صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی

نقشه راه جامع صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی: مدارک، مجوزها و الزامات فنی ۱۴۰۴

فهرست مطالب

صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی ، به عنوان یکی از محصولات نهایی و دارای ارزش افزوده بالا در زنجیره فولاد، نقش محوری در ارزآوری و تثبیت جایگاه صنعتی ایران در بازارهای منطقه دارد. با توجه به نوسانات مستمر در مقررات بازرگانی و سیاست‌های حمایتی دولت، درک دقیق و به‌روز از مدارک و مجوزهای مورد نیاز برای تضمین فرآیند صادراتی روان، اجتناب‌ناپذیر است. پیچیدگی قوانین حاکمیتی در مدیریت عرضه داخلی و هم‌زمان، الزامات سخت‌گیرانه استاندارد در کشورهای مقصد، ایجاب می‌کند تا صادرکنندگان با آگاهی کامل از تمامی مراحل، از شناسایی کد تعرفه گمرکی (HS Code) تا اخذ گواهی‌های کیفی بین‌المللی، وارد این عرصه شوند.

این گزارش تخصصی، به عنوان یک راهنمای عملی و کاملاً به‌روز، تمامی الزامات قانونی، فنی و گمرکی مورد نیاز برای موفقیت در صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی را بر اساس آخرین بخشنامه‌ها و رویه‌های موجود تشریح می‌کند تا فعالان تجاری بتوانند با حداقل ریسک و حداکثر انطباق، به توسعه بازارهای هدف خود بپردازند.

گام اول: شناسایی کالایی و الزامات زیرساختی تجارت

فرآیند صادرات با شناخت دقیق محصول و انطباق آن با چارچوب‌های قانونی و سیستمی کشور آغاز می‌شود. این امر شامل تعریف صحیح کالایی و ایجاد زیرساخت‌های حقوقی لازم برای فعالیت بازرگانی است.

تفکیک فنی و کدهای تعرفه گمرکی (HS Code)

تعیین کد تعرفه گمرکی (HS Code) برای قوطی و پروفیل ساختمانی، نه تنها برای اظهار کالا به گمرک، بلکه برای تعیین مقررات حاکمیتی (مانند شمول یا عدم شمول مجوزهای وزارت صنعت، معدن و تجارت) کاملاً حیاتی است. در طبقه‌بندی جهانی کالا، مقاطع فولادی ساختمانی به‌طور عمده در دو فصل مجزا قرار می‌گیرند که هر یک دارای زیرشاخه‌های دقیق هستند.

کدهای مربوط به مقاطع توخالی و لوله (قوطی‌های ساختمانی):

این دسته از محصولات، که شامل قوطی‌های مربع، مستطیل و لوله‌های درزدار است، عموماً در فصل ۷۳ مقررات صادرات و واردات طبقه‌بندی می‌شوند. کد کلی ۷۳۰۶ شامل “سایر لوله‌ها و پروفیل‌های توخالی (مثلاً، با درز جوش‌داده‌شده یا جوش داده نشده، پرچ‌شده یا به طریق مشابهی مسدود شده)، از آهن یا از فولاد” است.1 این مقاطع به دلیل فرآوری بیشتر و ارزش افزوده بالاتر، معمولاً در طبقه‌بندی‌های قانونی از مقررات سخت‌گیرانه‌تری که بر مواد خام و نیمه‌خام اعمال می‌شود، مستثنی هستند.

کدهای مربوط به پروفیل‌های نوردشده (مقاطع ساختمانی سنگین):

پروفیل‌های نوردشده مانند تیرآهن و نبشی، در فصل ۷۲ (آهن و فولاد غیرممزوج) قرار می‌گیرند. کد ۷۲۱۶ مربوط به “پروفیل (profile) از آهن یا از فولادهای غیرممزوج” است.3 زیرشاخه‌های این کد شامل انواع مختلف مقاطع می‌گردد، از جمله:

  • پروفیل با مقطع I، U یا H که عمدتاً گرم نوردشده یا گرم کشیده شده‌اند.3
  • پروفیل با مقطع L یا T که بر اساس بلندی (مثلاً کمتر از ۸۰ میلی‌متر یا ۸۰ میلی‌متر و بیشتر) دارای کدهای فرعی متفاوتی هستند.3 به عنوان مثال، کد ۷۲۱۶۳۲۰۰ به طور مشخص برای پروفیل با مقطع I است.4

تمایز دقیق بین این دو دسته (فصل ۷۳ و ۷۲) از این رو اهمیت پیدا می‌کند که محدودیت‌های صادراتی وزارت صمت (مانند الزام به اخذ مجوز موردی)، در طول تاریخ بیشتر بر مقاطع نوردشده (۷۲۱۶) و محصولات ابتدایی‌تر زنجیره فولاد متمرکز بوده است.5 در مقابل، صادرات مقاطع توخالی (۷۳۰۶)، به دلیل تکمیل فرآیند تولید و ارزش افزوده بالاتر، اغلب از این الزامات معاف بوده‌اند.6 بنابراین، هرگونه تعریف گمرکی نادرست می‌تواند منجر به قرارگیری ناخواسته در فهرست کالاهای نیازمند مجوز موردی وزارت صمت شود که نتیجه آن توقف محموله در گمرک و تحمیل هزینه‌های سنگین دموراژ خواهد بود.

الزامات پایه‌ای صادرکننده و تعهدات مالیاتی

پیش از هر اقدام صادراتی، صادرکننده باید از تکمیل زیرساخت‌های حقوقی خود اطمینان حاصل کند. اولین و اصلی‌ترین شرط برای اظهار کالا، در اختیار داشتن کارت بازرگانی معتبر است که توسط اتاق بازرگانی و وزارت صنعت، معدن و تجارت تأیید شده باشد.8

در حوزه مالیات، صادرات محصولات فولادی مشمول معافیت از مالیات بر ارزش افزوده (VAT) است.9 با این حال، استفاده از این معافیت منوط به رعایت کامل مقررات قانونی و تکمیل تشریفات مربوط به ثبت‌نام در سامانه مودیان و اخذ گواهی‌های لازم است.10 صادرکنندگان باید به دقت تمام مراحل زنجیره ارزش را مستندسازی کنند تا بتوانند از معافیت مالیاتی مقرر در قانون بهره‌مند شوند.

گام دوم: اخذ مجوزهای حاکمیتی و انطباق‌های سیستمی

صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی

سیاست‌های کلان تجاری در ایران، به‌ویژه در بخش فلزات، به‌شدت تحت تأثیر مدیریت عرضه داخلی توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) قرار دارد. لذا، انطباق با آخرین بخشنامه‌ها امری حیاتی است.

ساماندهی صادرات محصولات فولادی: لغو مجوز موردی

در گذشته، مدیریت بازار فولاد از طریق ابزارهای نظارتی و الزام به اخذ مجوز موردی برای صادرات اعمال می‌شد. به این ترتیب، صادرات محصولات فولادی، به‌ویژه مقاطع طویل و فولاد خام، منوط به دریافت مجوز از دفتر معاونت امور معادن و صنایع معدنی وزارت صمت بود.5 این محدودیت با هدف تضمین رعایت کف عرضه ۷۰ درصدی تولیدکنندگان در بورس کالا و تأمین کامل نیازهای داخلی وضع شده بود.13

با این حال، در یک تحول نظارتی مهم، بخشنامه‌های اخیر سازمان توسعه تجارت و گمرک (به‌ویژه بخشنامه‌های سال ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱) نشان داد که صادرات “لوله فولادی و پروفیل” که ذیل کد تعرفه ۷۳۰۶ (مقاطع توخالی) طبقه‌بندی می‌شوند، نیاز به اخذ مجوز موردی و سهمیه نداشته و صدور آن برای کلیه صادرکنندگان، با رعایت سایر مقررات، بلامانع است.6 این اقدام نشان‌دهنده تغییر سیاست از کنترل فیزیکی و بروکراسی وقت‌گیر (مجوز تریلی به تریلی که می‌توانست تا یک هفته کامیون‌ها را در مرز متوقف سازد 14) به کنترل سیستمی و تسهیل صادرات محصولات با ارزش افزوده بالاتر است.

صادرکنندگان باید در نظر داشته باشند که هرچند محدودیت مجوز موردی برای قوطی و پروفیل برداشته شده، اما همچنان ملزم به حضور در فهرست شرکت‌های مجاز به صادرات (که به تأیید بانک مرکزی و سندیکاهای مربوطه رسیده) هستند.14 تمرکز حاکمیتی اکنون بر پایش عملکرد سیستمی واحدهای تولیدی به‌جای ایجاد موانع اداری در گمرکات است.

الزامات ثبت اطلاعات در سامانه جامع تجارت (NTSW)

همانطور که ذکر شد، ابزار نظارتی جدید دولت، سامانه جامع تجارت (NTSW) است. کلیه تولیدکنندگان و فروشندگان انواع لوله و پروفیل فولادی موظفند اطلاعات دقیق و به‌روز مربوط به موجودی اولیه، میزان تولید، جزئیات فروش داخلی و صادرات، و همچنین ورودی و خروجی انبار کالاهای خود را در سامانه NTSW.ir ثبت کنند.15

این الزام، یک مرحله آموزشی نیست بلکه یک شرط بقا برای فعالیت در بازار فولاد است. عملکرد شرکت‌ها به طور مداوم بر اساس اطلاعات ثبت‌شده در این سامانه‌ها ارزیابی خواهد شد. در صورت عدم ثبت اطلاعات یا ارائه اطلاعات نادرست، عواقب جدی متوجه واحد تولیدی خواهد بود؛ شامل تعلیق سهمیه مواد اولیه و معرفی شرکت به‌عنوان توزیع‌کننده خارج از شبکه به نهادهای نظارتی و قضایی.16 بنابراین، صادرکنندگان باید به‌جای دوندگی‌های اداری برای اخذ مجوز، تمرکز خود را بر انطباق داده‌ها و شفافیت عملکرد سیستمی بگذارند.

تعهدات بازگشت ارز حاصل از صادرات

یکی از مهم‌ترین وظایف قانونی صادرکنندگان فولادی، اجرای کامل تعهدات ارزی و بازگرداندن ارز حاصل از صادرات به چرخه اقتصادی کشور (نظام نیما) است. در صنف لوله و پروفیل، سندیکاها تأکید کرده‌اند که صادرکنندگان عموماً تعهدات ارزی خود را انجام داده‌اند.14

عدم بازگشت ارز حاصل از صادرات، که از منابع داخلی کشور برای تولید کالا استفاده کرده است، تخلف محسوب می‌شود. صادرکنندگانی که تعهدات ارزی انجام‌نشده دارند، به‌طور خودکار از فهرست شرکت‌های مجاز به صادرات حذف شده و با محدودیت‌های شدید صادراتی مواجه می‌شوند. این موضوع تأکید می‌کند که مدیریت جریان نقدی و رعایت دقیق مقررات بانک مرکزی، به اندازه فرآیند تولید و بازاریابی، برای تداوم فعالیت صادراتی حیاتی است.

گام سوم: الزامات کیفی، استاندارد و بازرسی کالا (COI)

کیفیت و انطباق محصول با استانداردها، سنگ بنای تجارت جهانی فولاد است. مقاطع فولادی ساختمانی، به دلیل نقش حیاتی در ایمنی سازه‌ها، تحت نظارت شدید استاندارد داخلی و بین‌المللی قرار دارند.

استاندارد اجباری ملی (ISIRI) و گمرک

بسیاری از مقاطع فولادی مورد مصرف در مصالح ساختمانی مانند میلگرد و تیرآهن، مشمول استاندارد اجباری ملی ایران (ISIRI) هستند.17 سازمان ملی استاندارد ایران با هدف جلوگیری از صدور کالاهای نامرغوب و حفظ بازارهای بین‌المللی ایران، اعمال مقررات مربوط به انطباق استاندارد را بر کالاهای صادراتی حفظ کرده است.18

گمرک ایران بر طبق قانون، از صدور کالاهایی که اجرای استاندارد آن‌ها اجباری اعلام شده و فاقد گواهینامه انطباق (Certificate of Conformity) از سازمان ملی استاندارد باشند، جلوگیری می‌کند.19 این امر برای صادرکنندگان قوطی و پروفیل به این معناست که باید گواهینامه‌های لازم را برای تأیید کیفیت خود از مراجع معتبر دریافت کرده باشند.

فرایند اخذ گواهی بازرسی در مبدأ (COI)

گواهی بازرسی در مبدأ (COI) یک سند حیاتی است که انطباق کیفی و کمی کالای صادراتی را با مشخصات فنی مورد توافق خریدار و استانداردهای اجباری، پیش از حمل (Pre-Shipment Inspection – PSI) تأیید می‌کند.20

تعریف و اهمیت COI:

این گواهی توسط شرکت‌های بازرسی بین‌المللی (مانند SGS که در ۱۴۰ کشور جهان شعبه دارد 21) یا شرکت‌های بازرسی داخلی تایید صلاحیت شده توسط مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران صادر می‌شود.22 COI تضمین‌کننده کیفیت محصول است.23 در واقع، صادرات فولاد به بازارهای کلیدی بدون تأیید یک نهاد بازرسی معتبر تقریباً غیرممکن است. این فرآیند اعتباردهی در سطح جهانی، رقابت‌پذیری محصولات ایرانی را در مقابل رقبای سرسختی چون فولاد ترکیه و روسیه حفظ می‌کند.8

مراحل اخذ COI:

  1. تعیین استانداردها: بازرسان ابتدا استانداردهای مورد نیاز کشور مقصد یا استانداردهای ملی ایران را برای محصول بررسی می‌کنند.23
  2. ارائه مستندات: صادرکننده باید اسناد خرید مواد اولیه و مشخصات فنی محصول نهایی (از جمله فاکتور فروش) را برای درج در گواهی COI تحویل بازرس دهد.23
  3. بازرسی و آزمایش: انجام آزمایش‌های فنی لازم (مانند آزمایش‌های مکانیکی و شیمیایی فولاد) و بازرسی کمی و ظاهری محموله.20
  4. صدور گواهی: در صورت انطباق کامل محصول با الزامات، گواهی COI صادر می‌شود. این گواهی در ادامه فرآیند، جزو مدارک اصلی ترخیص در گمرک مقصد خواهد بود.20
صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی

گام چهارم: فرآیند گمرکی و تنظیم اسناد صادراتی

پس از اطمینان از انطباق‌های حاکمیتی و کیفی، نوبت به تشریفات رسمی گمرکی می‌رسد. این مرحله نیازمند دقت بالا در اظهار و ارائه مستندات است.

اظهار کالا و فرآیند دور اظهاری (EPL)

اظهارنامه صادراتی که گاهی از آن با عنوان “پته صادرات” یاد می‌شود، یک تعهد قانونی است که به موجب آن، صاحب کالا مشخصات کامل محموله، شامل نوع، وزن، ارزش و کد تعرفه را به گمرک اعلام می‌کند.25 امروزه، این فرآیند به‌صورت الکترونیکی و از طریق سامانه دور اظهاری گمرک (EPL) انجام می‌گیرد.26

پس از ثبت اظهارنامه، کالا وارد مرحله رسیدگی و ارزیابی می‌شود که این ارزیابی توسط ارزیابان گمرک صورت می‌گیرد. کالاها بر اساس میزان ریسک به یکی از مسیرهای سه‌گانه ارزیابی هدایت می‌شوند: مسیر سبز (حداقل کنترل)، مسیر زرد (کنترل اسنادی) و مسیر قرمز (کنترل کامل اسنادی و فیزیکی).26 ثبت اطلاعات دقیق در سامانه جامع تجارت (NTSW) و عدم وجود تناقض در مدارک ارائه شده، تأثیر مستقیمی بر قرارگیری در مسیر سبز و تسریع فرآیند ترخیص دارد.

مستندات حیاتی لازم برای اظهار گمرکی

برای ترخیص نهایی قوطی و پروفیل ساختمانی از گمرک مبدأ، مجموعه‌ای از اسناد باید تهیه و به مامور گمرک ارائه شود 27:

  1. فاکتور فروش (Commercial Invoice) و سیاهه تجاری (Packing List): شامل جزئیات کامل فروش، مشخصات فنی، وزن دقیق کالا (ناخالص و خالص) و نحوه بسته‌بندی.28
  2. گواهی مبدأ (Certificate of Origin – COO): این سند رسمی که توسط اتاق بازرگانی صادر می‌شود، مبدأ تولید کالا را تعیین می‌کند.29 گواهی مبدأ برای گمرک، بانک‌ها و وزارتخانه‌های صنعتی کشور مقصد از اهمیت فوق‌العاده‌ای برخوردار است و پایه اصلی تعیین تعرفه‌ها و شاخص‌های تجاری محسوب می‌شود.30
  3. مدارک حمل و نقل و بیمه: شامل بارنامه (Bill of Lading یا Air Waybill) و بیمه‌نامه معتبر کالا.
  4. گواهی بازرسی COI: ارائه این گواهی برای کالاهایی که مشمول استاندارد اجباری هستند یا طبق قرارداد خرید، بازرسی در مبدأ درخواست شده است، الزامی است.19
  5. کارت بازرگانی معتبر.
  6. پروانه صادراتی (پس از تأیید نهایی گمرک).

گام پنجم: الزامات گواهینامه‌های فنی برای بازارهای هدف بین‌المللی

برای تضمین فروش در بازارهای هدف و ایجاد مزیت رقابتی پایدار، انطباق با استانداردهای فنی مقصد، به‌ویژه در بازارهای کلیدی منطقه و بین‌الملل، ضروری است.

الزامات صادرات به بازار عراق (گواهی انطباق – CoC)

کشور عراق به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی برای لوله و پروفیل فولادی ایران شناخته می‌شود.28 با این حال، مقامات عراقی برای جلوگیری از ورود محصولات غیراستاندارد، یک برنامه ارزیابی انطباق را اجرا می‌کنند که مهم‌ترین شرط آن، اخذ گواهی انطباق (Certificate of Conformity – CoC) است.32

گواهی CoC، که توسط سازمان‌های مجاز (بر اساس الزامات اتاق بازرگانی ایران و عراق) صادر می‌شود، سندی است که به صراحت انطباق محصول با استانداردها، الزامات فنی و ایمنی تعیین‌شده در عراق را ثابت می‌کند.32 بدون این سند، محصول در گمرکات عراق متوقف شده، توقیف می‌شود و حتی ممکن است مشمول مجازات‌هایی گردد.32 بنابراین، برای تجارت با عراق، اخذ CoC یک الزام غیرقابل چشم‌پوشی است.

استاندارد CE اروپا (CE Marking)

صادرات پروفیل و مقاطع فولادی به کشورهای عضو اتحادیه اروپا (EU) نیازمند دریافت گواهینامه CE Marking (Conformité Européenne) است.34 این نشان بیانگر آن است که محصول با دستورالعمل‌ها و الزامات ایمنی و بهداشتی اتحادیه اروپا انطباق دارد.

هرچند دریافت CE تنها برای محصولاتی که در دسته‌بندی‌های خاص اتحادیه اروپا قرار می‌گیرند اجباری است، اما برای محصولات فولادی و مقاطع نوردشده، این گواهینامه از اهمیت بالایی برخوردار است.35 علاوه بر بازار اروپا، گواهینامه CE به عنوان یک مبنای جهانی برای اعتبار کیفیت کالا در سایر بازارهای آسیایی و آفریقایی نیز تلقی می‌شود.34 برای حفظ اعتبار این گواهینامه، شرکت‌های تولیدکننده فولاد ملزم به انجام ممیزی‌های مراقبتی سالانه توسط نهادهای مطلع (NB) مورد تأیید اتحادیه اروپا هستند.34

گواهینامه EAC (Eurasian Conformity)

برای دسترسی به بازار اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU) شامل کشورهایی مانند روسیه، قزاقستان و ارمنستان، اخذ گواهینامه EAC (Eurasian Conformity) الزامی است.37 برچسب EAC تضمین می‌کند که کالا با استانداردهای ایمنی، کیفیت و محیط زیستی تعیین‌شده در مقررات فنی EAEU هماهنگ است. این گواهی بسته به نوع قرارداد و کالا، می‌تواند برای یک محموله خاص یا برای تولید انبوه (معمولاً بین ۱ تا ۵ سال) صادر شود و برای صادرکنندگانی که روسیه و کشورهای مشترک‌المنافع را هدف قرار داده‌اند، حیاتی است.37

جمع‌بندی نکات مالی، حقوقی و رقابتی

مدیریت ریسک‌های مالیاتی و درک صحیح از فضای رقابتی، بخش نهایی از استراتژی صادرات موفق قوطی و پروفیل ساختمانی است.

بررسی وضعیت عوارض صادراتی بر محصولات نهایی

سیاست‌های دولت ایران در خصوص عوارض صادراتی، همواره با هدف مدیریت عرضه مواد خام و نیمه‌خام (مانند شمش و کنسانتره) جهت حفظ تولید داخلی اعمال شده است. به‌طور معمول، محصولات نهایی دارای ارزش افزوده بالاتر مانند لوله و پروفیل ساختمانی (۷۳۰۶ و ۷۲۱۶)، در مقایسه با مواد خام، از پرداخت عوارض صادراتی معاف یا مشمول نرخ‌های بسیار پایین‌تر هستند.10

با این حال، صادرکنندگان باید نسبت به یک ریسک پنهان و عمده آگاه باشند. در شرایط نوسان شدید قیمت جهانی فولاد و افزایش فشار تقاضای داخلی یا ضرورت مدیریت منابع ارزی، دولت ممکن است سیاست‌های تعرفه‌ای را به صورت ناگهانی تغییر داده و عوارض موقتی را بر صادرات محصولات نهایی نیز اعمال کند.39 این تغییرات ناگهانی می‌تواند برنامه‌های قیمت‌گذاری و سودآوری صادرکننده را به شدت تحت تأثیر قرار دهد. لذا، رصد مستمر بخشنامه‌های گمرکی و وزارت صمت در سال ۱۴۰۴ در مورد عوارض صادراتی بر تعرفه‌های ۷۳۰۶ و ۷۲۱۶، امری ضروری است.

استراتژی قیمت‌گذاری و رقابت‌پذیری در بازار جهانی

بازار جهانی مقاطع فولادی یک عرصه رقابتی دشوار است که صادرکنندگان ایرانی را به چالش می‌کشد. مهم‌ترین عامل در این رقابت، حضور قدرت‌های فولادی چون ترکیه و روسیه است. روسیه، که سومین تولیدکننده بزرگ فولاد جهان محسوب می‌شود، در پی تحولات ژئوپلیتیک، بازار هدف خود را به شدت به سمت خاورمیانه تغییر داده و محصولات فولادی را با قیمت‌های تهاجمی عرضه می‌کند.24 این امر باعث شده است که قیمت‌های پیشنهادی ایران در بازارهای منطقه با چالش مواجه شود.24

برای موفقیت در این فضا، استراتژی قیمت‌گذاری باید بسیار هوشمندانه باشد. صادرکننده ایرانی باید قیمت تمام‌شده محصول خود (شامل قیمت جهانی ورق فولادی به‌عنوان ماده اولیه و هزینه‌های تولید) را در مقایسه با قیمت پیشنهادی رقبا، به‌ویژه ترکیه و روسیه، بسنجد تا قیمت نهایی قابل رقابت و جذاب باشد.24 پایداری صادرات در گرو حفظ کیفیت (از طریق استانداردهای بین‌المللی) و ارائه قیمتی رقابتی است.

نتیجه‌گیری

صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی در سال ۱۴۰۴، یک فرصت تجاری با الزامات قانونی دقیق است. تحلیل رویه‌های جاری نشان می‌دهد که برای مقاطع توخالی و لوله (HS Code 7306)، محدودیت‌های دست‌وپاگیر مجوز موردی وزارت صمت تا حد زیادی برداشته شده و فرآیند گمرکی تسهیل شده است. با این حال، دولت سیاست خود را از کنترل فیزیکی به سمت کنترل سیستمی تغییر داده است. لذا، صادرکنندگان باید تمرکز اصلی خود را بر انطباق کامل با دو ستون اصلی بگذارند: ثبت دقیق و شفاف تمامی اطلاعات تولید و صادرات در سامانه جامع تجارت (NTSW)، و همچنین ایفای کامل و به‌موقع تعهدات بازگشت ارز حاصل از صادرات (نظام نیما).

از منظر کیفی، انطباق با استانداردهای ملی (ISIRI) و بین‌المللی، که از طریق اخذ گواهی بازرسی در مبدأ (COI) تأیید می‌شود، برای ترخیص گمرکی و پذیرش در بازارهای جهانی ضروری است. علاوه بر این، بسته به مقصد، اخذ گواهی‌های تخصصی مانند CoC برای بازار عراق و CE یا EAC برای بازارهای اروپا و اوراسیا الزامی است.

صادرکنندگان باید با رصد مستمر بخشنامه‌های مربوط به عوارض صادراتی و با اتخاذ استراتژی قیمت‌گذاری انعطاف‌پذیر و رقابتی در برابر بازیگران منطقه‌ای، مسیر رشد پایدار را طی کنند. با برنامه‌ریزی جامع و رعایت دقیق این نقشه راه، می‌توان ریسک‌های تجاری را به حداقل رساند و سهم بازار ایران در صنعت فولاد را با اطمینان افزایش داد.

صادرات قوطی و پروفیل ساختمانی

منابع

  1. واردات و صادرات کالا با شرح سایر لوله‌ها و پروفیل‌های توخالی (مثلاً، با درز جوش‌داده‌شده یا جوش داده نشده، پرچ‌شده یا به طریق مشابهی مسدود شده)، از آهن یا از فولاد. – آرمانین, accessed on November 11, 2025, https://armanin.ir/fa/statistics/tariffs/tariff/5247.html
  2. کد تعرفه (HS Code) 7306 – سایر لوله‌ها و پروفیل‌های توخالی (مثلاً، با درز جوش‌داده‌شده یا جوش داده نشده، پرچ‌شده یا به طریق مشابهی مسدود شده)، از آهن یا از فولاد. – سایت Hi Export, accessed on November 11, 2025, https://hi-export.ir/tariff/7306
  3. لیست کد تعرفه و اولویت های کالاهای گمرکی (بروز شده در سال 1394) – اتاق بازرگانی تهران, accessed on November 11, 2025, https://service.tccim.ir/stats_tarrif?p=124&txtWord=&mode=
  4. کد تعرفه (HS Code) 72163200 – پروفیل با مقطع I – های‌اکسپورت – سایت Hi Export, accessed on November 11, 2025, https://hi-export.ir/tariff/72163200
  5. صادرات فولاد نیاز به اخذ مجوز از وزارت صنعت دارد – ایرنا, accessed on November 11, 2025, https://www.irna.ir/news/84027023/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D9%86%DB%8C%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF
  6. بخشنامه جدید گمرک درباره صادرات محصولات فولادی – شرکت ملی فولاد ایران, accessed on November 11, 2025, https://niscoir.com/?p=43442
  7. صادرات لوله و پروفیل نیاز به اخذ مجوز ندارد – آیکسپورت, accessed on November 11, 2025, https://ixport.ir/exporting-pipes-and-profiles-does-not-require-a-license/
  8. بررسی فرآیند و مقاصد صادرات آهن آلات ایران – آهن آنلاین, accessed on November 11, 2025, https://ahanonline.com/211609/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A2%D9%87%D9%86-%D8%A2%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/
  9. مالیات ارزش افزوده آهن ‌آلات چیست؟, accessed on November 11, 2025, https://asreahan.com/blog/iron-and-steel-value-added-tax
  10. فهرست پرداخت کنندگان عوارض صادراتی – سندیکای تولیدکنندگان لوله و پروفیل فولادی ایران, accessed on November 11, 2025, http://sandika.ir/?p=8707
  11. صادرات لوله و پروفیل فولادی منوط به اخذ مجوز از وزارت صنعت شد – خبرگزاری میزان, accessed on November 11, 2025, https://www.mizanonline.ir/fa/news/610768/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%B4%D8%AF
  12. صادرات فولاد با اخذ مجوز – آهن پرایس, accessed on November 11, 2025, https://ahanprice.com/Blog/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2/Post/3882
  13. طرح ساماندهی صادرات محصولات فولادی برای بار چهارم اصلاح و ابلاغ شد – فولاد 24, accessed on November 11, 2025, https://foolad24.com/post/news/%D8%B7%D8%B1%D8%AD-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%85-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D9%88-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF
  14. شرط اخذ مجوز وزارت صمت برای صدور لوله و پروفیل حذف شد/ ۷۷ شرکت مجاز به صادرات هستند, accessed on November 11, 2025, https://borna.news/fa/news/1026093/%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D9%88%D8%B2%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%B5%D9%85%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF-%DB%B7%DB%B7-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%87%D8%B3%D8%AA%D9%86%D8%AF-%D9%88%D8%B8%DB%8C%D9%81%D9%87-%D9%87%D8%B1-%D8%A8%D8%AE%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86%D8%AF
  15. الزام ثبت اطلاعات انواع لوله و پروفیل فولادی در سامانه جامعه تجارت, accessed on November 11, 2025, https://mccima.ir/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84-%D9%81/
  16. الزام ثبت اطلاعات انواع لوله و پروفیل فولادی در سامانه جامع تجارت از اول اردیبهشت ماه – معدن نامه, accessed on November 11, 2025, https://madanname.ir/%D8%A7%D9%84%D8%B2%D8%A7%D9%85-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%A7%D8%B7%D9%84%D8%A7%D8%B9%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B9-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84-%D9%81/
  17. مقاطع فولادی ساختمانی مشمول استاندارد اجباری است – خبرگزاری ایسنا, accessed on November 11, 2025, https://www.isna.ir/news/1400083023587/%D9%85%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  18. ﻓﻬﺮﺳﺖ ﮐﺎﻻﻫﺎی ﻣﺸﻤﻮل اﺟﺮای اﺟﺒﺎری اﺳﺘﺎﻧﺪارد ﺑﺮای ﺻﺎدرات, accessed on November 11, 2025, https://www.inso.gov.ir/portal/file/?9689/___%C3%A7_____%D8%B2-_%D8%B1_%D8%AF___%D8%AF_%C3%A7_%D8%AF_%C3%AE-_%C3%A0___%C3%A0_%C3%AA__-_%C3%A0_%C3%A9_____%D8%AF_%D8%B2-_%D8%AF___%D8%B2_%D8%AF___%C2%BB_%D8%AF___%C2%BB-_%D8%AF_%D8%B4_%D8%B0_%D8%AF___%C3%AE-_%D8%B4_%C3%A7_%D8%B2-___%D8%AF_%C2%BB___%D8%AF_%D8%B2-__.pdf
  19. فهرست کاالهای صادراتی مشمول مقررات استاندارد اجباری ” بروز رسانی بهمن \\ “, accessed on November 11, 2025, https://shahrdevelopment.ir/wp-content/uploads/2021/07/LIST.pdf
  20. گواهی استاندارد COI (بازرسی کالا در مبدا) – شرکت مودی اینترنشنال قشم سرتیفیکیشن, accessed on November 11, 2025, https://moodyicg.com/blog/72/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-COI-(%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%A8%D8%AF%D8%A7)
  21. معرفی 8 شرکت مطرح بازرسی کالا در سطح بین المللی – بیتوته, accessed on November 11, 2025, https://www.beytoote.com/news/economy-news/commodity02-inspections.html
  22. فهرست شرکت های بازرسی تایید صالحیت شده, accessed on November 11, 2025, https://www.inso.gov.ir/portal/file/?845089/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D9%88%D8%B2-%D8%B4%D8%AF%D9%87-%D8%B4%D8%B1%DA%A9%D8%AA-%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%D8%B3%D9%8A-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%D9%8A_%D9%85%D9%87%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%87-1400.pdf
  23. گواهی COI از انواع گواهی بازرسی کالا (3 مرحله دریافت این تاییدیه), accessed on November 11, 2025, https://namatek.com/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-coi/
  24. صادرات لوله و پروفیل – کاوه فولاد, accessed on November 11, 2025, https://kavehfolad.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%84%D9%88%D9%84%D9%87-%D9%88-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D9%81%DB%8C%D9%84/
  25. هر چیزی که درباره اظهارنامه صادراتی باید بدانید – ترابرنت, accessed on November 11, 2025, https://taraabar.net/blog/22328-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
  26. اظهارنامه گمرکی چیست؟ | دور اظهاری از طریق سامانه ی EPL | – شرکت بازرگانی راهکار تجارت پایا, accessed on November 11, 2025, https://rahkartejarat.com/customs-declaration/
  27. مراحل صادرات کالا و مدارک لازم برای آن چیست؟ – تاجران برخط صنعت, accessed on November 11, 2025, https://onlinetradersco.com/%D9%85%D8%B1%D8%A7%D8%AD%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
  28. صادرات فولاد + راهنما و تمامی که باید بدانید, accessed on November 11, 2025, https://mihanfooladco.com/mag/steel-export-guide/
  29. خدمات گواهی مبداء – اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی تهران, accessed on November 11, 2025, https://service.tccim.ir/page?pageid=94
  30. گواهی مبداء چیست ؟ – نحوه و مراحل دریافت گواهی مبداء – رز پرواز, accessed on November 11, 2025, https://roseparvaz.com/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D9%85%D8%A8%D8%AF%D8%A7%D8%A1-%DA%86%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D8%9F/
  31. صادرات فولاد به عراق [میلگرد، تیرآهن و…] مراحل و قیمت – اصفهان آهن, accessed on November 11, 2025, https://esfahanahan.com/mag/exporting-steel-to-iraq/
  32. گواهی انطباق صادرات عراق – Denetim, accessed on November 11, 2025, https://www.denetim.com/fa/belgelendirme/uygunluk-degerlendirme/irak-ihracat-uygunluk-belgesi/
  33. COC گواهینامه انطباق با استانداردهای بین المللی – صدور گواهینامه های ایزو, accessed on November 11, 2025, https://ihcert.com/coc-%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%B7%D8%A8%D8%A7%D9%82-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A8%DB%8C%D9%86/
  34. گواهینامه ce مجتمع فولاد صنعت بناب برای دومین بار برای صادرات بین المللی و اروپا تمدید شد, accessed on November 11, 2025, https://www.sedayebonab.ir/%DA%AF%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-ce-%D9%85%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%B9-%D9%81%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AF-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%A8%D9%86%D8%A7%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C/?print=1
  35. اخذ استاندارد CE اروپا + مشاوره مدارک، مراحل و شرایط 1404 – پایدار ثبت, accessed on November 11, 2025, https://paydarsabt.com/european-ce-standard/
  36. نشان CE چیست؟ اخذ گواهینامه CE فقط با 8 مرحله ساده – شرکت توسعه کیفیت, accessed on November 11, 2025, https://nhiso.com/obtaining-a-ce-certificate/
  37. گواهینامه صادرات کالا به روسیه و اوراسیا ( EAC) – سهاطوس, accessed on November 11, 2025, https://sohatoos.com/Fa/EAC
  38. دریافت مجوزات و گواهینامه های بازار روسیهGOST و EAC, accessed on November 11, 2025, https://ihitrussia.ir/obtaining-permits-and-certificates/
  39. تغییرات جدید عوارض صادراتی زنجیره فولاد اعلام شد – پایگاه خبری و تحلیلی فلزات‌آنلاین, accessed on November 11, 2025, https://felezatonline.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%B2%D9%86%D8%AC%DB%8C%D8%B1%D9%87-%D9%81%D9%88%D9%84/