بخشنامه‌های جدید گمرکی صادرات به افغانستان ۱۴۰۴ | فهرست کالاهای مجاز و ممنوعه

مقدمه: الزامات درک نظام مقرراتی دوگانه در تجارت با افغانستان

جمهوری اسلامی ایران و افغانستان، به دلیل همسایگی طولانی و پیوندهای فرهنگی، شرکای تجاری کلیدی یکدیگر محسوب می‌شوند. بازار افغانستان، با وجود تحولات سیاسی اخیر، کماکان یکی از مهم‌ترین مقاصد کالاهای غیرنفتی ایران به شمار می‌رود. ارزش تجارت سالانه بین دو کشور بالغ بر ۲.۸ میلیارد دلار است که سهم استان‌های هم‌مرز (خراسان رضوی، خراسان جنوبی، و سیستان و بلوچستان) در این مبادلات حدود ۶۰ درصد برآورد می‌شود.¹ این حجم مبادلات، بازار افغانستان را به یک کانال حیاتی برای حفظ ظرفیت تولید و صادرات ایران تبدیل کرده است.

با این حال، فعالان اقتصادی با مجموعه‌ای از چالش‌های پیچیده و مقررات متغیر روبرو هستند که ریسک عملیاتی تجارت را افزایش داده است. این چالش‌ها از دو جبهه اصلی ناشی می‌شوند: اول، سیاست‌های داخلی ایران با هدف تنظیم بازار و جلوگیری از خام‌فروشی (اعمال عوارض سنگین و محدودیت‌های فصلی) ²؛ و دوم، تغییرات ناگهانی و سخت‌گیرانه در استانداردهای وارداتی توسط دولت افغانستان، به‌ویژه در بخش انرژی و فرآورده‌های نفتی.⁴ در نتیجه، درک سیال بودن مرزهای کالاهای مجاز، مشروط، و ممنوعه، برای مدیریت ریسک و حفظ مزیت رقابتی در این بازار، امری ضروری و استراتژیک است. این گزارش به بررسی بخشنامه‌های صادرات به افغانستان ۱۴۰۴ می‌پردازد.

دسته‌بندی کالاهای صادراتی ایران: مبنای تعیین مجاز، مشروط و ممنوع

نظام تجارت خارجی ایران، برای کنترل و تنظیم جریان کالاها به خارج از کشور، محصولات صادراتی را به سه گروه اصلی تقسیم می‌کند.⁶ این طبقه‌بندی نه تنها مدارک مورد نیاز را مشخص می‌سازد، بلکه تعیین‌کننده سطح ریسک و فرآیند اداری لازم برای هر محموله است.

1. کالاهای مجاز: این دسته شامل اقلامی است که صادرات آن‌ها به جز مدارک عمومی و اصلی تجاری (مانند کارت بازرگانی، اظهارنامه گمرکی و لیست عدل‌بندی)، نیازمند مجوز اختصاصی دیگری نیست.⁶
2. کالاهای مشروط: اقلامی هستند که صادرات آن‌ها به دلایل امنیتی، بهداشتی، یا به منظور حفظ ذخایر استراتژیک، منوط به اخذ مجوز قبلی از دستگاه‌های اجرایی ذی‌ربط است.⁶
3. کالاهای ممنوع الصدور: اقلامی که صادرات آن‌ها به دلیل تعارض با قوانین شرعی، ملاحظات امنیتی، یا حفظ کامل ذخایر ملی به‌طور دائم یا موقت منع شده است.⁸

کالاهای مشروط: لزوم اخذ مجوزهای تخصصی (مرزبانان کیفیت و امنیت)

بخش بزرگی از کالاهای صادراتی ایران به افغانستان، به دلیل ماهیت غذایی، کشاورزی، یا ساختمانی، در دسته کالاهای مشروط قرار می‌گیرند و اخذ مجوزهای تخصصی برای آن‌ها حیاتی است:

• مجوز بهداشت و قرنطینه: این گواهی برای صادرات اقلام دامی و نباتی و فرآورده‌های آن‌ها (مانند دام زنده، انواع سموم، داروهای بیولوژیکی و ضدعفونی‌کننده‌ها) الزامی است و توسط سازمان دامپزشکی یا مراجع ذی‌ربط صادر می‌شود.⁶
• گواهی استاندارد اجباری: برای بسیاری از کالاهای صنعتی و مصرفی که مشمول قانون اجباری استاندارد صادراتی هستند، اخذ این گواهی الزامی است.⁶
• مجوزهای خاص: برای اقلامی مانند مواد غذایی و پسماندهای فلزی، گواهی سازمان انرژی اتمی مورد نیاز است. همچنین برای کالاهایی مانند فرش دستباف، ارائه شناسنامه فرش به گمرک ضروری است.⁶

باید توجه داشت که دسته‌بندی «مشروط» در ایران که تحت تأثیر نیازهای داخلی و استانداردهای سلامت تعریف می‌شود ⁸، به طور مستقیم با سیاست‌های کیفیت‌محور افغانستان همپوشانی دارد. به همین دلیل، صادرکنندگان باید نه تنها مجوز صادراتی ایران، بلکه تأییدیه کیفیت را از اداره ملی استاندارد (انسا) و اداره ملی غذا و ادویه افغانستان نیز همزمان تأمین کنند.¹⁰ در شرایط فعلی، مرز بین کالای “مجاز” و “مشروط” به دلیل سیاست‌های تنظیم بازار در ایران، بسیار سیال است و رصد بخشنامه‌های روزانه در سامانه تجارت ضروری به نظر می‌رسد.¹¹

بخشنامه‌های تجاری جدید ایران (۱۴۰۴): تمرکز بر کنترل منابع داخلی

در سال ۱۴۰۴، سیاست‌های تجاری ایران عمدتاً حول محور حفظ ذخایر داخلی، تنظیم بازار، و جلوگیری از خام‌فروشی متمرکز شده‌اند که این تغییرات به‌طور مستقیم بر حجم و ماهیت صادرات به افغانستان تأثیر می‌گذارد.

محدودیت‌های صادرات محصولات کشاورزی و غذایی (سیاست تنظیم بازار)

وزارت جهاد کشاورزی، به استناد بند “الف” ماده (۱) قانون تمرکز وظایف مربوط به بخش کشاورزی، وظیفه حاکمیتی تنظیم بازار داخلی محصولات اساسی و پرمصرف را بر عهده دارد.² در همین راستا و به منظور تحقق امنیت غذایی پایدار و جلوگیری از تکانه‌های ناشی از کمبود کالا در سال ۱۴۰۴، بخشنامه‌هایی مبنی بر اعمال سیاست‌های تجاری متناسب با وضعیت بازار ابلاغ شده است.

این محدودیت‌ها و ممنوعیت‌های صادراتی موقت و فصلی شامل اقلام حساسی چون کره و چربی، انواع حبوبات، خامه و خرما است.² این سیاست‌ها نشان‌دهنده آن است که اولویت دولت، تأمین تقاضای داخلی است و صادرکنندگان محصولات کشاورزی پرمصرف باید ریسک تغییر ناگهانی مقررات فصلی را در قراردادهای خود در نظر بگیرند. همچنین، وزارت جهاد کشاورزی و وزارت بهداشت موظف شده‌اند که جز در موارد ضرورت، ممنوعیت‌های صادراتی را حداقل یک سال پیش از اجرا اطلاع‌رسانی کنند.²

عوارض صادراتی بر مواد خام و نیمه‌خام (سیاست جلوگیری از خام‌فروشی)

یکی از مهم‌ترین تحولات قانونی که بر صادرات فلزات و محصولات معدنی به افغانستان اثر می‌گذارد، اعمال عوارض سنگین صادراتی بر مواد خام و نیمه‌خام است. این سیاست با هدف توسعه صنایع تبدیلی و ایجاد ارزش افزوده داخلی و بر اساس بند (پ) ماده ۹۹ قانون برنامه پنج‌ساله هفتم توسعه جمهوری اسلامی ایران اعمال می‌شود.³

نرخ‌های جنجالی و چالش‌های اجرایی:

1. فهرست اقلام مشمول عوارض سنگین: بخشنامه‌های صادراتی برای سال ۱۴۰۴، عوارض قابل توجهی را برای مواد معدنی خام و نیمه‌خام تعیین کرده‌اند. به عنوان مثال، برای سنگ‌آهن مگنتیت دانه‌بندی با خلوص ۶۰ درصد به بالا، ۲۰ درصد عوارض صادراتی و برای کنسانتره سنگ‌آهن، ۲۰ درصد عوارض تعیین شده است.¹²
2. معافیت‌های ویژه: در مقابل، با پیگیری‌های بخش خصوصی، عوارض صادراتی بر کنسانتره مس صفر اعلام شد که نشان‌دهنده تلاش برای حمایت از صادرات برخی صنایع خاص است.¹³
3. انتقاد بخش خصوصی: فعالان اتاق بازرگانی ایران معتقدند که دریافت علی‌الحساب عوارض صادراتی بدون تعیین رسمی فهرست مواد خام توسط هیئت وزیران، غیرقانونی است. همچنین، سقف قانونی نیم درصد برای عوارض صادراتی مواد معدنی (مندرج در قوانین قبلی) در سال‌های اخیر رعایت نشده و ارقام بسیار بیشتری دریافت شده است.³

اعمال عوارض ۲۰ درصدی بر مواد خام فلزی و معدنی ¹² مستقیماً بر قیمت تمام‌شده کالاهای استراتژیک وارداتی افغانستان (مانند مصالح ساختمانی و آهن‌آلات) تأثیر می‌گذارد. از آنجا که افغانستان یکی از بزرگترین خریداران مصالح ساختمانی ایرانی است، افزایش قیمت داخلی ایران عملاً تخفیفات تعرفه‌ای ۱۰ تا ۲۰ درصدی افغانستان برای کالاهای صنعتی ایرانی را خنثی می‌کند و مزیت رقابتی ایران را در برابر کشورهایی مانند ترکیه یا چین کاهش می‌دهد.

مروری بر بخشنامه‌های محدودکننده صادرات ایران (۱۴۰۴)

حوزه سیاست‌گذاری	نوع محدودیت/عوارض	هدف اصلی (ایران)	تأثیر بر صادرات به افغانستان
کشاورزی و غذایی	ممنوعیت یا محدودیت فصلی (کره، حبوبات، خامه) 2	تنظیم بازار و امنیت غذایی داخلی	افزایش ریسک عرضه و لزوم انعطاف‌پذیری در قراردادهای تأمین مواد غذایی.
مواد خام معدنی	عوارض ۲۰٪ بر کنسانتره سنگ‌آهن و مگنتیت 12	جلوگیری از خام‌فروشی و تشویق تولید ارزش افزوده	افزایش هزینه نهایی مواد اولیه ساختمانی در افغانستان و کاهش رقابت‌پذیری.
فرآورده‌های پتروشیمی	کنترل صادرات مواد اولیه	حفظ سهمیه تولید و تأمین نیاز صنایع پایین‌دستی	لزوم اخذ مجوزهای تخصصی برای صادرات فرآورده‌ها.14

موانع غیرتعرفه‌ای افغانستان: استانداردهای جدید و ممنوعیت‌های تجاری

جدای از سیاست‌های صادراتی ایران، مهم‌ترین چالش‌های سال‌های اخیر ناشی از تغییرات ناگهانی و غیرقابل پیش‌بینی در مقررات وارداتی طرف افغانستانی است که عمدتاً ماهیت غیرتعرفه‌ای دارند.

بحران استانداردهای کیفیت سوخت (ANSA): مانع بزرگ تجارت انرژی

بحرانی که صادرات انرژی ایران به افغانستان را در ماه‌های اخیر با اختلال جدی روبرو ساخته است، ناشی از تغییر یک‌باره استانداردهای کیفیت سوخت توسط اداره ملی استاندارد افغانستان (ANSA) است.⁴

تغییر ناگهانی استاندارد سولفور: دولت افغانستان بدون اطلاع قبلی و یک‌شبه، استاندارد پذیرش میزان سولفور در گازوئیل وارداتی را به کمتر از ۱۵ واحد در میلیون (ppm) کاهش داد.⁵ این تغییر در حالی اعمال شد که بخش عمده‌ای از فرآورده‌های نفتی صادراتی از پالایشگاه‌های خصوصی ایران دارای محتوای سولفور بالاتری بودند و تا پیش از آن نیز پذیرفته می‌شدند.⁵

پیامدهای لجستیکی و اقتصادی گسترده:

• توقف گسترده تانکرها: این تصمیم غیرحرفه‌ای و ناگهانی، بحران لجستیکی بی‌سابقه‌ای را در مرزهای شرقی ایران و در خاک افغانستان ایجاد کرد. گزارش‌ها حاکی از توقف بیش از ۲,۲۰۰ تا ۳,۰۰۰ تانکر حامل سوخت (دیزل و بنزین) در مرزهایی مانند میلک (در زابل) و دوغارون (در خراسان رضوی) است.⁴
• مشکل بازگشت محموله‌ها: رانندگان و صاحبان بار در شرایط سختی قرار گرفته‌اند؛ چرا که محموله‌ها به دلیل عدم تطابق با استاندارد جدید، از سوی گمرکات افغانستان پذیرفته نمی‌شوند و از طرف دیگر، امکان بازگشت محموله به ایران وجود ندارد، زیرا بارنامه و مجوز خروج حکم فروش نهایی کالا را دارد.¹⁶
• ریسک بلندمدت: تحلیلگران این اقدام را “سیاسی کردن تجارت” می‌دانند.¹⁶ این چالش، زنگ خطر جدی برای صادرکنندگان خصوصی ایرانی است، زیرا در صورت تداوم، نیاز به سرمایه‌گذاری سنگین در ارتقاء فناوری پالایشگاه‌ها برای تولید سوخت کم‌سولفور (به منظور حفظ بازار افغانستان) ضروری خواهد بود.⁵

ممنوعیت‌های محلی و گمرکی در ولایات (مبارزه با فساد)

علاوه بر الزامات استاندارد ANSA، صادرکنندگان باید به محدودیت‌های محلی و موردی که از سوی مقامات ولایتی افغانستان اعمال می‌شود نیز توجه کنند. این ممنوعیت‌ها اغلب ریشه در مسائل مربوط به فساد گمرکی و فرار مالیاتی دارند.

ممنوعیت در گمرک فراه: به دستور دولت افغانستان، ورود اقلام استراتژیک مانند سیمان، آهن‌آلات، کاشی و سرامیک از ایران به ولایت فراه به صورت موقت ممنوع شد.¹⁷ علت اصلی این محدودیت، وجود فساد گسترده در گمرک فراه، کم‌اظهاری تجار افغان از نظر ارزشی و وزنی برای فرار مالیاتی، و قاچاق کالا اعلام شد.¹⁷

اهمیت اتصال سامانه‌ای: در همین رابطه، دبیر کل اتاق بازرگانی مشترک ایران و افغانستان توضیح داد که مشکل کم‌اظهاری در مرز فراه به دلیل عدم اتصال سامانه‌ای و سیستمی گمرکات دو کشور در آن نقطه است، در حالی که در مرزهای کلیدی دیگر مانند دوغارون و نیمروز این ارتباط برقرار است و اطلاعات محموله‌های صادراتی ایران به‌صورت برخط در دسترس گمرک افغانستان قرار می‌گیرد.¹⁷ این نشان می‌دهد که ریسک تجارت با افغانستان نه تنها کلان-ملی، بلکه یک ریسک مرزی-گمرکی است که بر اساس سطح شفافیت اداری هر ولایت متغیر است.

الزامات مدیریت ریسک و نظام گمرکی افغانستان

برای موفقیت در صادرات به افغانستان، آگاهی دقیق از نظام گمرکی پیچیده این کشور و ساختار هزینه‌های واردات، اولین گام برای مدیریت ریسک و بهینه‌سازی فرآیند ترخیص کالا است.¹⁹

ساختار هزینه‌های واردات در گمرکات افغانستان

قوانین گمرک افغانستان، که بر اساس معیارهای سازمان جهانی گمرک تدوین شده، تأثیر مستقیمی بر هزینه‌های وارداتی دارد. هزینه‌های گمرکی در افغانستان از چهار جزء اصلی تشکیل می‌شوند ¹⁹:

1. حقوق گمرکی: بین ۵ تا ۳۵ درصد ارزش کالا (متناسب با نوع کالا).
2. مالیات بر ارزش افزوده (VAT): ۱۵ درصد ارزش کالا (نرخ ثابت).
3. عوارض خاص: برای کالاهای مشخص مانند سیگار و لوازم آرایشی.
4. هزینه‌های خدماتی: هزینه‌های ثابت مرتبط با خدمات گمرکی.

مزایای تعرفه‌ای ایران: به دلیل روابط ویژه و توافقنامه‌های دوجانبه، تعرفه گمرکی برای کالاهای ایرانی در بسیاری موارد شامل معافیت‌های جزئی یا کلی می‌شود.¹⁹ به عنوان مثال، کالاهای صنعتی ایرانی معمولاً از ۱۰ تا ۲۰ درصد تخفیف گمرکی برخوردار هستند. همچنین، برای کالاهای استراتژیک مانند مصالح ساختمانی و مواد غذایی، این تخفیفات می‌تواند بین ۲۵ تا ۵۰ درصد باشد.¹⁹

دسته‌بندی کالایی افغانستان: قوانین گمرک افغانستان کالاها را به پنج گروه اصلی (استراتژیک، مصرفی عمومی، لوکس، ممنوعه و مشروط) تقسیم می‌کند که هزینه گمرکی هر گروه متفاوت است و از ۵٪ برای کالاهای اساسی تا ۴۵٪ برای کالاهای لوکس متغیر است.¹⁹

نقش کلیدی اداره ملی استاندارد (ANSA) و الزامات ترخیص

فرآیند ترخیص کالا در گمرکات افغانستان دارای هفت مرحله اصلی است.¹⁹ صادرکنندگان می‌توانند با ارائه دقیق و کامل مدارک لازم، متوسط زمان ترخیص را از ۷ روز به حدود ۳ روز کاهش دهند.¹⁹

نظارت ANSA: اداره ملی استاندارد (ANSA) ¹⁰ و اداره ملی غذا و ادویه، پس از تغییرات اخیر در سیاست طالبان، نقش تعیین‌کننده‌ای در تأیید کیفیت محصولات وارداتی دارند. این امر بویژه در حوزه سوخت و محصولات غذایی حساسیت بالایی دارد. حتی با وجودی که برخی مقامات طالبان به ایران اعلام کرده بودند که برای کالاهای صادراتی ایران سخت‌گیری استانداردی نخواهند داشت ²⁰، بحران سوخت در مرزها ثابت کرد که سخت‌گیری بر اساس استانداردهای جدید (مانند سولفور ۱۵ پی‌پی‌ام) به سرعت و بدون پیش‌آگاهی اعمال می‌شود.¹⁵

نقاط کلیدی لجستیکی: گمرک اسلام‌قلعه در هرات، با سهم ۴۰٪ از کل مبادلات تجاری، مهم‌ترین نقطه ورود کالاهای ایرانی به افغانستان است.¹⁹ همچنین مرزهای دوغارون، میلک و سایر مرزهای مشترک در خراسان جنوبی و سیستان و بلوچستان شریان‌های حیاتی برای تجارت محسوب می‌شوند.¹

نتیجه‌گیری و خلاصه راهبردی (نقشه راه ۱۴۰۴)

تجارت با افغانستان در سال ۱۴۰۴ نیازمند یک رویکرد تحلیلی و راهبردی است که نه تنها سیاست‌های صادراتی ایران را مدنظر قرار دهد، بلکه ریسک‌های ناشی از مقررات غیرقابل پیش‌بینی طرف افغان را نیز مدیریت کند.

توصیه‌های راهبردی برای صادرکنندگان:

1. تطابق کیفیت، شرط بقا در بازار انرژی: صادرکنندگان فرآورده‌های نفتی و پتروشیمی باید درک کنند که تطابق با استاندارد سولفور کمتر از $15 \text{ ppm}$ اداره ANSA، دیگر یک گزینه نیست، بلکه یک الزام بقا برای حفظ بازار افغانستان است.⁵ در کوتاه‌مدت، رایزنی برای ترخیص محموله‌های متوقف شده ضروری است، اما در بلندمدت، سرمایه‌گذاری برای ارتقاء تولید کم‌سولفور اجتناب‌ناپذیر است.⁵
2. فرار از دام خام‌فروشی: با توجه به اعمال عوارض سنگین (مانند ۲۰٪) بر مواد خام معدنی ایران ¹²، صادرکنندگان باید تمرکز خود را بر توسعه و صادرات محصولات دارای ارزش افزوده بالا (محصولات فرآوری‌شده صنعتی) قرار دهند. این استراتژی نه تنها با سیاست‌های داخلی ایران هماهنگ است، بلکه امکان بهره‌مندی از تخفیف‌های تعرفه‌ای افغانستان برای کالاهای صنعتی را نیز تقویت می‌کند.¹⁹
3. مدیریت ریسک مرزی و فساد: صادرکنندگان باید مسیرهای تجاری را بر اساس سلامت گمرکی انتخاب کنند. مشکلات محلی مانند ممنوعیت‌های اعمال‌شده در گمرک فراه به دلیل کم‌اظهاری و فساد ¹⁷، نشان می‌دهد که مسیرهای دارای اتصال سامانه‌ای و برخط (مانند دوغارون) شفافیت بیشتری داشته و ریسک کمتری را به همراه دارند.
4. رصد دائمی بخشنامه‌های دوگانه: به دلیل نوسانات شدید در مقررات داخلی ایران (محدودیت‌های فصلی کشاورزی) ² و تغییرات ناگهانی استاندارد در افغانستان (ANSA) ⁴، رصد دائمی بخشنامه‌های گمرکی و تجاری طرفین برای جلوگیری از توقیف کالا یا مواجهه با عوارض پیش‌بینی‌نشده، حیاتی است.³

فهرست کلیدواژه‌های مرتبط

1. بخشنامه‌های جدید صادراتی ۱۴۰۴
2. کالاهای ممنوعه صادراتی ایران
3. استانداردهای واردات افغانستان (ANSA)
4. عوارض صادراتی مواد خام معدنی
5. صادرات سوخت به افغانستان
6. محدودیت‌های مرز دوغارون
7. قوانین گمرک افغانستان
8. لیست کالاهای مشروط صادراتی
9. تجارت ایران و افغانستان
10. تنظیم بازار داخلی (صادرات)
11. مدیریت ریسک تجارت با افغانستان
12. ممنوعیت واردات سیمان به فراه

پیشنهاد ۳ تا ۵ موضوع مرتبط برای مطالعات بعدی

1. تحلیل موانع بانکی و راهکارهای تهاتر در تجارت ایران و افغانستان پس از تغییرات سیاسی.
2. بررسی دقیق تخفیفات تعرفه‌ای و معافیت‌های گمرکی ایران و افغانستان در مقایسه با رقبا (ترکیه و پاکستان) و تأثیر سیاست عوارض خام‌فروشی بر این مزیت‌ها.
3. نحوه اخذ گواهی ارزیابی انطباق (COC) از ANSA برای محصولات کشاورزی و صنعتی و الزامات فنی آن.
4. ریسک‌های لجستیکی و حمل‌ونقل جاده‌ای کالا در مرزهای شرقی (دوغارون، میلک) و راهکارهای بیمه‌ای و حقوقی مورد نیاز.

Works cited

1. احصای ۳۰ مشکل و راهکارهای آن در مراودات تجاری ایران و افغانستان – ایرنا, accessed on November 14, 2025, https://www.irna.ir/news/84482193/%D8%A7%D8%AD%D8%B5%D8%A7%DB%8C-%DB%B3%DB%B0-%D9%85%D8%B4%DA%A9%D9%84-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A2%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%A7%D9%88%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
2. لیست محصولات ممنوعه برای صادرات اعلام شد – ایسنا, accessed on November 14, 2025, https://www.isna.ir/news/1403100301708/%D9%84%DB%8C%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
3. دریافت عوارض صادراتی بدون تعیین فهرست مواد خام، غیرقانونی است – خبرگزاری مهر, accessed on November 14, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6651865/%D8%AF%D8%B1%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA-%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%AF%D9%88%D9%86-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%BA%DB%8C%D8%B1%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
4. وضعیت بحرانی در مرز ایران و افغانستان / طالبان محموله صادراتی ایران را متوقف کرد!, accessed on November 14, 2025, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2094653/%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%A8%D8%AD%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%AD%D9%85%D9%88%D9%84%D9%87-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D8%AA%D9%88%D9%82%D9%81-%DA%A9%D8%B1%D8%AF
5. تغییر ناگهانی استاندارد سوخت توسط طالبان؛ صدها تانکر ایرانی در مرز افغانستان متوقف شدند, accessed on November 14, 2025, https://energypress.ir/%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B3%D9%88%D8%AE%D8%AA-%D8%AA%D9%88%D8%B3%D8%B7-%D8%B7%D8%A7%D9%84/
6. آشنایی با مراحل صدور مجوز صادرات کالاهای مختلف, accessed on November 14, 2025, https://shahresaderat.com/export-license/
7. اخذ مجوزهای قانونی صادرات و واردات | بازرگانی میرترابی, accessed on November 14, 2025, https://hmirtorabi.com/%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA/
8. کالاهای صادراتی ممنوعه 1403 کدام اند؟ – مجموعه کار آفرینی پوردانش, accessed on November 14, 2025, https://pourdanesh.com/%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9%D9%87-1403/
9. کالاهای ممنوعه وارداتی {لیست کامل 1404} | ورود چه کالاهایی ممنوع است؟, accessed on November 14, 2025, https://irclearance.com/blog/mamnooiathaye-gomroki/
10. بایگانی‌های بخشنامه ها – اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان, accessed on November 14, 2025, https://iaccim.com/category/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7/
11. بخشنامه ساماندهی صادرات محصولات صنعت پتروشیمی 1402/04/21 – آیکسپورت, accessed on November 14, 2025, https://ixport.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D8%AD%D8%B5%D9%88%D9%84%D8%A7%D8%AA-%D8%B5%D9%86%D8%B9%D8%AA-3/
12. عوارض صادراتی ۲۳۸ ماده معدنی ابلاغ شد – پایگاه خبری و تحلیلی فلزات‌آنلاین, accessed on November 14, 2025, https://felezatonline.ir/%D8%B9%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%B6-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%DB%B2%DB%B3%DB%B8-%D9%85%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%85%D8%B9%D8%AF%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA-%D8%B4%D8%AF/
13. کنسانتره مس و محصولات فولادی از جدول عوارض صادراتی حذف شدند – انجمن مس ایران, accessed on November 14, 2025, https://cu-ir.com/1715-2/
14. صادرات مواد اولیه پلاستیک (پتروشیمی) با بازرگانی افشین کرمی, accessed on November 14, 2025, https://irplastics.com/%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%85%D9%88%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%88%D9%84%DB%8C%D9%87-%D9%BE%D8%AA%D8%B1%D9%88%D8%B4%DB%8C%D9%85%DB%8C/
15. استانداردهای جدید طالبان برای واردات سوخت – هفته نامه نخست – خبر فارسی, accessed on November 14, 2025, https://khabarfarsi.com/ua/230525204
16. پیامدهای تغییر ناگهانی قانون طالبان: توقف صادرات سوخت ایران به افغانستان – ایراف, accessed on November 14, 2025, https://iraf.ir/89345/report/%D9%BE%DB%8C%D8%A7%D9%85%D8%AF%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%A7%DA%AF%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%AA/
17. دلایل محدودیت‌های صادرات به افغانستان – دنیای اقتصاد, accessed on November 14, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%B1%DA%AF%D8%A7%D9%86%DB%8C-4/3441058-%D8%AF%D9%84%D8%A7%DB%8C%D9%84-%D9%85%D8%AD%D8%AF%D9%88%D8%AF%DB%8C%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86
18. افغانستان واردات برخی کالاها از ایران را ممنوع کرد – Anadolu Ajansı, accessed on November 14, 2025, https://www.aa.com.tr/fa/%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86/%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%B1%D8%AE%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7-%D8%A7%D8%B2-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%A7-%D9%85%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B9-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/1255475
19. قوانین و الزامات گمرکی برای صادرات به افغانستان در سال جاری – ایرف شاپ, accessed on November 14, 2025, https://irafshop.com/blogs/6
20. شرط طالبان برای تجارت با ایران: از ما استاندارد نخواهید – روزنامه شرق, accessed on November 14, 2025, https://www.sharghdaily.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-6/899927-%D8%B4%D8%B1%D8%B7-%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%85%D8%A7-%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%D8%AF%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D9%86%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%87%DB%8C%D8%AF
21. بخشنامه های گمرکی – گمرک 24, accessed on November 14, 2025, https://gomrok24.com/circulars