حمل و نقل زمینی به عراق و ترکیه: آخرین قوانین، تعرفه‌ها و مدیریت ریسک‌های جدید ۲۰۲۵

مقدمه: دروازه‌های حیاتی تجارت زمینی و ضرورت به‌روزرسانی قوانین

ترکیه و عراق به عنوان دو همسایه استراتژیک، نقش حیاتی در شبکه تجارت خارجی ایران دارند. ترکیه نه تنها به عنوان یک بازار پررونق مطرح است، بلکه مهم‌ترین کریدور اتصال زمینی ایران به بازارهای اروپا به شمار می‌رود. در مقابل، عراق بزرگترین شریک تجاری غیرنفتی ایران است که حجم مبادلات سالانه با آن به میلیاردها دلار می‌رسد.¹ با این حال، روابط حمل و نقلی و تجاری با این دو کشور همواره در معرض تغییرات سریع مقرراتی و چالش‌های ناشی از اصل “عمل متقابل” قرار داشته است. برای فعالان اقتصادی و صادرکنندگان، آگاهی دقیق و به‌موقع از آخرین قوانین، به ویژه در خصوص تعرفه‌های گمرکی و عوارض جدیدی که در سال‌های اخیر وضع شده‌اند، یک ضرورت اجتناب‌ناپذیر است.

این گزارش تخصصی، با هدف ارائه یک نقشه راه به‌روز، به تحلیل عمیق مهم‌ترین تحولات مقرراتی اخیر در حمل و نقل زمینی به عراق و ترکیه می‌پردازد. تمرکز اصلی ما بر بحران تعرفه‌های سوخت متقابل بین ایران و ترکیه و همچنین دستورالعمل‌های جدید تعرفه‌ای دولت مرکزی عراق است که مستقیماً بر محاسبه هزینه‌های نهایی کالا (Landed Cost) و انتخاب بهینه مسیرهای ترانزیتی تأثیر می‌گذارد. درک این قوانین و مدیریت صحیح ریسک‌های مرتبط، کلید تضمین پایداری و رقابت‌پذیری در تجارت بین‌المللی است.

زیرساخت حقوقی و اسناد الزامی در حمل و نقل بین‌المللی زمینی

حمل و نقل زمینی بین‌المللی مبتنی بر کنوانسیون‌های مشخصی است که فرآیندهای گمرکی و مسئولیت‌های حمل‌کننده را استاندارد می‌سازند. دو سند کلیدی در این حوزه، یعنی کارنه تیر و بارنامه CMR، نقشی محوری در تسهیل ترانزیت کالا به عراق و ترکیه ایفا می‌کنند.

کارنه تیر (TIR Carnet): تسهیل‌گر کلیدی ترانزیت کالا

کارنه تیر یک سند بین‌المللی است که بر اساس کنوانسیون TIR مصوب سال ۱۹۷۵ میلادی تنظیم شده و هدف اصلی آن تسهیل ترانزیت کالا از یک کشور به کشور دیگر است.² استفاده از این سند مزایای متعددی برای تجار و شرکت‌های حمل و نقل به همراه دارد. مهم‌ترین کارکرد آن این است که کالاها می‌توانند بدون پرداخت عوارض و مالیات‌های گمرکی در مرزهای میانی، از قلمرو کشورهای عضو عبور کنند. این امر باعث تسریع چشمگیر در تشریفات گمرکی و کاهش زمان انتظار در مرزها می‌شود.² در واقع، استفاده از کارنه تیر ریسک توقیف کالا به دلیل عدم پرداخت عوارض را به حداقل می‌رساند و اعتبار تاجر بین‌المللی را افزایش می‌دهد.²

ساختار کارنه تیر به صورت یک دفترچه است که برای هر سفر و هر وسیله نقلیه (یا ترکیبی از وسایل نقلیه و کانتینرها) صادر می‌شود.³ این دفترچه شامل وله‌هایی (Volets) است که تعداد آن‌ها بین ۶ تا ۲۰ برگ متغیر است و هر جفت وله برای یک عملیات گمرکی (ورود و خروج) مورد استفاده قرار می‌گیرد.³

به عنوان مثال، یک کامیون که محموله‌ای را از ایران به مقصد یونان حمل می‌کند و از ترکیه به عنوان کشور ترانزیت عبور می‌کند، نیازمند شش وله است؛ وله اول در گمرک مبدأ (در ایران)، دو وله در مرزهای ورودی و خروجی ترکیه، و دو وله دیگر در مرزهای ورودی و مقصد یونان استفاده می‌شوند.³ در جریان عملیات ترانزیت، کامیون باید پلمپ گمرکی شده و پلاکت تیر بر روی آن نصب گردد. همچنین مشخصات دقیق کالا از جمله کد شش رقمی HS و مدارک ضمیمه مانند لیست عدل‌بندی و بارنامه CMR باید در جعبه‌های مشخص شده در کارنه تیر توسط دارنده تکمیل شود.⁵

کارنه تیر فراتر از یک سند عبور ساده، یک سازوکار “تضمین بین‌المللی” است. سازمان‌های ضامن داخلی (در ایران) مسئولیت تضمین پرداخت هزینه‌های ناشی از هرگونه تخلف گمرکی را بر عهده می‌گیرند.³ این تضمین، اطمینان لازم را به گمرکات کشورهای ترانزیت (مانند ترکیه) می‌دهد که در صورت بروز هر مشکلی، حقوق و عوارض گمرکی آن‌ها تأمین خواهد شد. این مکانیسم تضمین است که امکان عملیات ۲۴ ساعته ترانزیت کالا با رویه کارنه تیر را در مرزهای کلیدی مانند بازرگان فراهم می‌سازد.⁶

بارنامه CMR: مسئولیت و پوشش بیمه‌ای در حمل و نقل جاده‌ای

یکی دیگر از اسناد ضروری در حمل و نقل زمینی، بارنامه CMR است که تحت کنوانسیون مربوط به قرارداد حمل و نقل بین‌المللی کالا از طریق جاده تدوین شده است. در حالی که کارنه تیر بر رابطه میان حامل کالا و گمرک متمرکز است، بارنامه CMR رابطه میان فرستنده، گیرنده و حامل کالا را تنظیم می‌کند.⁴

سند CMR شباهت زیادی به بارنامه دارد و بخش زیادی از اطلاعات بارنامه در آن درج می‌شود، ضمن اینکه تا حدودی پوشش بیمه کالا را نیز در بر می‌گیرد.⁴ این سند در سه نسخه برای فرستنده، گیرنده و حامل کالا چاپ می‌شود، در حالی که کارنه تیر تنها در دو نسخه برای حامل و گمرک صادر می‌گردد.⁴ لازم به ذکر است که سند CMR به دلیل غیرمالکیت بودن، برخلاف برخی بارنامه‌های دریایی، امکان معامله نخواهد داشت و نقش آن صرفاً در حوزه مسئولیت حمل و نقل و جبران خسارات احتمالی کالا اهمیت پیدا می‌کند.⁴

مهم‌ترین تغییرات مقرراتی و چالش‌های هزینه‌ای در مسیر ترکیه

مسیر ترانزیتی ایران به ترکیه و اروپا در سال‌های اخیر به دلیل اعمال سیاست‌های متقابل میان دو کشور، با چالش‌های هزینه‌ای جدی روبه‌رو شده است که فعالان لجستیک باید به دقت آن‌ها را مدیریت کنند.

لغو معافیت مالیات سوخت: پاسخ متقابل ترکیه و بحران هزینه‌ای

منشأ اصلی تنش‌های اخیر به سیاست‌های داخلی ایران در مورد مدیریت سوخت باز می‌گردد. دولت ایران برای جلوگیری از قاچاق سوخت، طرح موسوم به “باک پر” را اجرا کرد که بر اساس آن، ناوگان ترکیه‌ای هنگام خروج از ایران، حتی در صورت خالی بودن باک، مجبور به پرداخت مالیات گمرکی به اندازه ظرفیت استاندارد باک سوخت خود بودند.⁷

در اقدامی متقابل و بر اساس اصل “عمل متقابل”، دولت ترکیه در دی ماه ۱۴۰۳ معافیت مالیاتی سوخت را که پیش‌تر برای کامیون‌های ایرانی هنگام ورود به این کشور اعمال می‌شد، لغو کرد.⁷ این تصمیم بر اساس ماده قانونی منتشر شده در روزنامه رسمی ترکیه ابلاغ شد و پیامدهای مالی سنگینی را برای ناوگان ایرانی در پی داشت.

بر اساس این قانون جدید، کامیون‌های تجاری ایرانی از این پس هنگام ورود به ترکیه موظف‌اند مالیاتی معادل ۱۵۵ درصد مالیات ویژه مصرف‌کننده (Special Consumption Tax) در ترکیه را بر اساس حجم استاندارد باک سوخت خودرو بپردازند.⁷ این افزایش تعرفه منجر به تحمیل هزینه‌های عملیاتی بالایی شده است، به طوری که گزارش‌ها نشان می‌دهند که این مالیات جدید تا ۷۰ میلیون تومان هزینه اضافی بر هر سفر به ترکیه تحمیل کرده و باعث سرگردانی و تأخیر در عبور هزاران کامیون شده است.⁹

این چالش تعرفه‌ای، رقابت‌پذیری کریدور ترکیه برای ایران را به‌طور جدی تهدید می‌کند و دستیابی به هدف بلندمدت دو کشور برای افزایش حجم مبادلات تجاری به ۳۰ میلیارد دلار را با مانع مواجه می‌سازد.⁷ موفقیت تجارت در این مسیر، نیازمند مذاکرات سطح عالی و احترام به موافقتنامه‌های دوجانبه است. لازم به ذکر است که بر اساس اعلام رسمی، این لغو معافیت مالیات سوخت برای اتوبوس‌های مسافربری ایرانی همچنان اعمال نشده و معافیت آن‌ها پابرجا است.⁷

عوارض متقابل بر ناوگان ترکیه‌ای و قوانین جدید بارگیری ترانزیت

در واکنش به سیاست‌های هزینه‌بر ترکیه، سازمان راهداری و حمل و نقل جاده‌ای ایران نیز خواستار اعمال رفتار متقابل با ناوگان ترکیه‌ای شد. این عمل متقابل شامل وضع عوارض بر عملیات حمل و نقل بار به مقصد کشور ثالث است.

بر اساس بخشنامه ابلاغی در آبان ماه ۱۴۰۲، مقرر شد از ناوگان ترکیه‌ای که بدون اخذ مجوزهای لازم از دفتر ترانزیت و حمل و نقل بین‌المللی اقدام به بارگیری کالا از قلمرو ایران به مقصد کشور ثالث می‌نمایند، مبلغ ۳۰۰۰ یورو به عنوان عوارض متقابل اخذ شود و به حساب خزانه واریز گردد.¹⁰

این مطالبه ۳۰۰۰ یورویی نشان‌دهنده یک اقدام کنترلی و حمایتی از بازار ترانزیت داخلی است. علاوه بر پاسخ به افزایش هزینه‌های تحمیلی توسط ترکیه، این قانون با هدف کنترل فعالیت ناوگان خارجی در قلمرو ایران و جلوگیری از عملیات غیرمجاز بارگیری به مقاصد ثالث (مانند کشورهای آسیای میانه) وضع شده است. این روند نشان می‌دهد که جنگ تعرفه‌ای از صرفاً بحث سوخت فراتر رفته و به حوزه کنترل بازار ترانزیت و لزوم نظارت دقیق بر مجوزهای حمل و نقل بین‌المللی گسترش یافته است.

فرآیند تشریفات گمرکی در مرزهای بازرگان و رازی

مرزهای زمینی بازرگان و رازی (خوی) اصلی‌ترین گذرگاه‌های تجاری ایران و ترکیه هستند.¹¹ گمرک بازرگان، به ویژه به دلیل موقعیت استراتژیک آن در مسیر ترانزیت به اروپا، اهمیت بسزایی دارد و فعالیت آن در رویه کارنه تیر به صورت شبانه‌روزی و ۲۴ ساعته انجام می‌شود.⁶

فرآیند ترخیص کالا در گمرکات ترکیه شامل چندین مرحله است که تجار باید با دقت آن را دنبال کنند. این مراحل شامل ارائه اسناد و مدارک ضروری (مانند فاکتور، بارنامه، لیست عدل‌بندی و سایر مجوزهای لازم)، ارزیابی کالا توسط مأموران گمرک ترکیه (برای تعیین ارزش و مطابقت با مقررات)، پرداخت عوارض گمرکی (در صورت لزوم) و در نهایت صدور مجوز ترخیص کالا است.¹³ رعایت مستمر آخرین مقررات گمرکی ترکیه برای جلوگیری از تأخیرها و مشکلات احتمالی در مرز، حیاتی است.¹³

بررسی تخصصی: آخرین قوانین و تعرفه‌های واردات کالا به عراق

عراق به دلیل همجواری و نیازهای فراوان بازار خود، مقصدی کلیدی برای صادرات کالاهای ایرانی است. با این حال، دولت مرکزی عراق در راستای حمایت از صنایع داخلی، تغییرات مهمی را در تعرفه‌های گمرکی اعمال کرده است که نیازمند توجه ویژه صادرکنندگان است.

ساختار مرزها و اهمیت ترخیص‌کاران محلی

ایران و عراق مرزهای زمینی فعال متعددی دارند که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به مرز پرویزخان و مهران اشاره کرد. گمرک پرویزخان با صادراتی در حدود ۴۸ درصد از کل صادرات ایران به عراق، پس از بندرعباس در صدر گمرکات صادراتی قرار دارد.¹⁴ مرز مهران نیز به عنوان یکی از فعال‌ترین مرزهای رسمی، به صورت ۲۴ ساعته خدمات ترخیص کالا را ارائه می‌دهد.¹⁵

با توجه به پیچیدگی و بوروکراسی‌های احتمالی در فرآیندهای گمرکی عراق، همکاری با ترخیص‌کاران ماهر و با تجربه در مرزها (مانند مرز مهران یا پرویزخان) برای کسب و کارها حیاتی است.¹⁶ این متخصصان با درک دقیق مقررات محلی و توانایی رسیدگی به تعرفه‌ها و عوارض، به کسب و کارها کمک می‌کنند تا فرآیند ترخیص بار را به درستی و بدون مشکلات احتمالی پیش ببرند.¹⁵ فرآیند ترخیص در گمرکات عراق شامل تأیید مدارک، پرداخت مالیات و عوارض، و سپس ترخیص و تحویل بار به خریدار عراقی است.¹⁵

دستورالعمل‌های جدید تعرفه‌ای دولت مرکزی عراق (حمایت از تولید داخلی)

دولت مرکزی عراق یک استراتژی شفاف را برای حمایت از تولیدات داخلی در پیش گرفته و این امر را با اعمال تعرفه‌های حمایتی هدفمند نشان داده است. سفارت جمهوری عراق در تهران طی اطلاعیه‌ای رسمی، ابلاغ دستورالعمل جدید دولت این کشور مبنی بر اعمال عوارض گمرکی معادل ۳۰ درصد روی برخی محصولات وارداتی را اعلام کرد.¹⁷

این تعرفه حمایتی به‌طور خاص بر قوطی‌های آلومینیومی برای نوشیدنی‌های گازی، آبمیوه‌ها و نوشیدنی‌های انرژی‌زا اعمال شده است.¹⁸ این محصولات تحت کد تعرفه ۷۶۱۲۹۰۱۰ قرار می‌گیرند و عوارض جدید از تمامی مبادی وارداتی به عراق و از همه کشورها اعمال شده است.²⁰ نکته مهم اینجاست که این عوارض گمرکی به مدت چهار سال و بدون کاهش برقرار خواهد بود.²⁰

اعمال تعرفه ۳۰ درصدی بر این کد تعرفه مشخص، یک سیگنال واضح و غیرقابل بازگشت از سوی دولت عراق برای حمایت از صنایع بسته‌بندی و نوشیدنی‌های داخلی است. این اقدام عملاً صادرات این دسته از کالاهای نهایی را برای تولیدکنندگان خارجی، از جمله ایرانی، غیراقتصادی می‌کند. تحلیل این تحولات نشان می‌دهد که صادرکنندگان باید استراتژی خود را بازنگری کرده و به جای کالای نهایی مشمول تعرفه، به فکر صادرات مواد اولیه یا بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری برای تولید در داخل عراق باشند تا از هزینه‌های گمرکی بالا اجتناب ورزند.

علاوه بر این تعرفه حمایتی، تعرفه‌های عمومی دیگری نیز برای فصول مختلف کالا در عراق وجود دارد. برای مثال، فصول مرتبط با واردات سرب، روی، و قلع و مصنوعات آن‌ها مشمول تعرفه ۱۰ درصدی هستند.²¹

ملاحظات گمرکی در صادرات از مسیر اقلیم کردستان به عراق مرکزی

یکی از ملاحظات مهم در صادرات زمینی به عراق، انتخاب مسیر ورود است. بسیاری از بازرگانان ایرانی ترجیح می‌دهند از طریق مرزهای اقلیم کردستان (مانند باشماق) اقدام به ورود کالا کنند، زیرا دولت اقلیم کردستان عراق تسهیلات تعرفه‌ای بیشتری ارائه می‌دهد و در مقایسه با دولت مرکزی، سختگیری کمتری در رعایت استانداردها اعمال می‌کند.²²

اما این مزیت اولیه یک چالش مهم در ادامه مسیر به همراه دارد: کامیون‌های حامل بارهای ایرانی که از اقلیم کردستان به بخش مرکزی عراق (مناطق تحت کنترل بغداد) ترانزیت می‌شوند، ملزم به پرداخت عوارض دوباره هستند.²² این پرداخت مضاعف به این دلیل است که گمرکات اقلیم و دولت مرکزی بر اساس قوانین خود عمل می‌کنند. با وجود این عوارض مجدد، همچنان بسیاری از بازرگانان این مسیر را ترجیح می‌دهند، زیرا سهولت و سرعت فرآیند در اقلیم کردستان ریسک تأخیرهای عملیاتی را به میزان قابل توجهی کاهش می‌دهد و در نهایت، مسیر را به نفع بازرگانان تمام می‌کند.²²

تحلیل ساختار هزینه‌های عملیاتی و مدیریت ریسک لجستیکی

علاوه بر تعرفه‌های گمرکی، هزینه‌های عملیاتی لجستیک، به ویژه نرخ کرایه حمل و حق توقف ناوگان، نقش تعیین‌کننده‌ای در هزینه‌نهایی کالا دارند.

قوانین و نرخ حق توقف (Demurrage) ناوگان در مقصد و مرزها

حق توقف (Demurrage) به هزینه‌ای اطلاق می‌شود که ناوگان حمل و نقل بین‌المللی کالا در صورت توقف بیش از حد مجاز در مرزها، گمرکات، یا مراکز تخلیه و بارگیری، باید پرداخت کنند. این نرخ‌ها با هدف شفاف‌سازی فرآیندهای مالی و جلوگیری از توقف‌های بی‌رویه ناوگان تعیین شده‌اند.²³

بر اساس مصوبات شورای عالی هماهنگی ترابری کشور، زمان مجاز معافیت برای انجام تشریفات گمرکی، تخلیه و بارگیری، دو روز کاری است.²³ پس از کسر این دو روز، نرخ‌های زیر به صورت روزانه اعمال می‌شوند:

1. کشورهای خاورمیانه: نرخ حق توقف برای کامیون‌های ایرانی و خارجی در کشورهای ترکیه، عراق، سوریه، لبنان و اردن روزانه مبلغ ۱۷۵ دلار محاسبه می‌شود.²³
2. کشورهای اروپایی: این نرخ برای کشورهای اروپایی روزانه ۱۷۵ یورو تعیین شده است.²³

این نرخ ۱۷۵ دلار در روز، یک هزینه قابل توجه عملیاتی است که مستقیماً بر عهده صاحب کالا یا شرکت حمل و نقل است و هرگونه کندی در فرآیندهای اداری، عدم هماهنگی در مرزها، یا مشکلات زیرساختی را به سرعت تبدیل به زیان مالی می‌کند.²⁵ مدیریت لجستیک باید با برنامه‌ریزی دقیق زمان‌بندی و ارائه به موقع مدارک، از تحمیل این هزینه‌های مازاد جلوگیری کند.

عوامل تعیین‌کننده نرخ کرایه حمل و ریسک نوسانات ارزی

نرخ کرایه حمل زمینی (Freight Rate) تحت تأثیر مجموعه‌ای از متغیرها قرار دارد که تجار باید آن‌ها را در محاسبات خود لحاظ کنند. این عوامل شامل نوع بار (حجم و وزن)، نوع وسیله نقلیه (مانند کامیون چادری یا یخچالدار)، مسافت دقیق مقصد نهایی، شرایط آب و هوایی، و هزینه بیمه کالا بر اساس ارزش آن است.²⁶

یکی از بزرگ‌ترین چالش‌های تعیین قیمت حمل و نقل بین‌المللی، تأثیر مستقیم و شدید نوسانات نرخ ارز است. از آنجا که عمده فعالیت‌ها و هزینه‌های عملیاتی شرکت‌های حمل و نقل بین‌المللی (مانند عوارض جاده‌ای، سوخت در خارج از کشور، و دستمزد بین‌المللی) به ارزهای خارجی انجام می‌شود، هرگونه افزایش نرخ ارز، امکان رقابت با رقبای خارجی (مانند شرکت‌های ترکیه‌ای) را تضعیف می‌کند.²⁷

عدم ثبات نرخ ارز مانع از اعلام نرخ‌های ثابت و بلندمدت به مشتریان خارجی می‌شود و این بی‌ثباتی در اعلام هزینه حمل، منجر به از دست رفتن سهم بازار ترانزیت ایران و واگذاری آن به رقبای خارجی می‌شود.²⁷ به منظور حفظ جایگاه ایران به عنوان یک شاهراه ترانزیتی، مدیریت نوسانات ارزی و تلاش برای تثبیت قیمت ارز یا جایگزینی دلار با ارزهای محلی (مانند استفاده از روبل/ریال در کریدور شمال-جنوب) می‌تواند یک راهکار استراتژیک برای ارتقای صنعت حمل و نقل باشد.²⁷

نتیجه‌گیری: لزوم برنامه‌ریزی استراتژیک در مواجهه با چالش‌های تعرفه‌ای

تحلیل مقررات حمل و نقل زمینی به عراق و ترکیه نشان می‌دهد که محیط تجاری در این مسیرها به‌طور فزاینده‌ای پیچیده و پرهزینه شده است. این تغییرات اساسی در دو قطب اصلی قابل تفکیک است: در مسیر ترکیه، بحران لغو معافیت مالیات سوخت و اعمال تعرفه ۱۵۵ درصدی بر باک استاندارد کامیون‌های ایرانی، هزینه‌های عملیاتی را به‌طور چشمگیری افزایش داده و رقابت‌پذیری ترانزیت به اروپا را با دشواری مواجه ساخته است. در مقابل، دولت عراق با اعمال تعرفه حمایتی ۳۰ درصدی بر محصولات خاص (نظیر قوطی‌های آلومینیومی با کد تعرفه ۷۶۱۲۹۰۱۰) و اجرای آن به مدت چهار سال، یک سیاست روشن حمایتی را در پیش گرفته است.

برای مدیران لجستیک و بازرگانان، موفقیت در این فضای متغیر وابسته به درک دقیق دو عامل است: اول، استفاده بهینه از ابزارهای بین‌المللی مانند کارنه تیر برای تسریع تشریفات گمرکی در مرزهای ۲۴ ساعته (مانند بازرگان و مهران). دوم، مدیریت زمان‌بندی دقیق برای جلوگیری از تحمیل هزینه حق توقف روزانه ۱۷۵ دلاری/یورویی در مرزها. در نهایت، در فضای پرتنش کنونی، موفقیت تجاری نه تنها به کیفیت کالا، بلکه به درک عمیق از تحولات مقرراتی و توانایی مدیریت ریسک‌های لجستیکی و ارزی در سطح کارشناسی وابسته است.

منابع

1. همه آن‌چه باید از ترانزیت کالا به عراق بدانید | روشاراه جهان, accessed on November 18, 2025, https://rosharah.com/blog/transit-of-goods-to-iraq/
2. کارنه تیر چیست؟ راهنمای کامل برای ترانزیت بین‌المللی کالا, accessed on November 18, 2025, https://sepahanhamrah.com/%DA%A9%D9%86%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B3%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/
3. کارنه تیر چیست – شرکت هویار ترابر, accessed on November 18, 2025, https://crm-huyartarabar.com/article/karnet_tir
4. کارنه تیر چیست و چه تفاوت‌هایی با cmr دارد؟ – ترابرنت, accessed on November 18, 2025, https://taraabar.net/blog/21388-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%86%D9%87-%D8%AA%DB%8C%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA/
5. کارنه تیر را چگونه پر کنید – IRU, accessed on November 18, 2025, https://www.iru.org/sites/default/files/2023-06/How_to_fill_in_a_TIR_Carnet_FA.pdf
6. بخشنامه: فعالیت 24 ساعته ترانزیت کالا از گمرک بازرگان – شرکت کاسپین حمل آسیا, accessed on November 18, 2025, https://cta-co.com/fa/%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1/%D9%81%D8%B9%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%AA-24-%D8%B3%D8%A7%D8%B9%D8%AA%D9%87-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86
7. لغو معافیت مالیاتی کامیون‌های ایرانی توسط ترکیه – دیار آفتاب, accessed on November 18, 2025, https://diyareaftab.ir/story/%D9%84%D8%BA%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87
8. معافیت مالیاتی سوخت برای کامیون‌های ایرانی هنگام ورود به ترکیه لغو شد – اعتماد آنلاین, accessed on November 18, 2025, https://www.etemadonline.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-22/692316-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87
9. چالش ترکیه با کامیون‌داران ایرانی بر سر چیست؟ – خبرآنلاین, accessed on November 18, 2025, https://www.khabaronline.ir/news/2007770/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%B1-%D8%B3%D8%B1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA
10. رفتار متقابل ایران با کامیون های ترکیه/ دریافت 3000 یورو از هر کامیون – تین نیوز, accessed on November 18, 2025, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C-130/264800-%D8%B1%D9%81%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%A8%D9%84-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%DB%8C%D9%88%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D9%87%D8%B1-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86
11. بازگشایی مرز زمینی ترکیه به ایران؛ شرایط و قوانین | مجله علی بابا, accessed on November 18, 2025, https://www.alibaba.ir/mag/news/turkish-land-border-with-iran/
12. شرایط تردد از مرز سرو، مرز بازرگان و مرز رازی ترکیه (آپدیت جدید) – موسسه مهاجرتی GO2TR, accessed on November 18, 2025, https://go2tr.com/mag/land-trip-to-turkiye
13. راهنمای کامل ارسال بار به ترکیه از راه جاده: سریع و مطمئن – ستاره جهان رو آریا, accessed on November 18, 2025, https://setarejahanro.com/shipping-to-turkey/
14. مراحل و مدارک مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک پرویزخان | اپلیکیشن زینگ | باربری آنلاین, accessed on November 18, 2025, https://www.zingapp.ir/content/?id=4293
15. ترخیص کالا از گمرک مرز مهران, accessed on November 18, 2025, https://jeyzan.com/customs-clearance-of-mehran-border/
16. ترخیص کار مرز پرویزخان چه مدارکی برای ترخیص کالا نیاز دارد؟ – سلطان یاقوت, accessed on November 18, 2025, https://clearance-iran.com/parviz-khan-border-clearance/
17. افزایش عوارض گمرکی عراق روی برخی محصولات وارداتی, accessed on November 18, 2025, https://news.tccim.ir/story?nid=78390
18. افزایش عوارض گمرکی عراق روی برخی محصولات وارداتی – عصر اقتصاد, accessed on November 18, 2025, https://asre-eghtesad.com/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84/
19. افزایش عوارض گمرکی عراق روی برخی محصولات وارداتی – ایسنا, accessed on November 18, 2025, https://www.isna.ir/news/1403071007858/%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C
20. افزایش عوارض گمرکی عراق روی برخی محصولات وارداتی, accessed on November 18, 2025, https://ir-iqcc.com/?p=19556
21. جدول تعرفه های گمرکی واردات کالا به عراق, accessed on November 18, 2025, https://ir-iqcc.com/?p=3268
22. پرداخت عوارض دوباره حمل بار از مسیر اقلیم به بخش مرکزی عراق – تین نیوز, accessed on November 18, 2025, https://www.tinn.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA-18/284844-%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AF%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A7%D9%82%D9%84%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82
23. هزینه حق توقف کامیون‌های ترانزیتی در مرزها و گمرکات مشخص شد – پایه یک, accessed on November 18, 2025, https://paye1.org/blog/news/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%AD%D9%82-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B2%DB%8C%D8%AA%DB%8C-%D8%AF%D8%B1/
24. تعرفه حق توقف کامیون‌های ایرانی و خارجی برای تخلیه و بارگیری, accessed on November 18, 2025, https://ir-iqcc.com/?p=3947
25. اعلام بار ترانزیت عراق – شرکت نیکان ترخیص سازگار, accessed on November 18, 2025, https://ntsteam.com/iraq-transit-cargo-declaration/
26. کرایه تزانزیت به ترکیه – حمل و نقل بین المللی اجاقی, accessed on November 18, 2025, https://ojaghitrade.com/transit-fare-to-turkiye/
27. نوسان نرخ ارز، تهدیدی برای خروج ایران از چرخه حمل و نقل, accessed on November 18, 2025, https://itcai.ir/%D9%86%D9%88%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%8C-%D8%AA%D9%87%D8%AF%DB%8C%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D9%88%D8%AC-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7/