بخشنامه جدید صادرات تخم مرغ؛ شرایط سقف ۱۰۰۰ تن و ضوابط ۱۴۰۵

تغییرات پیاپی در قوانین گمرکی و بازرگانی محصولات پروتئینی، همواره چالش‌ها و فرصت‌های متعددی را برای صادرکنندگان کشور رقم می‌زند. ابلاغ بخشنامه جدید صادرات تخم مرغ خوراکی با سقف هفتگی ۱۰۰۰ تن، گامی استراتژیک از سوی وزارت جهاد کشاورزی و سازمان توسعه تجارت جهت تعادل‌بخشی به بازار داخلی و رونق‌بخشی به تولید ملی است.¹

این مصوبه جدید که صادرات این محصول را تحت عنوان «مجاز مشروط» تعریف کرده، تلاش دارد تا ضمن تخلیه مازاد تولید روزانه، ثبات قیمت‌ها را در زنجیره ارزش این کالای اساسی حفظ کند.¹ در این گزارش تخصصی که از دیدگاه یک کارشناس ارشد بازرگانی خارجی تدوین شده است، تلاش می‌شود الزامات گمرکی، چالش‌های نظارتی، نقش تشکل‌های صنفی و گام‌های عملیاتی خروج کالا به طور کامل و جامع بررسی شود تا راهنمایی معتبر برای تجار و تولیدکنندگان فراهم آید.

تحلیل و واکاوی بخشنامه جدید صادرات تخم‌مرغ

اهداف کلیدی بخشنامه شماره ۷۸۹۵۷۵۱ و سقف هفتگی ۱۰۰۰ تن

بخشنامه شماره ۷۸۹۵۷۵۱ سازمان توسعه تجارت ایران که در تاریخ ۱۳ خرداد ۱۴۰۵ ابلاغ شد، پاسخی مستقیم به ناترازی فصلی در بازار داخلی محصولات پروتئینی است.³ طبق این سند قانونی، صادرات تخم‌مرغ خوراکی با کد تعرفه ۰۴۰۷۲۱۱۰ با رعایت سقف هفتگی هزار تن مجاز مشروط اعلام شده است.¹

تحلیل ساختاری این مصوبه نشان می‌دهد که به دلیل محدودیت‌های نرم‌افزاری گمرک و سامانه جامع تجارت در پایش و کنترل خودکار سقف عددی خروج کالا، حاکمیت ناگزیر به استفاده از ابزار نظارت فیزیکی و تایید پیشینی شده است.¹ بر این اساس، خروج هر محموله منوط به اخذ تاییدیه مستقیم از معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی و ثبت آن در سامانه EPL توسط نماینده تام‌الاختیار این وزارتخانه خواهد بود.¹ این مکانیزم نظارتی، پویایی بازار داخلی را حفظ کرده و از خروج بی‌رویه محصول در شرایط نوسان شدید قیمتی ممانعت می‌کند.

وضعیت مازاد تولید و جایگاه ایران در بازار جهانی

ایران با دستیابی به خودکفایی در تولید تخم‌مرغ، امروزه جایگاه نهم را در میان برترین تولیدکنندگان جهان به خود اختصاص داده است.⁵ بر اساس آمارهای فدراسیون طیور، میزان تولید روزانه تخم‌مرغ در کشور بالغ بر ۳ هزار و ۵۰۰ تا ۳ هزار و ۶۰۰ تن (معادل حدود ۱۰۸ هزار تن در ماه) ارزیابی می‌شود که نزدیک به ۱۰ درصد از آن (معادل ۳۰۰ تن روزانه یا ۲ هزار تن ماهانه) مازاد بر مصرف واقعی جامعه است.²

این مازاد ساختاری در شرایطی که با ممنوعیت صادراتی مواجه شود، سقوط آزاد قیمت‌ها درب مرغداری و زیان شدید تولیدکنندگان را به همراه دارد.⁸ پیش از این، ثبت رکوردهای درخشان صادراتی نظیر خروج بیش از ۱۴۰ هزار تن محصول در سال ۱۴۰۳ و پیش‌بینی تحقق رقم ۱۵۰ هزار تن، پتانسیل بالای این صنعت در ارزآوری (حدود ۶۷۰ میلیون دلار در سال) را به اثبات رسانده است.⁵ بنابراین، بازگشایی هدفمند مسیرهای صادراتی، ضرورتی غیرقابل‌انکار برای حفظ انگیزه سرمایه‌گذاران است.¹¹

شرایط خروج تخم‌مرغ در گمرکات کشور

فرآیند اخذ مجوز از وزارت جهاد کشاورزی و نقش اتحادیه میهن

مطابق با دستورالعمل‌های جاری، هرگونه فعالیت صادراتی در این بخش نیازمند هماهنگی تنگاتنگ با اتحادیه مرکزی مرغداران میهن است.¹² این اتحادیه بر پایه قوانین افزایش بهره‌وری بخش کشاورزی و مصوبات ریاست‌جمهوری، مدیریت و توزیع سهمیه‌های صادراتی را عهده‌دار است.¹³ از جمله ضوابط سخت‌گیرانه‌ای که صادرکنندگان باید رعایت کنند، انطباق درخواست صادرات با ظرفیت واقعی مندرج در پروانه بهره‌برداری واحد مرغداری است.¹³

در صورتی که بازرگانان غیرتولیدکننده یا صنایع بسته‌بندی متقاضی صادرات باشند، ملزم به ارائه شناسه یکتای تولیدکنندگان تامین‌کننده کالا به همراه تضمین‌های معتبر خواهند بود.¹³ علاوه بر این، سن گله‌های مرغ تخم‌گذار در زمان اخذ مجوز نباید از ۶۰ هفته تجاوز کند تا کیفیت و استاندارد پوسته و زرده تخم‌مرغ‌های ارسالی تضمین گردد.¹³ متقاضیان همچنین متعهد می‌شوند در صورت نیاز بازار داخلی، معادل دو برابر حجم صادرات خود (حداقل ۲۰۰ تن) تخم‌مرغ با نرخ مصوب به وزارت جهاد کشاورزی تحویل دهند.¹³

الزامات بهداشتی و دستورالعمل‌های فنی سازمان دامپزشکی

صادرات مواد غذایی تازه و فرآورده‌های دامی به مقاصد بین‌المللی بدون تاییدیه سازمان دامپزشکی کشور غیرممکن است.¹⁴ محموله‌های تخم‌مرغ باید گواهی بهداشت و قرنطینه دامی معتبر با شناسه IVC دریافت کنند.¹⁵ فرآیند بازرسی شامل نمونه‌برداری‌های دقیق جهت تایید عدم وجود آنفلوانزای فوق حاد پرندگان و دیگر بیماری‌های مشترک، تطبیق مشخصات فنی (Packing List) و بررسی گواهی ضدعفونی وسایل حمل‌ونقل است.¹⁶ هرگونه نارسایی در رعایت پروتکل‌های بهداشتی می‌تواند به ممنوعیت‌های مرزی از سوی کشورهای همسایه منجر شود، همان‌طور که پیش‌تر کشور عراق به دلایل بهداشتی واردات مرغ و تخم‌مرغ ایرانی را در مقاطعی به حالت تعلیق درآورد.¹⁷

چالش‌های نظارتی، فرار مالیاتی و رفع تعهدات ارزی

بررسی پدیده کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای و انحصار صادراتی

واگذاری تنظیم بازار به بخش خصوصی هرچند اقدامی ارزشمند است، اما در غیاب نظارت‌های دقیق حاکمیتی می‌تواند به انحصار و رفتارهای رانت‌جویانه منجر شود.¹⁸ گزارش‌های نظارتی نشان می‌دهند که بخش قابل‌توجهی از صادرات سالانه تخم‌مرغ کشور از طریق کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای انجام شده است.¹⁸

این پدیده مخرب نه تنها فرار مالیاتی گسترده‌ای را رقم می‌زند، بلکه مانع از بازگشت منابع ارزی حاصل از صادرات به چرخه رسمی اقتصاد و سامانه نیما می‌گردد.¹⁸ در شرایطی که تولیدکنندگان با ارز ترجیحی اقدام به تامین نهاده‌های دامی نظیر ذرت و سویا می‌کنند، خروج غیرشفاف ارز حاصل از صادرات، تضییع حقوق عمومی به شمار می‌رود.¹⁸ دستگاه‌های نظارتی هم‌اکنون در حال بررسی این پرونده‌ها و اصلاح فرآیندهای ثبت سفارش هستند تا از سوءاستفاده‌های احتمالی جلوگیری کنند.¹⁸

لزوم توزیع عادلانه سهمیه صادراتی میان استان‌های تولیدکننده

توزیع سلیقه‌ای و متمرکز سهمیه‌های صادراتی یکی دیگر از دغدغه‌های جدی تولیدکنندگان در سطح استان‌ها است.¹⁸ به عنوان نمونه، استان خراسان رضوی با دارا بودن روزانه ۲۵۰ تن مازاد تولید و سهم ۶۰ درصدی از صادرات تاریخی تخم‌مرغ کشور، در سال‌های اخیر به دلیل انحصارهای ایجادشده با افت شدید آمار خروج کالا مواجه شده است.¹⁸ فعالان این حوزه تاکید دارند که تخصیص سهمیه‌های صادراتی باید بر اساس مازاد تولید واقعی هر استان و به صورت شفاف توزیع شود تا از تضییع حقوق مرغداران در استان‌های قطب تولید جلوگیری شده و رقابت عادلانه برقرار گردد.¹⁸

جدول اطلاعات فنی زنجیره صادرات تخم‌مرغ

در این بخش، به منظور ارائه دیدگاهی ساختاریافته و جامع به فعالان بازرگانی، متغیرهای اساسی تولید، قیمت‌گذاری و تعرفه‌های صادراتی تخم‌مرغ در قالب جدول زیر ارائه می‌شود:

شاخص بازرگانی / تولیدی	مقدار / جزئیات فنی	مبنا و منبع اطلاعاتی
میزان تولید روزانه کشور	۳,۵۰۰ تا ۳,۶۰۰ تن	آمار رسمی فدراسیون طیور 2
مازاد تولید روزانه کشور	حدود ۳۰۰ تن (۱۰ درصد کل تولید)	نیاز واقعی بازار داخلی 2
سقف هفتگی صادرات مجاز	۱,۰۰۰ تن در هفته	بخشنامه شماره ۷۸۹۵۷۵۱ 1
کد تعرفه گمرکی (HS Code)	۰۴۰۷۲۱۱۰ (تخم‌مرغ خوراکی)	کتاب مقررات صادرات و واردات 1
عوارض صادراتی مصوب	۲۵,۰۰۰ ریال به ازای هر کیلوگرم	دوره اول ابلاغی (قابل نوسان فصلی) 19
قیمت تمام‌شده واقعی مرغدار	۲۶۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم	برآورد قیمت تمام‌شده تولید 8
قیمت درب مرغداری در اوج گرما	۱۸۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم	ناشی از کاهش تقاضای فصلی 8
نرخ پیشنهادی عرضه داخلی	۳۰۹,۰۰۰ تومان برای مصرف‌کننده	پیشنهاد اتحادیه مرغداران میهن 9
تعهد تحویل داخلی صادرکننده	حداقل ۲۰۰ تن با نرخ مصوب	در صورت درخواست جهاد کشاورزی 13
حداکثر سن گله تخم‌گذار صادراتی	۶۰ هفته در زمان اخذ مجوز	دستورالعمل فنی اتحادیه میهن 13

فرآیند گام‌به‌گام و اسناد مورد نیاز برای ترخیص کالا از گمرک

مرحله اول: آماده‌سازی اسناد بازرگانی و سهمیه‌بندی

تجار در گام نخست باید کارت بازرگانی معتبر خود را ارائه دهند و از انطباق اطلاعات آن با پروفرما اطمینان حاصل کنند.²⁰ سپس، هماهنگی با اتحادیه مرکزی مرغداران میهن جهت بررسی پروانه بهره‌برداری مرغداری تامین‌کننده و ثبت شناسه یکتای گله صورت می‌پذیرد.¹³ پس از تایید سن گله (زیر ۶۰ هفته) و ثبت تعهد محضری مبنی بر تامین بازار داخلی در مواقع اضطراری، پرونده برای اخذ تاییدیه به معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی ارسال می‌شود.¹

مرحله دوم: نمونه‌برداری بهداشتی و صدور گواهی دامپزشکی

پس از انتقال محموله به پایانه بسته‌بندی مورد تایید، کارشناسان سازمان دامپزشکی اقدام به بازدید و نمونه‌برداری جهت آزمایش‌های ویروس‌شناسی و میکروبی می‌کنند.¹⁴ با تایید نتایج آزمایشگاهی، گواهی بهداشت بین‌المللی با کد IVC صادر شده و مشخصات فنی بار شامل وزن دقیق و کارتن‌های به کار رفته در پکینگ لیست درج می‌شود.¹⁴

مرحله سوم: تشریفات گمرکی و اظهار در سامانه EPL

با بارگذاری فاکتور فروش (Invoice)، گواهی مبدأ، پکینگ لیست و گواهی بهداشت در سامانه EPL، نماینده وزارت جهاد کشاورزی نسبت به تایید نهایی سهمیه هفتگی اقدام می‌کند.¹ پرداخت حقوق ورودی و عوارض صادراتی مصوب (۲۵ هزار ریال به ازای هر کیلوگرم در دوره ابتدایی) انجام شده و وسیله حمل‌ونقل که قبلاً گواهی ضدعفونی دریافت کرده است، به سمت گمرکات خروجی کشور حرکت می‌کند.¹⁶

جمع‌بندی

اصلاح موقت و هوشمندانه قوانین صادراتی گامی کلیدی در راستای پویایی اقتصاد کشاورزی و نجات صنعت طیور از زیان‌های ساختاری ناشی از کاهش تقاضای فصلی است.⁸ بخشنامه جدید صادرات تخم‌مرغ با سقف هفتگی هزار تن، ابزار مناسبی در دست دولت و بخش خصوصی است تا ضمن بازگرداندن قیمت‌ها به نقطه سر به سر، حضور ایران را در بازارهای استراتژیکی همچون عراق، عمان، قطر و بحرین تثبیت کند.¹

با این حال، پایداری این مسیر نیازمند برچیده شدن بستر کارت‌های بازرگانی اجاره‌ای، شفاف‌سازی توزیع سهمیه‌ها میان قطب‌های استانی و مدیریت علمی فرآیند رفع تعهدات ارزی است.¹⁸ بازرگانان و صادرکنندگان پیشرو باید با شناخت دقیق این قواعد گمرکی و ایجاد پیوندهای پایدار با زنجیره‌های تولیدی، ریسک‌های تجاری خود را کاهش داده و سهم خود را از بازار بزرگ پروتئینی منطقه افزایش دهند.

سوالات متداول (FAQ)

منابع

1. صادرات تخم‌مرغ با سقف هفتگی ۱۰۰۰ تن مجاز شد/ ابلاغ شرایط جدید به …, accessed on June 9, 2026, https://www.yjc.ir/fa/news/9095800/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85%E2%80%8C%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%87%D9%81%D8%AA%DA%AF%DB%8C-%DB%B1%DB%B0%DB%B0%DB%B0-%D8%AA%D9%86-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
2. قیمت هر شانه تخم مرغ اعلام شد؛ آخرین وضعیت صادرات تخم مرغ – همشهری آنلاین, accessed on June 9, 2026, https://www.hamshahrionline.ir/news/1042707/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%87%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-%D8%A2%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D9%86-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA
3. صادرات تخم مرغ مجاز شد – تجارت نیوز, accessed on June 9, 2026, https://tejaratnews.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF
4. صادرات تخم مرغ خوراکی مجاز مشروط شد – Akharinkhabar.ir, accessed on June 9, 2026, https://akharinkhabar.ir/money/10915596/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9%DB%8C-%D9%85%D8%AC%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%B4%D8%AF
5. رونق صنعت تخم مرغ با کاهش دخالت دولت – اکوایران, accessed on June 9, 2026, https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%DA%A9%D8%B3%D8%A8-%DA%A9%D8%A7%D8%B1-9/78823-%D8%B1%D9%88%D9%86%D9%82-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A8%D8%A7-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D8%AF%D8%AE%D8%A7%D9%84%D8%AA-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA
6. ایران در ۳ کشور، پایانه فروش تخم‌مرغ راه‌اندازی کرد – خبرگزاری مهر, accessed on June 9, 2026, https://www.mehrnews.com/news/6543206/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%DB%B3-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%B1%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
7. قیمت واقعی هر شانه تخم‌مرغ اعلام شد/ طلاکش: قیمت تخم‌مرغ در ۶ ماهه دوم سال با این تغییر قیمتی مواجه می‌شود – خبرآنلاین, accessed on June 9, 2026, https://www.khabaronline.ir/news/2230712/%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D9%82%D8%B9%DB%8C-%D9%87%D8%B1-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF-%D8%B7%D9%84%D8%A7%DA%A9%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%AF%D8%B1-%DB%B6
8. بازار محصولات پروتئینی در مسیر آرامش قرار می‌گیرد, accessed on June 9, 2026, https://www.yjc.ir/fa/news/9092336/%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%B1%D9%88%D8%AA%D8%A6%DB%8C%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B3%DB%8C%D8%B1-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%D9%85%DB%8C%E2%80%8C%DA%AF%DB%8C%D8%B1%D8%AF
9. بایگانی‌های مرغ تخمگذار – اتحادیه مرکزی مرغداران میهن, accessed on June 9, 2026, https://mihanunion.com/tag/%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%AA%D8%AE%D9%85%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1/
10. رکورد صادرات تخم مرغ شکسته شد – اکوایران, accessed on June 9, 2026, https://ecoiran.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-121/84925-%D8%B1%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%AF-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%B4%D8%AF
11. اتحادیه مرکزی مرغداران میهن: صفحه نخست, accessed on June 9, 2026, http://mihanunion.com/
12. لزوم تسهیل صادرات تخم مرغ با اولویت تنظیم بازار داخلی, accessed on June 9, 2026, https://www.iana.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-70/73054-%D9%84%D8%B2%D9%88%D9%85-%D8%AA%D8%B3%D9%87%DB%8C%D9%84-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA-%D8%AA%D9%86%D8%B8%DB%8C%D9%85-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C
13. صادرات تخم مرغ خوراکی – به کشورهای حوزه خلیج فارس ، قطر ، امارات …, accessed on June 9, 2026, https://www.javidstore.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9%DB%8C/
14. صادرات مرغ و تخم مرغ – قوانین و شرایط تعرفه های صادراتی – آکادمی باسکول, accessed on June 9, 2026, https://blog.buskool.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%BA/
15. شرایط و مجوزهای صادرات کالا و مدارک آن – وینداد, accessed on June 9, 2026, https://vindad.com/blog/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%A7%D8%B3%D9%86%D8%A7%D8%AF-%D9%88-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7/
16. صدور مجوز بهداشتی ترخیص محموله های دام زنده و فرآورده های خام دامی – آیکسپورت, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/issuance-of-sanitary-permit-for-clearance-of-live-livestock-and-raw-livestock-products/
17. چرا عراق واردات مرغ و تخم‌مرغ ایرانی را ممنوع کرد؟/ توضیحات رئیس سازمان دامپزشکی را بخوانید, accessed on June 9, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4221714-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%B9%D8%B1%D8%A7%D9%82-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF-%D8%AA%D9%88%D8%B6%DB%8C%D8%AD%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D8%A6%DB%8C%D8%B3-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%BE%D8%B2%D8%B4%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D8%A7-%D8%A8%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%AF
18. سلطان تخم‌مرغ کیست؟ – اخبار – ساعت ۲۴, accessed on June 9, 2026, https://www.saat24.news/news/647529/%D8%B3%D9%84%D8%B7%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%AE%D9%85-%D9%85%D8%B1%D8%BA-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA
19. ضوابط جدید صادرات تخم مرغ – بخشنامه سازمان گمرک – آیکسپورت, accessed on June 9, 2026, https://ixport.ir/new-criteria-for-egg-exports/
20. صادرات تخم مرغ + [ از صفر تا ثروت ] – پرآور, accessed on June 9, 2026, https://paravar.ir/egg-export/
21. مدارک لازم برای صادرات محصول از ایران: لیست کامل برای صادرکنندگان, accessed on June 9, 2026, https://behrabmarketing.com/fa/%D9%85%D8%AF%D8%A7%D8%B1%DA%A9-%D9%84%D8%A7%D8%B2%D9%85-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86/