راهنمای جامع واردات ماشین‌آلات معدنی و راهسازی در ۱۴۰۴: قوانین، ارز و نوسازی ناوگان

صنعت معدن و پروژه‌های عمرانی در ایران، در آستانه سال ۱۴۰۴ با یک پارادوکس ساختاری مواجه شده است؛ از یک سو، اهداف کلان اقتصادی در اسناد بالادستی، رشد سالانه ۱۶ درصدی تولید مواد معدنی و دستیابی به حجم عملیات خاک‌برداری ۸۰۰ میلیون تنی را دیکته می‌کنند و از سوی دیگر، فرسودگی ناوگانی که بیش از ۱۸ هزار دستگاه آن عمری بالای ۲۰ سال دارند، تداوم این مسیر را با چالش جدی مواجه کرده است.1

نیاز مبرم به تزریق ۲۵ هزار دستگاه ماشین‌آلات جدید برای جلوگیری از زمین‌گیر شدن این صنعت پیشران، وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) را بر آن داشته تا در سال ۱۴۰۴ با بازنگری در بخشنامه‌ها، تسهیل سهمیه‌های ارزی و گشودن مسیرهای جدیدی نظیر واردات بدون انتقال ارز، بن‌بست نوسازی را بشکند.1 این گزارش به تحلیل عمیق نظامات بازرگانی، استانداردهای فنی و تحولات قانونی می‌پردازد و نقشه راه واردات ماشین‌آلات معدنی و راهسازی ۱۴۰۴ را ترسیم می‌کنند.

زیرساخت‌های قانونی و تحلیل بودجه‌ای واردات در سال ۱۴۰۴

نظام بازرگانی خارجی ایران در سال ۱۴۰۴ تحت تأثیر مستقیم مصوبات بودجه‌ای است که با هدف کاهش هزینه‌های سرمایه‌ای بخش تولید تنظیم شده‌اند. بر اساس تبصره‌های ۱ و ۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ که به تایید مراجع ذی‌صلاح رسیده است، حقوق گمرکی برای تمامی ماشین‌آلات و تجهیزات تولید، قطعات و مواد اولیه واسطه‌ای به میزان ۲ درصد تعیین شده است.3 این تصمیم راهبردی، به معنای کاهش ۵۰ درصدی هزینه‌های گمرکی پایه نسبت به برخی سال‌های گذشته است که می‌تواند نقدینگی واحدهای معدنی را برای خرید تجهیزات مدرن‌تر آزاد کند.

تحلیل بودجه‌ای نشان می‌دهد که دولت برای سال ۱۴۰۴، تمرکز ویژه‌ای بر نوسازی ناوگان حمل‌ونقل باری و معدنی داشته است. تخصیص منابع ارزی توسط بانک مرکزی به میزان ۲ میلیارد دلار برای واردات خودرو و ماشین‌آلات تجاری، اگرچه با تأخیر در تدوین آیین‌نامه‌ها مواجه بود، اما در سال ۱۴۰۴ با فشار قانونی مجلس برای اجرا در بازه‌های زمانی مشخص روبه‌روست تا از تکرار تجربه تلخ رسوب کالا در گمرکات جلوگیری شود.4 تثبیت مبنای ارزی محاسباتی حقوق ورودی بر اساس آخرین نرخ‌های بهمن‌ماه ۱۴۰۴، یکی دیگر از ابزارهای کنترلی دولت برای جلوگیری از شوک قیمتی به خریداران ماشین‌آلات سنگین در سال آتی است.6

در لایه حقوقی، ماده ۴۲ قانون مقررات صادرات و واردات همچنان به عنوان ستون فقرات صدور مجوزهای خاص عمل می‌کند. این ماده به وزارت صمت اجازه می‌دهد در موارد خاص و برای واحدهای دارای جواز تأسیس یا پروانه بهره‌برداری، اجازه ورود ماشین‌آلات مستعمل خط تولید را با رعایت ضوابط عدم ساخت داخل صادر نماید.7 این فرآیند در سال ۱۴۰۴ با دقت بیشتری در سامانه “بهین‌یاب” دنبال می‌شود تا تعادلی میان حمایت از تولیدکننده داخلی (نظیر هپکو) و نیاز حیاتی معدن‌کاران ایجاد شود.

مکانیزم تخصیص سهمیه و مدیریت ارز در سامانه جامع تجارت

فرآیند اجرایی واردات در سال ۱۴۰۴ با تغییر در مدل سهمیه‌بندی ارزی همراه شده است. بر اساس اطلاعیه‌های رسمی سامانه جامع تجارت (NTSW)، سهمیه واردات ماشین‌آلات برای سال ۱۴۰۴ فعال شده و مبنای محاسبه آن، مانده سهمیه مصوب سال ۱۴۰۳ پس از کسر مصارف تأمین ارز شده است.8 این رویکرد انقباضی-مدیریتی، بازرگانان را ملزم می‌کند تا برنامه‌ریزی دقیقی برای ثبت سفارش‌های خود داشته باشند، چرا که ثبت سفارش‌های معتبر سال گذشته نیز به عنوان بخشی از مصارف سال جدید لحاظ شده‌اند.8

واحدهای تولیدی و معدنی برای دریافت سهمیه ارزی باید بر اساس سوابق واردات و حجم عملیات مندرج در پروانه بهره‌برداری خود اقدام کنند. برای واحدهای جدید، ضریب ۱۲۵ درصدی بر اساس ظرفیت تولید و برای واحدهای بازرگانی ضریب ۸۵ درصدی با کسر مصارف CKD و CBU اعمال می‌شود.10 این نظام رتبه‌بندی، اولویت تخصیص ارز را به واحدهایی می‌دهد که عمق ساخت داخل بیشتری داشته یا در مناطق محروم معدنی فعالیت می‌کنند.

در جدول زیر، کدهای تعرفه استراتژیک و اولویت‌های کالایی ماشین‌آلات راهسازی و معدنی که در سال ۱۴۰۴ مشمول تسهیلات ارزی هستند، نمایش داده شده است:

ردیفکد تعرفهشرح دستگاهاولویت کالاییمحل تأمین ارز
۱۸۴۱۳۴۰۰۰پمپ‌های بتن۲۴نیما / ارز صادرات
۲۸۴۲۶۴۱۰۰جرثقیل‌های چرخ لاستیکی۲۵ارز خود / ارز دیگران
۳۸۴۲۹۱۱۰۰بلدوزرهای شنی‌دار۲۱نیما / صادرات
۴۸۴۲۹۲۱۱۱گریدرهای بالای ۲۰۰ اسب بخار۲۳ارز متقاضی
۵۸۴۲۹۵۱۲۰بیل مکانیکی بالای ۴۰ تن۲۱بدون انتقال ارز
۶۸۴۲۹۵۲۱۲لودرهای بالای ۳۱۰ اسب بخار۲۱بانک مرکزی

منبع داده‌ها: استخراج شده از بخشنامه‌های وزارت صمت و کدهای تعرفه سامانه NTSW.11

ضوابط فنی و استانداردهای کیفی ماشین‌آلات در سال ۱۴۰۴

وزارت صمت با هدف جلوگیری از ورود تکنولوژی‌های منسوخ، استانداردهای فنی سخت‌گیرانه‌ای را برای سال ۱۴۰۴ ابلاغ کرده است. این استانداردها بر دو محور “توان عملیاتی” و “شاخص‌های زیست‌محیطی” استوار هستند. در بخش ماشین‌آلات نو، انطباق با استاندارد آلایندگی حداقل یورو ۵ (Euro 5) یک الزام قطعی است.12 برای ماشین‌آلات مستعمل، این استانداردها با اغماض کمتری کنترل می‌شوند و دستگاه‌ها باید مجهز به جاذب فیلتر ذرات (DPF) باشند.13

مشخصات فنی دستگاه‌های مجاز برای واردات قطعی (بدون سابقه ساخت داخل) به شرح زیر تعریف شده است:

بیل‌های مکانیکی و لودرهای سنگین

بیل‌های هیدرولیکی مجاز برای واردات باید دارای وزن کاری (Operating Weight) بالاتر از ۴۰ تن یا قدرت موتور بالاتر از ۳۵۰ اسب بخار باشند.14 در مورد لودرها، این آستانه بر روی وزن کاری بالای ۳۰ تن یا توان موتور فراتر از ۳۱۰ اسب بخار تنظیم شده است.14 این تفکیک دقیق به این دلیل است که تولیدکنندگان داخلی در رده‌های سبک و متوسط توانمندی پاسخگویی به بازار را دارند، اما در پروژه‌های معدنی بزرگ-مقیاس، نیاز به ماشین‌آلات فوق سنگین تنها از طریق واردات پوشش داده می‌شود.

دامپتراک‌ها و تراک‌های معدنی

در بخش ترابری سنگین، دامپتراک‌ها با ظرفیت بارگیری (Payload) بالای ۵۰ تن مشمول تسهیلات ویژه وارداتی هستند.14 همچنین تراک‌های معدنی ده چرخ با ظرفیت بالاتر از ۷۰ تن در زمره کالاهای استراتژیک قرار گرفته‌اند.14 نکته حائز اهمیت در بخشنامه‌های ۱۴۰۴، تعریف دقیق Gross Vehicle Weight (G.V.W) است که شامل وزن ماشین، مخازن سوخت و مایعات و راننده می‌شود؛ این شاخص معیار نهایی گمرک برای انطباق دستگاه با مجوز ثبت سفارش خواهد بود.14

بلدوزرها و گریدرها

بلدوزرهای مجاز برای ورود باید دارای وزن کاری بالاتر از ۳۸ تن یا قدرت موتور بالاتر از ۳۲۰ اسب بخار باشند.14 برای گریدرها، تمرکز بر توان موتور است و دستگاه‌های بالای ۲۶۰ اسب بخار در اولویت واردات قرار دارند، چرا که گریدرهای سبک‌تر به طور گسترده در داخل کشور تولید می‌شوند.11

واردات ماشین‌آلات مستعمل و محدودیت سال ساخت

با توجه به اختلاف قیمت فاحش میان ماشین‌آلات نو و کارکرده، بخش بزرگی از تقاضای بازار در سال ۱۴۰۴ به سمت تجهیزات مستعمل سوق یافته است. دستورالعمل‌های ابلاغی وزارت صمت برای این بخش، محدودیت‌های زمانی مشخصی را وضع کرده است:

۱. ماشین‌آلات معدنی سنگین: حداکثر ۱۰ سال قدمت از تاریخ تولید برای این دستگاه‌ها مجاز است.16 این بدان معناست که در سال ۱۴۰۴، ورود دستگاه‌های تولید شده از سال ۲۰۱۵ میلادی به بعد (با رعایت ماه تولید در زمان قبض انبار) بلامانع است.17 ۲. خودروهای تجاری و کشنده‌ها: محدودیت سن برای این دسته از ماشین‌آلات ۵ سال تعیین شده است.12 این سخت‌گیری به دلیل ملاحظات ایمنی جاده‌ای و مصرف سوخت اعمال می‌شود. ۳. شرط کارکرد: برای کامیون‌های مستعمل، علاوه بر سن، سقف کارکرد واقعی نیز ملاک است که معمولاً حدود ۳۰۰ تا ۳۵۰ هزار کیلومتر تعیین می‌شود و باید توسط مراجع معتبر بازرسی فنی تایید گردد.12

نکته حقوقی بسیار مهم در سال ۱۴۰۴، موضوع “زمان ورود به گمرک” است. طبق آیین‌نامه‌های اجرایی، اگر خودرو یا ماشینی در زمان ورود به قلمرو گمرکی کمتر از ۵ یا ۱۰ سال (حسب مورد) سن داشته باشد، حتی اگر فرآیند ترخیص آن به دلیل مشکلات اداری طولانی شود و از مرز سنی عبور کند، باز هم ترخیص آن بلامانع خواهد بود.13 این بند قانونی، ریسک “متروکه شدن” کالا را برای واردکنندگان به شدت کاهش می‌دهد.

تحول در نظام پرداخت: واردات بدون انتقال ارز

بزرگترین گشایش در سیاست‌های بازرگانی سال ۱۴۰۴، مجاز شدن واردات ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی بدون انتقال ارز است.2 بر اساس توافق وزارت صمت با بانک مرکزی، معدن‌کاران دارای پروانه بهره‌برداری معتبر می‌توانند از طریق “ارز شخصی” خود نسبت به تأمین نیازهای ناوگان اقدام کنند.2 این مصوبه عملاً قانون ممنوعیت واردات بدون منشأ ارزی را برای بخش معدن به حالت تعلیق درآورده است تا سرعت نوسازی ناوگان فدای بروکراسی تخصیص ارز بانکی نشود.

این رویه شامل چند شرط اساسی است:

  • دستگاه باید در فهرست کالاهای مجاز (فاقد مشابه داخلی) باشد.15
  • ثبت سفارش یا ثبت آماری الزامی است و کالا نباید به صورت قاچاق وارد شود.2
  • این تسهیلات عمدتاً برای کالاهایی است که پیش‌تر وارد اماکن گمرکی یا مناطق آزاد شده و به دلیل مشکلات ارزی در انبارها مانده‌اند.21

دولت با این ابزار، قصد دارد منابع ارزی را که به صورت غیررسمی در اختیار بخش خصوصی یا صادرکنندگان کوچک است، به سمت تولید هدایت کند. این موضوع به ویژه برای معادن متوسط که دسترسی دشواری به ارز نیمایی دارند، یک رانت مثبت فنی ایجاد کرده است تا ناوگان خود را با تکنولوژی‌های ژاپنی و اروپایی به‌روز کنند.12

واردات ماشین‌آلات معدنی و راهسازی ۱۴۰۴

حمایت از ساخت داخل و تعامل با غول‌های صنعتی ملی

سیاست واردات در سال ۱۴۰۴ یک جاده یک‌طرفه نیست، بلکه بر پایه “حمایت مشروط از ساخت داخل” طراحی شده است. وزارت صمت در بخشنامه‌های جدید، صدور مجوز واردات را برای برخی از رده‌های ماشین‌آلات منوط به خرید از سازندگان داخلی کرده است.1 به عنوان مثال، در قبال خرید یک دستگاه از تولیدکنندگان داخلی نظیر هپکو، اجازه واردات یک دستگاه مشابه یا مکمل صادر می‌شود.1

شرکت هپکو در سال‌های اخیر قراردادهای بزرگی را برای ساخت ۷۰۰ دستگاه ماشین‌آلات راهسازی منعقد کرده و برنامه‌ای برای تحویل ۴۰۰۰ دستگاه در بازه سه ساله دارد.22 توانمندی‌های داخلی در بخش‌های زیر متمرکز است:

  • ساخت لودرهای متوسط و گریدرهای شهری.
  • تولید غلتک‌ها و ماشین‌آلات آسفالت‌کاری.
  • تعمیرات اساسی بیل‌های مکانیکی و ساخت جک‌های هیدرولیک.22

با این حال، فعالان معدنی معتقدند که ظرفیت‌های داخلی تنها پاسخگوی ۵ تا ۱۰ درصد از نیاز واقعی کشور است.22 به همین دلیل، دولت در سال ۱۴۰۴ اجازه داده است تا برای ماشین‌آلات فوق سنگین (دامپتراک‌های بالای ۱۵۰ تن)، واردات به صورت آزادانه انجام شود، چرا که تکنولوژی تولید آن‌ها هنوز در مراحل آزمایشی قرار دارد.23

فرآیند اداری و گمرکی: از ثبت سفارش تا ترخیص قطعی

فرآیند واردات در سال ۱۴۰۴ به شدت دیجیتالی شده و از طریق سه سامانه اصلی “بهین‌یاب”، “سامانه جامع تجارت” و “EPL گمرک” دنبال می‌شود. مراحل کلیدی به شرح زیر است:

۱. اخذ شناسه کالا: برای ۱۵ کد تعرفه حساس ماشین‌آلات، اخذ شناسه کالا پیش از ثبت سفارش الزامی است.24 ۲. کارشناسی در سازمان صمت استان: کارشناسان استانی بر اساس استعلام از مرکز ماشین‌سازی، عدم توانمندی ساخت داخل برای مدل درخواستی را تایید می‌کنند.7 ۳. تاییدیه خدمات پس از فروش: واردکننده باید قرارداد معتبر با یکی از شرکت‌های دارای تاییدیه خدمات پس از فروش صمت داشته باشد.13 ۴. ارائه گواهی اسقاط: برای ماشین‌آلات سنگین، ارائه گواهی اسقاط خودروهای فرسوده مشابه (براساس معادل‌سازی تناژ) الزامی است.19 هزینه اسقاط برای هر دستگاه در سال ۱۴۰۴ بسته به نوع ماشین، مبالغ قابل توجهی را شامل می‌شود که باید در بودجه واردات لحاظ گردد.12

در زمان ترخیص، گمرک بر روی “اصالت شاسی و موتور” حساسیت ویژه‌ای دارد. هرگونه دست‌کاری در شماره‌ها یا عدم انطباق سال ساخت با اسناد حمل، منجر به توقف فرآیند ترخیص و ارجاع پرونده به مراجع قضایی می‌شود.12 همچنین، استفاده از “کارت پیله‌وری” یا “مرزنشینی” برای واردات ماشین‌آلات مستعمل سنگین به طور قطعی ممنوع اعلام شده است.3

تحلیل چالش‌های بین‌المللی و ژئوپلیتیک در بازه ۲۰۲۵-۲۰۲۶

واردات ماشین‌آلات به ایران در سال ۱۴۰۴ (۲۰۲۵-۲۰۲۶ میلادی) در محیطی پرریسک انجام می‌شود. بازگشت تحریم‌های بخشی اتحادیه اروپا در سپتامبر ۲۰۲۵، تأمین قطعات یدکی و ماشین‌آلات برندهایی نظیر کاترپیلار، کوماتسو و ولوو را که دارای قطعات مشترک با صنایع دومنظوره هستند، دشوارتر کرده است.26 همچنین تهدیدهای تعرفه‌ای ایالات متحده علیه شرکای تجاری ایران، زنجیره تأمین را به سمت کشورهای “دوست” نظیر چین و روسیه سوق داده است.27

در پاسخ به این محدودیت‌ها، استراتژی‌های جدیدی شکل گرفته است:

  • تولید مشترک با روسیه: مذاکراتی برای تولید مشترک بیل‌های مکانیکی و دامپتراک‌های سنگین بین ایران و روسیه در حال انجام است.23
  • جایگزینی برندهای چینی: برندهایی نظیر SANY و XCMG سهم بازار خود را در ایران به شدت افزایش داده‌اند، چرا که فرآیند تأمین ارز و ترخیص آن‌ها به دلیل عدم حساسیت‌های تحریمی، سریع‌تر انجام می‌شود.3
  • استفاده از تالار دوم مرکز مبادله: ارز حاصل از صادرات محصولات پتروشیمی و معدنی در این تالار، منبع اصلی تأمین نقدینگی برای واردات ماشین‌آلات در سال ۱۴۰۴ است.28

آثار اقتصادی نوسازی ناوگان بر شاخص‌های کلان

تحلیل داده‌های آماری نشان می‌دهد که نوسازی ناوگان ماشین‌آلات در سال ۱۴۰۴ می‌تواند بهره‌وری معادن را تا ۳۰ درصد افزایش دهد. فرسودگی فعلی باعث شده است که هزینه‌های نگهداری و تعمیرات (نت) به ۵۰ درصد از هزینه‌های جاری معادن برسد.22 ورود ماشین‌آلات با موتورهای کم‌مصرف و تکنولوژی هیبرید، علاوه بر کاهش مصرف گازوئیل، منجر به کاهش قیمت تمام‌شده مواد معدنی و افزایش قدرت رقابت ایران در بازارهای جهانی (به ویژه صادرات به چین و عربستان) خواهد شد.5

با این حال، کاهش سرمایه‌گذاری خالص در بخش صنعت و معدن در ابتدای سال ۱۴۰۴ (نرخ منفی ۱.۹ درصد) یک زنگ خطر جدی است.30 اگر تسهیلات وارداتی و سهمیه‌های ارزی به درستی مدیریت نشوند، “دهه از دست رفته” سرمایه‌گذاری در ماشین‌آلات، منجر به کوچک‌تر شدن بخش تولید غیرنفتی خواهد شد.30 دولت با درک این موضوع، در بودجه ۱۴۰۵ نیز به دنبال کاهش بیشتر حقوق ورودی برای خودروهای برقی و پاک به سطح ۴ درصد است تا مسیر تکنولوژی‌های نوین را هموار سازد.5

نتیجه‌گیری و توصیه‌های راهبردی

واردات ماشین‌آلات معدنی و راهسازی در سال ۱۴۰۴، دیگر یک انتخاب تجاری صرف نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای بقای صنعت معدن کشور است. بخشنامه‌های جدید با محوریت “واردات بدون انتقال ارز” و “کاهش حقوق گمرکی به ۲ درصد”، فرصتی طلایی برای معدن‌کاران ایجاد کرده است تا ناوگان فرسوده خود را بازسازی کنند. با این حال، موفقیت در این مسیر نیازمند اشراف کامل بر استانداردهای فنی (یورو ۵)، محدودیت‌های سنی (۱۰ سال برای ماشین‌آلات معدنی) و مکانیزم‌های پیچیده اسقاط خودرو است.

به فعالان اقتصادی توصیه می‌شود با تمرکز بر برندهای دارای خدمات پس از فروش در ایران و بهره‌گیری از اولویت‌های کالایی در سامانه جامع تجارت، ریسک‌های ناشی از تغییرات ناگهانی نرخ ارز و تحریم‌های بین‌المللی را مدیریت کنند. آینده اقتصاد غیرنفتی ایران در گرو غرش موتورهای مدرنی است که باید در سال ۱۴۰۴ در قلب معادن کشور به کار بیفتند.

واردات ماشین‌آلات معدنی و راهسازی ۱۴۰۴

منابع

  1. مصوبه جدید واردات ماشین آلات سنگین و معدنی در اردیبهشت سال 1401 – ویرگول, accessed on February 3, 2026, https://virgool.io/@rootkala/%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%A7%D8%B1%D8%AF%DB%8C%D8%A8%D9%87%D8%B4%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D9%84-1401-d1jlml3tvqoq
  2. واردات ماشین‌آلات و تجهیزات معدنی بدون انتقال ارز ، مجاز شد – ایران جیب, accessed on February 3, 2026, https://www.iranjib.ir/shownews/138636/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%E2%80%8C%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%AC%D9%87%DB%8C%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF/
  3. بخشنامه واردات ماشین آلات کارکرده + تبصره ۱ و ۲ قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور ارسالی به شورای نگهبان– موارد مرتبط با تجارت خارجی | آوند حیات, accessed on February 3, 2026, https://avandhayat.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87/
  4. منابع ارزی از بودجه ۱۴۰۴ برای واردات خودرو اختصاص نیافته است – ایرنا, accessed on February 3, 2026, https://www.irna.ir/news/86032266/%D9%85%D9%86%D8%A7%D8%A8%D8%B9-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA%D9%87-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  5. تکلیف واردات خودرو در بودجه ۱۴۰۵ روشن شد؛ حقوق ورودی ۴ درصد برای تمام خودروها, accessed on February 3, 2026, https://www.khodrobank.com/reviews/41498/%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D8%B1%D9%88%D8%B4%D9%86-%D8%B4%D8%AF%D8%9B-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DB%B4-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%85-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7
  6. تثبیت مبنای ارزی حقوق ورودی کالاها در بودجه ۱۴۰۵ – ایرنا, accessed on February 3, 2026, https://www.irna.ir/news/86062624/%D8%AA%D8%AB%D8%A8%DB%8C%D8%AA-%D9%85%D8%A8%D9%86%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AD%D9%82%D9%88%D9%82-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5
  7. ارائه مجوز واردات ماشین آلات مستعمل خط تولید – سامانه مدیریت خدمات دولت, accessed on February 3, 2026, https://khadamat.mardom.ir/Service/Details?ServiceId=13011233100
  8. سهمیه واردات ماشین‌آلات سال ۱۴۰۴ فعال شد؛ GTG – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 3, 2026, https://gtg.ir/%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA/
  9. واردات ماشین‌آلات در سال ۱۴۰۴؛ جزئیات تأیید و تخصیص سهمیه اعلام شد, accessed on February 3, 2026, https://madanpishro.ir/fa/content/510295/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%A3%DB%8C%DB%8C%D8%AF-%D9%88-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5
  10. مجوز سیستمی سهمیه‌ بازرگانان و واحدهای تولیدی – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%B3%DB%8C%D8%B3%D8%AA%D9%85%DB%8C-%D8%B3%D9%87%D9%85%DB%8C%D9%87-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%AD%D8%AF%D9%87%D8%A7/
  11. کد تعرفه‌های ماشین آلات تولید و ماشین آلات راهسازی و معدنی – آیکسپورت : مرجع صادرات و واردات, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/tariff-code-for-production-machinery-and-road-construction-and-mining-machinery/
  12. شرایط واردات کامیون به چه صورت است؟ – شرکت بازرگانی GTG, accessed on February 3, 2026, https://gtg.ir/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%88%D9%86/
  13. طرح واردات خودرو کارکرده (دست دوم) در سال 1404 – باما, accessed on February 3, 2026, https://bama.ir/news/18132/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87
  14. بخشنامه موضوع اعلام شرایط جدید ورود موقت ماشین آلات راهسازی و معدنی, accessed on February 3, 2026, https://dotic.ir/news/15026/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%B6%D9%88%D8%B9-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%88%D8%AF-%D9%85%D9%88%D9%82%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7%D9%87%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C
  15. شرایط واردات ماشین الات راهسازی و معدنی (1402) – باما, accessed on February 3, 2026, https://bama.ir/news/20793/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86
  16. بخشنامه وزارت صمت برای تامین ماشین آلات معدنی: شرایط و ضوابط – اکوایران, accessed on February 3, 2026, https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-121/61910-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%85%D8%A7%D8%B4%DB%8C%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%B6%D9%88%D8%A7%D8%A8%D8%B7
  17. پیوست 13 بخشنامه جامع معدنی اصلاح شد/ از واردات ماشین آلات معدنی تا مدل 2017 تا نصب GPS برای رصد ماشین آلات – معدن ۲۴, accessed on February 3, 2026, https://madanbidar.ir/2022/09/13/%D9%BE%DB%8C%D9%88%D8%B3%D8%AA-13-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AC%D8%A7%D9%85%D8%B9-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D9%88/
  18. شرایط واردات خودرو خارجی – بهمن ۱۴۰۴ – Khodro45, accessed on February 3, 2026, https://khodro45.com/mag/car-import/
  19. جدیدترین اخبار واردات خودرو در سال 1404 – باما, accessed on February 3, 2026, https://bama.ir/news/offer/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88
  20. اصلاحیه جدید در مجوز واردات کالاهای اساسی بدون نیاز به ارز – Asriran, accessed on February 3, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1137384/%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD%DB%8C%D9%87-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2
  21. واردات کالاهای در گمرک مانده بدون انتقال ارز مجاز شد + سند – آیکسپورت, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/instrument/
  22. Achieving a production leap requires the modernization of mining machinery and equipment, accessed on February 3, 2026, https://iranstoneexpo.com/en/blog?id=5f22a03f7b3d0
  23. Russia willing to manufacture mining machinery with Iran – Mehr News Agency, accessed on February 3, 2026, https://en.mehrnews.com/news/239411/Russia-willing-to-manufacture-mining-machinery-with-Iran
  24. شیوه نامه ورود قطعی و ورود موقت ماشین آلات راهسازی و معدنی 1403 – آیکسپورت, accessed on February 3, 2026, https://ixport.ir/rules-for-permanent-entry-and-temporary-entry-of-road-construction-and-mineral-machinery-1403/
  25. شرط جدید دولت برای واردات خودروهای سنگین – باما, accessed on February 3, 2026, https://bama.ir/news/26047/%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D9%86%DA%AF%DB%8C%D9%86
  26. EU Reintroduces Sanctions Against Iran Following UN Snapback | Insights | Mayer Brown, accessed on February 3, 2026, https://www.mayerbrown.com/en/insights/publications/2025/10/eu-reintroduces-sanctions-against-iran-following-un-snapback
  27. U.S. Tariff Threat Targets Iran’s Trading Partners in 2026 – News and Statistics – IndexBox, accessed on February 3, 2026, https://www.indexbox.io/blog/trump-threatens-25-tariff-on-nations-trading-with-iran/
  28. تخصیص ارز وارداتی، شرایط و گروه بندی تخصیص ارز وادراتی 1404 – آوان ترخیص, accessed on February 3, 2026, https://avantarkhis.com/blog/currency-allocation/
  29. Iran Mining News | FinancialTribune, accessed on February 3, 2026, https://financialtribune.com/tags/iran-mining-news
  30. Iran’s Economy Contracts Sharply in Spring 2025, Signaling a Looming “Lost Decade”, accessed on February 3, 2026, https://irannewsupdate.com/news/economy/irans-economy-contracts-sharply-in-spring-2025-signaling-a-looming-lost-decade/
  31. تعرفه واردات خودرو در بودجه ۱۴۰۵؛ تداوم بلاتکلیفی در سیاست واردات | شبکه اطلاع‌ رسانی طلا و ارز – TGJU, accessed on February 3, 2026, https://www.tgju.org/news/3638387/%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B5-%D8%AA%D8%AF%D8%A7%D9%88%D9%85-%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%AA%DA%A9%D9%84%DB%8C%D9%81%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA