آیین نامه واردات خودرو ۱۴۰۴

بخش اول: چارچوب رگولاتوری و مبانی قانونی واردات در سال ۱۴۰۴

۱.۱. تعریف و حدود آیین ‌نامه واردات خودرو ۱۴۰۴

مبنای قانونی واردات خودروهای سواری در ایران برای سال ۱۴۰۴، آیین‌نامه اجرایی است که ذیل بند (ر) تبصره (۱) ماده واحده قانون بودجه سال ۱۴۰۴ کل کشور تصویب و ابلاغ شده است.¹ آیین نامه واردات خودرو ۱۴۰۴ پس از تصویب در هیئت وزیران، توسط معاون اول رئیس‌جمهور ابلاغ شد و مسیر قانونی ورود خودروهای سواری به کشور را به طور رسمی مشخص کرد.² در پی این ابلاغ، مدیرکل دفتر مقررات صادرات و واردات سازمان توسعه تجارت ایران طی نامه‌ای، ضوابط اجرایی مربوطه را جهت اجرا به مدیرکل دفتر واردات گمرک ایران ارسال کرد و عملاً فرآیند واردات در سطح اجرایی عملیاتی شد.²

برای تمامی متقاضیان، مهلت ثبت سفارش خودرو طبق این مصوبه تا پایان سال ۱۴۰۴ تعیین شده است.³ این امر به واردکنندگان، چه اشخاص حقیقی و چه حقوقی، فرصت می‌دهد تا برنامه‌ریزی‌های مالی، خرید خارجی و لجستیکی خود را در این بازه زمانی تنظیم و اجرا کنند.

۱.۲. الزامات فنی و محدودیت‌های خودروهای مجاز وارداتی

آیین نامه واردات خودرو ۱۴۰۴، محدودیت‌های دقیقی را بر اساس سن، وضعیت کارکرد و استانداردهای فنی خودرو تعیین کرده‌اند تا ضمن تأمین نیاز بازار، کیفیت و ایمنی خودروهای وارداتی تضمین شود. این ضوابط شامل موارد زیر است:

۱.۲.۱. محدودیت‌های سن و نوع خودرو

واردات مجاز برای خودروهای سواری، شامل خودروهای نو (صفر کیلومتر) و همچنین خودروهای کارکرده با حداکثر سن ۵ سال ساخت است.¹ تعیین سن خودرو بر اساس تاریخ تولید آن، که در شماره شناسایی موتور (VIN) درج شده است، ملاک عمل قرار می‌گیرد.¹

تعیین سقف ۵ سال برای سن خودروهای کارکرده، یک سازوکار حیاتی در این دوره از واردات است؛ زیرا به واردکنندگان این امکان را می‌دهد که خودروهایی با قیمت تمام‌شده نسبتاً مناسب‌تر را از بازارهای ثانویه جهانی تأمین کنند. این روش، با توجه به دشواری‌ها و محدودیت‌های ارتباط مستقیم با شرکت‌های مادر (OEM) ناشی از تحریم‌ها، تهیه مدل‌های کاملاً صفر را تسهیل می‌بخشد. با این حال، سن بالاتر، به ویژه برای خودروهای کارکرده، چالش‌های فنی و حقوقی جدی‌تری را در فرآیند تطابق با استانداردهای سختگیرانه داخلی، به‌ویژه در بخش آلایندگی و ایمنی، ایجاد می‌کند و مستلزم بازرسی‌های فنی بسیار دقیق‌تر در مرحله ترخیص است.

۱.۲.۲. استانداردهای محیط زیست و ایمنی

رعایت کامل استانداردهای فنی و زیست‌محیطی برای ترخیص کالا الزامی است.³ خودروهای وارداتی باید با استانداردهای محیط زیستی (مانند یورو ۵ و بالاتر) و استاندارد ملی ایران تطابق داشته باشند.⁴ اگرچه در مرحله ثبت سفارش اولیه در سامانه جامع تجارت نیازی به ارائه مجوز محیط زیست نیست، اما اخذ تأییدیه نهایی از سازمان حفاظت محیط زیست و سازمان ملی استاندارد در مرحله ترخیص کالا از گمرک یک الزام قانونی غیرقابل انکار است.³

۱.۲.۳. تعهد خدمات پس از فروش

برای واردات تجاری توسط اشخاص حقوقی، داشتن تعهد رسمی به ارائه خدمات پس از فروش و ثبت شناسه کالا در سامانه مربوطه ضروری است.³

بخش دوم: ساختار مجوزدهی و تعیین صلاحیت واردکنندگان (چه کسی مجاز است؟)

مقررات ۱۴۰۴ ساختار مدونی را برای سه گروه اصلی متقاضی واردات تعریف کرده است که بر اساس ماهیت شخص (حقیقی یا حقوقی) و نحوه تأمین ارز، از یکدیگر متمایز می‌شوند.

۲.۱. واردات توسط اشخاص حقوقی (شرکت‌های تجاری)

این مسیر که مسیر اصلی واردات تجاری و در مقیاس انبوه به شمار می‌رود، مشمول سهمیه کلی ارزی کشور است.

• الزامات عمومی: داشتن کارت بازرگانی برای تمامی شرکت‌های متقاضی، به عنوان پیش‌شرط اولیه فعالیت تجاری، ضروری است.³
• مکانیسم تخصیص سهمیه: تخصیص مجوز واردات و تعیین سهمیه تعداد خودرو برای شرکت‌ها، توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) و بر اساس یک سازوکار رتبه‌بندی رقابتی صورت می‌گیرد.⁵ این رتبه‌بندی ظرف ده روز پس از ابلاغ آیین‌نامه، با لحاظ شاخص‌های مشخصی اعلام می‌شود.
• شاخص‌های رتبه‌بندی و رقابتی: عوامل مؤثر در کسب رتبه بالا شامل بهای پایه وارداتی خودروها، سطح خدمات پس از فروش نمایندگی، سابقه واردات خودروی شرکت و میزان رضایتمندی مشتریان است.⁵ این شاخص‌ها نشان‌دهنده اولویت وزارت صمت در ورود خودروهای اقتصادی و تعهد شرکت‌ها به خدمات مشتریان است.

۲.۱.۱. تعهدات و چالش‌های خدمات پس از فروش

شرکت‌های واردکننده موظف هستند طبق قوانین جاری، تعهدات مربوط به خدمات پس از فروش را به‌درستی اجرا کنند.¹ بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد که در دوره جدید واردات، تعداد قابل توجهی از شرکت‌ها (حدود ۵۵ شرکت) مجوز دریافت کرده‌اند.¹ با این حال، یکی از بزرگ‌ترین چالش‌ها، نبود ارتباط رسمی و مستقیم با شرکت‌های مادر (OEM) است.¹

این فقدان ارتباط رسمی باعث می‌شود که واردکنندگان جدید در تأمین سه بخش حیاتی با محدودیت مواجه شوند: ۱. قطعات یدکی اصلی، ۲. ابزار تخصصی، و ۳. دسترسی به آموزش‌های فنی کمپانی‌های سازنده.¹ این وضعیت، ریسک‌های جدی را برای سرمایه‌گذاران و مصرف‌کنندگان ایجاد می‌کند و به طور بالقوه باعث افت کیفیت خدمات می‌شود. در نتیجه، موفقیت تجاری شرکت‌های واردکننده به طور مستقیم به توانایی آن‌ها در توسعه کانال‌های مطمئن (از جمله تهاتر یا واسطه‌های قوی) برای تأمین پایدار قطعات یدکی حیاتی، به‌رغم وجود تحریم‌ها، وابسته خواهد بود.

۲.۲. واردات توسط اشخاص حقیقی (ایرانیان مقیم خارج)

این مسیر که از طریق تبصره (۱) ماده (۲) آیین‌نامه اجرایی تعریف شده، فرصتی برای واردات خودرو به صورت “موردی” یا “بدون انتقال ارز” فراهم می‌کند.

• شرایط احراز: متقاضی باید ایرانی ساکن خارج از کشور باشد و ملزم به ارائه کارت اقامت معتبر است.⁵
• محدودیت تعداد: هر ایرانی دارای شرایط، مجاز است در سال ۱۴۰۴ فقط یک دستگاه خودروی سواری وارد کند.⁵
• معافیت‌ها: این دسته از متقاضیان از الزام داشتن کارت بازرگانی معاف هستند.³
• روش تأمین ارز: واردات باید کاملاً به صورت بدون انتقال ارز (از محل ارز در اختیار و سپرده شخصی) انجام پذیرد.⁵ این واردات خارج از سهمیه ارزی وزارت صمت تلقی می‌شود.³
• کنترل منشأ ارز: فرآیند استفاده از ارز سپرده شخصی باید با رعایت مقررات ارزی بانک مرکزی راجع به منشأ ارز امکان‌پذیر باشد.⁵ با توجه به پیچیدگی و سخت‌گیری بانک مرکزی در احراز منشأ ارز، متقاضیان باید پیش از اقدام به خرید، از قابلیت تأیید منشأ ارز خارجی خود اطمینان حاصل کنند.⁶

۲.۳. واردات از محل سرمایه‌گذاری خارجی

این مسیر با هدف جذب سرمایه‌های خارجی و انتقال ارز غیرنفتی تدوین شده است.

• شرط مجوز: متقاضی باید دارای مجوز معتبر و فعال سرمایه‌گذاری از سازمان سرمایه‌گذاری خارجی باشد.⁵
• ضابطه مالی و سقف واردات: به ازای هر ۳۰۰,۰۰۰ دلار سرمایه‌گذاری خارجی در کشور، مجوزی برای واردات یک دستگاه خودرو خارجی نو (صفر کیلومتر) صادر می‌شود.⁵
• سقف قیمت خودرو: حداکثر ارزش خودروی وارداتی در این حالت، ۲۰,۰۰۰ دلار تعیین شده است.⁵

جدول زیر مقایسه‌ای از ضوابط اصلی حاکم بر مسیرهای سه‌گانه واردات را ارائه می‌دهد:

ضوابط واردات خودرو اشخاص حقیقی و حقوقی در سال ۱۴۰۴

شاخص	اشخاص حقیقی (ایرانیان مقیم خارج)	اشخاص حقوقی (شرکت‌های تجاری)	سرمایه‌گذاران خارجی
هدف	مصرف شخصی (موردی)	تجاری (عمده فروشی)	تشویق سرمایه‌گذاری
محدودیت تعداد	۱ دستگاه در سال 5	بر اساس سهمیه رقابتی وزارت صمت 5	۱ دستگاه به ازای هر $۳۰۰,۰۰۰ سرمایه‌گذاری 5
سقف سن خودرو	حداکثر ۵ سال ساخت 1	حداکثر ۵ سال ساخت 1	نو (صفر) 5
روش تأمین ارز	ارز شخصی (بدون انتقال ارز) 5	ارز تخصیصی دولتی/حاصل از صادرات	ارز سرمایه‌گذاری
کارت بازرگانی	نیاز نیست 3	الزامی است 3	نیاز نیست

بخش سوم: الزامات مالی، ارزی و تعرفه‌های گمرکی (تحلیل داده‌های ۱۴۰۴)

۳.۱. سهمیه و تخصیص ارز بانک مرکزی

در سال ۱۴۰۴، تخصیص ارز برای واردات خودرو تحت نظارت سخت‌گیرانه بانک مرکزی (CBI) و وزارت صمت (SMT) قرار دارد. بانک مرکزی موظف شده است که حداقل ۲ میلیارد یورو را برای واردات خودرو (شامل نو و کارکرده) اختصاص دهد.⁷ سقف کلی واردات تعیین شده برای سال جاری، مجموعاً ۹۰,۰۰۰ دستگاه است.⁸

بر اساس آیین‌نامه، بانک مرکزی مکلف است ظرف ده روز پس از ابلاغ آیین‌نامه، میزان ارز قابل تخصیص ماهانه را در چارچوب بودجه ارزی وزارت صمت اعلام کند.⁵ برنامه‌ریزی ماهانه برای تخصیص ارز، نشان‌دهنده یک رویکرد شدید کنترلی بر نقدینگی ارزی است و واردکنندگان باید آمادگی مواجهه با تأخیرها و نوسانات در فرآیند تخصیص را داشته باشند.

نکته حائز اهمیت این است که ثبت سفارش‌هایی که از محل “ارز شخصی” انجام می‌شوند ³ و همچنین واردات خودروهای برقی و هیبریدی، خارج از سقف ارزی عمومی (۲ میلیارد یورو) محاسبه می‌شوند.⁷ این معافیت، ابزاری قدرتمند برای تشویق جذب سرمایه خارجی و ترویج استفاده از خودروهای با آلایندگی کمتر به شمار می‌رود.

۳.۲. فرآیند اخذ کد تخصیص ارز و گواهی ثبت آماری

صرف نظر از منشأ ارز، تمامی واردکنندگان باید فرآیند تأمین ارز را از طریق سیستم بانکی یا تأیید بانک مرکزی پیگیری کنند:

• ثبت نوع عملیات ارزی: واردکننده موظف است پس از ثبت سفارش و دریافت کد ۸ رقمی، در بخش اطلاعات مالی و بانکی سامانه، روش تأمین ارز (بانکی، غیربانکی یا بدون انتقال ارز) را تعیین کند.⁹
• تأییدیه ثبت آماری: در تمام روش‌های تأمین ارز، اخذ تأییدیه گواهی ثبت آماری معاملات ارزی از اداره نظارت ارزی بانک مرکزی الزامی است.⁹ این گواهی مشخصات کالا، اطلاعات خریدار، مدت اعتبار و نوع اعتبار را مشخص می‌کند و معمولاً ۳۰ روز اعتبار دارد.⁹
• تأیید منشأ ارز شخصی: در مورد واردات بدون انتقال ارز (سپرده خود)، هرچند بانک مرکزی اصالتاً با این روش موافقت کرده است، اما رئیس سازمان توسعه تجارت تصریح کرده که شرایط احراز منشأ این ارز، شرایط سختی است.⁶ هدف این سخت‌گیری، تضمین این نکته است که ارزی که برای واردات استفاده می‌شود، دارای منشأ غیرداخلی باشد و فشار مضاعفی بر ذخایر ارزی داخلی کشور وارد نشود.⁵

۳.۳. تحلیل جدول حقوق ورودی و تعرفه‌های گمرکی ۱۴۰۴

تعرفه‌های واردات در سال ۱۴۰۴ به شدت تحت تأثیر حجم موتور خودرو قرار دارد و نشان‌دهنده یک رویکرد حمایتی قاطع از خودروهای پاک است. حقوق ورودی، که شامل حقوق گمرکی و سود بازرگانی است، بر اساس جداول مصوب تعیین شده است.

۳.۳.۱. تعرفه خودروهای پاک و برقی

سیاست‌های تعرفه‌ای، مشوق‌های بسیار قوی برای واردات خودروهای سبز در نظر گرفته است. حقوق ورودی برای خودروهای برقی (Electric) تنها ۴٪ و برای خودروهای هیبریدی (Hybrid)، از جمله مدل‌های پلاگین هیبرید (PHEV) و برد افزا (EREV)، ۱۵٪ تعیین شده است.⁸ این کاهش چشمگیر تعرفه، مهم‌ترین اهرم برای رقابتی کردن این نوع خودروها در بازار ایران و تسریع در روند برقی‌سازی ناوگان حمل و نقل است.

۳.۳.۲. تعرفه خودروهای بنزینی و محدودیت حجم موتور

تعرفه‌های خودروهای بنزینی ساختار تصاعدی تندی دارد:

حجم موتور (سی‌سی)	حقوق ورودی (درصد)	سهمیه تعداد (دستگاه)
تا ۱۵۰۰	۲۰٪ 8	۵۰,۰۰۰ 8
بیش از ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰	۴۰٪ 8	۱۵,۰۰۰ 8
بیش از ۲۰۰۰ تا ۲۵۰۰	۱۳۰٪ 8	۱۲,۰۰۰ 8
بیش از ۲۵۰۰ تا ۳۰۰۰	۱۴۵٪ 8	۸,۰۰۰ 8
بیش از ۳۰۰۰	۱۶۵٪ 8	۵,۰۰۰ 8

بالاترین سهمیه تعداد واردات (۵۰,۰۰۰ دستگاه) و پایین‌ترین تعرفه (۲۰٪) به موتورهای کوچک زیر ۱۵۰۰ سی‌سی اختصاص یافته است. این تمرکز بر خودروهای کم‌حجم، نشان‌دهنده استراتژی واردات خودروهای اقتصادی برای تأمین نیاز عموم بازار است. در مقابل، تعرفه‌های بسیار بالا برای موتورهای بالای ۲۰۰۰ سی‌سی، عملاً واردات این خودروها را از نظر اقتصادی برای شرکت‌های تجاری غیرممکن می‌سازد.

بخش چهارم: راهنمای عملی ثبت سفارش و اخذ مجوزهای فنی

فرآیند واردات، پس از تأمین مالی و تعیین مدل خودرو، مستلزم طی مراحل بوروکراتیک دقیق در سامانه جامع تجارت و اخذ تأییدیه‌های فنی است.

۴.۱. مراحل ثبت سفارش در سامانه جامع تجارت (NTSW.ir)

فرآیند ثبت سفارش، نقطه آغازین رسمی واردات است و باید به ترتیب زیر در سامانه جامع تجارت (www.ntsw.ir) طی شود ⁴:

1. بررسی و انطباق با الزامات: متقاضی باید اطمینان حاصل کند که خودروی مد نظر با الزامات قانونی (مانند حداکثر سن ۵ سال، استانداردهای فنی و محیط زیستی) مطابقت دارد.⁴
2. ثبت‌نام و احراز هویت: ورود به سامانه و تکمیل فرآیند احراز هویت.
3. ثبت درخواست واردات: در بخش “مدیریت کالا و خدمات”، گزینه “ثبت سفارش” و سپس انتخاب نوع واردات (“واردات خودروی سواری به‌صورت موردی” برای حقیقی یا تجاری برای حقوقی).⁴
4. بارگذاری اسناد فنی و مالی: مشخصات کامل خودرو (برند، مدل، سال ساخت، شماره شاسی، حجم موتور) و پیش‌فاکتور (پروفرما اینویس) از فروشنده خارجی بارگذاری شود.⁴
5. تأیید وزارت صمت: پس از ارسال درخواست، وزارت صمت آن را بررسی کرده و در صورت احراز شرایط، تأییدیه ثبت سفارش را صادر می‌کند.⁴

۴.۲. اخذ تأییدیه‌های اجباری فنی (پیش از ترخیص)

پس از تأیید ثبت سفارش، اخذ مجوزهای فنی که پیش‌نیاز ترخیص قطعی و شماره‌گذاری هستند، آغاز می‌شود.

الف) مجوز سازمان حفاظت محیط زیست (آلایندگی)

شماره‌گذاری وسایل نقلیه وارداتی منوط به اخذ مجوز از سازمان حفاظت محیط زیست (مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم) است.¹⁰ فرآیند اصلی در این مرحله، اخذ گواهینامه تأیید نوع (Type Approval – TA) است.¹⁰ این گواهینامه مشخصات فنی وسیله نقلیه، قوای محرکه، و تجهیزات پس‌کاهنده آلایندگی را ثبت می‌کند و سطح مجاز آلایندگی را تعیین می‌نماید.¹⁰ سازمان موظف است این تأییدیه‌ها را بصورت مکانیزه و از طریق درگاه اینترنتی انجام دهد.¹⁰

ب) مجوز سازمان ملی استاندارد ایران (مطابقت تولید)

واردکنندگان باید گواهینامه تطابق تولید (Conformity of Production – COP) را اخذ کنند.¹¹ این رویه برای اطمینان از آن است که وسیله نقلیه وارداتی دقیقاً با مشخصات و الزامات تعیین‌شده در اسناد تأیید نوع (TA) مطابقت دارد. این فرآیند شامل ارزیابی سیستم مدیریت کیفیت واردکننده و کنترل‌های مربوط به محصولات وارداتی است.¹¹

ج) مجوز سازمان حمایت از مصرف‌کننده

این مجوز (در صورت نیاز) عمدتاً برای اشخاص حقوقی و با هدف تأیید کیفیت و گستره تعهدات شرکت در ارائه خدمات پس از فروش صادر می‌شود.⁴

بخش پنجم: مراحل ترخیص و پسا ترخیص

۵.۱. فرآیند اظهار کالا در گمرک و لزوم ترخیص با تعرفه ۱۴۰۴

پس از ورود فیزیکی خودرو به گمرکات کشور، واردکننده باید اظهار کالا را انجام داده و نسبت به پرداخت حقوق و عوارض گمرکی اقدام کند. پرداخت عوارض و مالیات باید مطابق با ارزش CIF کالا و بر اساس جدول حقوق ورودی مصوب سال ۱۴۰۴ انجام گیرد.⁴

نکته حقوقی مهمی که در سال ۱۴۰۴ مطرح شده، مربوط به خودروهایی است که در سال قبل وارد شده‌اند اما ترخیص آن‌ها در سال جاری انجام می‌شود. وزیر صمت در نامه‌ای خواستار آن شد که خودروهایی که در سال ۱۴۰۳ با استفاده از سپرده‌های ارزی خارجی یا ارز سال ۱۴۰۳ وارد شده‌اند و اظهارنامه گمرکی آنها در سال ۱۴۰۴ تسلیم شده، با تعرفه‌های جدید سال ۱۴۰۴ مورد رسیدگی و ترخیص قرار گیرند.¹²

این تقاضا با هدف جلوگیری از افزایش چند برابری قیمت تمام‌شده خودروهای وارداتی و در راستای سیاست‌های تنظیم بازار صورت گرفت، به‌ویژه که ارزهای استفاده شده در این موارد، خارج از سهمیه ارزی وزارت صمت تلقی شده‌اند.¹² اعمال تعرفه پایین‌تر سال ۱۴۰۴ بر این محموله‌ها، در صورت اجرا، به نوعی تلاشی برای تثبیت قیمت‌ها و ایجاد یک رویه حمایتی در بازار محسوب می‌شود.

۵.۲. تعهدات اسقاط: گواهی اسقاط خودروی فرسوده

یکی از الزامات قطعی برای ترخیص نهایی خودروهای سواری وارداتی، ارائه گواهی اسقاط خودروی فرسوده است.¹ این تعهد، یک شرط زیست‌محیطی و صنعتی است که واردکننده موظف است با خرید یا تأمین گواهی اسقاط از مراکز مجاز، آن را برآورده کند. این الزام، در عمل یک هزینه جانبی ثابت و غیرقابل اجتناب را به قیمت تمام‌شده نهایی خودرو اضافه می‌کند که باید در محاسبات مالی واردکنندگان لحاظ شود.

۵.۳. شماره‌گذاری و دریافت پلاک

آخرین مرحله در فرآیند واردات، صدور مجوز شماره‌گذاری و دریافت پلاک توسط پلیس راهنمایی و رانندگی (فراجا) است.⁴ این مجوز تنها پس از ترخیص قطعی کالا از گمرک، تسویه کامل حقوق و عوارض و ارائه تمامی گواهی‌های فنی (استاندارد و محیط زیست) به نهادهای ذی‌ربط امکان‌پذیر خواهد بود.⁴

بخش ششم: نتیجه‌گیری و توصیه‌های استراتژیک

مقررات واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ یک سیستم چندلایه را تعریف می‌کند که آشکارا به دنبال تحقق دو هدف کلان است: ۱. ترویج ورود خودروهای برقی و هیبریدی، و ۲. جذب سرمایه و ارز خارجی (بدون تحمیل فشار به منابع داخلی).

۶.۱. فرصت‌ها و اولویت‌های واردات در سال ۱۴۰۴

• اولویت‌دهی به خودروهای پاک: با توجه به تعیین حقوق ورودی ۴٪ برای برقی و ۱۵٪ برای هیبریدی ⁸، این بخش از بازار بهترین فرصت تجاری را برای شرکت‌های حقوقی فراهم می‌آورد. با این حال، موفقیت در این بخش، مستلزم سرمایه‌گذاری مشترک در زیرساخت‌های شارژ در سطح کلان کشور است.
• مزیت جذب ارز شخصی: مسیر واردات بدون انتقال ارز، فرصتی بی‌نظیر برای ایرانیان خارج از کشور برای انتقال سرمایه‌های خود به صورت دارایی غیرنقدی به شمار می‌رود.⁵ این مسیر، با وجود پیچیدگی‌های احراز منشأ ارز، از سهمیه ارزی دولتی مستثنی است و به اقتصاد کشور در تأمین ارز کمک می‌کند.
• تمرکز بر خودروهای اقتصادی: با اختصاص بالاترین سهمیه تعداد به خودروهای زیر ۱۵۰۰ سی‌سی (۵۰,۰۰۰ دستگاه) ⁸، واردات در مقیاس انبوه و تجاری به طور عمده بر خودروهای کوچک و مقرون به صرفه متمرکز خواهد بود.

۶.۲. توصیه‌های حقوقی و تجاری برای ذینفعان

1. توجه حیاتی به احراز منشأ ارز (اشخاص حقیقی): ایرانیان مقیم خارج باید توجه داشته باشند که فرآیند تأیید منشأ ارز سپرده شخصی توسط بانک مرکزی، فرآیندی دشوار و حساس است.⁶ پیش از نهایی کردن هرگونه خرید در خارج، متقاضیان باید از توانایی خود در ارائه مدارک لازم برای اثبات منشأ غیرداخلی ارز به اداره نظارت ارزی بانک مرکزی اطمینان حاصل کنند.
2. ایجاد زیرساخت خدمات پس از فروش پایدار (اشخاص حقوقی): شرکت‌های واردکننده تجاری باید ریسک ناشی از فقدان ارتباط رسمی با کمپانی‌های مادر را مدیریت کنند.¹ این مدیریت ریسک از طریق تأمین پایدار و مطمئن قطعات یدکی اصلی و تجهیزات تخصصی، حتی با استفاده از کانال‌های غیررسمی یا واسطه‌های قوی، باید تضمین شود تا در رتبه‌بندی رقابتی وزارت صمت برای سال‌های آتی دچار مشکل نشوند.⁵
3. محاسبه دقیق هزینه اسقاط: واردکنندگان باید هزینه و فرآیند تأمین گواهی اسقاط خودروی فرسوده را به عنوان یک متغیر مالی ثابت و الزامی در محاسبات قیمت تمام‌شده نهایی خودرو لحاظ کنند.¹ عدم تأمین این گواهی به معنای عدم ترخیص قطعی کالا از گمرک خواهد بود.

منابع

1. واردات خودرو جان گرفت؛ اما وضعیت خدمات پس از فروش خودروهای خارجی …, accessed on October 31, 2025, https://www.khabarfoori.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-145/3152529-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA-%D8%A7%D9%85%D8%A7-%D9%88%D8%B6%D8%B9%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D8%AF%D9%85%D8%A7%D8%AA-%D9%BE%D8%B3-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D9%86%D8%A7%D9%85%D8%B9%D9%84%D9%88%D9%85-%D8%A7%D8%B3%D8%AA
2. آیین نامه اجرایی واردات خودروها برای سال ۱۴۰۴ به گمرکات کشور ابلاغ شد – ایسنا, accessed on October 31, 2025, https://www.isna.ir/news/1404041107384/%D8%A2%DB%8C%DB%8C%D9%86-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%A7%D8%AC%D8%B1%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D8%AA-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1
3. شرایط جدید واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ / واردات خودرو برای چه کسانی آزاد شد؟, accessed on October 31, 2025, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2080643/%D8%B4%D8%B1%D8%A7%DB%8C%D8%B7-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B4-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%DA%86%D9%87-%DA%A9%D8%B3%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%B4%D8%AF
4. سیر تا پیاز واردات خودرو با کد ملی +‌ آموزش مراحل ثبت نام, accessed on October 31, 2025, https://www.shahrekhabar.com/news/174032094088298
5. تعرفه واردات خودرو در سال ۱۴۰۴ اصلاح شد+ جزئیات – ایلنا, accessed on October 31, 2025, https://www.ilna.ir/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF%DB%8C-4/1679992-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B1-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%B4%D8%AF-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA
6. تشریح نحوه موافقت بانک مرکزی با واردات خودرو از طریق ارز سپرده – خبرگزاری برنا, accessed on October 31, 2025, https://borna.news/fa/news/2133751/%D8%AA%D8%B4%D8%B1%DB%8C%D8%AD-%D9%86%D8%AD%D9%88%D9%87-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A7%D8%B2-%D8%B7%D8%B1%DB%8C%D9%82-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87
7. واردات خودرو با ارز شخصی؛ فرصت جدید برای متقاضیان – پتروریت, accessed on October 31, 2025, https://petrorate.com/%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B4%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%9B-%D9%81%D8%B1%D8%B5%D8%AA-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%A8%D8%B1%D8%A7/
8. تعرفه واردات خودرو سال ۱۴۰۴ تصویب شد +جدول – پدال, accessed on October 31, 2025, https://www.pedal.ir/news/728770-vehicle-import-regulation-in-iran/
9. اخذ کد تخصیص ارز بانکی برای واردات ماشین آلات صنعتی – Factorneed.com, accessed on October 31, 2025, https://www.factorneed.com/fa/blog?s=216&t=%D8%A7%D8%AE%D8%B0-%DA%A9%D8%AF-%D8%AA%D8%AE%D8%B5%DB%8C%D8%B5-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%A7%D8%B2-%D8%A8%D8%A7%D9%86%DA%A9-%D9%85%D8%B1%DA%A9%D8%B2%DB%8C
10. اول دستورالعمل فرآیند صدور مجوز شماره گذاری وسایل نقلیه وارداتی تاریخ – صفحه اصلی جدید هوا و تغییر اقلیم, accessed on October 31, 2025, https://nacc.doe.ir/portal/file/?1091505/%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-%D8%B5%D8%AF%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AC%D9%88%D8%B2-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%D9%8A-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%D9%8A-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%D9%8A.pdf
11. گروه خودرو دستورالعمل 6924 رویه داخل وارداتی تایید نوع وتطابق تولید خودرو – AUTOTAC, accessed on October 31, 2025, https://www.autotac.ir/%DA%AF%D8%B1%D9%88%D9%87-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88-%D8%AF%D8%B3%D8%AA%D9%88%D8%B1%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%85%D9%84-6924-%D8%AF%D8%A7%D8%AE%D9%84-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C/
12. ترخیص خودروهای وارداتی با سپرده ارزی خارجی یا ارز سال ۱۴۰۳ با تعرفه امسال – ایرنا, accessed on October 31, 2025, https://www.irna.ir/news/85911441/%D8%AA%D8%B1%D8%AE%DB%8C%D8%B5-%D8%AE%D9%88%D8%AF%D8%B1%D9%88%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%B3%D9%BE%D8%B1%D8%AF%D9%87-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B1%D8%B2-%D8%B3%D8%A7%D9%84-%DB%B1%DB%B4%DB%B0%DB%B3-%D8%A8%D8%A7