ترخیص موبایل از گمرک سال ۱۴۰۴: راهنمای جامع اظهار کالا، مدارک لازم و مراحل سامانه EPL

فهرست مطالب

مقدمه: دروازه ورود به بازار پرتقاضای تلفن همراه ایران

بازار تلفن همراه در ایران یکی از پویاترین و بزرگترین بازارهای مصرفی منطقه است که سالانه حجم بالایی از تقاضا را به خود اختصاص می‌دهد.1 واردات قانونی و تجاری این کالا، مسیری پر پیچ و خم است که فعالان اقتصادی برای تضمین موفقیت و جلوگیری از توقف محموله‌ها، باید با تمام جزئیات آن آشنا باشند. فرآیند ترخیص تلفن همراه صرفاً یک تشریفات اداری در گمرک نیست؛ بلکه یک زنجیره دیجیتال و نظارتی است که شامل هماهنگی بین چهار سامانه اصلی (سامانه جامع تجارت، سازمان تنظیم مقررات، سامانه EPL گمرک و سامانه همتا) می‌شود.

این گزارش تخصصی، به عنوان نقشه‌راهی به‌روز و گام‌به‌گام، بر مهم‌ترین مراحل فنی و حقوقی ترخیص موبایل از گمرک سال ۱۴۰۴ تمرکز دارد. هدف اصلی، ارائه اطلاعات دقیق در مورد مدارک لازم، نحوه اظهار الکترونیکی کالا در سامانه گمرک (EPL) و مدیریت ریسک‌های کلیدی، به‌ویژه در حوزه ارزش‌گذاری و رجیستری، است تا واردکنندگان بتوانند با شفافیت کامل، محموله‌های خود را به بازار عرضه کنند.

بخش اول: پیش‌نیازهای قانونی و الزامات پیش از اظهار

ترخیص موبایل از گمرک سال ۱۴۰۴

قبل از اینکه کالا به محل گمرک برسد و اظهارنامه در سامانه EPL ثبت شود، واردکننده باید الزامات قانونی و سیستمی اولیه را در سامانه‌های بالادستی تکمیل نماید. این پیش‌نیازها، ستون فقرات واردات قانونی را تشکیل می‌دهند.

۱.۱. ثبت سفارش کالا و تأمین مالی

فرآیند ترخیص کالا از گمرک با ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت ایران (NTSW) آغاز می‌شود.2 برای واردات در رویه تجاری، داشتن کارت بازرگانی معتبر برای واردکننده امری ضروری است.3

تخصیص ارز و اولویت‌بندی کالا: واردات تلفن همراه در بازار ایران اغلب با تخصیص ارز از نوع توافقی یا ارز حاصل از صادرات (ارز اشخاص) انجام می‌شود.4 معمولاً گوشی‌های موبایل در اولویت ثبت سفارش سه قرار می‌گیرند. این تأمین مالی از طریق سامانه نیما انجام شده و واردکنندگان باید درخواست خود را پس از تأیید سفارش در سامانه جامع تجارت، در این سامانه ثبت کنند.5 نوسانات نرخ ارز در سامانه نیما یا بازار آزاد، که تأمین مالی واردات از طریق آن صورت می‌گیرد، به طور مستقیم بر هزینه‌های نهایی و قیمت مصرف‌کننده تأثیرگذار است، و مدیریت این ریسک ارزی برای پایداری قیمت در بازار بسیار حائز اهمیت است.6

شناسه کالا و کد تعرفه: دریافت شناسه کالا و ثبت آن در سامانه NTSW قبل از اقدام به اظهار، الزامی است.7 کد تعرفه گمرکی (HS Code) که برای گوشی‌های تلفن همراه سیم‌کارت‌خور در نظر گرفته شده، عموماً در ردیف ۸۵۱۷۱۲۱۰ قرار می‌گیرد.7

۱.۲. اخذ مجوزهای فنی: سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (CRA)

به دلیل ماهیت تجهیزات مخابراتی تلفن همراه، اخذ گواهی تأیید نمونه (Type Approval) از سازمان تنظیم مقررات و ارتباطات رادیویی (CRA) یک مرحله حیاتی پیش از اظهار کالا است.9

هدف و فرآیند تأیید نمونه: سازمان تنظیم مقررات وظیفه دارد تجهیزات ارتباطی را از نظر فنی بررسی کند تا اطمینان حاصل شود که با استانداردها و مقررات ملی انطباق دارند.11 این بررسی شامل آزمون‌های تخصصی مانند آزمون‌های رادیویی، SAR (میزان جذب امواج توسط بدن)، سازگاری الکترومغناطیسی و ایمنی می‌شود. واردکنندگان موظف هستند قبل از ورود انبوه کالا، نمونه‌ای از دستگاه‌ها را برای انجام این آزمون‌ها به آزمایشگاه‌های مورد تأیید CRA ارسال نمایند.11 درخواست برای این خدمت از طریق سامانه “ثبت سفارش، ترخیص و تأیید نمونه تجهیزات فاوا” آغاز می‌شود.12 لازم به ذکر است که این گواهی دارای اعتبار ۳ ساله بوده و تطابق مشخصات فنی یک نمونه از تجهیزات را با استانداردها اعلام می‌دارد.11

۱.۳. آماده‌سازی مدارک کلیدی برای اظهار

برای تکمیل دوراظهاری واردات در سامانه EPL، واردکننده یا ترخیص‌کار باید نسخه‌های الکترونیکی (اسکن‌شده و استاندارد) از مجموعه کاملی از اسناد را آماده سازد 13:

  • اسناد تجاری: شامل فاکتور تجاری (Invoice)، پروفرما (پیش فاکتور)، لیست بسته‌بندی (Packing List) و گواهی مبدأ.10
  • اسناد حمل: شامل بارنامه (Bill of Lading یا Airway Bill).13
  • اسناد فنی و حقوقی: مجوز ثبت سفارش از سامانه جامع تجارت، گواهی تأیید نمونه CRA، بیمه‌نامه کالا و تعهدات ارزی.10
  • مهم‌ترین سند تخصصی موبایل: فهرست دقیق شماره سریال ۱۵ رقمی هر دستگاه (IMEI). این لیست باید با جزئیات اظهارشده در EPL و در نهایت، سامانه همتا کاملاً منطبق باشد.13 هرگونه اختلاف در این لیست، فرآیند رجیستری و فعال‌سازی نهایی دستگاه‌ها را با مشکل مواجه خواهد کرد.

بخش دوم: مراحل دوراظهاری واردات در سامانه EPL

سامانه گمرک الکترونیک (EPL) به آدرس epl.irica.ir، بستر اصلی برای ثبت اظهارنامه و آغاز تشریفات گمرکی است.15 این مراحل باید با دقت بسیار و به صورت الکترونیکی انجام شود.

۲.۱. ورود به سامانه و فراخوانی داده‌ها

دریافت دسترسی EPL: اولین گام، دریافت نام کاربری (کد ملی شخص حقیقی یا مدیرعامل حقوقی) و رمز عبور EPL است. این فرآیند به دلایل امنیتی و احراز هویت، نیازمند مراجعه حضوری اولیه به واحد انفورماتیک گمرکات اجرایی است و امکان ثبت‌نام کاملاً آنلاین وجود ندارد.13

شروع دوراظهاری: پس از ورود موفق به سامانه، از منوی سمت راست باید گزینه “دوراظهاری واردات” و سپس “دوراظهاری واردات از طریق بارنامه” انتخاب شود.13

فراخوانی ثبت سفارش: در این مرحله، شماره پیگیری ثبت سفارش دریافتی از سامانه جامع تجارت وارد می‌شود. این شماره حیاتی‌ترین کد در کل فرآیند است؛ زیرا سامانه EPL با اتصال به سامانه جامع تجارت، اطلاعات اولیه کالا مانند جزئیات گیرنده، کشور مبدأ و لیست کلی کالاها را به طور خودکار فراخوانی می‌کند.13 این اتصال سیستمی از بروز خطاهای ناشی از ورود دستی داده‌ها جلوگیری می‌کند.

۲.۲. تکمیل دقیق اظهارنامه و درج IMEI

پس از فراخوانی اطلاعات اولیه، واردکننده یا ترخیص‌کار باید اظهارنامه را با جزئیات کامل تکمیل نماید.

تکمیل جزئیات اقلام: در این بخش باید اطلاعات تخصصی هر قلم کالا ثبت شود. این اطلاعات شامل درج دقیق کد تعرفه (۸۵۱۷۱۲۱۰) و واحد اندازه‌گیری (دستگاه) و همچنین تعیین ارزش دقیق کالا بر اساس معیار CIF (شامل ارزش خرید، بیمه و کرایه حمل) است.7

الزام ثبت IMEI: برای گوشی‌های تلفن همراه، تخصصی‌ترین بخش تکمیل اظهارنامه، ثبت و تأیید فهرست کامل شماره سریال ۱۵ رقمی (IMEI) هر دستگاه در بخش مربوطه است.13 عدم درج دقیق یا مغایرت در این فهرست، مانع از ثبت اطلاعات دستگاه در سامانه همتا و فعال‌سازی آن پس از ترخیص خواهد شد.

۲.۳. بارگذاری مستندات و دریافت کوتاژ

پس از تکمیل تمام فیلدهای اطلاعاتی اظهارنامه، نوبت به بارگذاری مدارک الکترونیکی می‌رسد. نسخه‌های استاندارد و اسکن شده کلیه مدارک ذکر شده در بخش ۱.۳، شامل پروفرما، فاکتور، گواهی مبدأ و تأییدیه‌های فنی (CRA) باید در سامانه بارگذاری شوند.13

قفل اظهارنامه و دریافت کوتاژ: در نهایت، پس از بازبینی نهایی و اطمینان از صحت تمام اطلاعات، اظهارنامه توسط صاحب کالا یا نماینده قانونی قفل شده و با تأیید توافق‌نامه، سامانه یک شماره منحصر به فرد به نام کوتاژ (Koutaj) به اظهارنامه اختصاص می‌دهد.13 کوتاژ به منزله پذیرش رسمی اظهار توسط گمرک و آغاز تشریفات اجرایی است.

نظارت دوگانه در واردات موبایل: ثبت IMEI در مرحله اظهار در EPL، نشان‌دهنده یک رویکرد نظارتی دوگانه است که نه تنها کنترل‌های مالی گمرک، بلکه کنترل‌های فنی و مبارزه با قاچاق (طرح رجیستری) را هم در بر می‌گیرد.1 به همین دلیل، هماهنگی کامل بین اطلاعات ثبت سفارش (NTSW)، گواهی تأیید نمونه (CRA)، و فهرست IMEI در EPL، یک ضرورت حیاتی برای تسریع فرآیند ترخیص است.

بخش سوم: مدیریت ریسک و ارزیابی پس از کوتاژ

پس از دریافت کوتاژ، اظهارنامه وارد مرحله کنترل‌های سیستمی و مدیریت ریسک می‌شود که منجر به تعیین مسیر گمرکی و ارزیابی دقیق کالا می‌گردد.

۳.۱. مکانیزم تعیین مسیر گمرکی (RMS)

سامانه هوشمند مدیریت ریسک گمرک (RMS)، بلافاصله پس از صدور کوتاژ، مسیر ترخیص کالا را مشخص می‌کند. این مسیر بر اساس عوامل متعددی از جمله سابقه واردکننده، نوع کالا (HS Code: 85171210) و کشور مبدأ تعیین می‌شود.17

  • مسیر سبز: سریع‌ترین مسیر که برای کالاهای کم‌ریسک در نظر گرفته شده و منجر به ترخیص فوری پس از بررسی اسناد اولیه می‌شود.17
  • مسیر زرد: ریسک متوسط؛ نیازمند بررسی دقیق اسناد و مدارک بارگذاری شده توسط کارشناس سرویس گمرکی (بررسی اسنادی).17
  • مسیر قرمز: پرریسک‌ترین مسیر که علاوه بر بررسی کامل اسناد، نیازمند ارزیابی فیزیکی کالا توسط ارزیاب گمرک (بازرسی درب انبار) است.17

عوامل تشدید ریسک برای موبایل: عواملی مانند دریافت کارت بازرگانی جدید توسط واردکننده 18، واردات مدل‌های جدید یا لوکس، یا وجود هرگونه مغایرت در اسناد (به ویژه در مورد ارزش‌گذاری) احتمال قرارگیری در مسیر قرمز را افزایش می‌دهد.18

۳.۲. چالش ارزیابی ارزش و تأثیر آن بر هزینه‌ها

اختلاف در ارزش‌گذاری گمرکی (Valuation) یکی از رایج‌ترین و پرهزینه‌ترین چالش‌ها در ترخیص موبایل است.19 گمرک برای کنترل ارزش اظهارشده از بانک اطلاعاتی ارزش کالاها (سامانه TSC) استفاده می‌کند.2

مشکل نوسانات جهانی: به دلیل نوسانات سریع قیمت موبایل در بازارهای جهانی، اغلب سوابق موجود در سامانه TSC قدیمی بوده و با قیمت خرید واقعی و روز کالا فاصله دارد.20 این اختلاف باعث می‌شود اگر ارزش اظهارشده بر اساس فاکتور معتبر واردکننده، پایین‌تر از سوابق TSC باشد، کالا متوقف شده و اختلاف در ارزش‌گذاری به وجود آید.19

راهکار قانونی سال ۱۴۰۴: دفتر ارزش گمرک جمهوری اسلامی ایران با درک چالش نوسانات، طی دستورالعملی مهم در سال ۱۴۰۴ (مانند بخشنامه ۱۴۰۴/۱۰۸۸۱۵۸) تأکید کرده که کارشناسان نباید صرفاً به سوابق قدیمی TSC اتکا کنند. ارزیابی باید بر اساس اسناد تجاری تسلیمی معتبر در زمان اظهار انجام شود.20 واردکنندگان باید با استناد به این بخشنامه‌ها، از حقوق قانونی خود دفاع کرده و از پرداخت حقوق ورودی بر مبنای ارزش‌های غیرواقعی جلوگیری نمایند. در مسیر قرمز، ارزیابی فیزیکی کالا نیز برای تطبیق مشخصات و مدل با فهرست IMEI اظهارشده انجام می‌گیرد.17

۳.۳. محاسبه دقیق حقوق ورودی و عوارض موبایل در سال ۱۴۰۴

حقوق ورودی موبایل بر اساس ارزش CIF کالا محاسبه شده و از اجزای متعددی تشکیل می‌شود.21

اجزای حقوق ورودی (رویه تجاری):

  1. حقوق گمرکی: ۴ درصد ارزش CIF (این نرخ ثابت است).23
  2. سود بازرگانی: این نرخ بر اساس رده ارزشی دستگاه متغیر است. طبق احکام مندرج در قانون بودجه ۱۴۰۴ و ابلاغیه گمرک:
  • برای گوشی‌های با ارزش بین ۶۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو، نرخ سود بازرگانی و حقوق گمرکی مجموعاً ۱۵ درصد است.21
  • برای گوشی‌های با ارزش بیش از ۱۰۰۰ یورو، نرخ مجموع حقوق ورودی به ۳۰ درصد می‌رسد.21
  1. مالیات بر ارزش افزوده (VAT): نرخ مالیات ارزش افزوده معادل ۱۰ درصد ارزش گمرکی کالا است.21
  2. عوارض هلال احمر: یک درصد مجموع حقوق ورودی محاسبه می‌شود.21
  3. عوارض پسماند: نیم در هزار (۰.۰۰۰۵) ارزش گوشی است.21

بخش چهارم: اتمام تشریفات گمرکی و فعال‌سازی

پس از پشت سر گذاشتن مرحله ارزیابی و کنترل اسنادی یا فیزیکی، مراحل نهایی ترخیص کالا شامل پرداخت هزینه‌ها و خروج فیزیکی محموله انجام می‌شود.

۴.۱. صدور پروانه الکترونیکی و ترخیص فیزیکی

تأیید نهایی و پرداخت: پس از تأیید کارشناسان سرویس، در صورتی که کالا در مسیر زرد یا قرمز بوده باشد، و اخذ گواهی‌های لازم (مانند تاییدیه استاندارد)، واردکننده باید از طریق سامانه پرداخت متمرکز گمرک (که زیرمجموعه EPL است) نسبت به پرداخت کلیه وجوه متعلقه، شامل حقوق ورودی، عوارض و هزینه‌های انبارداری اقدام کند.2

صدور پروانه: پس از انجام کامل تسویه حساب، پروانه گمرکی به صورت الکترونیکی صادر می‌شود. این سند، مجوز قانونی خروج کالا از اماکن گمرکی را فراهم می‌آورد.

۴.۲. الزامات رجیستری در سامانه همتا پس از ترخیص

ترخیص فیزیکی کالا به معنای پایان کامل فرآیند نیست. گوشی‌های وارداتی باید در شبکه مخابراتی کشور فعال شوند.

ارتباط EPL و همتا: سامانه هوشمند مدیریت تجهیزات مخابراتی (همتا)، وظیفه اجرای طرح رجیستری برای مقابله با قاچاق را بر عهده دارد.16 پس از ترخیص قانونی کالا از گمرک و پرداخت حقوق ورودی، اطلاعات IMEI دستگاه‌های وارداتی از EPL به سامانه همتا منتقل می‌شود.1

فعال‌سازی نهایی: واردکننده یا خریدار نهایی باید با استفاده از کد فعال‌سازی که از طریق پیامک یا سامانه همتا دریافت می‌کند، دستگاه را در شبکه فعال سازد. این اقدام باید در مهلت قانونی انجام شود؛ در غیر این صورت، دستگاه پس از یک ماه از کار افتاده و امکان استفاده از خدمات مخابراتی برای آن وجود نخواهد داشت.15

بخش پنجم: نکات کلیدی در ترخیص واردات مسافری

واردات موبایل به روش مسافری، با وجود تشریفات ساده‌تر، دارای محدودیت‌های قانونی سخت‌گیرانه‌ای نسبت به رویه تجاری است.

۵.۱. شرایط اظهار مسافری و محدودیت‌های قانونی

محدودیت‌های سالانه: مهم‌ترین محدودیت این است که هر فرد فقط یک‌بار در سال، با استفاده از پاسپورت خود، مجاز به اظهار و رجیستری یک دستگاه تلفن همراه است.15

مهلت اظهار و پرداخت: مسافران باید هنگام ورود به کشور (در مبادی ورودی) اطلاعات دستگاه خود را ثبت کرده و یا نهایتاً ظرف یک ماه پس از ورود، نسبت به پرداخت عوارض و تکمیل فرآیند رجیستری از طریق سامانه گمرک اقدام نمایند.15

روش اظهار و پرداخت عوارض: ثبت اطلاعات اولیه در سامانه EPL گمرک برای گوشی مسافری و پرداخت آنلاین عوارض (یا مراجعه حضوری به دفاتر گمرکی فرودگاه) ضروری است.25 مسافر باید مدارکی مانند شماره گذرنامه، کدملی و شماره همراه را برای ثبت اظهارنامه ارائه دهد.15

تعرفه واردات مسافری: تعرفه در رویه مسافری (شامل حقوق گمرکی و سود بازرگانی) متفاوت از رویه تجاری است و معمولاً برای گوشی‌های با ارزش بالاتر، نرخ سنگین‌تری اعمال می‌شود. برای مثال، برای گوشی‌های با ارزش بیش از ۶۰۰ دلار، نرخ مجموع حقوق ورودی (حقوق گمرکی و سود بازرگانی) در سال ۱۴۰۴ به ۳۰ درصد می‌رسد.23 این محدودیت‌های شدید و تعرفه‌های بالاتر، سیاستی است که به منظور ممانعت از سوءاستفاده از رویه مسافری برای واردات در حجم بالا و تشویق به استفاده از کانال‌های رسمی تجاری اعمال می‌شود.23

جمع‌بندی نهایی و نقشه راه موفقیت در ترخیص موبایل

ترخیص موفقیت‌آمیز تلفن همراه در سال ۱۴۰۴ مستلزم مدیریت یکپارچه اطلاعات و اسناد در چهار بستر سیستمی اصلی است: ثبت سفارش دقیق در سامانه جامع تجارت (NTSW)، اخذ گواهی تأیید نمونه فنی از سازمان تنظیم مقررات (CRA)، اظهار دقیق جزئیات کالا و به‌ویژه IMEI در سامانه EPL، و در نهایت فعال‌سازی در سامانه همتا.

پیچیده‌ترین چالش‌های پیش‌روی واردکنندگان تجاری، مدیریت نوسانات ارزی و رفع اختلاف در ارزش‌گذاری گمرکی (TSC) است. با این حال، با آگاهی از بخشنامه‌های جدید دفتر ارزش گمرک (مانند دستورالعمل ۱۴۰۴) و ارائه اسناد خرید شفاف و معتبر در زمان اظهار، امکان دفاع از ارزش اظهارشده و جلوگیری از توقف کالا و تحمیل هزینه‌های غیرواقعی وجود دارد.20

واردکنندگان باید همواره از هماهنگی کامل اطلاعات فنی (IMEI) در تمامی مراحل اطمینان حاصل کنند تا ریسک قرارگیری در مسیر قرمز به حداقل برسد. با توجه به پیچیدگی‌های فنی و حقوقی، به واردکنندگان تجاری توصیه می‌شود برای اطمینان از ترخیص سریع و بی‌دردسر، این فرآیند تخصصی را به شرکت‌های ترخیص‌کار معتبر بسپارند.7

ترخیص موبایل از گمرک سال ۱۴۰۴

منابع

  1. مقایسه ترخیص گوشی مسافری و تجاری از گمرک, accessed on October 31, 2025, https://ntsteam.com/passenger-and-business-phone-clearance/
  2. راهنمای سامانه EPL؛ از ورود تا ترخیص کالا – انتخاب, accessed on October 31, 2025, https://www.entekhab.ir/fa/news/885855/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D9%87-epl-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D8%AA%D8%A7-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7
  3. مدارک و مراحل واردات گوشی از کشورهای مختلف – بارنیک, accessed on October 31, 2025, https://baarnik.com/blog/documents-and-stages-of-importing-phones-from-different-countries/
  4. ثبت سفارش کالا | مراحل ثبت سفارش گمرکی در سامانه جامع تجارت, accessed on October 31, 2025, https://irclearance.com/services/order-registration/
  5. آموزش نحوه دریافت ارز نیمایی برای واردات, accessed on October 31, 2025, https://tntiran.com/%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%86%DB%8C%D9%85%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A8/
  6. چالش واردات گوشی از رویه مسافری به کجا رسید؟ – اقتصادنیوز, accessed on October 31, 2025, https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D8%B1%D8%B3%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7-67/265131-%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B1%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%DA%A9%D8%AC%D8%A7-%D8%B1%D8%B3%DB%8C%D8%AF
  7. روند ترخیص گوشی از گمرک – ایلنا, accessed on October 31, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7-206/954130-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9
  8. کد تعرفه (HS Code) 85171210 – گوشی تلفن همراه – های‌اکسپورت – سایت Hi Export, accessed on October 31, 2025, https://hi-export.ir/tariff/85171210
  9. صدور مجوز ثبت سفارش برای واردات گوشی آیفون برعهده وزارت صمت است – ایسنا, accessed on October 31, 2025, https://www.isna.ir/news/1402072215498/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D8%A2%DB%8C%D9%81%D9%88%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%B9%D9%87%D8%AF%D9%87-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%85%D8%AA-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  10. واردات موبایل | شرایط اخذ مجوز، تعرفه و شرکت واردات گوشی موبایل – طلایی باروس, accessed on October 31, 2025, https://fa.barusgolden.com/import-goods/mobile/
  11. صدور گواهینامه تایید نمونه تجهیزات حوزه رادیویی | Vanda Tele – آرون سازه وندا, accessed on October 31, 2025, https://vandatele.com/%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%85%D9%88%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%AD%D9%88/
  12. صدور گواهی نامه تایید نمونه تجهیزات حوزه رادیویی، ارتباطی و فناوری اطلاعات – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on October 31, 2025, https://khadamat.mardom.ir/Service/Details?ServiceId=13061392106
  13. آموزش اظهار کالا در سامانه EPL گمرک (راهنمای جامع تصویری ۱۴۰۴), accessed on October 31, 2025, https://ntsteam.com/epl-declaration-training/
  14. واردات گوشی | مدارک مورد نیاز، مراحل و هزینه واردات موبایل – شرکت بازرگانی راهکار تجارت پایا, accessed on October 31, 2025, https://rahkartejarat.com/importation/import-phone/
  15. شرایط اظهارنامه گمرکی تلفن همراه مسافری, accessed on October 31, 2025, https://tahakhalij.ir/fa/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C
  16. سامانه همتا چیست و چگونه از خرید گوشی قاچاق جلوگیری می‌کند؟ – شرکت بازرگانی سپاهان همراه, accessed on October 31, 2025, https://sepahanhamrah.com/what-is-the-hamta-system/
  17. مسیرهای گمرکی چیست؟ (سبز، زرد، قرمز) | راهنمای انتخاب و ترخیص سریع – سلام گمرک, accessed on October 31, 2025, https://salamgomrok.com/customs-corridors/
  18. چگونگی تعیین مسیر گمرکی | شرایط قرارگیری در مسیرهای سبز، زرد، قرمز, accessed on October 31, 2025, https://rahkartejarat.com/customs-route/
  19. چالش های ترخیص کالا – ثبتانه, accessed on October 31, 2025, https://sabtane.com/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  20. چالش ارزش‌گذاری موبایل در گمرک: تحلیل کامل دستورالعمل جدید دفتر ارزش (بخشنامه ۱۰۸۸۱۵۸), accessed on October 31, 2025, https://iranimpex.com/law/%DA%86%D8%A7%D9%84%D8%B4-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%D8%B4%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A8%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D8%AA%D8%AD%D9%84%DB%8C%D9%84/
  21. حقوق ورودی واردات تلفن همراه در سال ۱۴۰۴ ابلاغ شد؛ احتمال کاهش قیمت گوشی – زومیت, accessed on October 31, 2025, https://www.zoomit.ir/tech-iran/438348-mobile-phone-import-duties-in-1404/
  22. تعرفه واردات تلفن همراه در سال ۱۴۰۴ مشخص شد + جدول – میلی, accessed on October 31, 2025, https://milli.gold/news/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D9%85%D8%B4-2/
  23. هزینه گمرک گوشی مسافری و رجیستری + جدول کامل 1404 – هاوین وب, accessed on October 31, 2025, https://hawinweb.com/%D9%87%D8%B2%DB%8C%D9%86%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C-%D9%88-%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D8%B1%DB%8C/
  24. ترخیص گوشی موبایل از گمرک [رجیستر گوشی] – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, accessed on October 31, 2025, https://irclearance.com/blog/tarkhise-mobile/
  25. واردات گوشی مسافری + شرایط و تعرفه 1404 – ترخیص کالا, accessed on October 31, 2025, https://tarkhis.net/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%AF%D9%88%D8%B4%DB%8C-%D9%85%D8%B3%D8%A7%D9%81%D8%B1%DB%8C/
  26. اظهارنامه گمرکی تلفن همراه – سامانه ثبت نام اظهارنامه گوشی – مشاوره حقوقی دینا, accessed on October 31, 2025, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/4621/%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-%D8%AA%D9%84%D9%81%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%87.html