ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴

ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴ | نرخ‌ها، قوانین و نکات مهم برای واردکنندگان

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۱ آبان ۱۴۰۴

فهرست مطالب

مقدمه: اهمیت دانه‌های روغنی در سبد ارزی کشور

دانه‌های روغنی و روغن خام خوراکی، در کنار غلات و دارو، از حیاتی‌ترین اقلام سبد کالاهای اساسی کشور به شمار می‌روند و ثبات تأمین آن‌ها مستقیماً بر امنیت غذایی جامعه اثرگذار است. جمهوری اسلامی ایران دارای وابستگی ارزی شدیدی در تأمین روغن خوراکی است، به نحوی که حدود ۹۰ تا ۹۵ درصد نیاز کشور به دانه روغنی و روغن خام از طریق واردات تأمین می‌شود.1 علاوه بر مصارف انسانی، کنجاله حاصل از روغن‌کشی دانه‌های روغنی (به خصوص کنجاله سویا) به عنوان یکی از نهاده‌های اصلی خوراک دام و طیور، نقشی محوری در حفظ جریان پایدار تولید پروتئین در کشور دارد.2

با توجه به این وابستگی استراتژیک، دولت مکلف به تخصیص ارز حمایتی برای کنترل قیمت نهایی این محصولات در بازار داخلی است. بر اساس آخرین مصوبات و ابلاغیه‌های قانونی در سال ۱۴۰۴، واردات دانه‌های روغنی و روغن خام (به عنوان کالای اساسی کشاورزی) همچنان مشمول نرخ ارز ترجیحی واحد ۲۸,۵۰۰ تومانی است.4 با این حال، قوانین جدیدی برای ثبت سفارش و ترخیص این کالاها وضع شده که هدف آن، مدیریت بهتر منابع ارزی و حمایت توأمان از تولید داخلی است. درک این چارچوب‌های جدید که در مقاله «ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴» بدان پرداخته شده برای فعالان حوزه بازرگانی خارجی و صنایع روغن‌کشی کاملاً ضروری است.

چارچوب حقوقی-ارزی: نرخ ۲۸,۵۰۰ تومانی و ثبات آن در سال ۱۴۰۴

سیاست‌های ارزی مربوط به کالاهای اساسی در سال‌های اخیر دستخوش تحولات عمده‌ای شده است. درک وضعیت فعلی ارز ترجیحی نیازمند بررسی ریشه‌های قانونی و تفاوت آن با سایر نرخ‌های موجود در بازار است.

تبیین مفهوم ارز ترجیحی واحد و تحولات تاریخی آن

در سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹، نرخ ارز ترجیحی معروف به دلار ۴۲۰۰ تومانی برای واردات کالاهای اساسی اعمال می‌شد.6 اما این سیاست، به دلیل اختلاف فاحش با نرخ بازار و ایجاد رانت گسترده، فساد اقتصادی، و قاچاق محصولات یارانه‌ای به خارج از مرزها، در نهایت در سال ۱۴۰۱ رسماً حذف شد.7 کارشناسان اقتصادی معتقد بودند که حذف ارز ۴۲۰۰ تومانی، هرچند در کوتاه‌مدت باعث افزایش قیمت‌ها شد، اما به دلیل جلوگیری از اتلاف منابع و خلق فساد و رانت، یک اصلاح ضروری اقتصادی بود.8

پس از حذف نرخ ۴۲۰۰ تومانی، نرخ ۲۸,۵۰۰ تومان به عنوان نرخ ترجیحی واحد برای تخصیص به اقلام بسیار ضروری و حیاتی (گروه کالایی ۱ و ۲۱) تعیین شد.7 این نرخ، نقش حمایت دولتی در تأمین معیشت مردم را ایفا می‌کند و از نرخ ارز نیمایی (تالار حواله مرکز مبادله) و نرخ بازار آزاد پایین‌تر است.6

در بودجه سال ۱۴۰۴ نیز زمزمه‌هایی مبنی بر احتمال افزایش نرخ تسعیر ارز کالاهای اساسی به ۳۸,۵۰۰ تومان مطرح شد.6 اما معاون ارزی بانک مرکزی صراحتاً اعلام کرده است که نرخ ۲۸,۵۰۰ تومانی ارز برای کالاهای اساسی همچنان ثابت خواهد بود و تخصیص ارز بخش کشاورزی در اولویت کار بانک مرکزی قرار دارد.4 این ثبات، با هدف جلوگیری از شوک قیمتی به بازار کالاهای اساسی انجام شده است، زیرا تجربه‌های قبلی نشان داد که افزایش قیمت روغن نباتی می‌تواند افزایش قابل توجهی در شاخص قیمت‌ها و هزینه زندگی خانوارهای کم‌درآمد ایجاد کند.10

مبانی قانونی تخصیص ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی در قانون بودجه ۱۴۰۴

چارچوب قانونی تخصیص ارز ترجیحی در سال ۱۴۰۴، در قالب بند «خ» تبصره ۲ قانون بودجه تبیین شده است.11 طبق این بند، دولت و بانک مرکزی مجازند مبلغ مشخصی (یازده میلیارد یورو) را صرفاً برای واردات دارو، ملزومات پزشکی، و کالاهای اساسی کشاورزی (با اعلام سازمان برنامه و بودجه) با نرخ ترجیحی واحد تخصیص دهند.11

دانه‌های روغنی، روغن خام و کنجاله سویا در زمره «کالاهای اساسی کشاورزی» قرار دارند. برای اینکه یک واردکننده بتواند از نرخ ۲۸,۵۰۰ تومانی بهره‌مند شود، لازم است که کالا هنگام ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت، در خانه «اولویت گروه کالایی»، به عنوان گروه کالایی یک یا بیست و یک معرفی شده باشد.12 این شرط سیستمی تضمین می‌کند که دسترسی به ارز ترجیحی کاملاً منوط به تشخیص و اصالت ثبت سفارش در سامانه است. همچنین، نرخ ارز مبنای محاسبه حقوق ورودی سایر کالاها، به استثنای همین اقلام مشمول بند «خ» تبصره ۲، بر اساس میانگین نرخ ارز مرکز مبادله طلا و ارز در اسفندماه ۱۴۰۳ محاسبه می‌شود.13

الزامات تخصیص ارز و ضوابط عملیاتی ثبت سفارش در ۱۴۰۴

واردکنندگان دانه‌های روغنی علاوه بر رعایت نرخ ثابت، باید جزئیات فرآیندی مربوط به ثبت سفارش و قیمت‌گذاری در مبدأ را طبق دستورالعمل‌های وزارت جهاد کشاورزی و بانک مرکزی رعایت کنند.

تعیین سقف قیمت ارزی (یورویی) برای واردات نهاده‌ها

در راستای مدیریت منابع ارزی و شفاف‌سازی فرآیند واردات، معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی به طور دوره‌ای سقف ارزی قیمت انواع غلات، روغن خام، و دانه‌های روغنی را تعیین می‌کند.14 این مصوبات که با اخذ نظر مشورتی از انجمن‌ها و اتحادیه‌های ذی‌ربط انجام می‌شوند، برای ممیزی و رسیدگی به پرونده‌های گمرکی نافذ و جاری هستند.14

برای مثال، سقف نرخ خرید دانه سویا از مبادی جنوبی (شامل دریای سیاه، برزیل، آرژانتین و هندوستان) بدون تغییر نسبت به مصوبات قبلی، ۲۷۰ یورو تعیین شده است.15 همچنین سقف نرخ خرید کنجاله سویا از مبادی هندوستان ۴۰۳ یورو و از مبادی برزیل و آرژانتین ۴۱۲ یورو تعیین گردیده است.16 واردکنندگان باید این سقف‌های ارزی را در ثبت سفارشات خود لحاظ کنند؛ عدم رعایت این سقف‌های یورویی می‌تواند منجر به عدم تأیید درخواست تخصیص ارز توسط کارگروه ارزی شود.18

فرآیند ثبت سفارش و تأمین ارز از طریق سامانه نیما

با وجود نرخ ترجیحی ۲۸,۵۰۰ تومانی، فرآیند رسمی تخصیص ارز واردات کالاهای اساسی همچنان باید از مسیر ثبت درخواست در سامانه نیما طی شود.19 سامانه نیما (نظام یکپارچه معاملات ارزی) به واردکنندگان امکان می‌دهد که درخواست تخصیص ارز خود را به صورت آنلاین ثبت کنند.19 سپس بانک عامل، درخواست را در سامانه ثبت می‌کند تا تأمین‌کنندگان ارز (از جمله بانک مرکزی) به آن پاسخ دهند.20

دانه‌های روغنی و روغن خام نیز به عنوان کالاهای اساسی، همچنان مشمول فرآیند ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت هستند تا اولویت تخصیص ارز (گروه ۱ یا ۲۱) به درستی اعمال شود.5 واردکنندگان برای طی کردن این فرآیند قانونی و دریافت تخصیص ارز، موظف به تحویل مدارک مورد نیاز نظیر کارت بازرگانی، مجوز واردات کالا و قرارداد خرید (پروفرما) به بانک‌های عامل هستند.19

مهم‌ترین تغییر قانونی در ۱۴۰۴: سیاست واردات مشروط و حمایت از تولید داخلی

جدیدترین و حیاتی‌ترین تغییر مقرراتی که مستقیماً بر بازرگانان دانه‌های روغنی تأثیر می‌گذارد، مشروط شدن مجوز واردات و ترخیص به خرید تضمینی محصولات داخلی است. این سیاست، یک گام راهبردی در جهت حمایت از خودکفایی و کاهش وابستگی شدید به واردات است.22

جزئیات بخشنامه الزام خرید نقدی دانه‌های روغنی داخلی

ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴

وزارت جهاد کشاورزی با همکاری دولت و مجلس، یک مکانیسم حمایتی جدید تعریف کرده است. بر اساس این سیاست، هرگونه واردات روغن خام، دانه روغنی سویا یا کنجاله، تنها در ازای خرید نقدی دانه‌های روغنی داخلی از کشاورزان امکان‌پذیر خواهد بود.22 این تصمیم با هدف تقویت تولید داخلی و ترغیب کشاورزان به کشت دانه‌های روغنی مانند سویا و کلزا اتخاذ شده است.22

گمرک ایران نیز این بخشنامه را ابلاغ کرده است و ترخیص روغن خام، دانه‌های روغنی، روغن پالم و کنجاله‌های وارداتی از بنادر، منوط به تأیید سیستمی وزارت جهاد کشاورزی در سامانه جامع امور گمرکی خواهد بود.23 این الزام، عملاً واردکننده را مجبور می‌سازد تا بخشی از سود حاصل از واردات با ارز ترجیحی را به شکل مستقیم و نقدی به حمایت از تولیدکننده داخلی اختصاص دهد و مسیر گردش سرمایه و تأمین مواد اولیه را برای کارخانجات روغن‌کشی داخلی و کشاورزان تسهیل نماید.

نسبت‌های تعیین‌شده قانونی (واردات در ازای خرید داخلی)

وزارت جهاد کشاورزی نسبت‌های مشخصی را برای واردات در ازای خرید داخلی تعیین کرده است. این نسبت‌ها نشان‌دهنده میزان حجم واردات مجاز بر حسب هر کیلوگرم خرید داخلی است 22:

  1. نسبت دانه به روغن خام: به ازای خرید هر یک کیلوگرم دانه روغنی تولید داخلی، واردکننده مجاز به واردات ۱۲ کیلوگرم روغن خام خوراکی یا صنعتی خواهد بود.22
  2. نسبت دانه به کنجاله/دانه سویا: در بخش نهاده‌های دامی، به ازای خرید هر یک کیلوگرم دانه روغنی داخلی، واردکننده می‌تواند ۲۷ کیلوگرم کنجاله سویا یا دانه روغنی سویا وارد کند.22
  3. قانون روغن پالم: واردات روغن پالم، صرفاً در صورت خرید دانه روغنی تولید داخل به قیمت تضمینی و با تأیید وزارت جهاد کشاورزی مجاز است. همچنین واردات ۱/۳ کیلوگرم روغن پالم در ازای خرید یک کیلوگرم دانه روغنی تولید داخل، با حقوق ورودی ۵ درصد، میسر است.25

این سیاست، انگیزه کشت دانه‌های روغنی را افزایش می‌دهد، هرچند که برای واردکنندگان ریسک نقدینگی را به همراه دارد، زیرا علاوه بر تأمین ارز واردات، باید سرمایه در گردش قابل توجهی را برای خرید نقدی تولید داخلی اختصاص دهند.

چالش‌های کنونی و چشم‌انداز آینده سیاست ارزی دانه‌های روغنی

با وجود آنکه نرخ ۲۸,۵۰۰ تومانی به صورت رسمی حفظ شده است، اجرای این سیاست در عمل با موانع جدی روبروست که ریسک تجاری واردکنندگان را بالا می‌برد.

معضل تأخیر در تأمین ارز و ارزهای غیرقابل انتقال (Non-T/T)

مهم‌ترین چالش عملیاتی در حوزه واردات نهاده‌های دامی و دانه‌های روغنی، تأخیرهای مکرر در تخصیص ارز مصوب توسط بانک مرکزی است.26 این تأخیرها منجر به اختلال در زنجیره تأمین و افزایش ریسک انبارداری کالا در گمرکات می‌شود. مدیران صنفی تأکید دارند که این تأخیرها، ناشی از کمبود ارز مصوب وزارت جهاد کشاورزی است.27

علاوه بر تأخیر، واردکنندگان اغلب با تخصیص ارزهایی مواجه می‌شوند که قابلیت جابجایی ندارند یا اصطلاحاً «نامرغوب» هستند.18 جابجایی این ارزها ممکن است چندین ماه زمان ببرد و در فرآیند نقل و انتقال، تا ۱۰ درصد هزینه اضافی به واردکننده تحمیل می‌شود.18

تحلیلگران حوزه بازرگانی معتقدند در حالی که دولت به صورت اسمی نرخ ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی را حفظ کرده است، ناکارآمدی و تأخیر در تخصیص عملیاتی و تحمیل هزینه‌های پنهان ناشی از ارزهای نامرغوب، عملاً نرخ تمام‌شده ارز را برای واردکننده از ۲۸,۵۰۰ تومان بالاتر می‌برد و مزیت ارز دولتی را کاهش می‌دهد. این مشکلات باعث کاهش واردات دانه سویا (ماده اولیه کارخانجات روغن‌کشی) شده و توان تولید داخلی را تهدید می‌کند.29

ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴

تحلیل زمزمه‌های حذف کامل و جایگزینی با نرخ ترکیبی

با توجه به مشکلات تخصیص ارز و عدم کارآیی کامل نرخ ترجیحی در کنترل قیمت نهایی، بحث‌های کارشناسی در مورد حذف کامل این نرخ ادامه دارد. اخیراً، زمزمه‌هایی در دولت مبنی بر جایگزینی ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی با یک ارز ترکیبی (مانند ۶۰ درصد ارز ترجیحی و ۴۰ درصد ارز توافقی) برای واردات روغن مطرح شده است.30

انجمن صنفی صنایع روغن نباتی به شدت نسبت به این رویکرد هشدار داده است. استدلال این انجمن این است که تخصیص ارز خام روغن، ماه‌ها پس از ترخیص، مصرف و فروش محصول انجام می‌شود. از آنجایی که نرخ ارز توافقی (تالار دوم) متغیر است، تولیدکننده در هنگام فروش، از نرخ نهایی ارزی که قرار است در آینده دریافت کند، هیچ اطلاعی ندارد. این عدم قطعیت، ریسک تجاری و فروش مبهم محصول را به شدت افزایش می‌دهد و مشکلات ناشی از ارز ترجیحی را حفظ می‌کند.31

کارشناسان صنفی پیشنهاد می‌کنند اگر دولت ناگزیر به تغییر سیاست است، بهتر است ارز ترجیحی به طور کامل حذف شده و ارز توافقی تالار دوم مرکز مبادله جایگزین شود. تجربه آزادسازی قیمت ارز در صنعت روغن در سال ۱۴۰۱ (حذف ۴۲۰۰) نشان داد که این اقدام منجر به ایجاد آرامش، شفافیت، و تنظیم قیمت‌ها بر مبنای واقعیت‌های اقتصادی شد.32 دبیر انجمن صنفی صنایع روغن نباتی برآورد کرده است که حذف کامل ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی و جایگزینی آن با ارز توافقی (حدود ۷۱,۵۰۰ تومان) می‌تواند سالانه ۵۰۰ میلیون دلار صرفه‌جویی ارزی برای دولت داشته باشد و به کاهش مصرف سرانه و حذف یارانه پنهان در صادرات کمک کند.31

توصیه‌های راهبردی و ملاحظات فنی برای بازرگانان

در شرایط پیچیده کنونی که نرخ تخصیص ارز ثابت است اما فرآیند تأمین آن با چالش‌های عملیاتی و الزامات حمایتی جدید همراه است، واردکنندگان دانه‌های روغنی باید رویکردی چندوجهی را برای مدیریت ریسک‌های ارزی و عملیاتی اتخاذ کنند.

الزامات فرآیندی ثبت سفارش و گمرک

  1. مدیریت سقف قیمتی: واردکنندگان موظف به رصد مستمر و دقیق سقف‌های ارزی (یورویی) اعلامی از سوی معاونت توسعه بازرگانی وزارت جهاد کشاورزی برای هر محصول (مانند ۲۷۰ یورو برای دانه سویا) هستند. تجاوز از این نرخ‌ها، پروسه تأیید ثبت سفارش را با مشکل مواجه خواهد کرد.14
  2. کنترل گروه‌بندی کالایی: اطمینان از ثبت دقیق اولویت گروه کالایی (گروه ۱ یا ۲۱) در سامانه جامع تجارت در زمان ثبت سفارش، برای تضمین تخصیص ارز ۲۸,۵۰۰ تومانی حیاتی است.12
  3. تسریع در فرآیند خرید داخلی: با توجه به مشروط شدن ترخیص دانه‌های روغنی، روغن خام و کنجاله به تأیید سیستمی خرید داخلی 24، بازرگانان باید توان نقدینگی لازم را برای اجرای سریع این الزام فراهم آورند و مدارک مربوط به خرید نقدی از کشاورزان را برای ارائه به وزارت جهاد کشاورزی (جهت اخذ مجوز ترخیص) آماده سازند.22 این تدبیر برای جلوگیری از دپوی کالا در گمرکات و افزایش هزینه‌های بندری ضروری است.

راهکارهای مدیریت ریسک تأخیر در تأمین ارز

با توجه به کمبود ارز مصوب و تأخیرهای مکرر در تخصیص، واردکنندگان باید برنامه‌ریزی استراتژیک واردات خود را فراتر از دوره‌های کوتاه‌مدت تنظیم کنند.

  • مدیریت ریسک ارزی: در قراردادهای خرید خارجی، ریسک تأخیرهای طولانی‌مدت در تخصیص ارز و احتمال تحمیل ارزهای غیرقابل انتقال (که نیاز به جابجایی پرهزینه دارد) باید لحاظ شود.18
  • استفاده از واردات بدون انتقال ارز: در مواقع بحرانی یا برای تأمین نیاز فوری بازار، واردات از طریق روش «بدون انتقال ارز» می‌تواند یک راهکار عملیاتی باشد. این روش، با استفاده از منابع ارزی خارج از سیستم بانکی (ارز شخصی یا خارجی)، روند واردات را تسریع می‌بخشد و وابستگی به تأخیرهای سیستم بانکی را کاهش می‌دهد، هرچند که نرخ تمام‌شده کالا را بالا می‌برد.34
  • رصد مستمر تغییرات سیاست: با توجه به بحث‌های کارشناسی جدی در مورد حذف کامل یا تخصیص ارز ترکیبی، فعالان این حوزه باید به طور مستمر بخشنامه‌های بانک مرکزی و وزارت جهاد کشاورزی را رصد کنند. آمادگی برای سناریوی حذف ارز ترجیحی، مستلزم ارزیابی سودآوری واردات با نرخ ارز نیمایی (تالار دوم) و تنظیم قیمت‌های فروش متناسب با آن خواهد بود.

نتیجه‌گیری

در مجموع، با وجود بحث‌های طولانی در مورد اصلاحات ساختاری، واردات دانه‌های روغنی و روغن خام (به عنوان کالای اساسی کشاورزی) در سال ۱۴۰۴ همچنان در زمره اقلام مشمول نرخ ارز ترجیحی واحد ۲۸,۵۰۰ تومانی قرار دارد که سقف تأمین آن در قانون بودجه ۱۱ میلیارد یورو تعیین شده است.

با این حال، مهم‌ترین تغییر قانونی در این حوزه، مشروط شدن مجوز واردات و ترخیص دانه‌های روغنی به خرید نقدی دانه روغنی تولید داخلی است. این سیاست با هدف حمایت از کشاورزان و کاهش وابستگی کشور اجرا می‌شود و واردکنندگان موظف به رعایت نسبت‌های تعیین شده (مانند ۱ به ۱۲ برای روغن خام و ۱ به ۲۷ برای کنجاله) هستند.

توصیه نهایی به بازرگانان این است که با توجه به مشکلات عملیاتی مداوم در تأمین ارز (شامل تأخیر و تخصیص ارزهای نامرغوب)، صرفاً بر نرخ اسمی ۲۸,۵۰۰ تومانی اتکا نکنند. برنامه‌ریزی بلندمدت، تقویت بنیه مالی برای انجام تعهدات خرید داخلی و مدیریت ریسک‌های نقدینگی، کلید حفظ پایداری در این بخش استراتژیک از تجارت خارجی کشور خواهد بود.

ارز ترجیحی واردات دانه‌ های روغنی ۱۴۰۴

منابع

  1. واردات روغن خام با ارز ترجیحی به زودی آغاز می‌شود – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6582117/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%B2%D9%88%D8%AF%DB%8C-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
  2. نقصان در بازار روغن به دلیل تعیین نرخ ارز ترجیحی/ذخایر روغن خام مطلوب است – ایرنا, accessed on November 12, 2025, https://www.irna.ir/news/85762110/%D9%86%D9%82%D8%B5%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%BA%DB%8C%DB%8C%D8%B1-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B0%D8%AE%D8%A7%DB%8C%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
  3. ترخیص دانه های روغنی از گمرک – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, accessed on November 12, 2025, https://irclearance.com/blog/tarkhise-danehaye-roughani/
  4. ارز ۲۸۵۰۰ تومانی کالاهای اساسی تا پایان سال ثابت می‌ماند – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6627095/%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%DB%B2%DB%B8%DB%B5%DB%B0%DB%B0-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AA%D8%A7-%D9%BE%D8%A7%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%AB%D8%A7%D8%A8%D8%AA-%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF
  5. آغاز ثبت سفارش جدید دانه‌های روغنی و کنجاله از ۱۲ آبان – ایلنا, accessed on November 12, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1707872-%D8%A2%D8%BA%D8%A7%D8%B2-%D8%AB%D8%A8%D8%AA-%D8%B3%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B4-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%A2%D8%A8%D8%A7%D9%86
  6. ارز ترجیحی چیست؟ – صرافی اردکانی, accessed on November 12, 2025, https://ardakaniexchange.com/what-is-preferred-currency/
  7. دلار ۴۲۰۰ تومانی رسما حذف شد/ اعلام نرخ میانگین موزون ارز – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6124839/%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%DB%B4%DB%B2%DB%B0%DB%B0-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D8%B3%D9%85%D8%A7-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF
  8. چرا دلار ۴۲۰۰ تومانی حذف شد؟ – دنیای اقتصاد, accessed on November 12, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-100/3872637-%DA%86%D8%B1%D8%A7-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%B4%D8%AF
  9. ارز ترجیحی برای چه کالاهایی است – قیمت ۱۴۰۴ – تفاوت با ارز نیمایی – مشاوره حقوقی دینا, accessed on November 12, 2025, https://www.heyvalaw.com/web/articles/view/6360/%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C.html
  10. بررسی آثار سیاست حذف ارز ترجیحی بر شاخص‌ قیمت‌ها و هزینه زندگی خانوارها در سال 1401, accessed on November 12, 2025, http://aead.agri-peri.ac.ir/article_128518.html
  11. فهرست کالاهای وارداتی با دلار 28500 تومانی منتشر شد – ایران جیب, accessed on November 12, 2025, https://www.iranjib.ir/shownews/132533/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1-28500-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%85%D9%86%D8%AA%D8%B4%D8%B1-%D8%B4%D8%AF/
  12. ابلاغیه؛ فهرست اقلام مشمول نرخ ارز ترجیحی برای واردات اعلام شد – انجمن صنعت پخش ایران, accessed on November 12, 2025, https://apir.ir/news/4425/%D8%A7%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%DB%8C%D9%87-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
  13. فهرست اقلام مشمول بند خ تبصره ۲ قانون بودجه جهت اظهار و محاسبه با نرخ ارز ترجیحی – گمرک 24, accessed on November 12, 2025, https://gomrok24.com/post/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%A8%D9%86%D8%AF-%D8%AE-%D8%AA%D8%A8%D8%B5%D8%B1%D9%87-%DB%B2-%D9%82%D8%A7%D9%86%D9%88%D9%86-%D8%A8%D9%88%D8%AF%D8%AC%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D8%A7%D8%B8%D9%87%D8%A7%D8%B1-%D9%88-%D9%85%D8%AD%D8%A7%D8%B3%D8%A8%D9%87-%D8%A8%D8%A7-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C-
  14. سقف ارزی قیمت جدید نهاده‌های دامی، روغن و دانه‌های روغنی تعیین شد – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6604871/%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D9%88-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%DB%8C-%D8%AA%D8%B9%DB%8C%DB%8C%D9%86
  15. سقف جدید نرخ ارز نهاده‌های دام و طیور اعلام شد, accessed on November 12, 2025, https://vista.ir/n/taadolnewspaper/r31a7
  16. جزئیات سقف نرخ ارزی نهاده‌های دام و طیور مصوب شد | افزایش سقف واردات دانه‌های روغنی و کنجاله, accessed on November 12, 2025, https://shahraranews.ir/fa/news/372144/%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D9%88-%D8%B7%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-%D8%B4%D8%AF-%7C-%D8%A7%D9%81%D8%B2%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D8%B3%D9%82%D9%81-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%DB%8C-%D9%88-%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87
  17. سقف جدید نرخ ارز نهاده‌های دام و طیور اعلام شد – سایت طلا, accessed on November 12, 2025, https://www.tala.ir/news/detail/196975/%D8%B3%D9%82%D9%81-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%86%D8%B1%D8%AE-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85-%D8%B7%DB%8C%D9%88%D8%B1-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
  18. ۴۶۰ میلیون دلار برای واردات کنجاله سویا اختصاص یافت – ITPNews, accessed on November 12, 2025, https://itpnews.com/home/show/+%DB%B4%DB%B6%DB%B0+%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86+%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1+%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C+%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA+%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87+%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%A7+%D8%A7%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%B5+%DB%8C%D8%A7%D9%81%D8%AA+/35928
  19. تخصیص ارز | تخصیص ارز برای واردات در ایران – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, accessed on November 12, 2025, https://irclearance.com/services/currency-allocation/
  20. تخصیص ارز واردات ( مراحل + شرایط + نحوه تخصیص ارز ) – ترخیص سنتر, accessed on November 12, 2025, https://tarkhiscenter.com/blog/allocation-of-import-currency/
  21. آخرین اخبار – دانه‌های روغنی و کنجاله – ویستا, accessed on November 12, 2025, https://vista.ir/t/3/%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C+%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%DB%8C+%D9%88+%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87
  22. حمایت قاطع از کشاورزان؛ واردات روغن خام مشروط به خرید دانه‌های روغنی داخلی – ایرنا, accessed on November 12, 2025, https://www.irna.ir/news/85806640/%D8%AD%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D9%82%D8%A7%D8%B7%D8%B9-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D8%B4%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%B2%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C
  23. مشروط شدن ترخیص روغن خام از بندرها – ساعت ۲۴, accessed on November 12, 2025, https://www.saat24.news/news/653496/%D9%85%D8%B4%D8%B1%D9%88%D8%B7-%D8%B4%D8%AF%D9%86-%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D9%86%D8%AF%D8%B1%D9%87%D8%A7
  24. ترخیص روغن‌های وارداتی از گمرک منوط به خرید دانه‌های روغنی داخلی شد – باشگاه خبرنگاران جوان, accessed on November 12, 2025, https://www.yjc.ir/fa/news/8946808/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9-%D9%85%D9%86%D9%88%D8%B7-%D8%A8%D9%87-%D8%AE%D8%B1%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87%E2%80%8C%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84%DB%8C-%D8%B4%D8%AF
  25. تصویب نامه در خصوص خرید دانه های روغنی توسط شرکت مادرتخصصی بازرگانی دولتی ایران, accessed on November 12, 2025, https://rc.majlis.ir/fa/law/show/1647834
  26. کمبود نهاده‌های دامی به دلیل تاخیر در تخصیص ارز – ایلنا, accessed on November 12, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1702313-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%AF%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AF%D8%B1-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2
  27. تاخیر تامین نهاده‌های دامی ناشی از کمبود ارز مصوب است – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6621047/%D8%AA%D8%A7%D8%AE%DB%8C%D8%B1-%D8%AA%D8%A7%D9%85%DB%8C%D9%86-%D9%86%D9%87%D8%A7%D8%AF%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AF%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D8%B4%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%DA%A9%D9%85%D8%A8%D9%88%D8%AF-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
  28. صفر تا صد واردات کالا بدون انتقال ارز | بخشنامه ای که تجارت را متحول کرد, accessed on November 12, 2025, https://www.shahrekhabar.com/news/173182020037420
  29. واردات کنجاله سویا دو برابر شد/ عدم تخصیص ارز، واردات دانه را 25درصد کاهش داد+ جدول – فودپرس, accessed on November 12, 2025, https://www.foodpress.ir/news/1dd5f69ab2044ebbad6df3a1d8b54812/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D9%86%D8%AC%D8%A7%D9%84%D9%87-%D8%B3%D9%88%DB%8C%D8%A7-%D8%AF%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D8%A8%D8%B1-%D8%B4%D8%AF-%D8%B9%D8%AF%D9%85-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AF%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%B1%D8%A7
  30. زمزمه‌هایی از حذف ارز ترجیحی روغن خوراکی در دولت شنیده می‌شود – خبرگزاری مهر, accessed on November 12, 2025, https://www.mehrnews.com/news/6537059/%D8%B2%D9%85%D8%B2%D9%85%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA-%D8%B4%D9%86%DB%8C%D8%AF%D9%87-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF
  31. صرفه جویی ۵٠٠ میلیون دلاری با حذف ارز ٢٨۵٠٠ هزار تومانی روغن خام – فودپرس, accessed on November 12, 2025, https://www.foodpress.ir/news/56251/%D8%B5%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%AC%D9%88%DB%8C%DB%8C-%D9%A5%D9%A0%D9%A0-%D9%85%DB%8C%D9%84%DB%8C%D9%88%D9%86-%D8%AF%D9%84%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D9%A2%D9%A8%D9%A5%D9%A0%D9%A0-%D9%87%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86
  32. آرامش در بازار روغن بعد از حذف ارز دولتی – دنیای اقتصاد, accessed on November 12, 2025, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B5%D9%86%D8%A7%DB%8C%D8%B9-%D8%BA%D8%B0%D8%A7%DB%8C%DB%8C-95/3932732-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%D8%A7%D8%B1-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA%DB%8C
  33. ادامه روند کاهش قیمت روغن خوراکی؛ با گذشت ۶ ماه از حذف ارز ترجیحی – ایرنا, accessed on November 12, 2025, https://www.irna.ir/news/84923161/%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%B1%D9%88%D9%86%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D9%87%D8%B4-%D9%82%DB%8C%D9%85%D8%AA-%D8%B1%D9%88%D8%BA%D9%86-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D8%A7%DA%A9%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%DA%AF%D8%B0%D8%B4%D8%AA-%DB%B6-%D9%85%D8%A7%D9%87-%D8%A7%D8%B2-%D8%AD%D8%B0%D9%81-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%AA%D8%B1%D8%AC%DB%8C%D8%AD%DB%8C
  34. واردات بدون انتقال ارز چگونه انجام می‌شود؟ – شرکت بازرگانی ایمن تجارت کارآمد, accessed on November 12, 2025, https://irclearance.com/blog/varedate-bedune-enteghale-arz/