قیمت ورق استیل

قیمت ورق استیل وارداتی: تحلیل جامع تأثیر نوسانات نرخ ارز و چشم‌انداز بازار ۱۴۰۴

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۱۷ آبان ۱۴۰۴

مقدمه: اهمیت استنلس استیل در زنجیره تأمین ایران

ورق‌های استنلس استیل (فولاد زنگ نزن) در گریدهای آستنیتی ۳۰۴ و ۳۱۶، به دلیل مقاومت فوق‌العاده در برابر خوردگی و کاربرد گسترده، کالاهای استراتژیک در اقتصاد ایران محسوب می‌شوند.1 این مواد، ستون فقرات تولید در صنایع حیاتی مانند تجهیزات پزشکی و دارویی، نفت، گاز و پتروشیمی، و همچنین بخش ساختمان و غذایی را تشکیل می‌دهند.1 گرید ۳۰۴ به عنوان استاندارد “۱۸/۸” کروم و نیکل، پرمصرف‌ترین نوع استیل برای کاربردهای عمومی است، در حالی که گرید ۳۱۶ با ترکیب شیمیایی تخصصی‌تر، در محیط‌های به شدت خورنده مورد استفاده قرار می‌گیرد.2

نظر به عدم توانایی تولید داخلی در تأمین کامل نیازهای کشور، بخش عمده‌ای از ورق‌های استیل آلیاژی باکیفیت از طریق واردات تأمین می‌شود.4 این وابستگی ساختاری به بازارهای جهانی و مسیرهای تأمین خارجی، قیمت نهایی این محصولات را به شدت در معرض تأثیرات متغیرهای بین‌المللی و به‌ویژه نوسانات نرخ ارز داخلی قرار می‌دهد. بنابراین، درک مکانیسم قیمت‌گذاری این کالاها، از هزینه مواد اولیه جهانی تا سازوکارهای پیچیده تخصیص ارز در داخل کشور، برای فعالان صنعتی و مدیران تأمین، امری حیاتی و اجتناب‌ناپذیر است. در این گزارش به عوامل موثر در قیمت ورق استیل در بازارهای جهانی و ایران پرداخته می‌شود.

قیمت ورق استیل

۱. مبانی فنی و ساختار قیمت‌گذاری جهانی ورق استیل

تفاوت در خواص مکانیکی و مقاومت شیمیایی بین گریدهای ۳۰۴ و ۳۱۶، اصلی‌ترین دلیل تفاوت قیمت پایه جهانی آن‌هاست که این تفاوت، با ورود کالا به بازار ایران و تحت تأثیر قرار گرفتن از تورم ارزی، تشدید می‌شود.

تفاوت ساختاری آلیاژ ۳۰۴ و ۳۱۶ (نقش مولیبدن)

ورق‌های استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ هر دو از نوع آستنیتی و غیر مغناطیسی هستند و ساختار کریستالی مشابهی دارند.2 گرید ۳۰۴ به طور معمول شامل حدود ۱۸ درصد کروم و ۸ درصد نیکل است و در مقایسه با ۳۱۶، دارای استحکام، چقرمگی و نرخ بازیافت بالایی است.2

اما تفاوت قیمت بالاتر گرید ۳۱۶، ریشه در عنصر گران‌بهای مولیبدن دارد. ورق استیل ۳۱۶ علاوه بر کروم (حدود ۱۶٪) و نیکل (حدود ۱۰٪)، حاوی ۲ تا ۳ درصد مولیبدن است.2 مولیبدن مقاومت آلیاژ را در برابر خوردگی موضعی (Pitting) و اسیدهای قوی نظیر اسید سولفوریک، اسید فسفریک و اسید کلریدریک به شکل چشمگیری افزایش می‌دهد و آن را برای محیط‌های دریایی و حاوی کلر مناسب می‌سازد.3

این تفاوت فنی، مستقیماً بر بهای تمام‌شده جهانی تأثیر می‌گذارد. تحلیل‌ها نشان می‌دهند که قیمت فولاد ضد زنگ گرید ۳۱۶ در بازار جهانی، معمولاً حدود ۱.۶ تا ۱.۸ برابر قیمت گرید ۳۰۴ است.6 این ضریب قیمت ثابت بر مبنای نرخ دلار یا یوان (در کشور تولیدکننده) محاسبه می‌شود. اما نکته قابل توجه این است که در بازار ایران، هرگونه جهش در نرخ ارز داخلی، این ضریب ثابت را بر یک پایه ارزی متورم اعمال می‌کند. به عبارت دیگر، هزینه مطلق ریالی تأمین مولیبدن در گرید ۳۱۶، در شرایط افزایش نرخ ارز، به صورت مضاعفی بالا می‌رود و مدیریت بودجه پروژه‌هایی که نیازمند مقاومت شیمیایی ۳۱۶ هستند (مانند پالایشگاه‌ها و پتروشیمی‌ها)، را به شدت در برابر نوسانات ارزی آسیب‌پذیر می‌سازد.

نوسانات فلزات پایه و اثر آن بر قیمت جهانی

هزینه تولید ورق استیل در سطح جهانی، بیش از هر چیز تحت تأثیر قیمت فلزات پایه، به‌ویژه نیکل و کروم، قرار دارد.4 نیکل به دلیل وزن زیاد در ترکیب آلیاژهای آستنیتی، گران‌ترین عنصر در قیمت‌گذاری به شمار می‌رود.

در نوامبر ۲۰۲۵، قیمت نیکل در بورس فلزات لندن (LME) حدود ۱۵,۰۷۰ دلار بر تن بوده است.8 با بررسی روند جهانی، مشخص می‌شود که طی ماه‌های اخیر، نیکل در مقایسه با سایر فلزات پایه عملکرد ضعیف‌تری داشته است.9 این امر عمدتاً به دلیل مازاد عرضه ناشی از گسترش ظرفیت‌های تولید نیکل در اندونزی است. افزایش تولید در اندونزی، علی‌رغم کاهش سهمیه‌های استخراج دولتی، باعث شده است که ذخایر نیکل در انبارهای LME به سطوحی مانند ۲۵۰,۰۰۰ تن برسد.9

این مازاد عرضه جهانی و ثبات نسبی در قیمت فلزات پایه، در عمل یک نقش تعدیل‌کننده برای بازار داخلی ایران ایفا می‌کند. به عنوان مثال، در بازه زمانی دسامبر ۲۰۲۲ تا سپتامبر ۲۰۲۳، قیمت جهانی ورق نورد سرد گرید ۳۱۶ از ۴,۸۷۴ دلار به ۴,۶۱۷ دلار بر تن و ورق نورد گرم گرید ۳۰۴ از ۳,۳۸۰ دلار به ۲,۹۱۱ دلار بر تن نوسان داشته است.4 اگرچه این نوسانات جهانی به دلیل محدودیت‌های ارزی و تحریم‌ها، مستقیماً به کاهش قیمت در ایران منجر نمی‌شود، اما از یک افزایش نجومی قیمت جلوگیری می‌کند. اگر قیمت جهانی نیکل همزمان با تورم ارزی داخلی در ایران روند صعودی قدرتمندی داشت، انفجار قیمتی ورق استیل در بازار داخلی بسیار شدیدتر می‌شد.

۲. متغیر کلیدی: تحلیل نوسانات نرخ ارز و مکانیسم تأمین مالی واردات

بی‌شک، اصلی‌ترین محرک قیمت ورق استیل وارداتی در ایران، نه قیمت جهانی نیکل، بلکه نرخ تبدیل ارز و سازوکار تخصیص ارز برای واردات است.5

وابستگی مطلق قیمت داخلی به نوسانات دلار

از آنجایی که بخش قابل توجهی از ورق استیل مورد نیاز کشور (مانند ورق‌های باکیفیت تایوان، کره و کلمبوس آفریقای جنوبی) وارداتی است 10، تغییرات ارزش دلار یا یورو مستقیماً هزینه خرید، حمل، بیمه، و ترخیص کالا را افزایش می‌دهد.5

این تغییرات ارزی به سرعت به قیمت نهایی محصول در بازار منتقل می‌شود. زمانی که نرخ ارز در بازار داخلی افزایش پیدا می‌کند، هزینه ریالی تأمین کالا (که به ارز خارجی خریداری شده است) بالا رفته و این موضوع بلافاصله باعث رشد قیمت برای مصرف‌کننده نهایی می‌شود.5 حتی در شرایطی که قیمت جهانی فولاد ضد زنگ ثابت است، صرفاً نوسانات داخلی نرخ ارز می‌تواند منجر به نوسان جدی و افزایش قیمت در بازار ایران شود. علاوه بر این، انتظارات تورمی ناشی از نوسانات ارزی، اثر روانی قابل توجهی بر فروشندگان و انبارداران ایجاد کرده و سرعت انتقال شوک‌های ارزی به قیمت کالا را افزایش می‌دهد.

سازوکار تخصیص ارز نیمایی (تالار دوم) و ریسک‌های پنهان

ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ به طور معمول در دسته‌بندی کالاهای واسطه‌ای یا مواد اولیه صنعتی قرار می‌گیرند.13 بر اساس قوانین ارزی کشور، تأمین ارز برای این گروه از کالاها (گروه کالایی ۲۲ تا ۲۶) از طریق تالار دوم سامانه نیما انجام می‌شود.13

تالار دوم ارزی، بر اساس مکانیسم عرضه و تقاضا عمل می‌کند؛ یعنی صادرکنندگان (عمدتاً صنایع بزرگ پتروشیمی، فلزات و معادن) ارز حاصل از صادرات خود را به واردکنندگان مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای می‌فروشند.13 نرخ ارز در این تالار توافقی و متغیر است و به طور عمومی، فاصله کمتری با نرخ بازار آزاد دارد.13

این مکانیسم تخصیص ارز، حامل یک پویایی ریسک معکوس در بخش تولید است. از آنجا که نرخ ارز در تالار دوم از طریق توافق بین خریداران و فروشندگان تعیین می‌شود، نرخ آن مستقیماً تحت تأثیر عرضه و تقاضای ارز صادراتی است و هیچ نرخ ترجیحی یا یارانه‌ای در اختیار واردکننده ورق استیل قرار نمی‌دهد. در واقع، این سیستم رسمی، به جای ایجاد ثبات قیمتی برای مواد اولیه، به یک کانال کارآمد برای انتقال ریسک‌های ناشی از نوسانات بازار آزاد و انتظارات تورمی به قیمت تمام‌شده ورق استیل تبدیل شده است. این امر توضیح می‌دهد که چرا نوسانات شدید نرخ ارز غیررسمی، بلافاصله در نمودار قیمت داخلی ورق استیل منعکس می‌شود.1

۳. اجزای هزینه تمام‌شده (TCO) ورق استیل وارداتی در گمرکات ایران

قیمت ورق استیل

قیمت نهایی ورق استیل وارداتی (Total Cost of Ownership یا TCO) در بازار ایران، شامل مجموع قیمت فوب (FOB) جهانی، هزینه‌های لجستیک و بیمه، و هزینه‌های گمرکی است که تمام این مولفه‌ها در نهایت با نرخ ارز تبدیل می‌شوند.

تأثیر هزینه‌های لجستیک و بیمه بین‌المللی

هزینه‌های حمل و نقل و بیمه بین‌المللی بخش مهمی از قیمت کالا در مبدأ (CIF) را تشکیل می‌دهند.11 این هزینه‌ها، که خود بر مبنای دلار یا یورو محاسبه می‌شوند، در شرایط افزایش نرخ ارز داخلی، به طور تصاعدی هزینه نهایی را بالا می‌برند.

بر اساس گزارش‌های بین‌المللی، مانند آنچه توسط آنکتاد (UNCTAD) مطرح شده، افزایش نرخ حمل و نقل کانتینری در سطح جهانی، یک تهدید برای بهبود اقتصادی است و می‌تواند قیمت کالاهای وارداتی جهانی را تا ۱۱ درصد افزایش دهد.15 در کنار افزایش نرخ حمل، شرایط ژئوپلیتیکی منطقه و بالا رفتن حق بیمه بین‌المللی کشتی‌ها و محموله‌ها در مسیرهای دریایی حساس، مستقیماً به هزینه ریالی واردکننده افزوده می‌شود.11 این مسائل، بار مالی اضافی را بر دوش مصرف‌کننده نهایی در صنایع مختلف قرار می‌دهد.

هزینه‌های گمرکی، تعرفه واردات و مجوزهای الزامی

فرآیند ترخیص ورق استیل از گمرکات ایران مستلزم پرداخت هزینه‌های قابل توجه و اخذ مجوزهای قانونی است.16 واردکنندگان ابتدا باید ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت را انجام دهند و مجوزهای لازم، به‌ویژه مجوز استاندارد اجباری برای واردات فلزاتی مانند فولاد، را دریافت کنند.14

تعرفه و عوارض گمرکی بر اساس نوع آلیاژ (۳۰۴ یا ۳۱۶) و فرم فیزیکی (رول یا شیت) تعیین می‌شود و مستقیماً تحت تأثیر نرخ ارز گمرکی محاسبه می‌گردد.17 در اینجا یک اثر هم‌افزایی مخرب رخ می‌دهد:

  1. افزایش هزینه خرید: نرخ ارز نیمایی افزایش یافته، و هزینه ریالی خرید کالا بالا می‌رود.
  2. افزایش عوارض گمرکی: حقوق و عوارض گمرکی به عنوان درصدی از ارزش ارزی کالا محاسبه می‌شوند. با افزایش نرخ ارز گمرکی یا نرخ نیمایی، مبلغ ریالی پرداختی بابت این عوارض نیز به صورت خودکار و تصاعدی بالا می‌رود.17

این بدان معناست که تورم ارزی دو بار بر قیمت تمام‌شده ورق استیل تأثیر می‌گذارد: یک بار در مرحله خرید (تأمین ارز نیمایی) و یک بار در مرحله ترخیص (پرداخت عوارض گمرکی). منابع عمده تأمین‌کننده ورق استیل با کیفیت بالا که به ایران وارد می‌شوند، شامل کشورهای آسیای شرقی و آفریقای جنوبی هستند.10

۴. تحلیل روند تاریخی قیمت و چشم‌انداز بازار ورق استیل در ۱۴۰۴

بازار ورق استیل در ایران، با توجه به وابستگی به نرخ ارز، طی سال‌های اخیر نوسانات شدیدی را پشت سر گذاشته و آینده آن نیز به همین متغیر گره خورده است.

نوسانات تاریخی قیمت داخلی (از ۱۴۰۲ تا آبان ۱۴۰۴)

بازار داخلی ورق استیل در دو سال گذشته تحت تأثیر جریانات متعددی قرار گرفت 1:

  • نزول تدریجی (اوایل ۱۴۰۲ تا آذر/دی ۱۴۰۲): در این دوره، بازار شاهد ثبات نسبی قیمت جهانی و افت مقطعی تقاضای داخلی بود که منجر به روند نزولی در قیمت‌ها شد.
  • رشد شارپ ارزی (دی ۱۴۰۲ تا فروردین ۱۴۰۳): این مقطع با جهش قابل توجه نرخ ارز در بازار داخلی همراه بود. به دلیل افزایش هزینه تأمین ارزی، قیمت‌ها رشد چشمگیری را تجربه کردند، اگرچه واردات بیشتر در آن مقطع توانست تا حدی شدت روند صعودی را تعدیل کند.1
  • نوسانات قابل توجه (سه‌ماهه دوم ۱۴۰۳ و ۱۴۰۴): از سه‌ماهه دوم ۱۴۰۳ تاکنون، نمودار قیمت استیل متاثر از وقایع داخلی و تغییرات بازار جهانی، نوساناتی با افت و خیز را نشان می‌دهد.

وضعیت به‌روز قیمت بازار (آبان ۱۴۰۴)

با توجه به آخرین اطلاعات موجود از بازار (به تاریخ آبان ماه ۱۴۰۴)، قیمت‌ها در سطح بالایی تثبیت شده‌اند که نشان‌دهنده استمرار تأثیر تورم ارزی بر بهای تمام‌شده است.19

بر اساس به‌روزرسانی‌های بنگاه‌های اصلی تهران در اواسط آبان ۱۴۰۴، قیمت ورق استیل گرید ۳۰۴ در ضخامت‌های رایج (مانند ۵ و ۸ میلی‌متر رول) تقریباً در محدوده ۲۶۶,۵۰۰ تا ۲۷۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم قرار دارد.19

در همین تاریخ، قیمت ورق استیل گرید ۳۱۶ به دلیل وجود مولیبدن و قیمت پایه بالاتر، به مراتب گران‌تر معامله می‌شود و قیمت‌هایی در حدود ۴۶۱,۸۲۰ تومان به ازای هر کیلوگرم (برای ضخامت ۶ میلی‌متر رول) گزارش شده است.20 این تفاوت فاحش، تأثیر مضاعف نوسانات ارزی را بر گریدهای تخصصی به وضوح نشان می‌دهد.

سناریوهای پیش‌بینی قیمت و چشم‌انداز ۱۴۰۴

پیش‌بینی قیمت ورق استیل در سال ۱۴۰۴ به طور قاطع به کنترل یا عدم کنترل نرخ ارز داخلی بستگی دارد 4:

  1. سناریوی صعودی (تورم ارزی): در صورت تداوم روند صعودی نرخ دلار در بازار داخلی، قیمت ورق استیل افزایش محسوسی خواهد داشت، حتی اگر قیمت جهانی نیکل ثابت بماند.
  2. سناریوی باثبات (کنترل ارزی): تنها در صورت اتخاذ سیاست‌های قاطع برای تثبیت یا کاهش نرخ ارز است که افت قیمت ورق استیل در بازار داخلی محتمل خواهد بود.

از منظر جهانی، تحلیل‌های بازار کامودیتی‌ها پیش‌بینی می‌کنند که فلزات پایه مانند نیکل، روی و مس تا پایان سال ۲۰۲۶ مسیری با ثبات نسبی یا روند افزایشی ملایم را طی کنند.21 این تحلیل به این معناست که بازار ایران نمی‌تواند انتظار کاهش شدید قیمت‌های جهانی را برای جبران تورم ارزی داخلی داشته باشد.

نکته‌ای که فعالان بازار باید به آن توجه کنند، پدیده عدم تقارن ریسک در بازار داخلی است. تجربه نشان می‌دهد که افزایش نرخ ارز، قیمت داخلی را به سرعت و به عمق بالا می‌برد (مانند رشد شارپ زمستان ۱۴۰۲). اما در صورت ثبات یا کاهش نرخ ارز، قیمت‌ها با سرعت بسیار کمتری کاهش می‌یابند. دلیل این امر، مقاومت توزیع‌کنندگان در برابر کاهش قیمت به دلیل هزینه‌های بالای انبارداری، ریسک تأمین ارزی با نرخ‌های قبلی و انتظار برای بازگشت دوباره نرخ ارز است.1 این وضعیت باعث می‌شود که دامنه نوسان در بازار داخلی همواره به نفع قیمت‌های بالاتر باشد.

نتیجه‌گیری استراتژیک و مدیریت ریسک

ورق استیل ۳۰۴ و ۳۱۶ به عنوان محصولات استراتژیک، با توجه به وابستگی عمیق به واردات، در بازار ایران تابعی از قیمت نیکل جهانی و نرخ ارز داخلی هستند. در حال حاضر، نرخ ارز قوی‌ترین متغیر در تعیین قیمت نهایی است و سازوکار تخصیص ارز نیمایی (تالار دوم) نیز عملاً هیچ حاشیه امنی در برابر تورم ایجاد نمی‌کند، بلکه ریسک ارزی را به طور مستقیم به هزینه‌های تولید منتقل می‌کند.

برای مدیریت مؤثر ریسک و بهینه‌سازی تأمین، اتخاذ رویکردهای زیر توصیه می‌شود:

  1. پایش دوگانه و استراتژیک: ضروری است که مدیران تأمین، علاوه بر رصد قیمت نیکل در بورس LME برای تعیین بهای تمام‌شده دلاری، نرخ ارز در تالار دوم نیما و بازار آزاد را به صورت مستمر پایش کنند تا هزینه‌های ریالی خرید را با دقت تخمین بزنند.
  2. تحلیل فنی و اقتصادی گرید ۳۱۶: به دلیل ضریب قیمت بالاتر (۱.۶ تا ۱.۸ برابر) برای گرید ۳۱۶، هرگونه نوسان ارزی، هزینه تأمین این گرید تخصصی را به شکل تصاعدی افزایش می‌دهد. لذا، استفاده از گرید ۳۱۶ باید صرفاً بر اساس توجیه فنی و جلوگیری از هزینه‌های بلندمدت خوردگی در محیط‌های خاص باشد و از انتخاب آن برای کاربردهای عمومی خودداری شود.
  3. مدیریت فرآیند واردات و ترخیص: با توجه به اثر هم‌افزایی تورم ارزی بر حقوق و عوارض گمرکی، برنامه‌ریزی دقیق برای تأمین به موقع ارز نیمایی و تسریع در فرآیند ترخیص گمرکی، می‌تواند از تحمیل هزینه‌های اضافی ناشی از تأخیر در ترخیص (و مواجهه با نرخ‌های تبدیل بالاتر) جلوگیری کند.
قیمت ورق استیل

منابع

  1. نمودار رشد قیمت خرید لوله و ورق استیل از ۱۴۰۲ تاکنون – الف, accessed on November 7, 2025, https://www.alef.ir/news/4040306029.html?show=text
  2. قیمت و تفاوت بین ورق استیل 304 و 316 – وبلاگ تحقیقاتی متالورژی, accessed on November 7, 2025, https://metallurgy12.blogsky.com/1402/04/07/post-109/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%AA-%D8%A8%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84-304-%D9%88-316
  3. آشنایی با ورق استیل 316 – فولاد حامیران, accessed on November 7, 2025, https://hamiransteel.com/blog-hamiran/acquaintance-with-316-steel-sheet
  4. پیش بینی قیمت ورق استیل در سال ۱۴۰۳ | شبکه اطلاع‌ رسانی طلا و ارز – TGJU, accessed on November 7, 2025, https://www.tgju.org/news/2995351/%D9%BE%DB%8C%D8%B4-%D8%A8%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3
  5. تأثیر نوسانات ارزی بر قیمت لوله و ورق استیل در ایران – تسنیم – Vista, accessed on November 7, 2025, https://vista.ir/n/tasnimnews-ydlxq
  6. تفاوت قیمت 304 با 316 چقدر است؟ – دانش – ورق استیل ضد زنگ آینه, accessed on November 7, 2025, https://af.sxthsteelpipe.com/info/what-is-the-price-difference-between-304-and-92105293.html
  7. کاربرد ورق استیل ۳۱۶ در صنایع مختلف – ایرنا بازار, accessed on November 7, 2025, https://bazar.irna.ir/news/85948595/%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A8%D8%B1%D8%AF-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84-%DB%B3%DB%B1%DB%B6-%D8%AF%D8%B1-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D9%85%D8%AE%D8%AA%D9%84%D9%81
  8. Nickel – Price – Chart – Historical Data – News – Trading Economics, accessed on November 7, 2025, https://tradingeconomics.com/commodity/nickel
  9. نیکل | 1993-2025 اطلاعات | 2026-2027 پیش بینی – FA | TRADINGECONOMICS.COM, accessed on November 7, 2025, https://fa.tradingeconomics.com/commodity/nickel
  10. ورق استیل چگونه ترخیص می‌شود؟ و تعرفه گمرکی آن – نگار صنعت ماهان, accessed on November 7, 2025, https://negarsanatco.com/steel-sheet/
  11. تأثیر نوسانات ارزی بر قیمت لوله و ورق استیل در ایران – تسنیم – Vista, accessed on November 7, 2025, https://vista.ir/n/tasnimnews/ydlxq
  12. تاثیر قیمت جهانی استیل بر بازار ایران, accessed on November 7, 2025, https://etehadsteel.com/%D8%AA%D8%A7%D8%AB%DB%8C%D8%B1-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84-%D8%A8%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
  13. ارز نیمایی | ارز نیمایی به چه کالاها و چه کسانی تعلق می گیرد, accessed on November 7, 2025, https://irclearance.com/blog/sharayete-jadid-akhze-arz-nimayi/
  14. واردات انواع فلزات | مجوز و کد تعرفه گمرکی ترخیص انواع فلزات, accessed on November 7, 2025, https://irclearance.com/blog/tarkhise-anvae-felezat/
  15. انتقاد آنکتاد از افزایش نرخ حمل و نقل کانتینری – مانا, accessed on November 7, 2025, https://mana.ir/fa/news/91443/%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%82%D8%A7%D8%AF-%D8%A2%D9%86%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%AD%D9%85%D9%84-%D9%88-%D9%86%D9%82%D9%84-%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%AA%DB%8C%D9%86%D8%B1%DB%8C
  16. واردات و ترخیص ورق استیل از گمرک؛ شرایط و تعرفه گمرکی – بازرگانی طاها فیدار خلیج فارس, accessed on November 7, 2025, https://tahakhalij.ir/fa/%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%84%D8%A7%D8%AA/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D9%88%D8%B1%D9%82-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9
  17. نرخ ارز گمرکی : اهمیت و تأثیرات آن در تجارت – تجیــــار – بلاگ, accessed on November 7, 2025, https://tejyar.com/blog/2/%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%DB%8C-:–%D8%A7%D9%87%D9%85%DB%8C%D8%AA-%D9%88-%D8%AA%D8%A3%D8%AB%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA
  18. خرید ورق استیل 304 و 316 با بهترین قیمت نوامبر 2025 – استیل پاسارگاد, accessed on November 7, 2025, https://assp-co.com/category/steel-sheet/
  19. قیمت ورق استیل 304 | ( 16 آبان ) – شهر آهن, accessed on November 7, 2025, https://www.shahrahan.com/categories/279-304-austenitic-stainless-steel-magnetic
  20. قیمت ورق استیل 316 | ( 15 آبان ) – شهر آهن, accessed on November 7, 2025, https://www.shahrahan.com/categories/280-316-austenitic-stainless-steel-magnetic
  21. چشم‏‏‌انداز مثبت بازار فلزات جهان – دنیای اقتصاد, accessed on November 7, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D9%88%D8%B1%D8%B3-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-13/4003307-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%84%D8%B2%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86
  22. چشم‌‌‌‌‌‌انداز بازار فلزات ۲۰۲۵ – دنیای اقتصاد, accessed on November 7, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-129/4152204-%DA%86%D8%B4%D9%85-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%81%D9%84%D8%B2%D8%A7%D8%AA