه مدارک بستگی ندارد، بلکه تعامل هوشمندانه با نهادهای متولی نیز حائز اهمیت است. “شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی” به عنوان نهادی تسهیل‌گر، نقش مهمی در تصویب بخشنامه‌هایی نظیر پذیرش چک بابت مالیات ارزش افزوده داشته است.9 همچنین، “معاونت علمی، فناوری و اقتصاد دانش‌بنیان” در سال‌های اخیر به داور نهایی در تشخیص سطح تکنولوژی تبدیل شده است.6 برای ماشین‌آلات نساجی، چاپ یا صنایع غذایی، “دفاتر تخصصی وزارت صمت” حرف آخر را در مورد “عدم ساخت داخل” می‌زنند.22 آشنایی با ساختار این نهادها و ارائه گزارش‌های توجیهی فنی که به زبان مورد پسند این دفاتر باشد، می‌تواند روند صدور مجوزها را از چندین ماه به چند هفته تقلیل دهد.23

نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک برای مدیران صنعتی

واردات ماشین‌آلات خط تولید در سال ۱۴۰۴، علیرغم حذف برخی معافیت‌های سنتی، همچنان از طریق مسیرهای جایگزین و هوشمندانه قابل بهینه‌سازی است. مدیران صنایع و بازرگانان باید توجه داشته باشند که کاهش حقوق گمرکی به ۲ درصد در بودجه ۱۴۰۴ و فرصت‌های معافیت نوسازی در ماده ۴۸ برنامه هفتم توسعه، ابزارهای قدرتمندی برای صیانت از سرمایه در گردش هستند. استفاده از مکانیزم “گواهی چک” بابت مالیات بر ارزش افزوده، یکی از حیاتی‌ترین راهکارها برای جلوگیری از رسوب نقدینگی در گمرکات است.

توصیه نهایی این است که قبل از هرگونه اقدام به خرید خارجی، استعلامات لازم را از سامانه توان ایران اخذ کرده و با تکیه بر کدهای تعرفه بهینه و دفاع فنی از “تفاوت‌های تکنولوژیک”، مسیر اخذ معافیت را هموار کنید. نوسازی هوشمندانه، نه تنها هزینه نیست، بلکه سرمایه‌گذاری برای ارتقای بهره‌وری و کاهش ضایعات تولید است که در بلندمدت، هزینه‌های پرداخت شده بابت حقوق گمرکی را جبران خواهد کرد. اکنون زمان آن است که با بهره‌گیری از این تسهیلات قانونی، گامی بلند به سوی صنعت نسل چهارم بردارید.

معافیت گمرکی ماشین‌آلات خط تولید ۱۴۰۴

منابع

  1. معافیت ماشین آلات موضوع بند غ ماده 119ق ا گ حذف شد و واردات ماشین, accessed on February 3, 2026, https://nikantarkhis.com/fa/%F0%9F%94%B4%F0%9F%94%B4%F0%9F%94%B4%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%BA-%D9%85%D8%A7/
  2. ضوابط معافیت از پرداخت حقوق ورودی ماشین آلات خط تولید اعلام شد …, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/exemption-from-payment-of-entrance-fees/
  3. حمایت از تولیدکنندگان داخلی ماشین آلات با اصلاح ماده 119 قانون امور گمرکی – روزنامه کائنات, accessed on February 3, 2026, https://www.kaenat.ir/fa/Main/Detail/151894/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%A7%D8%B2-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF%DA%A9%D9%86%D9%86%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-119-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%85%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C
  4. بخشنامه واردات ماشین آلات کارکرده + تبصره ۱ و ۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور ارسالی به شورای نگهبان– موارد مرتبط با تجارت خارجی | آوند حیات, accessed on February 3, 2026, https://avandhayat.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87/
  5. تکلیف واردات خودرو در بودجه ۱۴۰۵ روشن شد؛ حقوق ورودی ۴ درصد برای تمام خودروها, accessed on February 3, 2026, https://www.khodrobank.com/reviews/41498/%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D8%9B-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DB%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7
  6. واردات ماشین‌آلات مدرن تولید از حقوق گمرکی معاف شد – ایرنا, accessed on February 3, 2026, https://www.irna.ir/news/85878897/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D8%B4%D8%AF
  7. واردات ماشین‌آلات مدرن تولید از حقوق گمرکی معاف شد – ایرنا, accessed on February 3, 2026, https://www.irna.ir/news/85878897/%D9%88%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%86-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81-%D8%B4%D8%AF
  8. مالیات بر ارزش افزوده بر واردات خطوط تولید – شرکت حسابداری برناتکس, accessed on February 3, 2026, https://bornatax.com/%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D8%B7%D9%88%D8%B7-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF/
  9. پرداخت مالیات بر ارزش‌ افزوده واردات ماشین‌آلات و تجهیزات تولید تسهیل شد | اتاق ایران آنلاین, accessed on February 3, 2026, https://otaghiranonline.ir/news/44174/%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D9%88%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AA
  10. اخذ چک بابت مالیات و عوارض ارزش افزوده برای ترخیص ماشین آلات خطوط تولید – گمرک 24, accessed on February 3, 2026, https://gomrok24.com/post/obtaining-a-check-for-taxes-and-value-added-duties-for-the-clearance-of-production-line-machinery
  11. نحوه اخذ و تعیین تکلیف تضمین دریافتی بابت واردات ماشین آلات و تجیهزات خطوط تولید در اجرای بند (الف) ماده (۳۹) قانون احکام دائمی برنامه های توسعه کشور – راوی حساب, accessed on February 3, 2026, https://www.ravihesab.com/200-1402-512
  12. نحوه اخذ تضمین بابت واردات ماشین آلات خطوط تولید معاف از مالیات ارزش افزوده – ACCPress.com, accessed on February 3, 2026, https://www.accpress.com/news/1402/12/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D8%AA%D8%B6%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%A8%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%AE/
  13. وصول یا استرداد چک های دریافتی در رابطه با واردات ماشین آلات و تجهیزات خطوط تولید معاف از حقوق ورودی – راوی حساب, accessed on February 3, 2026, https://www.ravihesab.com/4797-260
  14. سامانه بهین یاب + راهنما – ویکی پلاست, accessed on February 3, 2026, https://wikiplast.ir/article/21045/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%A8
  15. سامانه بهین‌ یاب (behinyab.ir) – ورود به سایت جواز تاسیس – گروه شاهکار, accessed on February 3, 2026, https://shahkar-group.com/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%A8%D9%87%DB%8C%D9%86-%DB%8C%D8%A7%D8%A8-behinyab-ir/
  16. نحوه ثبت نام در وندور لیست شرکت نفت تلفن 79165-021 | AVL نفت، گاز و پتروشیمی, accessed on February 3, 2026, https://systemkaran.org/%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85-%D8%AF%D8%B1-%D9%88%D9%86%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%86%D9%81%D8%AA/
  17. قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و حمایت از کالای ایرانی – مرکز پژوهشها, accessed on February 3, 2026, https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1148732
  18. وظایف دستگاه‌های اجرایی در قانون حداکثر استفاده از توان تولیدی و خدماتی کشور و کالای ایرانی, accessed on February 3, 2026, https://monaghesatiran.ir/195525-%D9%88%D8%B8%D8%A7%DB%8C%D9%81-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%DA%AF%D8%A7%D9%87%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%AD%D8%AF%D8%A7%DA%A9/
  19. راهنمای سامانه توانیران-توانمندیها | PDF – Scribd, accessed on February 3, 2026, https://www.scribd.com/document/792613070/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C%D9%87%D8%A7-6
  20. سامانه توانیران جهت معرفی توانمندی‌های داخلی راه‌اندازی شد – سندیکای صنعت برق, accessed on February 3, 2026, https://www.ieis.ir/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%A7%D9%86%D9%85%D9%86%D8%AF%DB%8C%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%87%E2%80%8C%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%B4%D8%AF/
  21. ارائه تسهیلات معافیت حقوق ورودی موضوع ماده 121 قانون امور گمرکی (صدور معافیت گمرکی ماشین آلات) – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on February 3, 2026, https://khadamat.mardom.ir/Service/Details?ServiceId=13011230101
  22. ارائه تسهیلات ورود ماشین آلات خط تولید – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on February 3, 2026, https://khadamat.mardom.ir/Service/Details?ServiceId=13011230100&&OrgId=25000000
  23. رویه اخذ مجوز واردات ماشین آلات مستعمل خط تولید – – آیکسپورت, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B3%D8%AA%D8%B9%D9%85%D9%84/
  24. معافیت گمرکی برای ماشین آلات صنعتی نو و دسته دوم – Factorneed.com, accessed on February 3, 2026, https://www.factorneed.com/fa/blog?s=222&t=%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%D9%86%D9%88-%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%85
  25. صدور معافیت گمرکی ورود ماشین‌‌ آلات صنعتی – آرمان صنعتگران, accessed on February 3, 2026, https://armansanatgaran.com/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA/
  26. Customs & Global Trade Alert | January 2026 | New import requirements for used technology lines, equipment, machinery and tools in high-tech sector | EY Vietnam, accessed on February 3, 2026, https://www.ey.com/en_vn/technical/tax/tax-and-law-updates/new-import-requirements-for-used-technology-lines-equipment-machinery-and-tools-in-high-tech-sector
  27. تعرفه های ترخیص و واردات ماشین آلات صنعتی از گمرک – ثبت سفارش بازرگانی, accessed on February 3, 2026, https://sabtaresh.com/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA/
  28. واردات ماشین آلات صنعتی – تجارت هوشمند هیراد, accessed on February 3, 2026, https://hiradltd.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C/
  29. واردات دستگاه خط تولید تعرفه و مدارک وارد کردن ماشین‌آلات | بازرگانی راهکار, accessed on February 3, 2026, https://rahkartejarat.com/importation/importing-machinery/
  30. US Tariff Update – Dimerco, accessed on February 3, 2026, https://dimerco.com/news-press/us-tariff-update-2025/
  31. white house announces 25 percent tariff on iran effective immediately – Green Worldwide Shipping, accessed on February 3, 2026, https://www.greenworldwide.com/white-house-announces-25-percent-tariff-on-iran-effective-immediately/
  32. Presidential 2025 Tariff Actions: Timeline and Status | Congress.gov, accessed on February 3, 2026, https://www.congress.gov/crs-product/R48549
  33. فهرست کالاهای مشمول سامانه جامع تجارت اعلام شد – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 3, 2026, https://gtg.ir/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-3/