عوارض صادرات شمش فولاد سال ۱۴۰۴

عوارض صادرات شمش فولاد سال ۱۴۰۴: نرخ قطعی، بخشنامه‌های کلیدی و موانع پنهان بازرگانی

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۱ آبان ۱۴۰۴

مقدمه: تلاقی چالش‌ها در مسیر صادرات فولاد میانی

صادرات شمش فولادی (شامل بیلت، بلوم و اسلب) نقشی محوری در تأمین ارز مورد نیاز اقتصاد ملی و حفظ چرخه تولید بزرگترین صنایع کشور ایفا می‌کند. این محصولات که در رده «فولاد میانی» قرار می‌گیرند، حلقه واسط بین تولیدکنندگان آهن اسفنجی و نوردکاران محصولات نهایی هستند. در شرایطی که کشور نیازمند سرمایه‌گذاری‌های کلان (حدود ۱۳.۴ میلیارد یورویی) برای تکمیل زنجیره فولاد و رسیدن به هدف تولید ۵۵ میلیون تنی در افق ۱۴۰۴ است 1، ثبات قوانین تجارت خارجی حیاتی به شمار می‌آید.

با این حال، محیط کسب‌وکار در سال‌های اخیر، تحت‌الشعاع تصمیمات مکرر و بخشنامه‌های خلق‌الساعه دولتی قرار گرفته که به گفته فعالان، «رمق صادرات و صادرکننده و تولیدکنندگان را گرفته است».3 وضع عوارض صادراتی بر شمش فولادی، به بهانه جلوگیری از خام‌فروشی و تضمین نیاز داخلی، یکی از پرحاشیه‌ترین این سیاست‌ها بوده است. این گزارش تخصصی، نرخ دقیق و قطعی عوارض شمش فولادی در سال ۱۴۰۴ را بر اساس آخرین اصلاحیه‌های هیئت دولت و بخشنامه‌های گمرک مشخص کرده و همچنین موانع پنهان غیرتعرفه‌ای را که تأثیر آن‌ها بر سودآوری صادرات بسیار فراتر از نرخ عوارض اسمی تعیین شده است، تحلیل می‌کند.

عوارض صادرات شمش فولاد سال ۱۴۰۴
Achtstrang-Knueppelgiessanlage

نرخ قطعی و مبانی قانونی عوارض صادرات شمش فولاد سال ۱۴۰۴

تعیین نرخ عوارض صادراتی شمش فولادی، نتیجه فراز و فرودهای قانونی و فشارهای سنگین بخش خصوصی در سال‌های گذشته بوده است. این نرخ مستقیماً از دل تغییرات آیین‌نامه اجرایی بند (ز) تبصره (۶) قانون بودجه کل کشور استخراج می‌شود.

مستند قانونی وضع عوارض (بند ز تبصره ۶)

بر اساس احکام قانون بودجه سنواتی، دولت اختیار دارد فهرستی از مواد خام و نیمه‌خام معدنی، صنعتی، نفتی و پتروشیمی را تعیین کرده و عوارض صادراتی متناسب برای آن‌ها وضع کند.4 این صلاحیت که بر عهده هیئت دولت قرار دارد، به دولت این امکان را می‌دهد تا سیاست‌های تنظیم بازار را با استفاده از اهرم تعرفه‌ای اعمال کند. وزارت امور اقتصادی و دارایی جزئیات عوارض گمرکی انواع کالا را بر اساس احکام قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور منتشر و ابلاغ کرده است.6

نوسان نرخ و نرخ قطعی شمش فولادی: ۱ درصد ارزش صادراتی

موضوع نرخ عوارض شمش فولادی با کدهای تعرفه گروه ۷۲۰۶، به ویژه کد ۷۲۰۶۱۰۰۰ (که شامل شمش، بیلت، بلوم و اسلب می‌شود)، طی سال ۱۴۰۲ دچار نوسانات جدی شد.7

نرخ اولیه و اعتراضات گسترده

در مصوبه اولیه هیئت وزیران که در تاریخ ۲۱ تیر ۱۴۰۲ ابلاغ شد، نرخ عوارض صادراتی شمش و اسلب فولادی ۲ درصد ارزش صادراتی تعیین گردید.9 این نرخ، اعتراض شدید تولیدکنندگان بزرگ فولاد کشور را در پی داشت. مدیران عامل شرکت‌های بزرگ فولادی که بیش از ۵۵ درصد شمش کشور را تولید می‌کنند، این مصوبه را اقدامی ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی دانسته و خواستار توقف اجرای آن شدند.13 انجمن تولیدکنندگان فولاد تأکید داشت که شمش و اسلب به دلیل طی کردن بیش از پنج مرحله فرآوری پس از استخراج سنگ آهن، اساساً کالای نیمه‌خام محسوب نمی‌شوند.15

اصلاحیه حیاتی و نرخ نهایی ۱۴۰۴

به دنبال رایزنی‌ها و انتقادات گسترده، هیئت دولت در جلسات پایانی سال ۱۴۰۲ (از جمله جلسه ۱۵ بهمن ۱۴۰۲ و ابلاغ در ۹ اسفند ۱۴۰۲) اصلاحیه‌ای را تصویب و ابلاغ کرد که نرخ عوارض زنجیره فولاد را تعدیل نمود.4

  • نرخ قطعی شمش: در این اصلاحیه، نرخ عوارض صادراتی بیلت، بلوم و اسلب فولادی با ۱ واحد درصد کاهش نسبت به مصوبه قبلی، به نرخ نهایی و قطعی ۱ درصد ارزش صادراتی رسید.4 این نرخ ۱ درصدی، کمترین نرخ عوارض در زنجیره فولاد میانی و خام بوده و مبنای عمل گمرکات جمهوری اسلامی ایران برای صادرات شمش در سال ۱۴۰۴ است.
  • حذف عطف به ماسبق شدن: نکته مهمی که امنیت حقوقی صادرکنندگان را بهبود بخشید، حذف اجرای قانون به صورت عطف به ماسبق (از ابتدای سال) در مصوبه جدید بود.10 این امر به کاهش ریسک معاملات انجام شده در ماه‌های ابتدایی سال کمک کرد، زیرا بخشنامه‌های خلق‌الساعه و عطف به ماسبق از عوامل اصلی سلب «رمق صادرات» بوده‌اند.3

این کاهش یک واحد درصدی و تثبیت نرخ در ۱ درصد، یک مصالحه تاکتیکی از سوی سیاست‌گذار محسوب می‌شود. در حالی که نرخ عوارض مواد خام اولیه زنجیره (مانند کنسانتره و گندله) به شدت کاهش یافت (تا ۱۵ و ۱۸ واحد درصد) 16، نرخ شمش تنها به ۱ درصد رسید. این امر نشان می‌دهد که دولت با کاهش قابل توجه نرخ مواد اولیه، به دغدغه جلوگیری از خام‌فروشی در مراحل اولیه پاسخ می‌دهد، اما با حفظ یک نرخ هرچند ناچیز (۱ درصد) برای شمش، همچنان اهرم قانونی کنترل صادرات را حفظ می‌کند. این نرخ ۱ درصدی در واقع بیشتر یک اهرم نظارتی برای اطمینان از رعایت سایر مقررات (نظیر عرضه در بورس کالا) است تا یک ابزار درآمدزایی جدی.

مکانیسم و معیار محاسبه عوارض صادراتی و نقش بورس کالا

برای صادرکنندگان شمش فولادی، درک نحوه محاسبه عوارض و الزامات بازار داخلی که پیش‌شرط صدور مجوز صادرات است، اهمیتی حیاتی دارد.

مبنای ارزش‌گذاری و محاسبات گمرکی

عوارض صادراتی که گمرک جمهوری اسلامی ایران موظف به اخذ آن است، بر اساس درصدی از ارزش صادراتی کالا محاسبه می‌شود.

  • معیار ارزش‌گذاری: مبنای محاسبه عوارض معمولاً بر اساس ارزش فوب (FOB) کالای صادراتی انجام می‌گیرد.18 در بخشنامه‌های مربوط به ساماندهی صادرات شمش فولادی، موضوع ارزش‌گذاری کالای صادراتی و رفع تعهد ارزی همواره مطرح بوده است.20
  • تأثیر بورس کالا: قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس کالا نیز بر اساس نرخ‌های جهانی، از جمله قیمت فوب خلیج فارس، تعیین می‌شود.22 در حالی که قیمت پایه صادراتی شمش به طور مستقیم از قیمت‌های کشف‌شده در بورس کالا تعیین نمی‌شود، نوسانات شدید قیمت‌های جهانی (که اکنون به دلیل رقابت شدید CIS با افت مواجه است 23) به شکل غیرمستقیم، ارزش پایه صادراتی و در نتیجه مبلغ عوارض ۱ درصدی را متأثر می‌سازد.

چالش عرضه اجباری در بورس کالا (پیش‌شرط صادرات)

بزرگترین محدودیت غیرتعرفه‌ای برای صادرکنندگان شمش، الزام به تأمین کامل نیاز داخلی از طریق عرضه در بورس کالا است. این موضوع ارتباط مستقیمی با عوارض ۱ درصدی ندارد، اما شرط لازم برای تحقق صادرات است:

  • الزام عرضه کامل: تولیدکنندگان شمش فولادی موظف هستند ابتدا تمامی تولید خود را در بورس کالا عرضه کنند.3
  • مجوز صادرات مازاد: تنها در صورتی که پس از عرضه کامل، محصول در بازار داخلی متقاضی نداشته باشد و مقدار خریداری نشده باقی بماند، تولیدکننده اجازه صادرات مازاد را پیدا می‌کند.3
  • پیامدهای بازرگانی: این الزام، برنامه‌ریزی بلندمدت صادراتی را مختل می‌کند. صادرکننده باید بازاریابی کند و قراردادهای بین‌المللی ببندد، اما در نهایت باید منتظر بماند تا بازار داخلی عدم نیاز خود را تأیید کند.3 این عدم قطعیت و بروکراسی، توان رقابتی ایران در بازارهای جهانی را تضعیف کرده و فرصت‌های صادراتی (مانند آنچه در زمان درگیری‌های روسیه و اوکراین پیش آمد) را از دست می‌دهد.13

فراتر از تعرفه: موانع غیرتعرفه‌ای و سیاست‌های بازدارنده صادرات در ۱۴۰۴

برای فعالان حوزه بازرگانی خارجی، نرخ عوارض اسمی ۱ درصدی شمش فولادی کمترین دغدغه در سال ۱۴۰۴ است. چالش‌های واقعی صادرات شمش در مقررات غیرتعرفه‌ای، به‌ویژه در حوزه ارزی و انرژی، نهفته است.

سد بزرگ تعهد ارزی: مالیات پنهان صادرات

تعیین‌کننده‌ترین مانع بر سر راه صادرکنندگان شمش در سال ۱۴۰۴، الزام به بازگشت ۱۰۰ درصدی ارز حاصل از صادرات به سامانه نیما است.24

  • الزام قیمت‌گذاری مدیریتی: صادرکننده مجبور است ارز خود را به قیمتی عرضه کند که توسط بانک مرکزی مدیریت می‌شود. نرخ نیما به طور معمول فاصله قابل توجهی با نرخ آزاد بازار دارد.3
  • تأثیر اقتصادی این سیاست: این اختلاف نرخ ارز بین بازار آزاد و بازار نیما، عملاً به مثابه یک مالیات پنهان سنگین بر صادرات عمل می‌کند.24 در حالی که نرخ عوارض اسمی ۱ درصد است، هزینه ناشی از فروش اجباری ارز با نرخ پایین‌تر، سودی معادل ۳۰ تا ۴۰ درصد قیمت فوب را از دست می‌دهد. این سیاست ارزی است که «زنگ خطر صادرات فولاد را به صدا درآورده است» و کاهش شدید صادرات در ماه‌های ابتدایی سال ۱۴۰۳ را در پی داشته است.24 این محدودیت‌ها، درآمد ارزی صادرکنندگان را کاهش داده و منابع لازم برای طرح‌های توسعه‌ای و افزایش تولید را از بین می‌برند.24
  • ریسک‌های حقوقی و تنبیهات: عدم اجرای تعهدات ارزی صادرکنندگان را با انبوهی از تنبیهات تا سرحد پایان حیات اقتصادی مواجه می‌کند. این تنبیهات شامل محدودیت در ارائه خدمات بانکی، تعلیق کارت بازرگانی، عدم تخصیص ارز، عدم استرداد حقوق و عوارض گمرکی و جرایم نقدی است.3 این مجازات‌ها، ریسک سیاسی و حقوقی صادرات را به سطحی بالاتر از ریسک اقتصادی (۱% عوارض) می‌رساند.

بی‌ثباتی ساختاری و عدم تأمین انرژی (I3)

صنعت فولاد ایران همواره با تناقض‌های سیاستی روبه‌رو بوده است. از یک سو، اهداف کلانی نظیر تولید ۵۵ میلیون تن فولاد در افق ۱۴۰۴ تعیین شده که نیاز به سرمایه‌گذاری‌های سنگین دارد.1 از سوی دیگر، بزرگترین مانع عملیاتی در مسیر تولید و صادرات، مسئله تأمین انرژی پایدار (گاز و برق) است.

  • اثر بی‌ثباتی انرژی: قطع مکرر برق و گاز برای صنایع فولادی، تولید را به شدت کاهش داده و مانع اصلی رسیدن به اهداف تولید است.10 این شرایط باعث شده که صنعت فولاد قربانی بی‌ثباتی در تأمین انرژی شود.10
  • اولویت‌های اشتباه: هنگامی که دولت به جای تمرکز بر حل ریشه اصلی مشکل (تأمین زیرساخت پایدار) اقدام به وضع عوارض ۱ درصدی می‌کند، نشان می‌دهد که سیاست‌گذار، کنترل توزیع کوتاه‌مدت را بر تقویت تولید بلندمدت اولویت داده است. این نوع تصمیم‌گیری‌ها، فضای «ناامنی در محیط کسب‌وکار فولاد» را تشدید می‌کند.15

چشم‌انداز و توصیه‌های راهبردی برای صادرکنندگان شمش در ۱۴۰۴

صادرات شمش فولادی در سال ۱۴۰۴ تحت تأثیر ترکیبی از یک نرخ عوارض اسمی پایین (۱%) و یک نظام مدیریتی سنگین (ارز و بورس کالا) قرار دارد. بقای سودآور در این بازار نیازمند درک عمیق از ریسک‌های ساختاری است.

اولویت‌بندی در مدیریت ریسک

اگرچه نرخ عوارض صادرا شمش فولاد شمش سال ۱۴۰۴ تنها ۱ درصد تعیین شده است، اما تحلیلگران تاکید دارند که این رقم، کمترین هزینه را در سبد هزینه‌ای صادراتی دارد. تمرکز اصلی فعالان بازرگانی باید بر مدیریت ریسک‌های پنهان باشد:

  1. مدیریت تعهدات ارزی: با توجه به فاصله نرخ نیما با بازار آزاد و تشدید نظارت‌ها و تنبیهات گمرک و بانک مرکزی 3، مدیریت دقیق ریسک‌های ناشی از تسعیر ارز و برنامه‌ریزی برای هزینه‌های جانبی ناشی از این سیاست، اولویت اصلی است.
  2. حفاظت از جریان تولید: از آنجایی که تأمین برق و گاز پایدار برای صنایع فولادی در طول سال ۱۴۰۴ همچنان چالش‌برانگیز خواهد بود 10، انعقاد قراردادهای مطمئن و بلندمدت صادراتی باید با در نظر گرفتن ریسک بالای عدم‌تولید و تأخیر در تحویل صورت پذیرد. برنامه‌ریزی لجستیکی باید انعطاف کافی در برابر اختلالات تولید داخلی را داشته باشد.

لزوم ثبات در سیاست‌گذاری

فعالان بازرگانی خارجی و تولیدکنندگان فولاد به درستی خواستار تشکیل «شورای سیاست‌گذاری آهن و فولاد» برای صیانت از این زنجیره در برابر تصمیمات خلق‌الساعه هستند.10 عدم تغییر ناگهانی قوانین (مانند حذف عطف به ماسبق شدن عوارض) یک گام مثبت در جهت ایجاد ثبات حقوقی است؛ با این حال، تا زمانی که سیاست‌های کلان ارزی و انرژی دچار تحول بنیادی نشوند، صادرات فولاد ایران همچنان «با اعمال شاقه» همراه خواهد بود و فرصت‌های حضور فعال در بازارهای جهانی را از دست خواهد داد.3

نتیجه‌گیری

نرخ عوارض صادرات شمش فولادی (بیلت، بلوم و اسلب) در سال ۱۴۰۴ هجری شمسی، بر اساس آخرین اصلاحیه ابلاغی هیئت دولت (اسفند ۱۴۰۲)، ۱ درصد ارزش صادراتی تعیین شده است. این نرخ، نسبت به مصوبه اولیه کاهش یافته و در مقایسه با سایر محصولات زنجیره فولاد، در حداقل ممکن قرار دارد.

با این حال، این نرخ ۱ درصدی صرفاً یک نرخ «اسمی» است و تحلیل‌های تخصصی نشان می‌دهد که چالش‌های اصلی صادرکنندگان شمش در سال ۱۴۰۴، شامل موانع غیرتعرفه‌ای و ساختاری هستند. مهمترین این موانع عبارتند از: الزامات سنگین و پرهزینه تعهد ارزی (فروش ارز با نرخ دستوری نیما) و بی‌ثباتی در تأمین زیرساخت‌های حیاتی تولید (برق و گاز). این موانع غیرتعرفه‌ای، به مراتب بیشتر از عوارض اسمی ۱ درصدی، سودآوری و توان رقابتی صادرکنندگان شمش فولادی ایران را در بازارهای جهانی تضعیف می‌کنند. برای تضمین حیات اقتصادی این بخش و رسیدن به اهداف کلان تولید فولاد، دولت باید به جای اعمال تعرفه‌های نمادین، در سیاست‌های ارزی و تأمین زیرساخت‌های حیاتی بازنگری اساسی نماید.

عوارض صادرات شمش فولاد سال ۱۴۰۴

منابع

  1. سرمایه‌گذاری لازم برای تکمیل زنجیره فولاد در افق ۱۴۰۴ چقدر است؟ – ایرنا, accessed on November 11, 2025, https://www.irna.ir/news/84414548/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D9%82-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  2. سرمایه‌ گذاری لازم برای تکمیل زنجیره فولاد در افق ۱۴۰۴ چقدر است؟ – اقتصاد آنلاین, accessed on November 11, 2025, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/547754/%D8%B3%D8%B1%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87%E2%80%8C-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%DA%A9%D9%85%DB%8C%D9%84-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D9%81%D9%82-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%DA%86%D9%82%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  3. ۶ پیشنهاد برای رفع موانع صادرات محصولات فولادی، برگشت ارز، حجم عرضه و … – ره‌آورد, accessed on November 11, 2025, https://rahavard365.com/news/78421/%DB%B6-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%81%D8%B9-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%86%D8%B9-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D8%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B4%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%8C-%D8%AD%D8%AC%D9%85-%D8%B9%D8%B1%D8%B6%D9%87-%D9%88
  4. جزئیات عوارض صادراتی زنجیره فولاد/ عوارض صادرات کالاهای خام و نیمه‌خام کاهش یافت – ایسنا, accessed on November 11, 2025, https://www.isna.ir/news/1402120905943/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%88
  5. بخشنامه موضوع اصلاح 16 ردیف عوارض صادراتی موضوع بند ز تبصره 6 قانون بودجه سال 1402 کل کشور, accessed on November 11, 2025, https://dotic.ir/news/16007/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-16-%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D9%81-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%B2-%D8%AA%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87-6-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1402-%DA%A9%D9%84-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
  6. عوارض گمرکی سال ۱۴۰۴ اعلام شد + متن کامل – ایلنا, accessed on November 11, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1624008-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84
  7. کد تعرفه (HS Code) 72061000 – شمش – های‌اکسپورت – سایت Hi Export, accessed on November 11, 2025, https://hi-export.ir/tariff/72061000
  8. کد تعرفه گمرکی 72061000 – کارگو 365, accessed on November 11, 2025, https://www.cargo365.ir/fa/hscode/72061000/%D9%80-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%B4%D9%85%D8%B3-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D9%88%D8%B1%D9%82-%DA%AF%D8%B2%DA%A9-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D9%84%D8%A8-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%A2%D9%87%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%84%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%88%D8%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4%DA%AF%D9%88%D8%B4-%D8%A7%D9%87%D9%86-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%84%D8%AA
  9. عوارض صادرات شمش فولادی ۴ برابر شد – فلزات‌پلاس, accessed on November 11, 2025, https://felezatplus.com/subjects/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%DB%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D8%AF/
  10. تصویب نرخ جدید عوارض صادراتی زنجیره فولاد در کمیسیون اقتصادی دولت + جزئیات – چیلان, accessed on November 11, 2025, https://chilanonline.com/2024/02/06/58641/
  11. فوری و مهم/ عوارض صادراتی زنجیره فولاد لازم الاجرا شد – چیلان آنلاین, accessed on November 11, 2025, https://chilanonline.com/2023/11/28/56803/
  12. عوارض صادرات ۲۳۹ محصول تا ۸۰.۵ درصد بیشتر شد/ رشد ۴۰۰ درصدی فولاد!, accessed on November 11, 2025, https://dkhobreh.ir/news-detail?ArticleId=40678
  13. فولادسازان بزرگ خواستار لغو عوارض صادرات فولاد شدند – ایسنا, accessed on November 11, 2025, https://www.isna.ir/news/1401013118773/%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D8%B1-%D9%84%D8%BA%D9%88-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF
  14. نامه شرکت های بزرگ فولادی برای توقف اجرای مصوبه عوارض صادراتی – فولاد 24, accessed on November 11, 2025, https://foolad24.com/post/news/%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C
  15. هشدار انجمن فولاد نسبت به تضعیف صادرات فولاد ایران/ مصوبه عوارض صادراتی توجیه کارشناسی ندارد – چیلان آنلاین, accessed on November 11, 2025, https://chilanonline.com/2023/07/29/52232/
  16. نرخ های جدید عوارض صادراتی زنجیره فولاد + سند (تصویب نامه هیئت وزیران در خصوص کاهش … – چیلان, accessed on November 11, 2025, https://chilanonline.com/2024/02/28/59104/
  17. جزئیات عوارض جدید صادرات زنجیره فولاد, accessed on November 11, 2025, https://www.tahlilbazaar.com/news/275743/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF
  18. عوارض گمرکی صادرات چیست؟ نحوه محاسبه عوارض گمرکی – شرکت نوژن تجارت فرخنده, accessed on November 11, 2025, https://nozhentejarat.com/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA/
  19. معافیت چند کالای فولادی از عوارض صادراتی | فلزات‌نیوز – اخبار فلزات, accessed on November 11, 2025, https://metalsnews.ir/%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%81%DB%8C%D8%AA-%DA%86%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7/
  20. بخشنامه درخصوص ساماندهی صادرات شمش فولادی ۱۴۰۰/۱۱/۰۴ – آیکسپورت, accessed on November 11, 2025, https://ixport.ir/%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-04-11-1400/
  21. بخشنامه در خصوص ساماندهی صادرات شمش فولادی – آیکسپورت, accessed on November 11, 2025, https://ixport.ir/circular-on-organizing-the-export-of-steel-ingots/
  22. محاسبه قیمت آهن آلات در بورس کالا بر اساس قیمت فوب خلیج فارس – مرکزآهن, accessed on November 11, 2025, https://www.markazeahan.com/%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3/
  23. عوارض صادرات شمش فولادی – اسپاد فولاد آسیا, accessed on November 11, 2025, https://spadfoulad.com/blog/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B4%D9%85%D8%B4-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C/
  24. مرگ صادرات فولاد نزدیک است؟ |تحلیل خبر – چارسو اقتصاد, accessed on November 11, 2025, https://charsooeghtesad.ir/%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D9%85%D8%B1%DA%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D9%86%D8%B2%D8%AF%DB%8C%DA%A9-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%9F/