صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا ۱۴۰۴

راهنمای صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا در ۱۴۰۴؛ لیست کالاها و الزامات گمرکی

ارسال شده توسط تحریریه تجارت‌نامه ۲۴ بهمن ۱۴۰۴

در سال ۱۴۰۴، تجارت خارجی جمهوری اسلامی ایران با ورود به فاز اجرایی کامل توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا (EAEU)، شاهد تحولی ساختاری و بی‌سابقه بوده است. این توافقنامه که پس از سال‌ها مذاکرات فشرده و تجربه موفق موافقتنامه موقت، از تاریخ ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۴ رسماً عملیاتی شد، نقطه عطفی در دیپلماسی اقتصادی کشور به شمار می‌رود که هدف آن حذف موانع تعرفه‌ای برای بیش از ۸۷ درصد از کدهای کالایی میان طرفین است.1

با توجه به جمعیت ۱۸۰ میلیون نفری و حجم تجارت خارجی ۴۰۰ میلیارد دلاری این اتحادیه، دسترسی به لیست کالاهای با تعرفه صفر، نه تنها یک نیاز اطلاعاتی، بلکه یک ابزار راهبردی برای صادرکنندگان و فعالان اقتصادی در جهت نفوذ به بازارهای روسیه، بلاروس، قزاقستان، ارمنستان و قرقیزستان محسوب می‌شود.1 این گزارش به بررسی دقیق لیست اقلام مشمول صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا ۱۴۰۴، قواعد مبدأ، الزامات گواهی مبدأ CT-3 و تحلیل فرصت‌های بخشی می‌پردازد.

سیر تحول و چارچوب حقوقی توافقنامه تجارت آزاد در سال ۱۴۰۴

روابط تجاری ایران و اتحادیه اوراسیا از یک موافقتنامه موقت با پوشش کالایی محدود که در آبان ۱۳۹۸ آغاز شده بود، به یک توافقنامه تجارت آزاد (FTA) کامل در سال ۱۴۰۴ تکامل یافته است.6 این فرآیند که با امضای سند نهایی در دی‌ماه ۱۴۰۲ در سن‌پترزبورگ توسط مقامات عالی‌رتبه شش کشور رسمیت یافت، پس از طی مراحل قانونی در مجالس ملی و تایید شورای نگهبان در ایران، از میانه سال ۱۴۰۴ وارد فاز اجرایی شد.3 در چارچوب این پیمان، میانگین حقوق ورودی برای کالاهای ارسالی از اتحادیه اوراسیا به ایران از ۲۰ درصد به ۴.۵ درصد کاهش یافته و در مقابل، ایران موفق به کسب تعرفه صفر برای اکثریت قاطع صادرات خود شده است.1

مبنای آماری این توافقنامه بر اساس سیستم هماهنگ‌شده توصیف و کدگذاری کالا (HS) است. از مجموع ۸۸۵۹ ردیف کد تعرفه هشت‌رقمی، حدود ۸۰۰۰ ردیف مشمول حذف کامل تعرفه شده‌اند.6 این سطح از آزادسازی، ایران را در میان شرکای تراز اول اتحادیه اوراسیا قرار داده و امکان رقابت با محصولات کشورهای عضو سازمان تجارت جهانی (WTO) را در این بازار فراهم می‌کند.1

تحلیل لیست اقلام صادراتی ایران با تعرفه صفر (طبق آخرین داده‌های ۱۴۰۴)

در سال ۱۴۰۴، تمرکز اصلی صادرات ایران بر حوزه‌هایی است که دارای مزیت نسبی آشکار شده (RCA) هستند. بر اساس گزارش‌های آماری هشت‌ماهه نخست سال جاری، صادرات ایران به این بلوک ۱۶ درصد رشد داشته است که پسته، محصولات فولادی، سیمان و میوه‌های تازه در صدر این فهرست قرار دارند.2

محصولات کشاورزی، باغی و صنایع غذایی

بخش کشاورزی بیشترین بهره را از حذف تعرفه‌ها برده است. با توجه به شرایط اقلیمی روسیه و نیاز مبرم به محصولات تازه در فصول سرد، اقلام زیر در سال ۱۴۰۴ با تعرفه صفر یا در قالب لیست‌های ویژه معافیتی صادر می‌شوند 11:

دسته‌بندی محصولاقلام کلیدی مشمول تعرفه صفرملاحظات بازاریابی ۱۴۰۴
خشکبار و آجیلپسته (کد ۰۸۰۲)، کشمش، مغز گردوحجم صادرات پسته به ۱۰۳ میلیون دلار رسیده است.9
صیفی‌جات و سبزیجاتسیب‌زمینی، پیاز، سیر، کلم، هویج، انواع فلفلتقاضای بالا در بازارهای مسکو و سن‌پترزبورگ.11
میوه‌های گرمسیری و معتدلهکیوی، سیب درختی، انار، زردآلو، آلبالوجایگزینی محصولات ایرانی با برندهای اروپایی.4
غلات و حبوباتبرنج دانه بلند، چاودار، گندم سیاهتسهیل واردات و صادرات متقابل برای امنیت غذایی.11
محصولات دریاییانواع میگو (جنس Penaeus)، ماهی قزل‌آلاکد تعرفه ۰۳۰۶۱۷۹۲۰۰ مشمول حذف تعرفه است.11
صنایع غذاییآب‌میوه، غذای آماده کودک، انواع پنیرتمرکز بر استانداردهای حلال و بسته‌بندی نوین.4
صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا ۱۴۰۴

محصولات صنعتی، معدنی و مصالح ساختمانی

در حوزه صنعت، سال ۱۴۰۴ شاهد نفوذ گسترده کالاهای واسطه‌ای و ساختمانی ایران به بازارهای اوراسیا بوده است. حذف تعرفه بر روی محصولات طویل فولادی و سیمان، منجر به ثبت رکوردهای جدیدی در صادرات به ترتیب ۵۶ و ۴۹ میلیون دلاری شده است.9

ردیف تعرفه / گروه کالاییشرح کالای مشمول تعرفه صفراهمیت راهبردی در سال ۱۴۰۴
محصولات فولادی (۷۲۰۶)شمش فولادی، محصولات طویل، تیرآهن و میلگردرشد تقاضا در پروژه‌های عمرانی قزاقستان و روسیه.9
سیمان و مصالح ساختمانیسیمان کلینکر، کاشی و سرامیک، سنگ‌های تزئینیمزیت قیمتی به دلیل هزینه‌های پایین انرژی در ایران.9
پتروشیمی و پلیمرمتانول، پلی‌اتیلن (۳۹۰۱)، قیر نفت (۲۷۱۳)مواد اولیه مورد نیاز صنایع پلاستیک‌سازی روسیه.14
صنایع شیمیاییرنگ‌ها و ورنی‌های بر پایه پلیمرهای سنتتیککد ۳۲۰۸۹۰ مشمول معافیت کامل است.18
محصولات سرامیکی و شیشه‌ایلیوان‌های نوشیدن، اشیاء سرامیکی (۶۹۱۴)افزایش سهم بازار در بخش لوازم خانگی اوراسیا.11
صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا ۱۴۰۴

صنایع نساجی، پوشاک و محصولات مصرفی

یکی از بخش‌های نوظهور در لیست تعرفه صفر سال ۱۴۰۴، پوشاک و منسوجات است. بر اساس آمارهای منتشر شده، نفوذ محصولات “ساخت ایران” به بازار اوراسیا از طریق حذف تعرفه بر روی اقلامی چون ابریشم، پارچه، لباس و کفش تسریع شده است.4 با توجه به خروج بسیاری از برندهای غربی از بازار روسیه، تولیدکنندگان ایرانی در استان‌هایی مانند خراسان رضوی از این فرصت طلایی برای صادرات انواع پوشاک و محصولات چرمی استفاده کرده‌اند.19

لیست استراتژیک ۹۸ قلم کالا با اولویت ویژه صادراتی

علاوه بر آزادسازی عمومی، سازمان توسعه تجارت فهرستی تحت عنوان “۹۸ قلم کالا” را در سال ۱۴۰۴ برجسته کرده است که مشمول تعرفه صفر مطلق در تمامی کشورهای عضو اتحادیه هستند.4 این اقلام که بر اساس نیازهای فوری بازار هدف و توان تولیدی ایران انتخاب شده‌اند، شامل دسته‌های زیر می‌باشند: ۱. حیوانات زنده: جهت اصلاح نژاد و تأمین نیازهای پروتئینی.4 ۲. محصولات دارویی و تجهیزات پزشکی: شامل آندوسکوپ‌ها، دماسنج‌های بدون تماس، پیپت‌های پزشکی و فریزرهای مخصوص نگهداری دارو.11 ۳. کالاهای واسطه‌ای تولید: کیسه‌های حرارتی و پوشش‌های مخصوص صنایع دارویی.11 ۴. صنایع چوب: چوب و اشیاء چوبی با ارزش افزوده بالا.4

صادرکنندگان این ۹۸ قلم کالا در سال ۱۴۰۴ از اولویت‌های ویژه‌ای در مسیرهای سبز گمرکی و تسهیلات بازگشت ارز برخوردار هستند.11

الزامات فنی و اجرایی: قواعد مبدأ و گواهی مبدأ CT-3

شرط اصلی بهره‌مندی از تعرفه صفر در سال ۱۴۰۴، اثبات منشأ ایرانی کالا از طریق ارائه گواهی مبدأ مدل CT-3 است.21 این گواهی که به صورت اختصاصی برای موافقتنامه‌های اوراسیا طراحی شده، جایگزین فرم‌های قدیمی شده و دارای ویژگی‌های امنیتی و ظاهری خاصی است.

ویژگی‌های ظاهری و فنی گواهی CT-3

  • زبان: گواهی باید به صورت کامل به زبان انگلیسی تهیه شود.21
  • فرمت کاغذ: استفاده از کاغذ رنگی در اندازه ISO A4 طبق نمونه مصوب در پیوست‌های موافقتنامه.21
  • اعتبار امضا و مهر: امضاها باید به صورت دستی (غیرچاپی) و مهرها باید رسمی و دارای ویژگی‌های امنیتی باشند.21
  • دقت در کدهای HS: درج کد تعرفه هشت‌رقمی دقیق الزامی است؛ هرگونه مغایرت با اظهارنامه گمرکی منجر به لغو معافیت می‌شود.21

راهنمای تکمیل خانه‌های کلیدی در سال ۱۴۰۴

صادرکنندگان باید توجه داشته باشند که خانه ۱ (جزئیات صادرکننده)، خانه ۲ (جزئیات واردکننده) و خانه‌های ۷ تا ۱۳ که مربوط به مشخصات فنی کالا و تاییدیه مراجع ذی‌صلاح (اتاق بازرگانی) است، با دقت کامل پر شوند.21 همچنین، در صورت صدور نسخه المثنی یا جایگزین، باید عبارات قانونی مربوطه در گواهی درج گردد.21 لازم به ذکر است که اتاق‌های بازرگانی سراسر کشور از جمله اتاق قم و گیلان، سامانه‌های آنلاین خود را برای صدور سریع این گواهی در سال ۱۴۰۴ به‌روزرسانی کرده‌اند.22

تحلیل لیست منفی: اقلام حساس و مستثنی شده از تجارت آزاد

علیرغم آزادسازی گسترده، توافقنامه ۱۴۰۴ حاوی یک “لیست منفی” است که شامل کالاهایی می‌شود که برای یکی از طرفین “حساس” تلقی شده و حذف تعرفه در مورد آن‌ها صورت نمی‌گیرد.3 حدود ۱۳ درصد از اقلام کالایی در این دسته قرار دارند که شامل موارد زیر است 3:

۱. کالاهای غیرقابل مذاکره (قرمز): حدود ۱۲۶۰ ردیف تعرفه که به دلیل حمایت از تولیدات استراتژیک داخلی ایران (مانند برخی محصولات خودرویی و کشاورزی خاص) از شمول آزادسازی خارج شده‌اند.24 ۲. کالاهای قابل مذاکره (نارنجی): حدود ۲۴۲ ردیف تعرفه که ممکن است در دوره‌های بازنگری آینده (معمولاً هر ۳ سال یک بار) مشمول تخفیف شوند.24 ۳. سهمیه‌های تعرفه‌ای (TRQ): ۴۲ قلم کالا که تنها تا سقف معینی مشمول تعرفه صفر یا ترجیحی هستند و فراتر از آن، تعرفه MFN بر آن‌ها اعمال می‌شود.6

موسسه مطالعات و پژوهش‌های بازرگانی با اولویت‌بندی این اقلام، به مذاکره‌کنندگان ایرانی کمک کرده است تا توازن تجاری را حفظ کنند. صادرکنندگانی که کالای آن‌ها در این لیست قرار دارد، همچنان باید حقوق ورودی معمول را پرداخت نمایند.24

زیرساخت‌های پشتیبان و لجستیک در افق ۱۴۰۴

موفقیت در بهره‌برداری از تعرفه صفر نیازمند زیرساخت‌های مالی و ترانزیتی است که در سال ۱۴۰۴ بهبود چشمگیری یافته‌اند.

کریدور شمال-جنوب و بنادر

رشد ۱۶ درصدی صادرات مدیون توسعه بنادر شمالی و استفاده از کانتینرهای مخصوص ترابری سیالات و محصولات کشاورزی است.9 بنادر انزلی و امیرآباد در سال ۱۴۰۴ به عنوان گلوگاه‌های اصلی تبادل کالا با روسیه شناخته می‌شوند. با این حال، کارشناسان هشدار می‌دهند که برای حفظ این رشد، باید موانع غیرتعرفه‌ای در حوزه‌های استاندارد و زیرساخت‌های حمل‌ونقل جاده‌ای نیز به سرعت رفع شوند.2

تعاملات بانکی و ارزی

در سال ۱۴۰۴، اصلاح سیاست‌های ارزی دولت و راه‌اندازی سامانه بازار ارز تجاری، انگیزه صادرکنندگان را برای بازگشت ارز حاصل از صادرات تقویت کرده است.16 استفاده از ارزهای محلی (ریال و روبل) در مبادلات با اتحادیه اوراسیا، ریسک‌های ناشی از تحریم‌های دلاری را به حداقل رسانده و هزینه‌های تبدیل ارز را کاهش داده است.11

چالش‌ها و توصیه‌های راهبردی برای بازرگانان

علیرغم حذف تعرفه‌ها، صادرکنندگان در سال ۱۴۰۴ با چالش‌هایی روبرو هستند که نیازمند برنامه‌ریزی دقیق است:

  • استانداردهای فنی: کشورهای اوراسیا (به ویژه روسیه) استانداردهای بهداشتی و قرنطینه‌ای بسیار سخت‌گیرانه‌ای دارند. حذف تعرفه به معنای نادیده گرفتن این استانداردها نیست.2
  • شناخت بازار: حضور در نمایشگاه‌های تخصصی اوراسیا که در سه سال اخیر با رشد کیفی همراه بوده، کلید اصلی یافتن شرکای تجاری پایدار است.2
  • رقابت با رقبا: کشورهایی مانند ترکیه و چین نیز در این بازار حضور فعال دارند. صادرکننده ایرانی باید از مزیت تعرفه صفر برای کاهش قیمت نهایی و افزایش کیفیت استفاده کند.11
  • مدیریت زنجیره تأمین: تأمین نیاز داخلی همواره اولویت اول دولت است؛ لذا صادرکنندگان باید توازنی میان عرضه داخلی و صادرات ایجاد کنند تا مشمول محدودیت‌های صادراتی ناگهانی نشوند.12

نتیجه‌گیری

توافقنامه تجارت آزاد ایران و اوراسیا در سال ۱۴۰۴، با آزادسازی ۸۷ درصدی تعرفه‌ها، فصلی نوین در تاریخ تجارت خارجی کشور گشوده است.3 لیست کالاهای با تعرفه صفر که شامل طیف وسیعی از محصولات کشاورزی، صنعتی، پتروشیمی و پوشاک است، پتانسیل افزایش حجم تجارت دوجانبه به ۱۲ میلیارد دلار را در میان‌مدت فراهم کرده است.1 فعالان اقتصادی با بهره‌گیری از گواهی مبدأ CT-3 و تمرکز بر ۹۸ قلم کالای استراتژیک، می‌توانند از این فرصت برای خنثی‌سازی تحریم‌ها و توسعه پایدار بازارهای هدف استفاده کنند. موفقیت نهایی در این مسیر، مستلزم هم‌افزایی میان بخش خصوصی و دولتی در جهت رفع گلوگاه‌های لجستیکی و ارزی است.4

صادرات با تعرفه صفر به اوراسیا ۱۴۰۴

منابع

  1. EAEU & Iran: full-fledged free trade agreement entered into force, accessed on February 7, 2026, https://eec.eaeunion.org/en/news/eaes-iran-vstupilo-v-silu-polnoformatnoe-soglashenie-o-svobodnoy-torgovle-/
  2. رشد 16 درصدی تجارت ایران با اوراسیا – Asriran, accessed on February 7, 2026, https://www.asriran.com/fa/news/1134311/%D8%B1%D8%B4%D8%AF-16-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7
  3. ایران و اتحادیه اوراسیا موافقتنامه تجارت آزاد امضا کردند + جزئیات – ایرنا, accessed on February 7, 2026, https://www.irna.ir/news/85332323/%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D8%AA%D8%AD%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%D9%85%D8%B6%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%D8%AF-%D8%AC%D8%B2%D8%A6%DB%8C%D8%A7%D8%AA
  4. دروازه اوراسیا به روی ۹۸ کالای ایرانی باز شد + فهرست, accessed on February 7, 2026, https://www.eghtesadnews.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1-%D8%AA%D9%88%D9%84%DB%8C%D8%AF-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-54/720600-%D8%AF%D8%B1%D9%88%D8%A7%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%A8%D9%87-%D8%B1%D9%88%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B2-%D8%B4%D8%AF-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA
  5. اوراسیا عبور از تجارت سنتی – جام جم – خبر فارسی, accessed on February 7, 2026, https://khabarfarsi.com/u/213995559
  6. متن موافقتنامه تجارت آزاد بین جمهوری اسلامی ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا, accessed on February 7, 2026, https://ihitrussia.ir/%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%A2%D8%B2%D8%A7%D8%AF-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7/
  7. Islamic Republic of Iran, accessed on February 7, 2026, https://eec.eaeunion.org/en/comission/department/dotp/torgovye-soglasheniya/iran.php
  8. IRAN: Free Trade Agreement with EAEU Ratified – HKTDC Research, accessed on February 7, 2026, https://research.hktdc.com/en/article/MTk3MTY5NTY2OA
  9. خبر خوب برای تجارت خارجی/ صادرات ایران به اوراسیا جان گرفت – اقتصاد آنلاین, accessed on February 7, 2026, https://www.eghtesadonline.com/fa/news/2118262/%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%AE%D9%88%D8%A8-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%AC%D8%A7%D9%86-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA
  10. رشد ۱۶ درصدی صادرات ایران به اوراسیا – آخرین خبر, accessed on February 7, 2026, https://akharinkhabar.ir/money/10806933/%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DB%B1%DB%B6-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7
  11. فهرست اقلام مشمول تعرفه صفر برای صادرات به اوراسیا – سایت آیکسپورت, accessed on February 7, 2026, https://ixport.ir/list-of-items-subject-to-zero-tariff-for-export-to-eurasia/
  12. اعلام فهرست اقلام مشمول تعرفه صفر برای صادرات به اوراسیا – سایت دولت, accessed on February 7, 2026, https://fa-cp.iripo.ir/detail/337457
  13. فهرست اقلام مشمول تعرفه صفر برای صادرات به اوراسیا اعلام شد – ایرنا, accessed on February 7, 2026, https://www.irna.ir/news/83751927/%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D8%A7%D9%82%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%85%D8%B4%D9%85%D9%88%D9%84-%D8%AA%D8%B9%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%B5%D9%81%D8%B1-%D8%A8%D8%B1%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7-%D8%A7%D8%B9%D9%84%D8%A7%D9%85-%D8%B4%D8%AF
  14. Iran – Member profile – WTO Tariff & Trade Data, accessed on February 7, 2026, https://ttd.wto.org/en/profiles/iran
  15. رشد ۱۳ درصدی صادرات ایران به اوراسیا|فلزات خاورمیانه, accessed on February 7, 2026, https://khabarpu.com/b.htm?u=%D8%B1%D8%B4%D8%AF-%DB%B1%DB%B3-%D8%AF%D8%B1%D8%B5%D8%AF%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7_ZmVsZXphdGtoYXZhcm1pYW5laC5pci9mYS9uZXdzLzM5NDcxMS8=_2YHZhNiy2KfYqiDYrtin2YjYsdmF24zYp9mG2Yc=
  16. فهرست کالاهای صادراتی ایران به اوراسیا – دنیای اقتصاد, accessed on February 7, 2026, https://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%B3%D8%A7%DB%8C%D8%AA-%D8%AE%D9%88%D8%A7%D9%86-62/4181106-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D9%87-%D8%A7%D9%88%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%A7
  17. The Impact of the EAEU-Iran Preferential Trade Agreement – Vienna Institute for International Economic Studies, accessed on February 7, 2026, https://wiiw.ac.at/the-impact-of-the-eaeu-iran-preferential-trade-agreement-dlp-5335.pdf
  18. فهرست امتیازات اعطایی اتحادیه اقتصادی اوراسیا به ایران (2020), accessed on February 7, 2026, https://cscs.chambertrust.ir/systemhelp/BusinessActivityRules/1_272_90_eurasia-points-to-iran-2020.pdf
  19. اوراسیا ظرفیت 30 میلیارد دلاری برای صادرات ایران فراهم می کند – خبر فارسی, accessed on February 7, 2026, https://khabarfarsi.com/u/213861971
  20. افزایش تجارت ایران و اوراسیا به 10 میلیارد دلار – خبرگزاری مهر | خبر, accessed on February 7, 2026, https://khabarfarsi.com/u/213869538
  21. توافقنامه تجارت آزاد با اوراسیا – آیکسپورت, accessed on February 7, 2026, https://ixport.ir/free-trade-agreement-eurasia/
  22. گواهی مبدا – پورتال اتاق بازرگانی استان قم, accessed on February 7, 2026, https://qomccima.ir/services/origin-certificate/
  23. ملاحظات – اتاق بازرگانی گیلان, accessed on February 7, 2026, https://iccimguil.ir/page/152/information
  24. بررسی فهرست‌های‌ منفی پیشنهادی ایران و اوراسیا در راستای انعقاد موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا – موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی, accessed on February 7, 2026, http://trindoc.itsr.ir/ProductGozareshDetail.aspx?ID=7282
  25. اولویت‌بندی کالاهای تجاری ایران جهت قرار گرفتن در فهرست منفی موافقت نامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا – سوبازار, accessed on February 7, 2026, https://soobazar.com/reports/%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA-%D8%AE%D8%A7%D8%B1%D8%AC%DB%8C/%D8%A7%D9%88%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%AA%E2%80%8C%D8%A8%D9%86%D8%AF%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D9%87%D8%AA-%D9%82%D8%B1%D8%A7%D8%B1-%DA%AF%D8%B1%D9%81%D8%AA%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA-%D9%85%D9%86%D9%81%DB%8C-%D9%85%D9%88%D8%A7%D9%81%D9%82%D8%AA-%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87-%D8%AA%D8%AC%D8%A7%D8%B1%D8%AA
  26. رشد ۱۶ درصدی صادرات ایران به اوراسیا در سایه اجرای تجارت آزاد, accessed on February 7, 2026, https://www.shahrekhabar.com/news/17704465208379
  27. US Tariff Update – Dimerco, accessed on February 7, 2026, https://dimerco.com/news-press/us-tariff-update-2025/
  28. رفع گلوگاه‌های صادرات و واردات با اصلاح سیاست‌های ارزی جدید دولت – ایرنا, accessed on February 7, 2026, https://www.irna.ir/news/86067388/%D8%B1%D9%81%D8%B9-%DA%AF%D9%84%D9%88%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D8%A7%D8%AF%D8%B1%D8%A7%D8%AA-%D9%88-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%AA-%D8%A8%D8%A7-%D8%A7%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%AD-%D8%B3%DB%8C%D8%A7%D8%B3%D8%AA-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%D8%B1%D8%B2%DB%8C-%D8%AC%D8%AF%DB%8C%D8%AF-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA
  29. لیست کشورهای تعرفه صفر برای صادرات – PSP Express, accessed on February 7, 2026, https://pspexpress.com/fa/mag/countries-with-zero-customs/